Supreme Court allows appeal against appellate court failure to consider sworn witness affidavits submitted by parents.

Απόφαση 897 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 897/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Μαρτίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ..., 2) ..., 3) ..., 4) ..., 5) ..., 6) ...., 7) ..., 8) ...., 9) α) ..., β) ... ως ασκούντων από κοινού την γονική μέριμνα και επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου τους ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Μανουσάκη και κατέθεσαν προτάσεις, 10) ..., οποίος δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο, 11) ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Μανουσάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ..., ο οποίος δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, 2) Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικού διαδόχου της αρχικά αναιρεσίβλητης Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΕΕΓΑ - GENERAL UNION" της οποίας η άδεια λειτουργίας ανακλήθηκε, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Σταθόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις. Στο σημείο αυτό, ο συνήγορος των ως άνω αναιρεσειόνωτν, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, δήλωσε ότι ο υπό στοιχείο 10 αναιρεσείων ...απεβίωσε στις 25/1/2009 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό .... ληξιαρχική πράξη θανάτου της ληξιάρχου Δήμου ...., και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού α) ..., β) ..., γ) ..., δ) ...., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8/5/2006 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πρέβεζας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 116/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 241/2008 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 18/5/2009 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Γεωργία Λαλούση ανέγνωσε την από 9/3/2010 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δευτέρου λόγου αναίρεσης από τον αριθμό 11 περίπτωση γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ και την απόρριψη των λοιπών. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από την προσκομιζόμενη με επίκληση ... έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή Θεσσαλονίκης ... προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο, που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας απόφασης, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα από τους επισπεύδοντες τη συζήτηση αναιρεσείοντες στον πρώτο αναιρεσίβλητο .... Ο ανωτέρω αναιρεσίβλητος δεν εμφανίστηκε κατά την προαναφερόμενη δικάσιμο, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε από το πινάκιο στη σειρά της, ούτε κατέθεσε δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και, επομένως, το Δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στη συζήτηση της υπόθεσης σαν να ήταν όλοι οι διάδικοι παρόντες, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ.

II. Από τα άρθρα 335, 338, 339, 340 και 346 ΚΠολΔ συνάγεται, ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για το αποδεικτικό πόρισμα αναφορικά με τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έχουν ανάγκη απόδειξης, υποχρεούται να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία επικαλούνται και νόμιμα προσκομίζουν οι διάδικοι, μεταξύ των οποίων και οι ένορκες βεβαιώσεις.

Η παράβαση της ανωτέρω υποχρέωσης του δικαστηρίου της ουσίας ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αριθμός 11 περίπτωση γ'. Εξάλλου, οι ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου, οι οποίες λαμβάνονται υπόψη κατά την ενώπιον του μονομελούς πρωτοδικείου διαδικασία των εργατικών διαφορών, η οποία εφαρμόζεται και στη διαδικασία των διαφορών για ζημιές από αυτοκίνητο (άρθρο 681Α ΚΠολΔ), σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 671 παρ.

Ι εδ γ' ΚΠολΔ., αποτελούν ιδιαίτερο και αυτοτελές αποδεικτικό μέσο σε σχέση με τα έγγραφα και πρέπει να μνημονεύονται ειδικά στην απόφαση, ενώ η μη λήψη αυτών υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας ιδρύει, όπως προαναφέρθηκε, τον από τον αριθμό 11 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο, εφόσον βέβαια είχαν προσκομιστεί και είχε γίνει νόμιμη επίκληση αυτών.

Κατά την αληθινή έννοια της διάταξης αυτής, που προκύπτει και από το συνδυασμό της προς τις διατάξεις των άρθρων 106, 237 εδ 1 στοιχ β, 346 και 671 παρ. 1γ ΚΠολΔ, η πρώτη από τις οποίες εισάγει το συζητητικό σύστημα στη διαγνωστική δίκη, δηλαδή της ενέργειας του δικαστηρίου κατόπιν πρωτοβουλίας των διαδίκων, ως αποδείξεις που δεν προσκομίστηκαν, νοούνται και εκείνες των οποίων δεν έγινε σαφής και ορισμένη επίκληση με τις προτάσεις του διαδίκου που τις προσκόμισε.

Σαφής και ορισμένη είναι η επίκληση των ένορκων βεβαιώσεων όταν είναι ειδική, και από αυτή προκύπτει η ταυτότητα τους. Μπορεί δε η επίκληση αυτή να γίνει είτε με τις προτάσεις της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η απόφαση, είτε με αναφορά δια των προτάσεων αυτών σε συγκεκριμένο μέρος των προσκομιζόμενων προτάσεων προηγούμενης συζήτησης, όπου γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση των ένορκων βεβαιώσεων, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 240 ΚΠολΔ.

Η τελευταία αυτή διάταξη, αναφέρεται βέβαια στον τρόπο επαναφοράς "ισχυρισμών", έχει όμως εφαρμογή και για την επίκληση αποδεικτικών μέσων, λόγω της ταυτότητας του νομικού λόγο (ΟλΑΠ 23/2008 και 9/2000). Στην προκείμενη περίπτωση, οι αναιρεσείοντες με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης αποδίδουν στην απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 11 περίπτωση γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη την ..., την ...και την ...

ένορκες βεβαιώσεις των προσώπων που αναφέρουν ενώπιον της συμβολαιογράφου Πρέβεζας Μαγδαληνής Παππά-Αυδίκου, τις οποίες είχαν προσκομίσει με νόμιμη επίκληση για την απόδειξη των συνθηκών κάτω από τις οποίες έλαβε χώρα το ένδικο ατύχημα. Από την επισκόπηση των προτάσεων των αναιρεσειόντων που υπέβαλαν ενώπιον του Εφετείου προς υπεράσπιση της έφεσης τους προκύπτει ότι στο κεφάλαιο που γίνεται επίκληση των αποδεικτικών μέσων περιλαμβάνονται και τρεις ένορκες βεβαιώσεις που φέρονται να έχουν δοθεί ενώπιον της ανωτέρω μνημονευόμενης συμβολαιογράφου την 5-2-2007, χωρίς αναφορά του αριθμού τους, πλην όμως στις σελίδες τέσσερα και πέντε (4-5) των προτάσεων αυτών οι αναιρεσείοντες αναφέρουν ότι προσκομίζουν και επικαλούνται τις προτάσεις που είχαν υποβάλει ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πρέβεζας, και συγκεκριμένα με παραπομπή σ' αυτές από το στίχο με αριθμό 4 της δεύτερης σελίδας μέχρι και τον στίχο με αριθμό 21 της πέμπτης σελίδας, όπου στη σελίδα τέσσερα (4) αυτών (προτάσεων ενώπιον του μονομελούς) γίνεται πλήρης αναφορά των στοιχείων των προαναφερόμενων ενόρκων βεβαιώσεων (αριθμός, χρόνος λήψης, όνομα συμβολαιογράφου και μάρτυρος) και επίκληση κλήσης των αντιδίκων.

Η επίκληση, επομένως, των ανωτέρω ενόρκων βεβαιώσεων ενώπιον του Εφετείου ήταν νόμιμη και παραδεκτή, από την επισκόπηση δε της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη και αυτές για το σχηματισμό της κρίσης του, με συνέπεια να δημιουργείται η πλημμέλεια από τον αριθμό 11 περίπτωση γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης, συνεπώς, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, και αφού παρέλκει η εξέταση των λοιπών λόγων αναίρεσης, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εξέταση στο ίδιο Εφετείο Ιωαννίνων, η συγκρότηση του οποίου από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως, είναι δυνατή. Οι αναιρεσίβλητοι, εξάλλου, ως ηττηθέντες, πρέπει να καταδικαστούν στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 241/2008 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων.

Παραπέμπει την υπόθεση προς εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο Ιωαννίνων, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, την οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 22 Απριλίου 2010.

Δημοσιεύτηκε στην Αθήνα σε έκτακτη, δημόσια στο ακροατήριο συνεδρίαση στις 20 Μαΐου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ