Supreme Court orders retrial due to unproven service of appeal judgment and missing waiver of default.

Απόφαση 894 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 894/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Βάρκα, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (λόγω κωλύματος της Αντιπρόεδρου Κωστούλας Φλουρή - Χαλεβίδου), Γεωργία Κατσιμαγκλή, Αθανάσιο Τσουλό, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Μαρτίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα στην Ελλάδα από την εδρεύουσα στο ... και νόμιμα εκπροσωπούμενη εταιρεία με την επωνυμία "...", διατηρεί δε υποκατάστημα στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Μαρινέττα Γούναρη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου: Π. Χ. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Ρήγα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-7-2018 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 472/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 175/2020 του Μονομελούς Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10-7-2020 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 10-7-2020 με αρ. κατ. 34/10-7-2020 αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 175/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πατρών, με την οποία απορρίφθηκε η έφεση της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας κατά της υπ' αριθμ. 472/2019 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών, ως ανυποστήρικτη, λόγω της ερημοδικίας της.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 524 παρ. 3 εδάφιο α' του ΚΠολΔ, όπως ίσχυε κατά το χρόνο εκδόσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως (30-4-2020), δηλαδή μετά την τροποποίησή του με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4355/2015 (το οποίο, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 9 παρ. 2 του ιδίου άρθρου και νόμου εφαρμόζεται στα ένδικα μέσα, που κατατέθηκαν μετά την 1η.1.2016) και πριν την τροποποίησή του με το άρθρο 28 του Ν. 4842/2021 (ΦΕΚ 190/Α/13-10-2021), "σε περίπτωση ερημοδικίας του εκκαλούντος η έφεση απορρίπτεται".

Η απόρριψη της εφέσεως, λόγω της ερημοδικίας του εκκαλούντος, γίνεται κατ' ουσίαν, και όχι κατά τύπους. Και τούτο διότι, παρότι στην πραγματικότητα οι λόγοι της εφέσεως δεν εξετάζονται ως προς το παραδεκτό και τη βασιμότητά τους, θεωρείται, κατά πλάσμα του νόμου, ότι είναι αβάσιμοι και για την αιτία αυτή πάντοτε απορριπτέοι, αφού δεν δίδεται στο δικαστήριο η δυνατότητα εκδόσεως αντίθετης αποφάσεως περί παραδοχής τους.

Επομένως, εάν η ασκηθείσα έφεση κατά της πρωτόδικης αποφάσεως απορριφθεί, λόγω ερημοδικίας του εκκαλούντος, προσβλητή με το ένδικο μέσο της αναιρέσεως είναι η (μη υποκείμενη πλέον σε ανακοπή ερημοδικίας) απόφαση του εφετείου, στην οποία ενσωματώνεται η πρωτόδικη. Έτσι, τα τυχόν σφάλματα της αποφάσεως του πρώτου βαθμού, αφού επικυρώνονται από το εφετείο, μπορούν να προταθούν με την αίτηση αναιρέσεως ως σφάλματα της δευτεροβάθμιας αποφάσεως, εφόσον συνιστούν και αναιρετικούς λόγους, παραδεκτώς προβαλλομένους (Ολ.ΑΠ 16/1990, ΑΠ 51/2021, ΑΠ 1274/2019, ΑΠ 938/2018, ΑΠ 59/2018).

Εξ άλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 553 παρ. 1 περ. β', 309 εδ. α', 321 και 495 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. συνάγεται ότι σε αναίρεση υπόκειται η απόφαση που έχει καταστεί τελεσίδικη κατά το χρόνο ασκήσεως του ως άνω ενδίκου μέσου, δηλαδή κατά το χρόνο καταθέσεως του οικείου δικογράφου στη γραμματεία του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Τελεσίδικη δε είναι η απόφαση, η οποία, απεκδύοντας το δικαστή από κάθε περαιτέρω εξουσία, περατώνει τη δίκη επί της αγωγής και δεν υπόκειται στα τακτικά ένδικα μέσα της ανακοπής ερημοδικίας και της εφέσεως (Ολ.ΑΠ 5/2001 και 9/1996). Εξάλλου, κατά την παρ. 1 του άρθρου 503 Κ.Πολ.Δ. , η προθεσμία της ανακοπής ερημοδικίας είναι δέκα πέντε ημέρες, αν ο διάδικος που δικάσθηκε ερήμην διαμένει στην Ελλάδα και αρχίζει από την επίδοση της αποφάσεως.

Συνεπώς, η ερήμην οριστική απόφαση του Εφετείου υπόκειται σε αναίρεση, μόνο αφού έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας, είτε διότι παρήλθε η δεκαπενθήμερη προς άσκηση αυτής προθεσμία από την επίδοση της ερήμην αποφάσεως, είτε διότι ο δικαιούμενος σε άσκηση αυτής ερημοδικασθείς διάδικος παραιτήθηκε νομίμως από το δικόγραφο του ασκηθέντος ενδίκου μέσου της ανακοπής ή του δικαιώματος προς άσκηση αυτού, διότι έκτοτε αυτή καθίσταται τελεσίδικη και προσβλητή με αναίρεση, σύμφωνα με την παραπάνω διάταξη του άρθρου 553 αρ. 1β' Κ.Πολ.Δ.

Αν δεν συνομολογείται ή δεν αποδεικνύεται η τελεσιδικία της προσβαλλομένης με αναίρεση αποφάσεως, με την προσκόμιση αποδεικτικών επιδόσεώς της, σε συνδυασμό με βεβαίωση της γραμματείας του δικαστηρίου ότι δεν ασκήθηκε ένδικο μέσο (ΑΠ 769/2019, ΑΠ 845/2018), τότε η αναίρεση απορρίπτεται ως απαράδεκτη κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα του δικαστηρίου (ΑΠ 1185/2018, 765/2018, ΑΠ 801/2017, ΑΠ 737/2017, ΑΠ 285/2017).

Τέλος, κατά το άρθρο 254 παρ. 1 εδ. α' του Κ.Πολ.Δ., όπως ισχύει μετά το άρθρο 9 του Ν. 2915/2001 και εφαρμόζεται και στη δίκη για την αναίρεση (573 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.), το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επανάληψη της συζητήσεως στο ακροατήριο, η οποία έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν κατά τη μελέτη της υποθέσεως ή τη διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση (ΑΠ 801/2017, ΑΠ 609/2017, ΑΠ 338/2017, ΑΠ 285/2017).

Στην προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθ. 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.) και τα λοιπά στοιχεία της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Επί της από 23-7-2018 αγωγής του ήδη αναιρεσιβλήτου κατά της ήδη αναιρεσείουσας -με την οποία η πρώτη ζητούσε να αναγνωρισθεί η υποχρέωση της τελευταίας να του καταβάλει τα αναφερόμενα σ' αυτή ποσά, ως αποζημίωση λόγω της αποθετικής του ζημίας, συνεπεία τροχαίου ατυχήματος, οφειλόμενου σε υπαιτιότητα του οδηγού του ασφαλισμένου σ' αυτή οχήματος- εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, η υπ' αριθμ. 472/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών, με την οποία έγινε δεκτή η αγωγή ως κατ' ουσίαν βάσιμη.

Κατά της αποφάσεως αυτής η εναγομένη -αναιρεσείουσα άσκησε την από 12-7-2019 έφεση, επί της οποίας εκδόθηκε, ερήμην αυτής, η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 175/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πατρών, η οποία απέρριψε την έφεση ως ανυποστήρικτη, λόγω της ερημοδικίας της. Η απόφαση αυτή δημοσιεύτηκε στις 30-4-2020. Κατά της ανωτέρω εφετειακής αποφάσεως η ερήμην δικασθείσα εκκαλούσα άσκησε την ένδικη αίτηση αναιρέσεως, στις 10-7-2020.

Πλην όμως δεν αποδεικνύεται από τα έγγραφα της δικογραφίας, ούτε άλλωστε γίνεται σχετική επίκληση από την παριστάμενη αναιρεσείουσα, ότι έλαβε χώρα νόμιμη επίδοση της προσβαλλομένης ως άνω εφετειακής αποφάσεως (με τη προσκόμιση της σχετικής εκθέσεως επιδόσεως ή με επισημείωση του δικαστικού επιμελητή στο δικόγραφο της προσβαλλομένης εφετειακής αποφάσεως), ούτε γίνεται αναφορά στην άσκηση ή μη ανακοπής ερημοδικίας κατ' αυτής ή παραιτήσεως κατά νόμιμο τρόπο από το δικαίωμα αυτό και, σε κάθε περίπτωση, δεν προσκομίζεται σχετική βεβαίωση του αρμόδιου Γραμματέα του εκδώσαντος την απόφαση δικαστηρίου, περί του ότι δεν ασκήθηκε, μέσα στην δεκαπενθήμερη προθεσμία, ανακοπή ερημοδικίας κατ' αυτής, για την απόδειξη της τελεσιδικίας, ενώ δεν αποδεικνύεται η ύπαρξη ρητής έγκυρης παραίτησης της αναιρεσείουσας από το σχετικό δικαίωμά της, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν.

Επομένως, εφόσον κατά τη μελέτη και διάσκεψη της υποθέσεως παρουσιάσθηκαν τα ως άνω κενά και αμφίβολα σημεία, τα οποία χρειάζονται συμπλήρωση και διευκρίνιση, πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζητήσεως, προκειμένου να προσκομισθούν, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, τα προαναφερόμενα έγγραφα, από τα οποία να προκύπτει η συνδρομή της ανωτέρω προϋπόθεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Διατάσσει την επανάληψη της συζητήσεως στο ακροατήριο, της από 10-7-2020 και με αριθμό καταθέσεως 34/10-7-2020 αιτήσεως για αναίρεση της υπ' αριθμ. 175/2020 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Πατρών, με σκοπό να προσκομισθούν, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, τα αναφερόμενα στο σκεπτικό έγγραφα. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Μαΐου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 25 Μαΐου 2022.

H ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ