Supreme Court dismisses appeal on inadmissibility grounds due to contradictory arguments regarding procedural errors.

Απόφαση 893 / 2018 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 893/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Λέκκα), Αθανάσιο Καγκάνη, Αλτάνα Κοκκοβού, Ιωάννη Μπαλιτσάρη και Θωμά Γκατζογιάννη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 26 Φεβρουαρίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "1η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ" (1η Δ.Υ.Π.Ε. Αττικής) που εδρεύει στην … εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στέφανο Μουζουράκη με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "... HELLAS ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στον ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Θεοδώρα Μήτσιου με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις, 2) Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ" (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικού διαδόχου του αρχικά εναγομένου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ - ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ" (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αναστασία Δούκα και κατέθεσε προτάσεις, 3) Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (ΕΦΚΑ) που εδρεύει στην … εκπροσωπείται νόμιμα, ως οιονεί καθολικού διαδόχου του αρχικά εναγομένου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ - ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ" (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαράλαμπο Τούμπα με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14/4/2014 αγωγή της πρώτης ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκε η 462/2017 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 20/4/2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η πληρεξούσια του δευτέρου αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά τη διαδικασία των μικροδιαφορών 462/2017 απόφαση του Ειρηνοδικείου Αθηνών, η οποία δέχθηκε ως κατ’ ουσίαν βάσιμη την από 14.4.2014 αγωγή της πρώτης αναιρεσίβλητης κατά της αναιρεσείουσας και υποχρέωσε την τελευταία να της καταβάλει το ποσό των 1074,87 ευρώ, με το νόμιμο τόκο, ως τίμημα από την πώληση αντιδραστηρίων, αναλώσιμων υλικών και ηλεκτρολυτών, ενώ απέρριψε την αγωγή ως προς τις, επίσης εναγόμενες, δεύτερη και τρίτη των εφεσίβλητων.

Η αίτηση αναίρεσης, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 495 και 564 παρ. 1 ΚΠολΔ). Από το συνδυασμό των άρθρων 68, 74, 556 και 558 του ΚΠολΔ. συνάγεται ότι η αίτηση αναιρέσεως απευθύνεται κατά του νικήσαντος αντιδίκου του αναιρεσείοντος, όχι δε και κατά των (απλών) ομοδίκων του, των οποίων η θέση στη δίκη είναι ανεξάρτητη των λοιπών, και ως προς τους οποίους είναι απαράδεκτη, λόγω ελλείψεως έννομου συμφέροντος.

Εξαίρεση από τον κανόνα αυτό δικαιολογείται στις περιπτώσεις που η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση περιέχει διάταξη ευνοϊκή για τον απλό ομόδικο και συγχρόνως βλαπτική για τον αναιρεσείοντα ομόδικο, που οδηγεί στη δημιουργία επιβλαβούς γι’ αυτόν δεδικασμένου (ΟλΑΠ 24/1997, ΟλΑΠ 15/1996, ΑΠ 590/2016). Τέτοιου, όμως, είδους διάταξη επί περισσοτέρων που έχουν εναχθεί ως εις ολόκληρον οφειλέτες τιμήματος πωλήσεως, δεν είναι εκείνη με την οποία απορρίπτεται η αγωγή ως προς ένα ή ορισμένους εξ αυτών, ενώ ως προς άλλο ή άλλους γίνεται δεκτή, αφού το δεδικασμένο που παράγεται από τέτοια διάταξη δεν ισχύει στις μεταξύ των ομοδίκων σχέσεις.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το αναιρεσείον και το δεύτερο και τρίτο των αναιρεσίβλητων, συνενήχθησαν από την αναιρεσίβλητη ως εις ολόκληρον οφειλέτες του τιμήματος από την ιστορούμενη στην αγωγή σύμβαση πώλησης από την πρώτη αναιρεσίβλητη αντιδραστηρίων, αναλώσιμων υλικών και ηλεκτρολυτών για βιομηχανικούς αναλυτές και συνεπώς ήταν αυτοί απλοί ομόδικοι στη δίκη.

Η αγωγή έγινε δεκτή ως προς το αναιρεσείον και απορρίφθηκε ως προς τους δεύτερο και τρίτο των αναιρεσίβλητων. Έτσι, η αίτηση αναίρεσης, καθόσον στρέφεται κατά των δευτέρου και τρίτου των αναιρεσίβλητων, είναι απαράδεκτη, αφού απευθύνεται κατά απλών ομοδίκων του αναιρεσείοντος,, δεν διαλαμβάνεται σ’ αυτήν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει διάταξη υπέρ των εν λόγω αναιρεσίβλητων και συγχρόνως βλαπτική σε βάρος του αναιρεσείοντος, τέτοια δε διάταξη δεν αποτελεί η απόρριψη της αγωγής ως προς αυτούς και η παραδοχή ως κατ’ ουσίαν βάσιμης ως προς το αναιρεσείον, καθόσον λείπει το έννομο συμφέρον του αναιρεσείοντος να επιδιώξει την αναίρεση της εν λόγω αποφάσεως κατά τις ρηθείσες απορριπτικές ως προς τους ομοδίκους του διατάξεις, αφού, όπως προεκτέθηκε, εξ αυτών δεν δημιουργείται επιβλαβές γι’ αυτόν δεδικασμένο.

Επομένως, η αναίρεση ως προς τους δεύτερο και τρίτο των αναιρεσιβλήτων, πρέπει να απορριφθεί. Κατά τη διάταξη του άρθρου 466 παρ. 1 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 42 παρ. 1 ν. 3994/2011 (που ισχύει από 25.7.2011), αν το αντικείμενο της διαφοράς υπάγεται στο Ειρηνοδικείο και αφορά απαιτήσεις, καθώς και δικαιώματα επάνω σε κινητά πράγματα ή τη νομή τους και η αξία τους δεν είναι μεγαλύτερη από πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ, εφαρμόζονται τα άρθρα 467 έως 472, δηλαδή οι διατάξεις του δέκατου τρίτου κεφαλαίου του ΚΠολΔ με τον τίτλο "Ειδικές διατάξεις για τις μικροδιαφορές".

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 περ. 1 ΚΠολΔ αναίρεση κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται, εκτός των άλλων, και αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών.

Ο λόγος, όμως, αυτός αναίρεσης δεν μπορεί να προβληθεί σε μικροδιαφορές (ΑΠ 1042/2017). Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη 462/2017 απόφαση του Ειρηνοδικείου Αθηνών, που δίκασε κατά την διαδικασία των ειδικών διατάξεων για τις μικροδιαφορές, το Ειρηνοδικείο έκανε δεκτή την από 14.4.2014 αγωγή της πρώτης αναιρεσίβλητης για την καταβολή ποσού 1074,87 ευρώ, ισόποσου του τιμήματος από την εκτιθέμενη σύμβαση πωλήσεως αντιδραστηρίων, αναλώσιμων υλικών και ηλεκτρολυτών.

Με τον πρώτο λόγο της ένδικης αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στη προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι παραβίασε με εσφαλμένη εφαρμογή τις διατάξεις των άρθρων 21 παρ. 4, 5, 9 του ν. 4238/2014 και 49 του ν. 4316/2014, δεχόμενο ότι νομιμοποιείται το αναιρεσείον παθητικά για την καταβολή του ως άνω τιμήματος.

Ωστόσο, το Ειρηνοδικείο, στην επίδικη διαφορά εφάρμοσε τις ειδικές διατάξεις περί μικροδιαφορών και σύμφωνα με τις προαναφερόμενες αιτιολογίες, κατά της προσβαλλόμενης απόφασης δεν μπορεί να προβληθεί λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ. Επομένως, ο πρώτος λόγος της αναίρεσης είναι απαράδεκτος.

Κατά το άρθρο 560 αρ. 5 ΚΠολΔ, αναίρεση κατά της αποφάσεως του ειρηνοδικείου επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο λόγος αυτός ταυτίζεται με το λόγο του άρθρου 559 αρ. 8 του ίδιου Κώδικα.

Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (ΟλΑΠ 3/1997, ΑΠ 493/2015), δηλαδή οι ισχυρισμοί που κατά το νόμο διαμόρφωσαν ή ανάλογα ήταν ικανοί να διαμορφώσουν το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης (ΟλΑΠ 2/1989, ΑΠ 1072/2005).

Δεν αποτελούν πράγματα, και άρα δεν ιδρύεται ο παραπάνω λόγος αναίρεσης αν δεν ληφθούν υπόψη, οι αρνητικοί ισχυρισμοί που συνέχονται με την ιστορική βάση της αγωγής, ένστασης ή αντένστασης και αποτελούν απλή ή αιτιολογημένη άρνηση αυτών, δηλαδή ισχυρισμοί που δεν καταλήγουν στην επίκληση έννομης συνέπειας, αφού αυτοί αποκρούονται με την παραδοχή ως βάσιμων των θεμελιωτικών τους γεγονότων (ΑΠ 11/2017), καθώς και οι ισχυρισμοί που δεν έχουν αυτοτέλεια και συνιστούν πραγματικά επιχειρήματα των διαδίκων που αντλούν αυτοί από τα προσκομιζόμενα αποδεικτικά μέσα (ΑΠ 87/2013) ή νομικά επιχειρήματα, όπως οι νομικοί ισχυρισμοί ή νομική επιχειρηματολογία των διαδίκων, που σε αντίθεση με τους αυτοτελείς ισχυρισμούς τους δεν περιέχουν κρίση ως προς την επέλευση ή όχι μιας έννομης συνέπειας, αλλά προβάλλονται με σκοπό να συμβάλλουν στον καθορισμό του αληθινού νοήματος του επικαλούμενου ή αποκρουόμενου στη συγκεκριμένη περίπτωση κανόνα δικαίου (ΑΠ 1/2016, ΑΠ 933/2014), ούτε τα συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, από την εκτίμηση των αποδείξεων και το περιεχόμενο αυτών, ή από το νόμο (ΑΠ 195/2017, ΑΠ 141/2017, ΑΠ 99/2017).

Ο ίδιος λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως αβάσιμος, αν το δικαστήριο έλαβε μεν υπόψη του τον κρίσιμο ισχυρισμό του αναιρεσείοντος, όμως τον απέρριψε, για οποιοδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό (ΟλΑΠ 12/1997, ΟλΑΠ 12/1991, ΑΠ 250/2014), ρητά ή σιωπηρά (ΑΠ 839/2010) είτε κατά τρόπο έμμεσο και σαφή, όπως συμβαίνει όταν από τις ουσιαστικές παραδοχές της απόφασης προκύπτει ότι το δικαστήριο αντιμετώπισε τον ισχυρισμό και τον απέρριψε εκ των πραγμάτων, δεχόμενο ότι αποδείχθηκαν περιστατικά αντίθετα από εκείνα που συγκροτούν τον ισχυρισμό (Ολ ΑΠ 11/1996, ΑΠ 852/2015) και συνάγεται τούτο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης (ΑΠ 54/2017).

Εξ άλλου, για την, αποτελούσα διαδικαστική προϋπόθεση και ερευνώμενη αυτεπαγγέλτως, νομιμοποίηση προς διεξαγωγή συγκεκριμένης δίκης κατ’ αρχήν αρκεί ο ισχυρισμός του ενάγοντος ότι αυτός και ο εναγόμενος είναι τα υποκείμενα της επίδικης έννομης σχέσης.

Συνεπώς, η εκ μέρους του εναγομένου αμφισβήτηση των πραγματικών περιστατικών που επικαλείται ο ενάγων προς θεμελίωση του ισχυρισμού του αυτού, συνιστά όχι ένσταση έλλειψης νομιμοποίησης, αλλά άρνηση της βάσης της αγωγής και ως εκ τούτου δεν αποτελεί "πράγμα" που έχει ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης κατά την έννοια της διάταξης του προαναφερόμενου άρθρου (ΑΠ 614/2016, ΑΠ 410/2016).

Με το δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 8 περ. β’ του άρθρου 559 ΚΠολΔ συνιστάμενη στο ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον προβληθέντα από την πλευρά του αναιρεσείοντος-εκκαλούντος-εναγομένου ισχυρισμό για έλλειψη παθητικής νομιμοποίησης αυτού ως προς την εκ μέρους του υποχρέωση για καταβολή του τιμήματος και ειδικότερα τον ισχυρισμό του ότι η μη νομιμοποίηση του "προκύπτει εξ αντιδιαστολής και από τις διατάξεις του άρθρου 49 του ν. 4316/2014".

Ο λόγος αυτός, όπως διατυπώνεται στο περιεχόμενό του, είναι απαράδεκτος καθόσον ο φερόμενος ως αγνοηθείς ισχυρισμός δεν συνιστά "πράγμα" υπό την προεκτεθείσα έννοια, αλλά επιχείρημα, συναγόμενο από την εκτιθέμενη νομική διάταξη, ο δε ισχυρισμός περί της έλλειψης παθητικής νομιμοποίησης του αναιρεσείοντος, επίσης δεν αποτελεί "πράγμα", αλλά αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής της πρώτης αναιρεσίβλητης, την οποία, σε κάθε περίπτωση, έλαβε υπόψη το δικαστήριο της ουσίας και την απέρριψε ρητά.

Αντιφατικοί προς αλλήλους λόγοι αναιρέσεως είναι απαράδεκτοι. Τέτοια αντίφαση υπάρχει και όταν προβάλλεται ότι το ειρηνοδικείο ή το πρωτοδικείο που δίκασε σε έφεση κατά αποφάσεως του ειρηνοδικείου, αφενός δεν έλαβε υπόψη με την προσβαλλόμενη απόφασή του κάποιο συγκεκριμένο ισχυρισμό που προτάθηκε, ο οποίος αποτελεί πράγμα κατά την έννοια του άρθρου 560 αρ. 5 ΚΠολΔ και ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, δηλαδή αποδίδεται πλημμέλεια του ως άνω λόγου αναίρεσης, και αφετέρου απέρριψε τον ισχυρισμό αυτό χωρίς αιτιολογία ή με ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, προβάλλεται, δηλαδή, πλημμέλεια από τον αριθμό 6 του ιδίου άρθρου (βλ.

σχετ. ΑΠ 579/2007, ΑΠ 296/2006, ΑΠ 837/2006). Στην προκείμενη περίπτωση, με τον τρίτο λόγο αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του υπέπεσε στην από το άρθρο 560 αρ. 6 ΚΠολΔ προβλεπόμενη πλημμέλεια, γιατί απέρριψε τον ισχυρισμό του ότι η μη παθητική νομιμοποίησή του προκύπτει από τη διάταξη του άρθρου 49 του ν. 4316/2014, χωρίς αιτιολογία, άλλως με ανεπαρκή αιτιολογία.

Ο λόγος αυτός της αναίρεσης, από το άρθρο 560 αρ. 6 ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτος, γιατί είναι αντιφατικός έναντι του προταθέντος δεύτερου λόγου αυτής, με το οποίο προβάλλεται, όπως ήδη προαναφέρθηκε, η από το άρθρο 559 αρ. 5 ΚΠολΔ προβλεπόμενη πλημμέλεια της μη λήψεως υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας με την προσβαλλόμενη απόφασή του του ίδιου αμέσως πιο πάνω ισχυρισμού.

Κατ’ ακολουθία, πρέπει να απορριφθεί η από 20.4.2017 αίτηση για αναίρεση της 462/2017 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αθηνών και να καταδικαστεί το αναιρεσείον που νικήθηκε στην πλήρη δικαστική δαπάνη των αναιρεσίβλητων, κατά το σχετικό αίτημα των τελευταίων (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), ενόψει του ότι, το αναιρεσείον ναι μεν αποτελεί νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου και έχει τα προνόμια απαλλαγών και ατελειών του Δημοσίου (άρθρ.28 παρ.4 ν. 2579/1998), η νομική του όμως υπηρεσία δεν ασκείται από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους ώστε να έχει εφαρμογή το άρθρο 22 παρ.3 του ν.3693 /1957 περί μειωμένης δικαστικής δαπάνης (ΑΠ 675/2015, ΑΠ 1362/2013), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20.4.2017 αίτηση του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "1η Διοίκηση Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής" για αναίρεση της 462/2017 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αθηνών.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 17 Απριλίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 10 Μαΐου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ