Supreme Court partially allows appeal against insurance company, remanding case to re-evaluate liability limit.

Απόφαση 894 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 894/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Πηνελόπη Ζωντανού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "GENERALI HELLAS Ανώνυμος Ασφαλιστική Εταιρεία", πρώην με την επωνυμία "GENERALI HELLAS AEAZ" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Παπαχρονόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Του αναιρεσιβλήτου: Δ. Μ. του Ε., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αριστέα Σωτηροπούλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-10-2004 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, 15-11-2004 και 18-11-2004 ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση, 3-1-2005 προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση και παρεμπίπτουσα αγωγή, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κατερίνης και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 32/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 1661/2009 μη οριστική και 1064/2012 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 19-10-2012 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Πηνελόπη Ζωντανού, ανέγνωσε την από 11-11-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος αναίρεσης και να απορριφθεί ο δεύτερος λόγος αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι) Με την από 5-10-2004 (κύρια) αγωγή, οι ενάγοντες ισχυρίστηκαν ότι ο Χ. Γ., σύζυγος της 1ης, πατέρας της 2ης και 3ης, υιός της 4ης και αδελφός των λοιπών, απεβίωσε την 29-11-2003 από συγκλίνουσα αμέλεια των 2ου και 3ης των εναγομένων ιατρών, χειρουργού και αναισθησιολόγου, αντίστοιχα, οι οποίοι είχαν προστηθεί από την 1η εναγομένη "Ιδιωτική Κλινική Β. -Γ. - Φ. και Σια Α.Ε". Ζήτησαν δε να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να τους καταβάλουν, καθένας εις ολόκληρον, τα αναφερόμενα στην αγωγή ποσά, όπως αυτά περιορίστηκαν κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, εντόκως, για αποζημίωση (στερηθείσα διατροφή και έξοδα κηδείας) και χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης. Μετά την άσκηση της ως άνω (κύριας) αγωγής, ο 2ος εναγόμενος και ήδη αναιρεσίβλητος Δ. Μ. άσκησε την από 15-11-2004 ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση και παρεμπίπτουσα αγωγή, με την οποία ζητούσε να υποχρεωθεί η παρεμπιπτόντως εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "Generali Hellas AE", επικαλούμενος σύμβαση ασφάλισης, που είχε καταρτισθεί μεταξύ τους και αφορούσε την κάλυψη από την τελευταία της επαγγελματικής αστικής του ευθύνης έναντι τρίτων κατά την άσκηση του ιατρικού του επαγγέλματος, να του καταβάλει, σε περίπτωση ήττας του, ό,τι τυχόν θα υποχρεωνόταν αυτός να καταβάλει στους κυρίως ενάγοντες.

Εκδόθηκε η με αριθ. 32/2006 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κατερίνης, με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή η κύρια αγωγή και απορρίφθηκε η ενωμένη με την προσεπίκληση παρεμπίπτουσα αγωγή, λόγω μη καταβολής του αναλογούντος δικαστικού ενσήμου. Κατόπιν εφέσεων, εκδόθηκε η προσβαλλομένη με αριθ. 1064/2012 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την οποία, αφού έγιναν δεκτές οι εφέσεις και εξαφανίστηκε η πρωτόδικη απόφαση, έγινε εν μέρει δεκτή η κύρια αγωγή και εν όλω δεκτή η παρεμπίπτουσα αγωγή αποζημίωσης. Την αναίρεση της εφετειακής αυτής απόφασης ζητεί με την από 19-10-2012 αίτηση της, η παρεμπιπτόντως εναχθείσα ασφαλιστική εταιρία. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (αρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566§1 Κ.Πολ.Δ ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (αρθρ. 577§1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (αρθρ. 577§3 Κ.Πολ.Δ).

ΙΙ) Ο εκ του άρθρου 559 αρ.8 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου με αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (Ολ.ΑΠ 9/1997, ΑΠ 625/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των προτάσεων της αναιρεσείουσας στο Πρωτοβάθμιο αλλά και στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, προκύπτει, ότι αυτή προέβαλε τον ισχυρισμό περί περιορισμού της ευθύνης της μέχρι του ποσού των 220.000 ευρώ, ισχυριζόμενη ότι, δυνάμει όρου του με αριθμό ... ασφαλιστηρίου συμβολαίου, ασφάλισε τον αναιρεσίβλητο ιατρό για την έναντι τρίτων αστική του ευθύνη για σωματικές βλάβες και υλικές ζημιές που θα προκαλούσε κατά την άσκηση του επαγγέλματος του μέχρι του ποσού αυτού.

Από δε την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο εξετάζοντας την ουσιαστική βασιμότητα της παρεμπίπτουσας αγωγής του 2ου εναγομένου και ήδη αναιρεσιβλήτου κατά της ήδη αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας δέχθηκε τα εξής: "Η εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία με το με αριθμ. ...

ασφαλιστήριο συμβόλαιο και την με αριθμ. 000887512 πρόσθετη πράξη, ανέλαβε την κάλυψη της αστικής του ευθύνης (εννοώντας τον παρεμπιπτόντως ενάγοντα - αναιρεσίβλητο) έναντι τρίτων εξαιτίας ατυχήματος που θα προξενούσε σε τρίτους λόγω της ειδικότητας του ως χειρούργου ιατρού, από πράξεις ή παραλείψεις του.

Η διάρκεια της ασφάλισης ορίστηκε αρχικά από 5-8-2003 έως 5-2-2004 και κατά το χρόνο του παραπάνω συμβάντος ήταν ενεργής. Στο συμβόλαιο αυτό συμφωνείται ότι η παρούσα ασφάλιση ισχύει για την αστική ευθύνη του ασφαλισμένου για ζημίες [σωματικές βλάβες-θάνατος] που πιθανώς θα προξενούσε σε τρίτους από πράξεις ή παραλείψεις του [ειδικός όρος ιατρών], κατά δε την παράγραφο με αριθμ. 8 στο κεφάλαιο "σωματική βλάβη" αναφέρεται ότι στον όρο σωματική βλάβη περιλαμβάνεται ο τραυματισμός ή η ασθένεια ή ο θάνατος οποιουδήποτε τρίτου εφόσον επήλθε μέσα στα γεωγραφικά όρια και κατά τη διάρκεια ισχύος του παρόντος ασφαλιστηρίου.

Συνακόλουθα, πρέπει να υποχρεωθεί η εναγόμενη εταιρία να καταβάλει στον εν λόγω ασφαλισμένο της - δεύτερο εναγόμενο, κάθε ποσό που θα υποχρεωθεί να καταβάλει ο ίδιος στους ενάγοντες της κύριας αγωγής, με το νόμιμο τόκο από την καταβολή". Με βάση δε την κύρια αγωγή, η οποία έγινε εν μέρει δεκτή, οι εναγόμενοι, μεταξύ αυτών και ο 2ος εναγόμενος και ήδη αναιρεσίβλητος:

α) υποχρεώθηκαν να καταβάλουν, καθένας εις ολόκληρον, σε καθεμία από τις πρώτη, δεύτερη και τρίτη κυρίως ενάγουσες το ποσό των 80.000 ευρώ για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής, στην πρώτη κυρίως ενάγουσα το ποσό των 7.312,32 ευρώ για έξοδα κηδείας με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής και το ποσό των ευρώ 243,77 μηνιαίως για το χρονικό διάστημα από 29-11-2003 μέχρι 30-11-2008 ως αποζημίωση για στέρηση διατροφής με το νόμιμο τόκο από την καθυστέρηση κάθε δόσης και β) αναγνωρίστηκε ότι οι εναγόμενοι, μεταξύ αυτών και ο 2ος εναγόμενος και ήδη αναιρεσίβλητος, υποχρεούνται να καταβάλουν, καθένας εις ολόκληρον, στους 5η, 6η, 7η, και 8° των κυρίως εναγόντων το ποσό των 20.000 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Έτσι, το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ.8 ΚΠολΔ με το να μη λάβει υπόψη του και να μην απαντήσει στον ως άνω ισχυρισμό (ένσταση) της αναιρεσείουσας, που είναι νομικώς βάσιμος ως ερειδόμενος στο άρθρο 361 ΑΚ και ο οποίος είχε ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, δεδομένου ότι, αν κρινόταν και ουσιαστικώς βάσιμος, η ευθύνη της παρεμπιπτόντως εναγομένης (αναιρεσείουσας) θα περιοριζόταν μέχρι του ποσού της ευθύνης της.

Επομένως ο συναφής (πρώτος) λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην απόφαση η αιτίαση αυτή, είναι βάσιμος. Κατόπιν αυτών, πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλομένη απόφαση, δηλαδή μόνο όσον αφορά την παρεμπίπτουσα αγωγή και μόνο κατά το μέρος που αφορά την παραπάνω ένσταση της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας, προκειμένου να ερευνηθεί αυτή από το δικαστήριο, παρελκούσης πλέον της έρευνας του δευτέρου λόγου.

Στη συνέχεια, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότηση του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος, που ηττάται, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί μερικώς, κατά τα οριζόμενα στο σκεπτικό, την με αριθ. 1064/2012 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση κατά το αναιρεθέν μέρος, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 25η Φεβρουαρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 29η Απριλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ