Supreme Court dismisses appeal against appeal court decision regarding validity of creditor's announcement in distribution table.

Απόφαση 887 / 2020 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 887/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Λέκκα Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Καγκάνη, Αλτάνα Κοκκοβού, Αγγελική Τζαβάρα και Θωμά Γκατζογιάννη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 3 Δεκεμβρίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Σπυριδούλα Ραυτοπούλου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. Τ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3/5/2007 ανακοπή του ήδη αναιρεσιβλήτου και την από 26/5/2007 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ηλείας και συνεκδικάστηκαν.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 238/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 43/2011 του Εφετείου Πατρών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 16/1/2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Θωμάς Γκατζογιάννης ανέγνωσε την από 10/11/2017 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την .../29-9-2017 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Πύργου Ηλείας Π. Π., την οποία προσκομίζει και επικαλείται το αναιρεσείον, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της από 16-1-2014 αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου της 4-12-2017 και κλήση για να παραστεί κατά τη συζήτηση αυτής στην ορισθείσα δικάσιμο, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, στον αναιρεσίβλητο.

Κατά την ως άνω δικάσιμο η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο. Ο αναιρεσίβλητος, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδριάσεως, δεν παρέστη κατά την ως άνω νομίμως ορισθείσα μετά την αναβολή δικάσιμο, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε για συζήτηση, κατά τη σειρά της από το οικείο πινάκιο.

Επομένως, ενόψει του ότι δεν χρειαζόταν νέα κλήτευση του αναιρεσίβλητου για να εμφανιστεί κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, αφού η εγγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο της ορισθείσας νέας δικασίμου ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων για εμφάνισή τους κατ' αυτή (άρθρο 226 παρ. 4 εδ. β' και γ' ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, σύμφωνα με το άρθρο 575 εδ.

β' του ίδιου Κώδικα), πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ, να ερευνηθεί η υπόθεση παρά την απουσία αυτού. Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, που παραδεκτά διορθώθηκε ως προς το πατρώνυμο του αναιρεσίβλητου, προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία 43/2011 απόφαση του Εφετείου Πατρών, η οποία απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της 238/2008 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηλείας.

Με την τελευταία απόφαση, είχε γίνει δεκτή η από 3-5-2007 ανακοπή του αναιρεσίβλητου και είχε απορριφθεί η από 26-5-2007 ανακοπή του αναιρεσείοντος, κατά του αναφερόμενου πίνακα κατάταξης και στη συνέχεια μεταρρυθμίστηκε ο πίνακας αυτός, με την αποβολή του αναιρεσείοντος από το αντίστοιχο ποσό του πλειστηριάσματος και την κατάταξη σ' αυτό του αναιρεσίβλητου.

Η αίτηση αναίρεσης, ασκήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρα 495 και 564 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 7/2006).

Με το λόγο αυτό ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κλπ, ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (ΟλΑΠ 27/1998, ΑΠ 538/2012).

Το άρθρο 118 Κ.Πολ.Δ ορίζει ότι "τα δικόγραφα που επιδίδονται από έναν διάδικο σε άλλον ή υποβάλλονται στο δικαστήριο πρέπει να αναφέρουν: 1)... 2)... 3)... 4)... και 5) τη χρονολογία και την υπογραφή του διαδίκου ή του νόμιμου αντιπροσώπου ή του δικαστικού πληρεξουσίου του και, όταν είναι υποχρεωτική η παράσταση με δικηγόρο, την υπογραφή του δικηγόρου", το δε άρθρο 94 παρ. 1 ιδίου κώδικα, ότι στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι υποχρεούνται να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, εκτός αν συντρέχει κάποια από τις εξαιρέσεις της παρ. 2, οπότε επιτρέπεται η αυτοπρόσωπη παράσταση.

Περαιτέρω, το άρθρο 39 παρ. 1 του ν.δ. 3026/1954 (Κώδικας Δικηγόρων), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 14 του ν. 1366/1983, καθιερώνει την παράσταση του δικηγόρου ενώπιον κάθε δικαστηρίου, αρχής ή επιτροπής ειδικής δικαιοδοσίας, εκτός αν πρόκειται για τις ρητώς προβλεπόμενες στις παρ. 2 και 3 εξαιρέσεις, το άρθρο 44 του ιδίου κώδικα ορίζει ότι ο δικηγόρος έχει το δικαίωμα να ασκεί το λειτούργημά του στην περιφέρεια του Συλλόγου του οποίου είναι μέλος, απαγορεύεται όμως σ' αυτόν να δικηγορεί σε δικαστήρια που εδρεύουν εκτός της περιφέρειας του Συλλόγου του οποίου είναι μέλος, εκτός των αναφερομένων στο άρθρο 56 εξαιρέσεων, στο δε άρθρο 54 ορίζονται τα δικαστήρια ενώπιον των οποίων ο δικηγόρος δικαιούται να παρίσταται μόνος του και να ενεργεί όλες τις διαδικαστικές πράξεις, καθώς και τα δικαστήρια στα οποία ο δικηγόρος υποχρεούται να συμπαρίσταται με άλλον δικηγόρο που είναι διορισμένος σ' αυτά.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι αν, κατά νόμο, είναι υποχρεωτική η παράσταση με δικηγόρο, πρέπει τα, κατά το άνω άρθρο 118 ΚΠολΔ, συντασσόμενα από αυτόν δικόγραφα να φέρουν και την υπογραφή του, η οποία δεν έχει πανηγυρικό χαρακτήρα αλλά επιβάλλεται για την εξασφάλιση της γνησιότητας του δικογράφου, το ελάττωμα δε του δικογράφου από την έλλειψη της υπογραφής του δικηγόρου ή από την υπογραφή αυτού από δικηγόρο μη δικαιούμενο, κατά νόμο να παρίσταται και να ενεργεί ως πληρεξούσιος του διαδίκου ενώπιον του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται το έγγραφο, θεραπεύεται με την διαδικαστική πράξη της κατάθεσης του δικογράφου και την υπογραφή αυτής από δικηγόρο που δικαιούται κατά νόμο να παρίσταται ενώπιον του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται το έγγραφο.

Εξ άλλου, από τις διατάξεις του άρθρου 972 παρ. 1 ΚΠολΔ που ρυθμίζει τα της αναγγελίας των δανειστών στον επί του πλειστηριασμού υπάλληλο, σε συνδυασμό και με τις διατάξεις των άρθρων 974-980 ιδίου κώδικα, προκύπτει, ότι η συμμετοχή δανειστή του καθ' ού η αναγκαστική εκτέλεση, προς ικανοποίηση χρηματικών απαιτήσεων, στη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης, ο οποίος δανειστής δεν μετείχε στη διαδικασία αυτή, γίνεται με δικόγραφο (αναγγελτήριο), που επιδίδεται στον υπάλληλο του πλειστηριασμού (συμβολαιογράφου), τον επισπεύδοντα και τον καθ' ού η εκτέλεση, μέσα σε προθεσμία δεκαπέντε ημερών από τον πλειστηριασμό, εντός της οποίας προθεσμίας πρέπει να κατατεθούν από τον αναγγελλόμενο, στον επί του πλειστηριασμού υπάλληλο και τα έγραφα που αποδεικνύουν την αναγγελλόμενη απαίτηση.

Η αναγγελία αποτελεί την πρώτη επιθετική διαδικαστική πράξη του αναγγελλομένου δανειστή, κατά τη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης και μάλιστα στο τμήμα αυτής που αφορά τη διανομή του πλειστηριάσματος, με τη συμμετοχή του αναγγελλομένου δανειστή στη διανομή αυτού, η οποία γίνεται από τον υπάλληλο του πλειστηριασμού (συμβολαιογράφο) με την κατάρτιση του πίνακα κατάταξης δανειστών.

Τα κατά νόμον στοιχεία του αναγγελτηρίου, το οποίο δεν αποτελεί εισαγωγικό δικόγραφο διεξαγωγής δίκης, ορίζονται στο άνω άρθρο 972 παρ. 1 ΚΠολΔ, μεταξύ δε των στοιχείων που απαιτούνται για το κύρος της αναγγελίας, δεν απαιτείται από τη διάταξη αυτή και η υπογραφή του αναγγελτηρίου από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Ο επί του πλειστηριασμού υπάλληλος συμβολαιογράφος, κατά την κατάρτιση του πίνακα κατάταξης δανειστών, ενεργεί ως όργανο της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης και δεν αποτελεί "δικαστική αρχή" ούτε ειδικό δικαιοδοτικό όργανο, αφού δεν διεξάγεται ενώπιόν του δίκη, με την παράσταση των διαδίκων με τους πληρεξουσίους τους δικηγόρους και τη διεξαγωγή αποδείξεων, για την ύπαρξη, το ύψος και το τυχόν προνόμιο των απαιτήσεων που αναγγέλθηκαν, αλλά καταρτίζει τον πίνακα κατάταξης αφού λάβει υπόψη τις αναγγελίες και τις τυχόν παρατηρήσεις των λοιπών αναγγελθέντων δανειστών, του επισπεύδοντος και του καθ' ού η εκτέλεση.

Αμφισβητήσεις ή αντιρρήσεις ως προς την ύπαρξη, το ύψος και το προνόμιο της απαίτησης που αναγγέλθηκε, καθώς και για την κατά νόμο σειρά και τάξη κατάταξή της, επιλύονται οριστικώς με απόφαση του αρμοδίου δικαστηρίου, μετ' άσκηση σχετικής ανακοπής, κατά τα άρθρα 933, 979 και 980 ΚΠολΔ, κατά τη συζήτηση της οποίας οι διάδικοι παρίστανται με τους πληρεξουσίους τους δικηγόρους, μέχρι της τελεσιδικίας της οποίας το ποσό για το οποίο κατατάχθηκε η αμφισβητούμενη με την ανακοπή απαίτηση, δεν αποδίδεται σ' αυτόν από τον υπάλληλο του πλειστηριασμού.

Από αυτά συνάγεται ότι, για το κύρος του δικογράφου της αναγγελίας δεν απαιτείται και η υπογραφή αυτού από πληρεξούσιο δικηγόρο και μάλιστα από δικηγόρο που δικαιούται κατά τις διατάξεις του Κώδικα Δικηγόρων να παρίσταται και να ενεργεί όλες τις διαδικαστικές πράξεις ενώπιον του δικαστηρίου στην περιφέρεια του οποίου υπάγεται η έδρα του επί του πλειστηριασμού υπαλλήλου (συμβολαιογράφου), αλλά αρκεί η υπογραφή του από τον δανειστή που αναγγέλλεται ή τον νόμιμο αντιπρόσωπό του (ΟλΑΠ 1 και 2/2010).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα: Με επίσπευση του Κ. Μ. και δυνάμει πρώτου εκτελεστού απογράφου της 59/2002 διαταγής πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηλείας, πλειστηριάσθηκε στις 5.10.2005 ο περιγραφόμενος ξηρικός αγρός του οφειλέτη του Α.

Π., ο οποίος κατακυρώθηκε στον Ι. Δ., αντί πλειστηριάσματος 21000 ευρώ. Ενώπιον της υπαλλήλου του πλειστηριασμού, Συμβολαιογράφου Πύργου Θ. Β.-Μ., αναγγέλθηκαν μεταξύ των άλλων, το αναιρεσείον και ο αναιρεσίβλητος, ο τελευταίος για απαιτήσεις του από δεδουλευμένες αποδοχές από σύμβαση εξαρτημένης εργασίας.

Η ως άνω συμβολαιογράφος, στον καταρτισθέντα από αυτήν .../31.7.2006 πίνακα διανομής του πλειστηριάσματος, τον οποίο διόρθωσε με τον .../18.4.2007 πίνακα, αφού αφαίρεσε τα έξοδα εκτέλεσης και την αμοιβή της, κατέταξε το αναιρεσείον οριστικώς στο ποσό των 5.624 ευρώ, την τραπεζική εταιρία "EFG EUROBANK ERGASIAS A.E." για ποσό 11.248 ευρώ και υπό τον όρο τελεσιδικίας της απαιτήσεώς της και τον αναιρεσίβλητο τυχαία.

Κατά του πίνακα κατάταξης, ασκήθηκε από τον αναιρεσίβλητο η από 3.5.2007 ανακοπή και από το αναιρεσείον η από 26.5.2007 ανακοπή, διώκουσες τη μεταρρύθμιση του πίνακα κατάταξης. Επί των ανακοπών εκδόθηκε η 238/2008 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηλείας, με την οποία έγινε δεκτή η πρώτη ανακοπή και απορρίφθηκε η δεύτερη τούτων.

Επί του μοναδικού δε λόγου της έφεσης που άσκησε το αναιρεσείον, ότι εσφαλμένα απορρίφθηκε η ανακοπή του, καθόσον, κατά τους ισχυρισμούς του, έπρεπε να απορριφθεί ως απαράδεκτη η αναγγελία του αναιρεσίβλητου επειδή δεν είχε υπογράψει αυτήν δικηγόρος, αλλά μόνον ο αναιρεσίβλητος, που αποτελεί και το ενδιαφέρον μέρος του μοναδικού αναιρετικού λόγου, το Εφετείο έκρινε ότι, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 118 και 972 παρ. 1 ΚΠολΔ, 39 παρ. 1, 44, και 54 του ν.δ. 3026/1954 (Κώδικος Δικηγόρων), προκύπτει ότι για την εγκυρότητα της επίμαχης αναγγελίας του αναιρεσίβλητου, δεν ήταν απαραίτητο να έχει υπογραφεί αυτή από δικηγόρο.

Με την αιτιολογία αυτή απέρριψε τον αντίθετο ισχυρισμό του αναιρεσείοντος και την έφεση αυτού. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, και δεν υπέπεσε στην εκ του άρθρου 559 αρ. 1 πλημμέλεια, εντεύθεν, δε, ο μοναδικός λόγος της αναίρεσης είναι αβάσιμος και η αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί.

Δικαστικά έξοδα δεν θα επιδικαστούν, καθόσον ο νικήσας στη δίκη αναιρεσίβλητος, δεν παραστάθηκε.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την κρινόμενη από 16-1-2014 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 43/2011 απόφασης του Εφετείου Πατρών.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Μαρτίου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 3 Αυγούστου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ