Supreme Court annuls appeal decision and remands case for substantive trial with new arguments allowed.

Απόφαση 88 / 2019 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 88/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ειρήνη Καλού, Σοφία Ντάντου, Χρήστο Βρυνιώτη και Γεώργιο Χοϊμέ, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Απριλίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ. Γ. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γρηγόριο Γερασίμου.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "..." και ήδη "... ΑΕΑΕ", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Μαρία Λαγού με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και η οποία, στην ως άνω από 18-4-2018 δήλωση, καθώς και στις από 29-3-2018 κατατεθείσες προτάσεις της, δήλωσε την ως άνω τροποποίηση-μεταβολή της επωνυμίας της αναιρεσίβλητης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-7-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πρεβέζης και συνεκδικάστηκε με την από 12-3-2009 αγωγή του Π. Φ. του Β., μη διαδίκου στην παρούσα δίκη, καθώς και με την από 14-5-2009 παρεμπίπτουσα αγωγή της "... ΑΑΕΓΑ", επίσης μη διαδίκου στην παρούσα δίκη. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 22/2010 μη οριστική και 26/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 24/2014 του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η ήδη αναιρεσίβλητη με την από 4-4-2014 αίτησή της, με τις δε από 24-9-2014 προτάσεις της ζήτησε την επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση.

Εκδόθηκε η 2266/2014 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την ως άνω εφετειακή απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, δέχθηκε δε και το αίτημα της αναιρεσείουσας για επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση.

Εκδόθηκε η 101/2016 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 12-9-2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ειρήνη Καλού, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 12-9-2016 (αριθμ. εκθ. κατ. 31/13-9-2016) αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 101/2016 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, το οποίο δίκασε μετά από αναίρεση, με την υπ' αριθμ. 2266/2014 απόφαση του Αρείου Πάγου, της υπ' αριθμ. 24/2014 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, η οποία είχε δεχτεί την από 1-8-2011 έφεση που ασκήθηκε από την εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "...

ΑΕΑΕ" κατά της υπ' αριθμ. 26/2011 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πρέβεζας, το οποίο αφού συνεκδίκασε τις ασκηθείσες ενώπιόν του από 12-3-2009 (αρ. καταθ. δικ. ….50/ 16-3-2009) και από 10-7-2009 (αρ. καταθ. δικ. ….21/13-7-2009) αντίθετες αγωγές επιδικάσεως αποζημίωσης και χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης από αυτοκινητικό ατύχημα του μη διαδίκου στην παρούσα δίκη Π.

Φ., οδηγού του υπ' αριθμ. κυκλοφ. …..81 ΔΧΕ ταξί, η πρώτη, και του αναιρεσείοντος Χ. Γ., οδηγού της υπ' αριθμ. κυκλ. ...75 δίκυκλης μοτοσικλέτας, η δεύτερη αγωγή, στρεφόμενη κατά του μη διαδίκου στην παρούσα δίκη, προαναφερόμενου Π. Φ. (α' εναγομένου) και της δεύτερης εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρίας "...

ΑΕΑΕ" στην οποία ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη το παραπάνω ΔΧΕ ταξί, δέχτηκε εν μέρει, ως κατ' ουσίαν βάσιμη, την αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος Χ. Γ. και απέρριψε ως κατ' ουσίαν αβάσιμη την αγωγή του Π. Φ., δεχθέν ότι το ένδικο ατύχημα οφειλόταν σε αποκλειστική υπαιτιότητα του ενάγοντος - εναγομένου οδηγού του υπ' αριθμ.

κυκλοφ. ...81 ΔΧΕ ταξί Π. Φ.. Ήδη, μετά από την εισαγωγή και τη νέα εκδίκαση ενώπιόν του της από 1-8-2011 έφεσης της αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρίας ως προς την από 10-7-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος Χ. Γ. και την άσκηση αντεφέσεως με τις προτάσεις από τον τελευταίο (ήδη αναιρεσείοντα), με την οποία παραπονέθηκε για κακή εκτίμηση των αποδείξεων ως προς το ύψος της πρωτοδίκως επιδικασθείσας χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης για τη σωματική βλάβη που υπέστη από την ένδικη σύγκρουση της οδηγούμενης απ' αυτόν μοτοσυκλέτας, με το οδηγούμενο από τον προαναφερόμενο Π.

Φ. ταξί, το Μονομελές Εφετείο Ιωαννίνων εξέδωσε την προσβαλλόμενη με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης υπ' αριθμ. 101/2016 απόφασή του, με την οποία έκανε δεκτή την από 1-8-2011(αρ. κατάθ. 55/2011) έφεση της δεύτερης εναγομένης - εκκαλούσας και ήδη αναιρεσίβλητης ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "... ΑΕΑΕ" και απέρριψε την ασκηθείσα με τις προτάσεις ως προς το κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης και δικαστικών εξόδων αντέφεση του ενάγοντος - εφεσιβλήτου - αντεκκαλούντος και ήδη αναιρεσεσείοντος Χ.

Γ., κατά της υπ' αριθμ. 26/2011 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πρέβεζας, το οποίο κατά τα προαναφερόμενα δέχτηκε εν μέρει ως κατ' ουσίαν βάσιμη την αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος Χ. Γ. και απέρριψε ως κατ' ουσίαν αβάσιμη την αγωγή του Π. Φ.. Ειδικότερα το Μονομελές Εφετείο Ιωαννίνων με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 101/2016 απόφασή του, αφού απέρριψε την αντέφεση ως ουσιαστικά αβάσιμη, δέχτηκε ως βάσιμη κατ' ουσίαν την έφεση και αφού εξαφάνισε την εκκαλούμενη υπ' αριθμ. 26/2011 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πρέβεζας ως προς τις διατάξεις της που αφορούν την από 10-7-2009 (αρ.

κατ. δικ. 421/13-7-2009) αγωγή του Χ. Γ., στρεφόμενη κατά του μη διαδίκου στην παρούσα δίκη Π. Φ. και της αναιρεσίβητης ασφαλιστικής εταιρίας, με την επωνυμία "...", (η οποία είχε γίνει δεκτή εν μέρει ως κατ' ουσίαν βάσιμη), απέρριψε την αγωγή αυτή ως ουσιαστικά αβάσιμη και επέβαλε τα δικαστικά έξοδα της δεύτερης εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "...", και για τους δυο βαθμούς δικαιοδοσίας σε βάρος του ενάγοντος.

Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330 και 914 ΑΚ συνάγεται ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Η παράνομη συμπεριφορά ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης δε συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου, που μπορεί να είναι και ο ζημιωθείς στην περίπτωση που συνετέλεσε και ο ίδιος την πρόκληση ή την επαύξηση της ζημίας, ήταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ικανή και μπορούσε να επιφέρει, κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα.

Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ως αποδειχθέντα επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας.

Αντίθετα, η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, περί του ότι στη συγκεκριμένη (ένδικη) περίπτωση η πράξη ή η παράλειψη εκείνη αποτέλεσε ή δεν αποτέλεσε την αιτία του επιζήμιου αποτελέσματος, περί του ότι δηλαδή το ζημιογόνο γεγονός σε σχέση με τη ζημία βρίσκεται ή δεν βρίσκεται σε σχέση αιτίου και αποτελέσματος, ως αναγόμενη σε εκτίμηση πραγματικών γεγονότων (άρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο.

Εξάλλου η παράβαση διατάξεων του ΚΟΚ δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση του αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί όμως στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του επελθόντος αποτελέσματος.

Εξάλλου, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμός 19 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ως προς τη συνδρομή των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως, που εφαρμόσθηκε, ή για τη μη συνδρομή τους, που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσεως, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα, κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ αποδίδεται στη προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια της εκ πλαγίου παραβίασης των παραπάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεων, καθόσον το Εφετείο διέλαβε ανεπαρκείς και ασαφείς αιτιολογίες σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα αναφορικά με τις συνθήκες του ατυχήματος και την υπαιτιότητα των εμπλακέντων στο ατύχημα οδηγών.

Το δικάσαν Εφετείο, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασής του, αναφορικά με τις συνθήκες του ατυχήματος και την υπαιτιότητα των εμπλακέντων σ' αυτό οδηγών δέχτηκε, μετά από αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού, τα ακόλουθα: "Την 12-8-2007 και περί ώρα 06:55 π.μ. ο Π. Φ., οδηγώντας το υπ' αριθμ.

κυκλ. ...81 Δ.Χ.Ε. ταξί, τύπου MERCEDES 1999, το οποίο ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στη δεύτερη εναγομένη της από 10-7-2009 αγωγής ασφαλιστική εταιρία, με την επωνυμία "...", ήδη εκκαλούσα, κινείτο επί της ..., με κατεύθυνση από την περιοχή "…." προς Ο.Τ.Ε. Η ..., έχει πλάτος 7,30 μέτρα, ήτοι 3,65 μ. ανά λωρίδα κυκλοφορίας, αποτελείται από μία ανά κατεύθυνση λωρίδα κυκλοφορίας, οι οποίες διαχωρίζονται μεταξύ τους από διπλή συνεχή γραμμή που διακόπτεται στην διασταύρωση με την οδό ..., το δε όριο ταχύτητας, με δεδομένο ότι πρόκειται για κατοικημένη περιοχή, ανέρχεται στα 50 χλμ.

την ώρα. Την ίδια παραπάνω ώρα, ο ενάγων Χ. Γ., οδηγώντας την υπ' αριθμ. κυκλ. ...75 δίκυκλη μοτοσικλέτα, ιδιοκτησίας της Α. Γ., μητέρας του, η οποία ήταν ασφαλισμένη για τις προς τρίτους ζημίες στην ανώνυμη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "... Α.Ε.Γ.Α", κινείτο επί της ιδίας οδού με αντίθετη προς το ως άνω αυτοκίνητο κατεύθυνση, ήτοι από τον ΟΤΕ προς τον κόμβο του "…".

Όταν αυτός, έφτασε πλησίον της συμβολής της ως άνω ... με την δημοτική οδό ..., εκτράπηκε της πορείας του, ευρισκόμενος υπό την επήρεια αλκοόλ, αφού στο αίμα του ανιχνεύτηκε ποσότητα οινοπνεύματος 2,11%, εισερχόμενος δε αιφνίδια στο ρεύμα πορείας που προοριζόταν για την αντίθετη προς την κατεύθυνσή του κυκλοφορία, όπου εκινείτο κανονικά το οδηγούμενο από τον ως άνω Π.

Φ. ταξί, επέπεσε με το πλάγιο αριστερό τμήμα της δίκυκλης μοτοσυκλέτας στο εμπρόσθιο αριστερό τμήμα του ταξί, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα να συνθλιβεί το πόδι του από τη σύγκρουση, ενώ ο ίδιος εκτινάχθηκε προς τα εμπρός και κατέπεσε αιμόφυρτος στο άκρο δεξιό του ρεύματος πορείας του κοντά στη διασταύρωση της ...

με τη δημοτική οδό ..., όπου κατά την πτώση του με σφοδρότητα στο οδόστρωμα, αποκολλήθηκε το αριστερό του πόδι τελείως από το υπόλοιπο σώμα. Τα παραπάνω αποδεικνύονται με σαφήνεια από την από 12-8-2007 έκθεση αυτοψίας του τμήματος τροχαίας Πρέβεζας, όπου αναφέρονται οι συνθήκες κυκλοφορίας, η σήμανση της οδού, το όριο ταχύτητας, χωρίς όμως να εντοπίζεται το σημείο σύγκρουσης.

Στην υποσημείωση όμως 14 αυτής, με την επισήμανση "αρχική κατεύθυνση οχημάτων ή πεζών" γίνεται αναφορά ότι το ταξί κινείτο στη ..., με κατεύθυνση προς ΟΤΕ και ότι η μοτοσυκλέτα κινείτο στη ... με κατεύθυνση προς …. και για άγνωστους λόγους εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και συγκρούστηκε με το ταξί, ενώ στην υποσημείωση 13 της προαναφερόμενης έκθεσης αυτοψίας, με την επισήμανση "επιφάνειες των οχημάτων που συγκρούστηκαν και βλάβες αυτών" αναγράφεται ότι η επιφάνεια σύγκρουσης του ταξί εντοπίζεται στο εμπρός αριστερό μέρος και η επιφάνεια σύγκρουσης της μοτοσυκλέτας στην αριστερή πλευρά.

Επίσης στο συνημμένο σ' αυτή πρόχειρο σχεδιάγραμμα, αποτυπώνεται η πορεία της μοτοσυκλέτας να κινείται διαγώνια, διερχόμενη τη διπλή διαχωριστική γραμμή, η τελική θέση της στο αριστερό τμήμα του αρχικού ρεύματος πορείας, πλησίον της διπλής διαχωριστικής γραμμής και η τελική θέση του οδηγού της Χ. Γ. στο δεξιό άκρο του ρεύματος πορείας του, ενώ αντίθετα η πορεία του ταξί εμφανίζεται ευθεία όπως και η τελική του θέση.

Επίσης αποτυπώνεται κηλίδα αίματος, πλησίον και δεξιά του σώματος του οδηγού της δίκυκλης μοτοσυκλέτας. Η είσοδος του μοτοσυκλετιστή Χ. Γ., στο ρεύμα πορείας του ταξί ενισχύεται κι από τις συγκρουσθείσες επιφάνειες των οχημάτων και τη μορφή των υλικών ζημιών του ταξί, ήτοι εμπρόσθιο αριστερό φτερό αυτού, από το οποίο συνάγεται το συμπέρασμα ότι η δύναμη σύγκρουσης που δέχτηκε το ταξί είναι με φορά διαγώνια, από δεξιά προς τα αριστερά, όπως εξάλλου απεικονίζεται και στην προαναφερόμενη έκθεση αυτοψίας.

Επίσης ο αυτόπτης μάρτυρας Α. Σ., η παρουσία του οποίου κατά το ένδικο ατύχημα επιβεβαιώνεται στην ως άνω έκθεση αυτοψίας, καταθέτει, αφού διευκρινίζει ότι δεν γνωρίζει τους εμπλεκομένους, ότι διερχόμενος από την ως άνω οδό την στιγμή του ατυχήματος, πρόσεξε το ταξί να κινείται με χαμηλή ταχύτητα, επειδή έψαχνε για ταξί και άκουσε ένα φρενάρισμα, όντας σίγουρος πως η σύγκρουση έγινε στο ρεύμα πορείας του ταξί.

Η ως άνω κατάθεση δεν αναιρείται από την κατάθεση του μάρτυρα του ενάγοντος της δεύτερης αγωγής Χ. Γ., Β. Μ., ο οποίος καταθέτει ότι πηγαίνοντας προς το μαγαζί του κατά την προαναφερόμενη ημερομηνία και περί ώρα 6.30, είδε από μακριά τη μοτοσυκλέτα να κινείται στο μέσο της διπλής διαχωριστικής γραμμής πριν τη σύγκρουση, αφού αυτός δεν υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας στο ατύχημα δηλαδή κατά τη στιγμή της σύγκρουσης αλλά προσήλθε στο τόπο του ατυχήματος μετά τη σύγκρουση, αφού άκουσε τον θόρυβο που προκλήθηκε εξαιτίας αυτής, από τα προαναφερόμενα οχήματα, χωρίς συνεπώς να έχει άμεση αντίληψη των συνθηκών του ατυχήματος, παρά μόνο για την τελική θέση των οχημάτων και οδηγών τους.

Τέλος το γεγονός ότι τα θραύσματα της μοτοσυκλέτας και ο ίδιος ο οδηγός της Χ. Γ., βρέθηκαν στο ρεύμα πορείας του, δεν οδηγούν στο αντίθετο συμπέρασμα, δηλαδή ότι το ταξί εισήλθε στο ρεύμα πορείας του μοτοσυκλετιστή, αλλά δικαιολογούνται από το γεγονός, ότι το όχημα που οδηγούσε ο Χ. Γ., λόγω του ότι διαθέτει μικρότερο όγκο και ορμή από το όχημα που οδηγούσε ο Π.

Φ., κατόπιν της σύγκρουσής του μ' αυτό, ωθήθηκε στο ρεύμα πορείας του. Συγκεκριμένα στο πρόχειρο σχεδιάγραμμα που συνέταξε η Τροχαία Πρέβεζας, στο οποίο όπως προαναφέρθηκε, δεν προσδιορίζεται το πιθανό σημείο συγκρούσεως των δύο οχημάτων, σημειώνονται ως ανευρεθέντα από τον συντάκτη του, θραύσματα μοτοσικλέτας εντός του προς "…." ρεύματος κυκλοφορίας της ..., στο οποίο κινούνταν ο Χ.

Γ., καθώς επίσης και λίμνη αίματος εντός του ιδίου ρεύματος κυκλοφορίας εντελώς δεξιά, ως προς την προαναφερθείσα κατεύθυνση του Χ. Γ.. Υπό τα περιστατικά αυτά, γίνεται δεκτό ότι η παραπάνω σύγκρουση οφείλεται στην αποκλειστική υπαιτιότητα του ενάγοντος, ήδη εφεσίβλητου, Χ. Γ., οδηγού του μοτοποδηλάτου, ο οποίος από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε και μπορούσε να καταβάλει, όπως κάθε μέσος συνετός οδηγός, ευρισκόμενος υπο την επήρεια μέθης, αφού στο αίμα του ανιχνεύτηκε ποσοστό αιθυλικής αλκοόλης 2,11%, η οποία περιόριζε σημαντικά την προσοχή και ικανότητά του στην οδήγησή του, εξαιτίας της έλλειψης νηφαλιότητας και της εξασθένησης της προσοχής του που του προκάλεσε, έχασε τον έλεγχο του οχήματός του, εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα διαβαίνοντας ανεπίτρεπτα τη διπλή διαχωριστική γραμμή, παραβιάζοντας τα άρθρα 12 παρ. 1, 16 παρ. 1 και 4, 18 παρ. 1, 19 παρ. 1, 2 και 3 και 20 παρ. 1 Ν. 2696/1999 (ΚΟΚ) και συγκρούστηκε με το διερχόμενο εκείνη τη στιγμή ταξί.

Αντιθέτως δεν αποδείχθηκαν στοιχεία που να θεμελιώνουν οποιαδήποτε υπαιτιότητα του οδηγού του ταξί, ο οποίος κινούνταν με σύννομη για τις περιστάσεις της οδού συνθήκες κυκλοφορίας, γεγονός για το οποίο κατέθεσε κι ο μάρτυρας Α. Σ., η δε αιφνιδιαστική είσοδος του οδηγού της δίκυκλης μοτοσυκλέτας στο ρεύμα πορείας του, δεν κατέλιπε σ' αυτόν την ευκαιρία για τη διενέργεια οποιουδήποτε αποφευκτικού ελιγμού.

Συνεπώς το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που έκρινε αποκλειστικά υπαίτιο της σύγκρουσης τον οδηγό του ταξί, Π. Φ., έσφαλε ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων και γενομένου δεκτού του σχετικού λόγου έφεσης της εκκαλούσας, περί αποκλειστικής υπαιτιότητας στην ένδικη σύγκρουση του οδηγού της δίκυκλης μοτοσυκλέτας Χ. Γ., θα πρέπει να εξαφανιστεί η εκκαλουμένη". Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο, απέρριψε την αντέφεση του ήδη αναιρεσείοντος ως ουσιαστικά αβάσιμη και δέχτηκε ως βάσιμη κατ' ουσίαν την έφεση της ήδη αναιρεσίβλητης και αφού εξαφάνισε την εκκαλουμένη υπ' αριθμ. 26/2011 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πρέβεζας ως προς τις διατάξεις της που αφορούν την από 10-7-2009 (αρ. κατ. δικ. …21/13-7-2009) αγωγή του Χ. Γ., στρεφόμενη κατά του μη διαδίκου στην παρούσα δίκη Π. Φ. και της αναιρεσίβητης ασφαλιστικής εταιρίας, με την επωνυμία "...", (η οποία είχε γίνει δεκτή εν μέρει ως κατ' ουσίαν βάσιμη), απέρριψε την αγωγή αυτή ως ουσιαστικά αβάσιμη και επέβαλε τα δικαστικά έξοδα της δεύτερης εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "...", και για τους δυο βαθμούς δικαιοδοσίας σε βάρος του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος Χ. Γ..

Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του ελλιπείς, ασαφείς και αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το ζήτημα των συνθηκών του ατυχήματος που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη υπαγωγής των αποδειχθέντων πραγματικών περιστατικών στις διατάξεις που προαναφέρθηκαν, Ειδικότερα, δεν εξηγείται με σαφήνεια και πληρότητα για ποιό λόγο, αν και όπως δέχεται η προσβαλλόμενη απόφαση η ένδικη σύγκρουση έλαβε χώρα στο ρεύμα κυκλοφορίας του ταξί, όπου εισήλθε, διαβαίνοντας ανεπίτρεπτα τη διπλή διαχωριστική γραμμή, ο οδηγός της δίκυκλης μοτοσυκλέτας και συγκρούστηκε με το διερχόμενο εκείνη τη στιγμή ταξί, εν τούτοις, σύμφωνα, επίσης με τις παραδοχές του, στο πρόχειρο σχεδιάγραμμα που συνέταξε η Τροχαία Πρέβεζας, στο οποίο δεν προσδιορίζεται το πιθανό σημείο συγκρούσεως των δύο οχημάτων, σημειώνονται ως ανευρεθέντα από τον συντάκτη του, θραύσματα μοτοσυκλέτας εντός του προς "….." ρεύματος κυκλοφορίας της ..., στο οποίο κινείτο ο οδηγός της δίκυκλης μοτοσυκλέτας Χ.

Γ., και όχι στο ρεύμα κυκλοφορίας του ταξί, στο οποίο σύμφωνα με τις παραδοχές της προσβαλλόμενης έλαβε χώρα η ένδικη σύγκρουση, καθώς επίσης, σημειώνεται και λίμνη αίματος εντός του ίδιου ρεύματος κυκλοφορίας, καθώς και η τελική θέση του οδηγού της δίκυκλης μοτοσυκλέτας, ενώ ακόμη και η θέση στην οποία ακινητοποιήθηκε η δίκυκλη μοτοσυκλέτα μετά τη σύγκρουση σημειώνεται στο ίδιο σχεδιάγραμμα εντός του ρεύματος κυκλοφορίας της (δίκυκλης μοτοσυκλέτας) παραπλεύρως της διπλής συνεχόμενης διαχωριστικής γραμμής.

Μόνη δε η αναφορά στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι "Το γεγονός ότι τα θραύσματα της μοτοσυκλέτας και ο ίδιος ο οδηγός της Χ. Γ., βρέθηκαν στο ρεύμα πορείας του, δεν οδηγούν στο αντίθετο συμπέρασμα, δηλαδή ότι το ταξί εισήλθε στο ρεύμα πορείας του μοτοσυκλετιστή, αλλά δικαιολογούνται από το γεγονός ότι το όχημα που οδηγούσε ο Χ.

Γ., λόγω του ότι διαθέτει μικρότερο όγκο από το όχημα που οδηγούσε ο Π. Φ., μετά την πρόσκρουση στο εμπρόσθιο αριστερό μέρος του επιβατηγού αυτοκινήτου εκτράπηκε πάλι προς το ρεύμα της πορείας του", χωρίς, όμως, να διευκρινίζεται, όπως είναι αναγκαίο για την επάρκεια της αιτιολογίας ως προς το ουσιώδες ζήτημα της εισόδου ή μη της μοτοσυκλέτας στο ρεύμα κυκλοφορίας του ταξί, αν τα θραύσματα προκλήθηκαν κατά τη σύγκρουση ή μετά απ' αυτή και στην τελευταία αυτή περίπτωση από ποιά αιτία, δεν αρκεί για την επάρκεια της αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης σύμφωνα με την οποία η μοτοσυκλέτα εισήλθε στο ρεύμα πορείας του ταξί, ώστε να καθίσταται εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος για την ορθή εφαρμογή των αναφερόμενων στη μείζονα σκέψη διατάξεων τις οποίες έτσι το Εφετείο εκ πλαγίου παραβίασε.

Πέραν τούτων, το Εφετείο, αν και δέχεται με την προσβαλλόμενη απόφασή του ότι το οδηγούμενο από τον αναιρεσίβλητο Π. Φ. ταξί, εξ αιτίας της σύγκρουσής του με την οδηγούμενη από τον αναιρεσείοντα μοτοσυκλέτα υπέστη, μεταξύ άλλων τις αναφερόμενες αναλυτικά στην προσβαλλόμενη απόφαση βλάβες στο αριστερό εμπρόσθιο φανάρι, στο προβολάκι ομίχλης, στον αριστερό πλαστικό θόλο, στον αριστερό φανοστάτη στην μετώπη, στον αριστερό καθρέπτη, στο ψυγείο νερού και αιρ κοντίσιον και στον πλαστικό μασπιέ, εν τούτοις δεν διευκρινίζει, για την πληρότητα της αιτιολογίας της εν λόγω απόφασης σχετικά με την είσοδο στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας της ως άνω μοτοσυκλέτας και την ύπαρξη υπαιτιότητας ή συνυπαιτιότητας των εμπλακέντων στο ατύχημα οδηγών, αν βρέθηκαν θραύσματα ή άλλα αντικειμενικά ευρήματα προερχόμενα από το όχημα αυτό (ταξί), στο οδόστρωμα της οδού, όπου έλαβε χώρα η σύγκρουση, ενόψει και των παραδοχών της ότι θραύσματα της μοτοσυκλέτας βρέθηκαν στο ρεύμα κυκλοφορίας της (μοτοσυκλέτας), χωρίς αναφορά για ύπαρξη ή μη θραυσμάτων προερχομένων από το ταξί, ώστε να καθίσταται εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη υπαγωγής των διαπιστωθέντων από το Εφετείο πραγματικών περιστατικών στις διατάξεις που προαναφέρθηκαν.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πρέπει να γίνει δεκτός ως κατ' ουσίαν βάσιμος και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Από τις συνδυασμένες διατάξεις, του τελευταίου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 580 Κ.Πολ.Δ., όπως η παρ. 3 αντικαταστάθηκε με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του Ν. 4335/2015 και ορίζει ότι, αν αναιρεθεί η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας, στο οποίο παραπέμφθηκε η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση μετά από πρώτη αναίρεση, δεν γίνεται δεύτερη παραπομπή, αλλά ο Άρειος Πάγος "δικάζει αυτός την ουσία της υπόθεσης.

Στην περίπτωση αυτή η υπόθεση εισάγεται με κλήση στο ίδιο τμήμα", της παραγράφου 2 του άρθρου 570 Κ.Πολ.Δ., κατά την οποία "νέοι ισχυρισμοί των διαδίκων και νέα αποδεικτικά μέσα για την ουσιαστική εκδίκαση της υπόθεσης από τον Άρειο Πάγο μετά την αναίρεση υποβάλλονται σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν για τα δικαστήρια της ουσίας" και της παρ. 2 του άρθρου 581 του ίδιου Κώδικα, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του Ν. 4335/2015 σύμφωνα με την οποία "η υπόθεση συζητείται στο δικαστήριο της παραπομπής μέσα στα όρια που διαγράφονται με την αναιρετική απόφαση και αφού κατατεθούν προτάσεις, κατά το άρθρο 524 παράγραφος 1 εδάφιο β' προκύπτουν τα εξής:

Σε περίπτωση δεύτερης αναιρετικής απόφασης για την ίδια υπόθεση, ο Άρειος Πάγος δεν έχει τη δυνατότητα εκ νέου παραπομπής στο δικαστήριο της ουσίας, αλλά οφείλει να κρατήσει και να δικάσει ο ίδιος την υπόθεση κατ' ουσίαν λειτουργώντας ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο. Δεν προχωρεί όμως αμέσως μετά την αναίρεση της απόφασης στην ουσιαστική εκδίκαση της υπόθεσης, έστω και αν οι διάδικοι, ενόψει της συζήτησης της αίτησης αναίρεσης και υπό την προϋπόθεση παραδοχής αυτής, έχουν καταθέσει προτάσεις και για την ουσία της υπόθεσης, αφού δεν υφίσταται και δεν νοείται, υπό την ισχύ των προαναφερόμενων διατάξεων, ενοποιημένο στάδιο συζήτησης της αίτησης αναίρεσης και της ουσίας της υπόθεσης, αλλά στην περίπτωση αυτή η υπόθεση εισάγεται με κλήση στο ίδιο τμήμα.

Το αναιρετικό τμήμα, το οποίο, όταν δικάζει κατ' ουσία την υπόθεση, οφείλει να τηρεί και τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 581 παρ. 2 και 570 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., συζητεί την υπόθεση μέσα στα όρια που διαγράφονται με την αναιρετική απόφαση, αφού όμως κατατεθούν προτάσεις, σύμφωνα με τις προβλέψεις του άρθρου 524 παράγραφος 1 εδάφιο β' Κ.Πολ.Δ.

και αφού μετά την αναίρεση παρασχεθεί η δυνατότητα στους διαδίκους να υποβάλουν νέους ισχυρισμούς και νέα αποδεικτικά μέσα για την ουσιαστική εκδίκαση της υπόθεσης, σύμφωνα με τις ισχύουσες για τα δικαστήρια της ουσίας διατάξεις. Μπορεί, δηλαδή, να προβληθούν από τους διαδίκους στον Άρειο Πάγο, με κρίσιμη χρονική αφετηρία τη, μετά την αναίρεση συζήτηση της υπόθεσης, κατ' ουσία νέοι ισχυρισμοί, υπό τους περιορισμούς των άρθρων 527 και 269 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., ή και να ασκηθούν από τον εκκαλούντα πρόσθετοι λόγοι έφεσης υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 520 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Έτσι, για την εκπλήρωση της επιβαλλόμενης στον Άρειο Πάγο, από τη διάταξη του τελευταίου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 580 Κ.Πολ.Δ., υποχρέωσης για εκδίκαση, μετά από δεύτερη αναίρεση, της υπόθεσης κατ' ουσίαν, θα πρέπει να λάβει χώρα νέα συζήτηση της υπόθεσης, μετά την έκδοση της αναιρετικής απόφασης, ενώπιον του αναιρετικού τμήματος, το οποίο δικάζει πλέον ως δικαστήριο ουσίας, ύστερα από κλήση του επιμελεστέρου από τους διαδίκους, σύμφωνα με τις προβλέψεις της διάταξης του άρθρου 581 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ., η οποία εφαρμόζεται και στην περίπτωση αυτή (ΑΠ 2225/2014).

Σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην αμέσως παραπάνω νομική σκέψη, εφόσον στην κρινόμενη υπόθεση αναιρείται η υπ' αριθμ. 101/2016 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων, που δίκασε μετά από αναίρεση της προηγούμενης υπ' αριθμ. 24/2014 απόφασής του, πρέπει η υπόθεση να διακρατηθεί και να δικασθεί, από το Τμήμα τούτο, σε νέα συζήτηση, που θα λάβει χώρα μετά από κλήση του επιμελεστέρου των διαδίκων.

Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η απόδοση στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που κατέθεσε αυτός για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος (άρθρο 183 ΚΠολΔ), ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί, την υπ' αριθμ. 101/2016 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων.

Κρατεί την υπόθεση, προς ουσιαστική εκδίκαση από το Τμήμα τούτο, η οποία θα λάβει χώρα σε νέα συζήτηση της υπόθεσης, ύστερα από κλήση του επιμελεστέρου από τους διαδίκους. Διατάσσει την απόδοση στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που κατέθεσε αυτός για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Δεκεμβρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Ιανουαρίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ