Supreme Court allows appeal against conviction for perjury due to lack of specific and reasoned justification in the lower court's decision.

Απόφαση 892 / 2016 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 892/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Καρέλλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Γεωργέλλη, σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 53/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Μαρία Χυτήρογλου, Αρτεμισία Παναγιώτου - Εισηγήτρια, Χρήστο Βρυνιώτη και Ιωάννη Μαγγίνα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 5 Απριλίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημητρίου Δασούλα (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Δ. Κ. του Β., κατοίκου ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θρασύβουλο Κονταξή, για αναίρεση της υπ'αριθ. 343/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας. Mε πολιτικώς ενάγοντα τον Α. Τ. του Γ., κάτοικο ... που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ευθυμία Λάππα.

Το Τριμελές Εφετείο Καλαμάτας με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ' αριθμ. πρωτ. 94/11-1-2016 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 158/2016.

Αφού άκουσε

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 8-1-2016 (αριθμ. πρωτ. 94/11-1-2016) αίτηση του Δ. Κ. του Β. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 343/2015 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου (Πλημ/των) Καλαμάτας ως προς τις καταδικαστικές γι' αυτόν διατάξεις της, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα. Επομένως, είναι παραδεκτή και πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω.

Κατά το άρθρο 224 παρ. 2 ΠΚ, με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους τιμωρείται όποιος ενώ εξετάζεται ενόρκως ως μάρτυρας ενώπιον αρμόδιας να ενεργεί ένορκη εξέταση αρχής ή αναφέρεται στον όρκο που έχει δώσει, καταθέτει εν γνώσει του ψέματα ή αρνείται ή αποκρύπτει την αλήθεια. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι, για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της ψευδορκίας μάρτυρα, απαιτείται ο μάρτυρας να καταθέσει ενόρκως, ενώπιον αρχής που είναι αρμόδια για την ένορκη εξέταση του, τα πραγματικά περιστατικά που κατέθεσε να είναι ψευδή και να υπάρχει άμεσος δόλος, ο οποίος συνίσταται στη γνώση αυτού, ότι αυτά που κατέθεσε είναι ψευδή ή ότι έχει γνώση των αληθινών, αλλά σκοπίμως τα αποκρύπτει ή αρνείται να τα καταθέσει.

Εξάλλου, η δικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ" του ίδιου Κώδικα προβλεπόμενο λόγο αναιρέσεως, όταν εκτίθενται σ" αυτήν, προκειμένου περί καταδικαστικής αποφάσεως, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά τα οποία προέκυψαν από τη διαδικασία στο ακροατήριο σχετικά με τα υποκειμενικά και αντικειμενικά στοιχεία του εγκλήματος, οι αποδείξεις επί των οποίων θεμελιώνονται τα περιστατικά αυτά καθώς και οι σκέψεις, με τις οποίες το δικαστήριο υπήγαγε τα αποδειχθέντα περιστατικά στην εφαρμοσθείσα ποινική διάταξη.

Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό, που αποτελούν ενιαίο όλο. Ως προς τα αποδεικτικά μέσα, που ελήφθησαν υπόψη από το δικαστήριο για την καταδικαστική του κρίση, για την πληρότητα της αιτιολογίας αρκεί ο κατ' είδος προσδιορισμός τους, χωρίς να απαιτείται και αναλυτική παράθεση τους και μνεία του τι προκύπτει από το καθένα χωριστά, πρέπει όμως να προκύπτει, ότι το δικαστήριο τα έλαβε υπόψη και τα συνεκτίμησε όλα και όχι μόνο μερικά από αυτά.

Ακόμη, δεν είναι απαραίτητη η αξιολογική συσχέτιση και σύγκριση των διαφόρων αποδεικτικών μέσων και των μαρτυρικών καταθέσεων μεταξύ τους ή να προσδιορίζεται ποιο βάρυνε περισσότερο για το σχηματισμό της δικανικής κρίσεως. Όταν δε εξαίρονται ορισμένα από τα αποδεικτικά μέσα, δεν σημαίνει ότι δεν ελήφθησαν υπόψη τα άλλα, ούτε ανακύπτει ανάγκη αιτιολογήσεως γιατί δεν εξαίρονται τα άλλα.

Η ύπαρξη του δόλου που απαιτείται, κατά το άρθρο 26 παρ. 1 ΠΚ, για τη θεμελίωση της υποκειμενικής υποστάσεως του εγκλήματος, δεν είναι κατ' αρχήν ανάγκη να αιτιολογείται ιδιαιτέρως, αφού ο δόλος ενυπάρχει στη θέληση παραγωγής των περιστατικών που συγκροτούν την αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος και εξυπακούεται ότι προκύπτει από την πραγμάτωση των περιστατικών τούτων.

Όταν όμως, όπως συμβαίνει επί του εγκλήματος της ψευδορκίας μάρτυρα, αξιώνονται από το νόμο πρόσθετα στοιχεία για την υποκειμενική υπόσταστη του εγκλήματος, όπως η "εν γνώσει" ορισμένου περιστατικού τέλεση της πράξεως ή η τέλεση της πράξεως με τον "σκοπό" προκλήσεως ορισμένου αποτελέσματος, δηλαδή άμεσος δόλος, η ύπαρξη αυτού πρέπει να αιτιολογείται ειδικά, με παράθεση των περιστατικών που δικαιολογούν, ότι υπήρχε το στοιχείο της γνώσης και τούτο διότι η γνώση ως ενδιάθετη βούληση επιβάλλεται να εξειδικεύεται και να συνοδεύεται από εκδηλώσεις του δράστη εις τρόπον ώστε να συνάγεται σαφώς, ότι το περιεχόμενο της καταμηνύσεως ή της καταθέσεως ήταν αποτέλεσμα της ενσυνείδητης ενέργειας του, διαφορετικά η απόφαση στερείται της ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας.

Υπάρχει, όμως, και στις περιπτώσεις αυτές η εν λόγω αιτιολογία, όταν, σύμφωνα με τις παραδοχές της αποφάσεως, ο σχετικός με το ψευδές γεγονός ισχυρισμός του δράστη, θεμελιώνεται σε προσωπική πεποίθηση ή αντίληψη του ιδίου ή σε δική του πράξη ή παράλειψη, οπότε είναι αυτονόητη η σχετική γνώση του δράστη, χωρίς να απαιτείται παράθεση άλλων, σχετικών με τη γνώση, περιστατικών.

Τέλος, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' ΚΠΔ, λόγο αναιρέσεως της αποφάσεως συνιστά και η εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διατάξεως. Εσφαλμένη ερμηνεία υπάρχει όταν το δικαστήριο αποδίδει στο νόμο διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει και εσφαλμένη είναι η εφαρμογή αυτού, όταν το δικαστήριο δεν υπήγαγε ορθώς τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία δέχθηκε ότι προέκυψαν, στην αληθή έννοια του αλλά και όταν η σχετική διάταξη παραβιάσθηκε εκ πλαγίου, διότι έχουν εμφιλοχωρήσει στο πόρισμα της αποφάσεως ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος από τον Άρειο Πάγο της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νομίμου βάσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση του, το Τριμελές Εφετείο (Πλημ/των) Καλαμάτας, που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση όλων των μνημονευομένων, κατά το είδος τους, αποδεικτικών μέσων (ανωμοτί κατάθεση πολιτικώς ενάγοντος, ένορκες καταθέσεις μαρτύρων, αναγνωσθέντα έγγραφα και απολογία του κατηγορουμένου), δέχθηκε, κατά λέξη, τα εξής: "Στον κατηγορούμενο είχε αποδοθεί ότι: "Στην ...

στου κάτωθι αναφερόμενους χρόνους με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση ενός και του ιδίου εγκλήματος, ενώ εξεταζόταν ενόρκως ως μάρτυρας, ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί ένορκη εξέταση, κατέθεσε εν γνώσει του ψέματα ως ακολούθως: Την 14.5.2008, εξεταζόμενος ως μάρτυρας ενώπιον του Ανακριτή Κυπαρισσίας, στα πλαίσια κύριας ανάκρισης μετά την υποβολή μηνύσεως σε βάρος του νυν εγκαλούντος για έτερη υπόθεση που αφορούσε σε φερόμενες οικονομικές ατασθαλίες κατά το χρονικό διάστημα της δημαρχίας του, κατέθεσε ότι την 28-12.2005 πληρώθηκαν 6.902 ευρώ στο Ι.

Κ. για το έργο επισκευής Νηπιαγωγείου Δωρίου και για διάστρωση 58 κυβικών μπετόν, ενώ ο εργολάβος έστρωσε μόνο 18 κυβικά μπετόν και πληρώθηκε παράνομα όλο το ποσόν, ενώ για κατεδάφιση διώροφης οικίας Φ. που είχε αγοράσει ο Δήμος Δωρίου, ο τελευταίος πλήρωσε τον εργολάβο Ι. Κ. 14.000 ευρώ για την κατεδάφιση του, ενώ υπήρχαν συγκεκριμένοι εργολάβοι (Τ.

και Δ.) οι οποίοι είχαν προσφερθεί να το κατεδαφίσουν δωρεάν, ενώ το ποσό των 14.000 ευρώ προερχόταν από δύο εικονικά έργα. Περαιτέρω δε ουδέποτε εκτελέστηκαν 11 συγκεκριμένα έργα του δήμου, για τα οποία όμως ο δήμος παράνομα κατέβαλε στους εργολάβους 215.000 ευρώ και μάλιστα 4 εργολάβοι αφού αφαίρεσαν το Φ.Π.Α.

και τα οφειλόμενα στο ΙΚΑ παρέδωσαν σε ρευστό στο δήμαρχο και νυν εγκαλούντα το ποσό των 165.000 ευρώ. Το ανωτέρω κατέθεσε ο κατηγορούμενος εν γνώσει του ψευδούς τους και εν γνώσει της αλήθειας η οποία είναι ότι ο εγκαλών ως δήμαρχος ουδέποτε προέβη σε τέτοιες πράξεις. Άλλωστε για τις ανωτέρω σε βάρος του κατηγορίες ο νυν εγκαλών απαλλάχθηκε δια του υπ' αριθμ. 48/2011 ήδη αμετακλήτου βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Καλαμάτας.

Ακολούθως, στις 16.10.2009, εξεταζόμενος ενόρκως εκ νέου ενώπιον του Ανακριτή Κυπαρισσίας, συμπληρωματικά επί της ανωτέρω υποθέσεως, κατέθεσε συμπληρωματικά ψευδώς ότι προς επίρρωση της προγενέστερης κατάθεσης του ότι στο Νηπιαγωγείο Δωρίου έπεσαν 18 κυβικά μπετόν, ότι ο δήμαρχος παρόλο που γνώριζε ότι δεν εκτελέστηκε το έργο υπέγραψε ένταλμα πληρωμής στον ανάδοχο, ότι η κατεδάφιση της οικίας Φ.

έγινε από τον Κ. όχι όμως δωρεάν αλλά αντί ποσού 14.000 ευρώ, τα οποία προέρχονταν από δύο εικονικά έργα, ότι ο δήμαρχος γνώριζε ότι δεν εκτελέστηκαν τα έργα αλλά υπέγραψε τα εντάλματα γιατί ήθελε να πολιτευθεί μαζί του στις εκλογές του 2006 ο πατέρας του Ι. Κ. και ότι οι εργολάβοι Ν., Τ. και Δ. από τα εικονικά έργα κρατούσαν το Φ.Π.Α., το Ι.Κ.Α.

και την εφορία και το υπόλοιπο ποσό το απέδιδαν στο δήμαρχο (εγκαλούντα), ενώ το ίδιο γινόταν και με τις προμήθειες υδραυλικών από τον Κ. Κ.. Ωστόσο, τα ανωτέρω ήταν επίσης ψευδή και ο κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει του ψευδούς τους όπως και της αλήθειας, την οποία διέλαβε το υπ" αριθμ. 48/2011 ήδη αμετάκλητο βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Καλαμάτας".

Από την ανωμοτί κατάθεση του πολιτικώς ενάγοντος, τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων, που εξετάστηκαν νομοτύπως στο ακροατήριο, όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που αναγνώστηκαν στο ακροατήριο, την απολογία του κατηγορουμένου και όλη εν γένει τη διαδικασία, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: Ο μάρτυρας του κατηγορητηρίου, Α.

Τ., κατά την ανωμοτί εξέταση του, ως πολιτικώς ενάγων, ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου, αναφερόμενος στην από 14-5-2008 ένορκη κατάθεση του κατηγορουμένου, ενώπιον του Ανακριτή Κυπαρισσίας, σύμφωνα με την οποία δεν είχαν γίνει τα έργα στο Δήμο και ότι έβαλε στη τσέπη του το ποσό των 165000 €, κατέθεσε, μεταξύ άλλων ότι όλα τα έργα εκτελέστηκαν κανονικά και όλα τα αντίθετα είναι ψευδή.

Επίσης ανέφερε ότι είναι ψευδές το γεγονός ότι ο εργολάβος, που κατεδάφισε ένα παλιό σπίτι πληρώθηκε με άλλο εικονικό έργο, ενώ η αλήθεια την οποία γνωρίζει ο κατηγορούμενος, κατά τον πολιτικώς ενάγοντα πάντοτε είναι ότι ο εργολάβος το έκανε δωρεάν για να εξυπηρετήσει το Δήμο. Μάλιστα αυτό ήταν γνωστό στον κατηγορούμενο από τη θητεία του, ως μέλους της δημαρχιακής επιτροπής.

Επίσης είχε καταθέσει ότι σε ένα έργο στο νηπιαγωγείο έπεσαν 19 κυβικά τσιμέντο, αντί για 58, στο οποίο όμως έργο ήλθε η ΤΥΔΚ και ύστερα από επιμέτρηση διαπίστωσε ότι πράγματι έπεσαν 58,30 κυβικά. Βέβαια μπορεί να μην έπεσαν όπως προέβλεπε το σχέδιο όλα μέσα, αλλά έπεσαν και στο πεζοδρόμιο έξω από το νηπιαγωγείο, για να μην έχει πρόβλημα πρόσβασης ο κόσμος.

Η αλήθεια ήταν γνωστή στον κατηγορούμενο, επειδή ήταν ο μοναδικός μηχανικός μέσα στο Δήμο, ενώ παρά το γεγονός ότι υπήρχε βούλευμα που τους απήλλασσε ο ίδιος εξακολούθησε να κατηγορεί το Δήμαρχο και το δημοτικό συμβούλιο. Ο μάρτυρας του κατηγορητηρίου, Χ. Μ. στην κατάθεση του, ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου ανέφερε μεταξύ άλλων ότι ήταν και ο ίδιος κατηγορούμενος για τα 11 έργα, σε 2ή 3 από τα οποία είχε πάει μαζί με τον κατηγορούμενο, προκειμένου να τα ελέγξουν και να διαπιστώσουν, αν είχαν γίνει.

Παρά δε το γεγονός ότι είχαν πάει μαζί, ακόμη και για τα 2ή 3 έργα, που είχαν εξετάσει μαζί, σύμφωνα με την κατάθεση του άνω μάρτυρα, ο κατηγορούμενος αρνήθηκε ότι είχαν εκτελεστεί σωστά. Όταν δε τα κατέθετε αυτά στον Ανακριτή, γνώριζε πολύ καλά, ότι ήταν ψέματα. Ακολούθως, ο τελευταίος μάρτυρας κατηγορίας, Α.

Χ., στην κατάθεση του ενώπιον του παρόντος δικαστηρίου ανέφερε μεταξύ άλλων ότι το 2006 ήταν Αντιδήμαρχος Δωρίου, ότι μέχρι τα τέλη του 2006 όλα ήταν καλά μεταξύ του κατ/νου και του Τ. και ότι τα 11 είχαν εκτελεστεί και πληρώθηκαν κανονικά, ότι είναι ψέματα ότι τα χρήματα τα πήρε ο δήμαρχος, ότι την κατεδάφιση του σπιτιού την έδωσαν στον Κ., ενώ είχαν προσφερθεί οι Τ.

και Δ., επειδή ήθελε να μεταφέρει μια βρύση που είχε φτιάξει ο αδελφός του πριν το κατεδαφίσει. Τέλος ανέφερε ότι στο νηπιαγωγείο έπεσαν 58 κυβικά και αυτό το διαπίστωσαν και οι μηχανικοί της ΤΥΔΚ, πράγμα το οποίο γνώριζε πολύ καλά και ο ίδιος. Εξάλλου, από τα έγγραφα της δικογραφίας αποδείχθηκε ότι, ύστερα από καταγγελία περί εικονικότητας 11 έργων, εκ μέρους του κατηγορουμένου και άλλων έργων, που είχαν εκτελεστεί στο Δήμο Δωρίου, κατά τη διάρκεια που ήταν Δήμαρχος ο εγκαλών, κατά τα έτη 2005, 2006, μετά τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, σε βάρος του εγκαλούντα και των συμβούλων παραλαβής, Μ.

και Γ. και των εργολάβων των έργων Ι. Δ., Α. Π. Χ. Δ., Γ. Μ., Μ. Ν., Η. Π., Γ. Τ., Ε. Τ. και Ι. Κ., ασκήθηκε ποινική δίωξη για τις πράξεις της απιστίας κατ' εξακολούθηση από υπαίτιους, εκ της οποίας η περιουσιακή ζημία υπερβαίνει το ποσό των 15000 ευρώ. (σε βάρος του εγκαλούντος), της ψευδούς βεβαίωσης από κοινού και κατ' εξακολούθηση από υπαιτίους που σκόπευαν να προσπορίσουν σε άλλον αθέμιτο όφελος άνω των 73000 ευρώ και να βλάψουν παράνομα άλλον (σε βάρος των συμβούλων παραλαβής Γ.

και Μ.) και της ηθικής αυτουργίας στις άνω πράξεις (σε βάρος των εργολάβων).

Στη συνέχεια εκδόθηκε το υπ' αριθμ. 5 8/2011 βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Καλαμάτας, το οποίο έχει καταστεί αμετάκλητο και το οποίο αποφάνθηκε, να μη γίνει κατηγορία σε βάρος των κατηγορουμένων ελλείψει ενδείξεων. Επομένως τα όσα κατέθεσε ο κατηγορούμενος σε βάρος του εγκαλούντος θεωρούνται ψευδή. Και απομένει να διερευνηθεί ο δόλος του.

Σύμφωνα με τις καταθέσεις των μαρτύρων και τα έγγραφα της δικογραφίας και παρά το γεγονός ότι έχουν καταρριφθεί όλες αυτές οι κατηγορίες, σε βάρος του εγκαλούντος, ο κατηγορούμενος εξακολουθεί να επιμένει στις καταγγελίες του εναντίον του, ενώ γνωρίζει ότι δεν έχουν γίνει ατασθαλίες στο Δήμο, αφού ήταν και ο ίδιος μέσα στο Δημοτικό Συμβούλιο.

Από δε την από 7-6-2006 έκθεση αυτοψίας που διενήργησαν οι υπάλληλοι της ΤΥΔΚ, 1. Χ. Κ. ΤΕ, μηχανικός της ΤΥΔΚ, 2) Κ. Θ. ΤΕ, μηχανικός της ΤΥΔΚ, 3) Ξ. Ν. Εργ. Δομ. Έργων της ΤΥΔΚ, 4) Ξ. Ν. Εργ. Δομ. Έργων της ΤΥΔΚ και 4) Τ. Ε. ΔΕ, διοικητική υπάλληλος του Τ.ΤΑ αποδείχθηκε ότι το έργο "επισκευή νηπιαγωγείου Δωρίου", ότι σύμφωνα με πληροφορίες του Δημάρχου (εγκαλούντος), η τσιμεντόστρωση έγινε έξω από τον αύλειο χώρο του νηπιαγωγείου (πεζοδρόμιο του δρόμου, που εφάπτεται του χώρου των σχολικών κτιρίων - νηπιαγωγείο, γυμνάσιο και τμήμα απέναντι αυτού πεζοδρομίου - έξω από τον I.N, Αγίου Κων/νου και Ελένης).

Το δε σκυρόδεμα μετρήθηκε κατά το εφικτό και βρέθηκε να είναι 58, 30 μ3. Στην έκθεση αυτή, η οποία δεν προς βλήθηκε ως πλαστή, στηρίχθηκε το άνω αμετάκλητο βούλευμα.

Ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου ότι υπάρχει δεδικασμένο για την αθώωση του, το οποίο απορρέει από την αμετάκλητη υπ' αριθμ. 238/2013 απόφαση του Εφετείου Καλαμάτας, είναι απορριπτέος ως μη νόμιμος, διότι δεν υπάρχει ταυτότητα νομικής αιτίας, εφόσον με την προαναφερόμενη απόφαση, ο κατηγορούμενος είχε απαλλαγεί για την πράξη της συκοφαντικής δυσφήμησης, ενώ, σύμφωνα με το παρόν κατηγορητήριο, δικάζεται για την πράξη της ψευδορκίας μάρτυρα κατ' εξακολούθηση.

Επίσης απορριπτέος, ως μη νόμιμος είναι και ο έτερος ισχυρισμός του κατηγορουμένου, σύμφωνα με τον οποίο στο πλαίσιο της από 14-5-2008 κατάθεσης του κατηγορουμένου ενώπιον του Ανακριτή Κυπαρισσίας, ουδόλως αναφέρονται όσα φέρονται να έχει καταθέσει ψευδώς, σύμφωνα με το επίμαχο κατηγορητήριο, διότι σε κανένα σημείο της κατάθεσης δεν αναφέρεται ότι ο Δήμος κατέβαλε παράνομα στους εργολάβους 215000 ευρώ και μάλιστα ότι 4 εργολάβοι, αφού αφαίρεσαν το ΦΠΑ και το ΙΚΑ παρέδωσαν σε ρευστό στο δήμαρχο το ποσό των 165000 ευρώ.

Όμως η αναφορά αυτή έχει γίνει στην από 16-10-2009 ένορκη κατάθεση του κατηγορουμένου, ενώπιον του Ανακριτή Κυπαρισσίας, στην οποία αναφέρθηκε στην από 14-5-2008 ένορκη μαρτυρική του κατάθεση, ενώπιον του Ανακριτή Κυπαρισσίας, το περιεχόμενο της οποίας επιβεβαίωσε και πάλι και συμπληρωματικά ανέφερε τα όσα ανέφερε, με συνέπεια οι δυο καταθέσεις του να αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο και να μην διαχωρίζονται, δηλαδή να θεωρούνται κοινή κατάθεση.

Οι λοιποί ισχυρισμοί του κατηγορουμένου άπτονται της ουσίας και αξιολογούνται στα πλαίσια της αποδεικτικής διαδικασίας.

Συνεπώς, ο κατηγορούμενος πρέπει να κηρυχθεί ένοχος, για τις πράξεις που αναλυτικά περιγράφονται στο διατακτικό της παρούσας, ενώ για τις λοιπές πράξεις, (ψευδορκία όσον αφορά το έργο στο Νηπιαγωγείο Δωρίου και την κατεδάφιση της οικίας Φ.) επειδή δημιουργήθηκαν κάποιες αμφιβολίες, αναφορικά με το δόλο του (υποκειμενικό στοιχείο), για το κατά πόσο σκόπευε ο κατηγορούμενος να καταθέσει εις γνώσιν του ψευδή γεγονότα, θα πρέπει να κηρυχθεί αθώος, όπως στο διατακτικό".

Στη συνέχεια, το Δικαστήριο κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα του ότι: "Στην …και στην ... στου κάτωθι αναφερόμενους χρόνους με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση ενός και του ιδίου εγκλήματος, ενώ εξεταζόταν ενόρκως ως μάρτυρας, ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί ένορκη εξέταση, κατέθεσε εν γνώσει του ψέματα ως ακολούθως: Την 14.5.2008, εξεταζόμενος ως μάρτυρας ενώπιον του Ανακριτή Κυπαρισσίας, στα πλαίσια κύριας ανάκρισης μετά την υποβολή μηνύσεως σε βάρος του νυν εγκαλούντος για έτερη υπόθεση που αφορούσε σε φερόμενες οικονομικές ατασθαλίες κατά το χρονικό διάστημα της δημαρχίας του, κατέθεσε ότι ουδέποτε εκτελέστηκαν έντεκα (11) συγκεκριμένα έργα του δήμου, για τα οποία όμως ο δήμος παράνομα κατέβαλε στους εργολάβους 215.000 ευρώ και μάλιστα 4 εργολάβοι, αφού αφαίρεσαν το Φ.Π.Α. και τα οφειλόμενα στο Ι.Κ.Α., παρέδωσαν σε ρευστό στο δήμαρχο και νυν εγκαλούντα το ποσό των 165.000 ευρώ. Τα ανωτέρω κατέθεσε ο κατηγορούμενος εν γνώσει του ψευδούς τους και εν γνώσει της αλήθειας η οποία είναι ότι ο εγκαλών ως δήμαρχος ουδέποτε προέβη σε τέτοιες πράξεις. Άλλωστε για τις ανωτέρω σε βάρος του κατηγορίες ο νυν εγκαλών απαλλάχθηκε δια του υπ' αριθμ. 48/2011 ήδη αμετακλήτου βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Καλαμάτας.

Ακολούθως, στις 16.10.2009, εξεταζόμενος ενόρκως εκ νέου ενώπιον του Ανακριτή Κυπαρισσίας, συμπληρωματικά επί της ανωτέρω υποθέσεως, κατέθεσε συμπληρωματικά ψευδώς, προς επίρρωση της προγενέστερης κατάθεσης του, ότι οι εργολάβοι Ν., Τ. και Δ. από τα εικονικά έργα κρατούσαν το Φ.Π.Α., το Ι.Κ.Α. και την εφορία και το υπόλοιπο ποσό το απέδιδαν στο δήμαρχο (εγκαλούντα), ενώ το ίδιο γινόταν και με τις προμήθειες υδραυλικών από τον Κ. Κ.. Ωστόσο, τα ανωτέρω ήταν επίσης ψευδή και ο κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει του ψευδούς τους όπως και της αλήθειας, την οποία διέλαβε το υπ' αριθμ. 48/2011 ήδη αμετάκλητο βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Καλαμάτας".

Με αυτά που δέχτηκε το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, δεν διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφαση του την, κατά τα ανωτέρω, απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού δεν εκθέτει σ' αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχτηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της ψευδορκίας μάρτυρα, για το οποίο καταδικάστηκε ο αναιρεσείων κατηγορούμενος.

Ειδικότερα, το Δικαστήριο, αφού παραθέτει την κατηγορία που είχε αποδοθεί στον αναιρεσείοντα και τις καταθέσεις του πολιτικώς ενάγοντα και των μαρτύρων Χ. Μ. και Α. Χ., αναφέρει στη συνέχεια ότι από τα έγγραφα της δικογραφίας αποδείχτηκε ότι, κατόπιν καταγγελίας του κατηγορουμένου περί εικονικότητας 11 έργων που είχαν εκτελεστεί στο Δήμο Δωρίου κατά τα έτη 2005 και 2006, ασκήθηκε ποινική δίωξη κατά του εγκαλούντος, τότε Δημάρχου και άλλων για απιστία κ.λ.π και ότι μετά το πέρας της ανακρίσεως εκδόθηκε το υπ' αριθμ. 48/2011 (εκ παραδρομής αναφέρεται 58/2011) βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Καλαμάτας, το οποίο αποφάνθηκε να μη γίνει κατηγορία σε βάρος των τότε κατηγορουμένων, μεταξύ των οποίων και ο εγκαλών-πολιτικώς ενάγων και επομένως, όσα ο κατηγορούμενος κατέθεσε σε βάρος του τελευταίου, θωρούνται ψευδή.

Από την επιτρεπτή όμως για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας και ειδικότερα των αναγνωσθέντων από 14-5-2008 και 16-10-2009 εκθέσεων ένορκης εξέτασης μάρτυρα του κατηγορουμένου και ήδη αναιρεσείοντα ενώπιον του Ανακριτή Κυπαρισσίας στα πλαίσια κυρίας ανάκρισης μετά την υποβολή μηνύσεως του ιδίου κατά του εγκαλούντος για άλλη υπόθεση κατά την οποία φέρεται ότι κατέθεσε τα ψευδή γεγονότα που του αποδίδονται και διέπραξε το έγκλημα της ψευδορκίας μάρτυρα, για το οποίο καταδικάστηκε, προκύπτει ότι ο αναιρεσείων δεν έχει καταθέσει τα διαλαμβανόμενα στο διατακτικό της προσβαλλομένης.

Συγκεκριμένα, ούτος καταδικάστηκε για το ότι, την 14-5-2008, κατέθεσε ότι "ουδέποτε εκτελέστηκαν έντεκα (11) συγκεκριμένα έργα του δήμου, για το οποία όμως ο δήμος παράνομα κατέβαλε στους εργολάβους 215.000 ευρώ και μάλιστα 4 εργολάβοι, αφού αφαίρεσαν το ΦΠΑ και τα οφειλόμενα στο ΙΚΑ, παρέδωσαν σε ρευστό στο δήμαρχο και νυν εγκαλούντα το ποσό των 165.000 ευρώ", ενώ αυτός είχε καταθέσει "Τα έργα που αναφέρω πληρώθηκαν και δεν εκτελέστηκαν και είναι: ....(ακολουθεί η παράθεση των έργων)".

Το Δικαστήριο για την απόρριψη του προβληθέντος ισχυρισμού του αναιρεσείοντα ότι δεν έχει καταθέσει όσα φέρεται να κατέθεσε στις 14-5-2008, διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφαση του την αιτιολογία ότι "η αναφορά αυτή (εννοεί τα παραπάνω ποσά) έχει γίνει στην από 16-10-2009 ένορκη κατάθεση του κατηγορουμένου, ενώπιον του Ανακριτή Κυπαρισσίας, στην οποία αναφέρθηκε στην από 14-5-2008 ένορκη μαρτυρική του κατάθεση, ενώπιον του Ανακριτή Κυπαρισσίας, το περιεχόμενο της οποίας επιβεβαίωσε και πάλι και συμπληρωματικά ανέφερε τα όσα ανέφερε, με συνέπεια οι δύο καταθέσεις του να αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο και να μην διαχωρίζονται, δηλαδή να θεωρούνται κοινή κατάθεση", στη συνέχεια όμως κήρυξε τον αναιρεσείοντα ένοχο ψευδορκίας κατ' εξακολούθηση που φέρεται ότι τέλεσε στις 14-5-2008 και 16-10-2009.

Η αιτιολογία όμως αυτή είναι ασαφής και με λογικά κενά, καθόσον, σύμφωνα με τις παραδοχές της προσβαλλομένης, ο κατηγορούμενος, ο οποίος καταδικάστηκε για δύο μερικότερες πράξεις ψευδορκίας μάρτυρα, φέρεται να κατέθεσε στις 14-5-2008 όσα αυτός κατέθεσε στις 16-10-2009. Αλλά και στην από 16-10-2009 ένορκη εξέταση μάρτυρα, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο διατακτικό, δεν γίνεται ειδική αναφορά για καταβολή από το δήμο στους εργολάβους 215.000 ευρώ, από τα οποία αυτοί παρέδωσαν στον εγκαλούντα το ποσό των 165.000 ευρώ.

Επομένως, οι σχετικοί, από το άρθρο 510 παρ. 1 Δ' και Ε' ΚΠΔ, λόγοι αναίρεσης, με τους οποίους πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, αν και εν μέρει σε διαφορετική βάση, καθώς και για εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης, είναι βάσιμοι και πρέπει να γίνουν δεκτοί.

Μετά ταύτα, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναιρέσεως, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση, να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση και δη μόνο ως προς τις καταδικαστικές για τον αναιρεσείοντα και τις αντίστοιχες περί επιβολής σ' αυτόν ποινών διατάξεις της και να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά το μέρος της τούτο για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεση του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 519 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την με αριθμό 343/2015 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημ/των) Καλαμάτας και δη μόνο ως προς τις καταδικαστικές για τον αναιρεσείοντα και τις αντίστοιχες περί επιβολής σ' αυτόν ποινών διατάξεις της.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος της για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Απριλίου 2016.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Απριλίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ