Supreme Court dismisses appeal on eviction compensation price, ruling appellate court properly considered all evidence.

Απόφαση 883 / 2019 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 883/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σοφία Ντάντου, Μαρία Τζανακάκη, Αντώνιο Τσαλαπόρτα και Κωνσταντίνο Παναρίτη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 11 Ιανουαρίου 2019, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ε. Τ. του Θ. και 2) Μ. , Ε. Τ., θυγ. Γ. Μ., κατοίκων ... εκ των οποίων ο 1ος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Σουρή και η 2η εκπροσωπήθηκε από τον ίδιο πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Σουρή.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Σ. χας Ι. Χ., 2) Γ. Χ. του Ι., 3) Ε. συζ. Σ. Γ., θυγ. Ι. Χ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σπυρίδωνα Καλούδη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και 4) ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΒΟΥΛΑΣ - ΒΑΡΗΣ - ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗΣ", που εδρεύει στον ομώνυμο Δήμο Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-9-2012 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης των ήδη 1ης, 2ου και 3ης των αναιρεσιβλήτων (μετά την έκδοση της 547/2012 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την από 7-11-2012 αίτηση του ήδη 4ου των αναιρεσιβλήτων, καθώς και με την από 9-11-2012 παρέμβαση - ανταίτηση των ήδη αναιρεσειόντων.

Εκδόθηκε η 5288/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 31-1-2018 αίτησή τους και τον από 12-10-2018 πρόσθετο λόγο αυτής. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Κωνσταντίνο Παναρίτη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Εισάγονται προς συζήτηση, ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, 1) η από 31-1-2018 αίτηση για αναίρεση της με αριθμό 5288/2017 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών και 2) ο από 12-10-2018 πρόσθετος λόγος αναίρεσης, ο οποίος ασκήθηκε παραδεκτά κατά τις διατυπώσεις του άρθρου 569 ΚΠολΔ. Τα δικόγραφα αυτά πρέπει, λόγω της προφανούς συνάφειάς τους, να συνεκδικασθούν (άρθρα 246, 573 παρ. 1 και 569 ΚΠολΔ) και να ερευνηθούν περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων τους (άρθρο 577 ίδιου Κώδικα).

Κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου, δεν εμφανίσθηκε και δεν έλαβε μέρος στη συζήτηση το τέταρτο των αναιρεσιβλήτων ΝΠΔΔ με την επωνυμία Δήμος Βούλας-Βάρης-Βουλιαγμένης Αττικής. Περαιτέρω, όμως, όπως προκύπτει από τις υπ' αριθμ. …74Γ' και …76Γ'/26-10-2018 εκθέσεις επίδοσης της Δικαστικής Επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών με έδρα το Πρωτοδικείο Αθηνών Δ.

Α. Χ., που προσκομίζουν και επικαλούνται οι επισπεύδοντες τη συζήτηση αναιρεσείοντες, ακριβή αντίγραφα των κρινομένων αίτησης αναίρεσης και των προσθέτων λόγων αυτής με πράξη ορισμού ως αρμοδίου του Δ' Πολιτικού Τμήματος και πράξη ορισμού δικασίμου την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας απόφασης, καθώς και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο αυτή, επιδόθηκαν με επιμέλεια των αναιρεσειόντων στο ως άνω τέταρτο των αναιρεσιβλήτων.

Επομένως ο διάδικος αυτός έχει νόμιμα και εμπρόθεσμα κλητευθεί από τους επισπεύδοντες τη συζήτηση αναιρεσείοντες για την ως άνω δικάσιμο, οπότε εκδικάσθηκε η υπόθεση και κατά συνέπεια η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και των πρόσθετων αυτής λόγων θα χωρήσει, κατά το άρθρο 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ, σαν να ήταν και αυτός παρών.

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρ. 17 παρ. 1 και 2 του ισχύοντος Συντάγματος και 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της από 4-11-1950 Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (ΕΣΔΑ) που κυρώθηκε με το ΝΔ 53/1974 και έχει αυξημένη ισχύ, σύμφωνα με το άρθρο 28 του Συντάγματος έναντι των κοινών νόμων, συνάγεται ότι για τον προσδιορισμό της πλήρους αποζημίωσης λαμβάνεται υπόψη η αξία του απαλλοτριούμενου ακινήτου κατά το χρόνο της πρώτης συζήτησης ενώπιον του δικαστηρίου της αιτήσεως καθορισμού (προσωρινού ή οριστικού σε περίπτωση παράλειψης του προσωρινού ή παρέλευσης έτους από τη συζήτηση για προσωρινό καθορισμό) της αποζημίωσης αυτής, καθώς και η δαπάνη του ιδιοκτήτη του απαλλοτριούμενου ακινήτου.

Οι διατάξεις αυτές του Συντάγματος ουσιαστικά επαναλαμβάνονται και στο άρθρο 13 παρ. 1 εδ. α' και β' του ν. 2882/2001 - Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (ΚΑΑΑ), όπως ισχύει μετά το ν. 2985/2002, που εφαρμόζεται από 1-1-2002. Εξάλλου, στο άρθρο 13 παρ. 1 εδ. τελευτ. του ν. 2882/2001, όπως το εδάφιο αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο 9 παρ. 1 του ν. 3193/2003 ορίζεται ότι "ως κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου λαμβάνονται υπόψη ιδίως η αξία που έχουν κατά τον κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα, που προσδιορίζονται κυρίως από την αντικειμενική αξία, τα τιμήματα σε συμβόλαια μεταβίβασης κυριότητας ακινήτων τα οποία συντάχθηκαν κατά το χρόνο κήρυξης της απαλλοτρίωσης, καθώς και η πρόσοδος του απαλλοτριούμενου".

Η διάταξη αυτή δεν καθιερώνει αποκλειστικά και για το δικαστήριο υποχρεωτικά κριτήρια για τη διάγνωση της πραγματικής αξίας του απαλλοτριούμενου, έτσι ώστε να θεωρείται ότι παραβιάζεται στην περίπτωση που το δικαστήριο δεν θα τα λάβει υπόψη ή θα λάβει υπόψη άλλα τέτοια, παρά μόνο παρέχει οδηγίες για το πώς πρέπει να καθορίζεται η πραγματική αξία και επιτρέπει στο δικαστήριο να λάβει υπόψη γι' αυτό το σκοπό, αφού χρησιμοποιηθεί η λέξη "ιδίως", κάθε πρόσφορο κατά την ανέλεγκτη κρίση του συγκριτικό στοιχείο αφού το αξιολογήσει κατάλληλα.

Η σχετική, για το πρόσφορο ή όχι του συγκριτικού στοιχείου, κρίση του ανάγεται στην εκτίμηση πραγμάτων και ως εκ τούτου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ (ΑΠ 56/2018, ΑΠ 558/2014). Εξάλλου, κατά την παρ. 3 του άρθρου 17 του Συντάγματος "η ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας του απαλλοτριουμένου μετά τη δημοσίευση της πράξης απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας της δεν λαμβάνεται υπόψη", η διάταξη δε αυτή επαναλαμβάνεται και στο άρθρο 13 παρ. 2 του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ).

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι, αν μετά τη δημοσίευση της πράξης για την κήρυξη της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης επέλθει ανατίμηση του απαλλοτριούμενου ακινήτου, μη οφειλόμενη στη δημοσίευση της εν λόγω πράξης, η ανατίμηση αυτή λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της αξίας του απαλλοτριούμενου (ΑΠ 1064/2006).

Τέλος, για να είναι ορισμένος ο λόγος αναιρέσεως που προβλέπεται από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, πρέπει με σαφήνεια να αναφέρονται στο αναιρετήριο:

1) ο κανόνας ουσιαστικού δικαίου, και μάλιστα ενάριθμα, που φέρεται ότι παραβιάσθηκε,

2) οι πραγματικές διαπιστώσεις (παραδοχές της ελάσσονος προτάσεως), που θεμελίωσαν την κρίση του δικαστηρίου για το βάσιμο ή μη της αγωγής ή του ισχυρισμού και

3) το νομικό σφάλμα, δηλαδή που βρίσκεται η παραβίαση, κατά την ερμηνεία ή εφαρμογή του κανόνα. Περαιτέρω, για να είναι ορισμένος ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, πρέπει να διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο:

1) οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως ή η μνεία, ότι αυτή στερείται παντελώς αιτιολογιών,

2) ο ισχυρισμός (αγωγικός, ένσταση) και τα περιστατικά που προτάθηκαν προς θεμελίωσή του, ως προς το οποίο η έλλειψη, η ανεπάρκεια, η αντίφαση και η σύνδεσή του με το διατακτικό και

3) η εξειδίκευση του σφάλματος του δικαστηρίου, δηλαδή να πρόκειται για παντελή έλλειψη αιτιολογίας, μνεία μόνον τούτου, αν πρόκειται για ανεπαρκή αιτιολογία, ποια επιπλέον περιστατικά έπρεπε να αναφέρονται ή ως προς τι υπάρχει έλλειψη νομικού χαρακτηρισμού και αν πρόκειται για αντιφατικές αιτιολογίες, ποιες είναι αυτές, σε τι συνίσταται η αντίφαση και από πού προκύπτει (ΑΠ 1064/2007).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει ότι μετά από αίτηση των τριών πρώτων των αναιρεσιβλήτων και ανταίτηση του τετάρτου τούτων Δήμου Βάρης - Βούλας - Βουλιαγμένης, εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 547/2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία προσδιορίσθηκε η προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης του οικοπέδου των αιτούντων που απαλλοτριώθηκε, λόγω ρυμοτομίας, με το πολεοδομικό σχέδιο του ως άνω Δήμου και περιλαμβάνεται στην, κατ' εφαρμογή αυτού, εκδοθείσα υπ' αριθμ. 1/2009 πράξη αναλογισμού αποζημίωσης, που κυρώθηκε νόμιμα, στο ποσό των 1.500 ευρώ/τ.μ., και ότι μετά από αιτήσεις των τριών πρώτων των αναιρεσιβλήτων και του τετάρτου τούτων, εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 5288/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών (αναιρεσιβαλλόμενη), με την οποία καθορίσθηκε η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης του ως άνω ακινήτου στο ποσό των 1.500 ευρώ/τ.μ.

Με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί, για τον καθορισμό της τιμής μονάδας αποζημίωσης του απαλλοτριούμενου ακινήτου, δέχεται ότι δεν υπολογίσθηκε η τυχόν ανατίμηση ή υποτίμηση που επέρχεται λόγω της εξαγγελίας της απαλλοτρίωσης ή της εκτέλεσης του έργου της ρυμοτόμησης, ενώ στην προσδιορισθείσα από αυτήν αποζημίωση "έχει περιλάβει την ενσωματωμένη εκ της εντάξεως ανοδική ώθηση της αξίας της γης, παραβιάζοντας εμμέσως την Σ. 17 παρ. 3 και την 3 παρ. 2 ν. 2882/2001".

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αόριστος, καθόσον δεν εκτίθεται στην αίτηση αναίρεσης ο ισχυρισμός και τα περιστατικά που προτάθηκαν προς θεμελίωσή του ως προς την επικαλούμενη ανατίμηση του απαλλοτριούμενου ακινήτου οφειλόμενη στη δημοσίευση της πράξης απαλλοτρίωσης και μόνο εξαιτίας της. Επίσης δεν εκτίθενται στην αίτηση αναίρεσης από ποιες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη τυχόν ανατίμηση του απαλλοτριούμενου ακινήτου λόγω της κήρυξης της απαλλοτρίωσης και ποια είναι τα ελλείποντα στοιχεία που ήταν αναγκαία για την πληρότητα της αιτιολογίας.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση χωρεί αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ανεπάρκεια αιτιολογιών, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, υπάρχει όταν δεν προκύπτουν από την απόφαση σαφώς και επαρκώς τα περιστατικά που είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση, της διατάξεως ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή όταν η απόφαση έχει ελλείψεις όσον αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των κρίσιμων περιστατικών που έγιναν δεκτά.

Αντιφατικότητα δε αιτιολογιών υπάρχει όταν εξαιτίας της δεν προκύπτει ποια πραγματικά περιστατικά δέχθηκε το δικαστήριο για να στηρίξει το διατακτικό, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί αν σωστά εφάρμοσε το νόμο. Η αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια πρέπει να έχει σχέσεις με ουσιώδεις ισχυρισμούς και κεφάλαια παροχής έννομης προστασίας και επιθετικά ή αμυντικά μέσα και όχι με την επιχειρηματολογία των διαδίκων ή του δικαστηρίου, ούτε την εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή διατυπώνεται σαφώς (ΟλΑΠ 24/1992, ΟλΑΠ 1/1999, ΑΠ 9/2013).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 17 παρ. 2 του Συντάγματος, όπως ισχύει μετά την αναθεώρησή του, "κανένας δεν στερείται την ιδιοκτησία του, παρά μόνο για δημόσια ωφέλεια που έχει αποδειχθεί με τον προσήκοντα τρόπο, όταν και όπως ο νόμος ορίζει και πάντοτε αφού προηγηθεί πλήρης αποζημίωση, που να ανταποκρίνεται στην αξία, την οποία είχε το απαλλοτριούμενο κατά το χρόνο τη συζήτησης στο δικαστήριο για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης.

Αν ζητηθεί απευθείας ο οριστικός προσδιορισμός της αποζημίωσης, λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της σχετικής συζήτησης στο δικαστήριο. Αν η συζήτηση για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης διεξαχθεί μετά την παρέλευση έτους από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό, τότε για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της συζήτησης για τον οριστικό προσδιορισμό".

Τα ίδια ορίζονται και στο άρθρο 13 παρ. 1 και 2 εδ. α' και β' του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), όπως εκτέθηκε στην προηγούμενη σκέψη και αναλύθηκαν τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριούμενου ακινήτου. Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 15 παρ. 6 εδ. δ' του ίδιου νόμου, που προστέθηκε με την παρ. 8 του άρθρου 76 του ν. 4146/2013, που εφαρμόζεται και στις κηρυχθείσες απαλλοτριώσεις για τις οποίες δεν έχει συζητηθεί η αίτηση καθορισμού προσωρινής η οριστικής αποζημιώσεως (άρθρο 76 παρ. 8 ν. 4146/2013), "το δικαστήριο υποχρεούται να αιτιολογεί ειδικά την τυχόν απόκλιση της προσδιοριζόμενης από το ίδιο αξίας του ακινήτου τόσο από την προκύπτουσα κατά το αντικειμενικό σύστημα αξία του, όσο και από την προκύπτουσα από την έκθεση της εκτιμητικής επιτροπής της παραγράφου 1 του παρόντος ή του ανεξάρτητου εκτιμητή της παρούσας παραγράφου".

Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι για τον υπολογισμό της αξίας των απαλλοτριωμένων ακινήτων λαμβάνεται υπόψη η αξία αυτών κατά το χρόνο συζητήσεως για τον οριστικό προσδιορισμό στο Εφετείο, αν η συζήτηση αυτή διεξαχθεί μετά από ένα έτος από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης και ότι τα δικαστήρια, κατά τον καθορισμό της τιμής μονάδας αποζημιώσεως ακινήτου, που εμπίπτει στο ισχύον σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας του, υποχρεούνται να λαμβάνουν υπόψη και την αντικειμενική αξία αυτού, καθώς και των ομόρων και ομοειδών προς αυτό ακινήτων, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ως ασφαλές και αντικειμενικό μέτρο κρίσεως για την εξεύρεση της πραγματικής αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου, η οποία πάντως σε καμιά περίπτωση δεν δεσμεύει την δικαστική κρίση για την πραγματική αξία του.

Και ναι μεν η αντικειμενική αξία και η έκθεση της Επιτροπής Προεκτίμησης δεν δεσμεύουν τη δικαστική κρίση για την πραγματική αξία του ακινήτου, πλην όμως, αν το δικαστήριο αποκλίνει από αυτήν ή από την τιμή της αρμόδιας επιτροπής, τότε θα πρέπει να αιτιολογεί ειδικά με την κρίση του τους παράγοντες που το οδήγησαν στην εκτίμηση της ανώτερης αυτής πραγματικής αξίας (ΑΠ 1053/2017, ΑΠ 1554/2017).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, προκειμένου να προβεί στον οριστικό καθορισμό της τιμής μονάδας αποζημιώσεως του αναφερομένου ακινήτου των αιτούντων και ήδη τριών πρώτων των αναιρεσιβλήτων, που απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά, λόγω ρυμοτομίας, δέχθηκε τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "...Σύμφωνα με την ίδια πράξη (δηλαδή τη με αριθμό 1/2009 πράξη αναλογισμού αποζημίωσης της Διεύθυνσης Τ.Υ.& Π.

του πρώην Δήμου Βούλας), η ιδιοκτησία (8), ιδιοκτησίας του πρώτου και της δεύτερης των καθών Ε. Τ. και Μ. συζ. Ε. Τ., πρέπει να αποζημιώσει την ιδιοκτησία (2) για την έκταση με στοιχεία (12-10-11-Ε-2-12) εμβαδού 215,30 τ.μ. και ο τρίτος καθού Δήμος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης πρέπει να αποζημιώσει την ίδια ιδιοκτησία (δηλαδή τη 2) για την έκταση με στοιχεία (12-Δ-Γ-10-12), εμβαδού 350 τ.μ.

Το απαλλοτριούμενο οικόπεδο των αιτούντων Σ. χας Ι. Χ., Γ. Χ. και Ε. συζ. Σ. Γ., έχει σχήμα τετράγωνο και είναι στο ίδιο σχεδόν επίπεδο με το οδόστρωμα της οδού ..., επί της οποίας έχει πρόσωπο μήκους 23,40 μ., ενώ σε ορισμένα σημεία του, όπου παλαιότερα είχε γίνει εκσκαφή, έχουν εναποτεθεί χώματα και πέτρες. Η περιοχή "...'" στην οποία βρίσκεται το εν λόγω ακίνητο, είναι μια μικρή σε έκταση περιοχή του τέως Δήμου Βούλας και νυν Δήμου Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης και περικλείεται βόρεια από τη Λεωφόρο ..., δυτικά από την οδό ... (παραλιακή) ήδη ..., που τη χωρίζει από τη περιοχή "..." του Δήμου Βουλιαγμένης, ανατολικά προς την πλευρά της Βάρης από το κατάφυτο κτήμα Κ.

και στη συνέχεια από λοφίσκο με δασική βλάστηση και νότια με λοφίσκο κατάφυτο επίσης (γνωστό ως λοφίσκο ...) προς την πλευρά της Βουλιαγμένης. Είναι περιοχή αμιγούς κατοικίας, πλήρως διαμορφωμένη πολεοδομικά και οικιστικά, με αρτιότητα 1.000 τ.μ. και κατά παρέκκλιση 400 τ.μ. για τα προϋφιστάμενα του έτους 1979 οικόπεδα, συντελεστή δόμησης 0,60, ποσοστό κάλυψης 20-30% και μέχρι 200 μέτρα μέγιστη, σύστημα δόμησης πανταχόθεν ελεύθερο με υποχρεωτικές πρασιές και μέγιστο ύψος οικοδομής τα 11 μέτρα.

Απέχει 300 μέτρα περίπου από τη Λεωφόρο …., όπου βρίσκονται συνοικιακά εμπορικά καταστήματα όλων των ειδών (τροφίμων, φαρμακεία, καθαριστήρια κλπ), 250 μέτρα από την παραλιακή Λεωφόρο ….., 550 μέτρα περίπου από την ακτή του …. και 700 μέτρα περίπου από τη Β' πλαζ της Βούλας. Σε απόσταση 1.600 μ. περίπου είναι το κέντρο του Δήμου, όπου είναι συγκεντρωμένη η εμπορική κίνηση, οι δημόσιες υπηρεσίες, οι τράπεζες.

Επίσης σε μικρή απόσταση 100 μέτρων περίπου υφίστανται δημοτικό σχολείο και νηπιαγωγείο. Οι οικοδομές που υπάρχουν στην περιοχή είναι πολυτελούς κατασκευής μονοκατοικίες και συγκροτήματα μεζονετών, με μεγάλους κήπους και ιδιωτικούς χώρους στάθμευσης. Η περιοχή διαθέτει όλα τα δίκτυα κοινής ωφέλειας και εξυπηρετείται από τα μέσα μαζικής συγκοινωνίας, που διέρχονται από τις παραπάνω λεωφόρους.

Όλοι οι εσωτερικοί οδοί είναι ασφαλτοστρωμένοι και ήσυχοι, τα δε πεζοδρόμια είναι φροντισμένα και κατάφυτα με καλλωπιστικά φυτά και δένδρα. Πρόκειται για μια προνομιούχο ήσυχη περιοχή, ένα οικιστικό σύνολο που προσφέρει ιδανικό περιβάλλον, τόπους αναψυχής και περιπάτου στου υπερκείμενους δενδροφυτευμένους λοφίσκους, καθώς και κοντά στη θάλασσα, αλλά συγχρόνως εξυπηρετείται πλήρως από συγκοινωνίες και καταστήματα που βρίσκονται σε τόση απόσταση, ώστε να μην προκαλείται όχληση.

Με τη με αριθμό 547/2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων επί της αίτησης των Σ. χήρας Ι. Χ., Γ. Χ. του Ι. και Ε. συζ. Σ. Γ. το γένος Ι. Χ. και επί της ανταίτησης του τρίτου καθού Δήμου Βάρης - Βούλας-Βουλιαγμένης, καθορίσθηκε προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης για το ένδικο απαλλοτριούμενο ακίνητο στο ποσό των 1.500 ευρώ ανά τ.μ.

Οι διάδικοι αμφισβητούν την ορθότητα της τιμής αυτής και ζητούν να προσδιορισθεί η οριστική τιμή: α) οι αιτούντες - καθών η αίτηση Σ. χα Ι. Χ. κλπ στο ποσό των 2.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και β) ο τρίτος καθού και αιτών Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης στο ποσό των 500 ευρώ ανά τ.μ. (όπως το περιόρισε με τις προτάσεις του).

Σύμφωνα με τη με αριθμό πρωτ. 283, 1385/31-3-2011 "έκθεση προσδιορισμού αντικειμενικής αξίας απαλλοτριούμενου ακινήτου" του αναπληρωτή Προϊσταμένου της Κτηματικής Υπηρεσίας Πειραιά, το έτος 2013 η αντικειμενική αξία του κρινόμενου ακινήτου ήταν 589,40 ευρώ/τ.μ., υπολογιζόμενη με συντελεστή ειδικών συνθηκών (απαλλοτριούμενο) 0,80, ενώ, μετά τη μεταγενέστερη μείωση των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων, η αντικειμενική αξία του ανέρχεται σε 558,25 ευρώ/τ.μ., υπολογιζόμενη και πάλι με συντελεστή ειδικών συνθηκών (απαλλοτριούμενο) 0.80, όπως προκύπτει από το προσκομιζόμενο από το Δήμο φύλλο υπολογισμού αξίας ακινήτου, το οποίο, αν και δεν φέρει υπογραφή του συντάκτη του, δεν αμφισβητείται ως προς την ορθότητά του από τους διαδίκους.

Για την εμπορική του αξία, οι μάρτυρες Ε. Δ. και Φ. Δ. (που εξετάσθηκαν στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου, ο πρώτος με επιμέλεια του αιτούντος και υπόχρεου προς αποζημίωση Δήμου, στον οποίο εργάζεται ως προϊστάμενος της Πολεοδομίας του και ο δεύτερος με επιμέλεια του πρώτου και της δεύτερης των καθών η από 17-9-2012 αίτηση, επίσης υπόχρεων προς αποζημίωση), καταθέτουν ότι αυτή ανέρχεται σε 500 ευρώ το τ.μ., ενώ κατά τον τοπογράφο μηχανικό Δ.

Δ. (η κατάθεση του οποίου περιλαμβανόμενη στα με αριθμό 39/2017 πρακτικά της από 25-11-2016 συνεδρίασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών λαμβάνεται υπόψη ως δικαστικό τεκμήριο) η εμπορική αξία των οικοπέδων που βρίσκονται στο Ο.Τ. 306Α είναι τουλάχιστον 1.500 ευρώ/τ.μ. Περαιτέρω, προς απόδειξη των ισχυρισμών τους σε σχέση με την αξία του κρινόμενου οικοπέδου, οι αιτούντες Σ.

χα Ι. Χ., Γ. Χ. και Ε. συζ. Σ. Γ., επικαλούνται και προσκομίζουν τα ακόλουθα συγκριτικά στοιχεία:

1) τη με αριθμό 703/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με την οποία, με κρίσιμο χρόνο την 8-1-2013, καθορίσθηκε η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης του εφαπτόμενου με το απαλλοτριούμενο οικοπέδου, δηλαδή της ιδιοκτησίας με αριθμό -1- στο τοπογραφικό διάγραμμα που συνοδεύει την 1/2009 πράξη, του ιδίου ακριβώς εμβαδού 608,40 τ.μ., περιλαμβανόμενου στο ίδιο ΟΤ 306Α, ιδιοκτησίας Σ. Χ. και λοιπών, με πρόσωπο επί της οδού ..., στο ποσό των 1.900 ευρώ ανά τ.μ.,

2) τη με αριθμό 3948/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με την οποία με κρίσιμο χρόνο την 26-2-2013, καθορίσθηκε η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για ρημοτομούμενη εδαφική έκταση, 47,90 τ.μ., που βρίσκεται επί της οδού ... στο 304Α Ο.Τ., δηλαδή στο αμέσως επόμενο οικοδομικό τετράγωνο από αυτό στο οποίο βρίσκεται το κρινόμενο, στο ποσό των 1.900 ευρώ/τ.μ.

3) τη με αριθμό 933/2008 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία, με κρίσιμο χρόνο την 16-5-2008, καθορίσθηκε η προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης όμορου οικοπέδου, του ίδιου ακριβώς εμβαδού 608,40 τ.μ., περιλαμβανόμενου στο ίδιο ΟΤ 306Α, ιδιοκτησίας Ε. Μ., με πρόσοψη στη συμβολή των οδών ... και ..., στο ποσό των 1.700 ευρώ/τ.μ. Η προσωρινή αυτή τιμή έγινε οριστική, όπως προκύπτει από το με αριθμό 243/2009 πιστοποιητικό του Γραμματέα του Εφετείου Αθηνών,

4) τη με αριθμό 39/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία, με κρίσιμο χρόνο την 25-11-2016 καθορίσθηκε η προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης εδαφικών εκτάσεων του όμορου με το απαλλοτριούμενο οικοπέδου, δηλαδή της ιδιοκτησίας με αριθμό -3- στο τοπογραφικό διάγραμμα που συνοδεύει την 1/2009 πράξη, του ίδιου ακριβώς εμβαδού 608,40 τ.μ., περιλαμβανόμενου στο ίδιο ΟΤ 306Α, ιδιοκτησίας Γ. Ζ. και λοιπών, με πρόσοψη επί της οδού ..., στο ποσό των 1.300 ευρώ/τ.μ.

5) τη με αριθμό 4152/2017 (σε σχέδιο) απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με την οποία, με κρίσιμο χρόνο την 23-5-2017, καθορίσθηκε η προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης εδαφικών εκτάσεων της προαναφερθείσας ιδιοκτησίας, δηλαδή της όμορης με το απαλλοτριούμενο ιδιοκτησίας, που φέρει τον αριθμό -3- στο τοπογραφικό διάγραμμα που συνοδεύει την 1/2009 πράξη, του ιδίου ακριβώς εμβαδού 608,40 τ.μ., περιλαμβανόμενων στο ίδιο ΟΤ 306Α, ιδιοκτησίας Γ. Ζ. και λοιπών, με πρόσοψη επί της οδού ... στο ποσό των 1.500 ευρώ/τ.μ.

6) τη με αριθμό 212/2009 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία καθορίσθηκε η προσωρινή τιμή μονάδας απαλλοτριούμενου ακινήτου, ευρισκόμενου στο Ο.Τ. 251 του Δήμου Βούλας, στο ποσό των 1.500 ευρώ/τ.μ., με κρίσιμο χρόνο την 16-1-2009,

7) το με αριθμό …38/26-5-2005 συμβόλαιο της συμ/φου Χ. Δ.-Τ., με το οποίο μεταβιβάσθηκε οικόπεδο έκτασης 730 τ.μ. στην ευρύτερη περιοχή στη ζώνη Δ, υποδεέστερη σε αξία σε σχέση με τη ζώνη Γ όπου βρίσκεται το επίδικο, στο Ο.Τ. 87 επί των οδών ... και ... αντικειμενικής αξίας 460.504 ευρώ, με τίμημα 1.140.000 ευρώ, που αντιστοιχεί σε 1562 ευρώ/τ.μ., ενώ η αντικειμενική του αξία ήταν 460.504 ευρώ που αναλογεί σε 630,83 ευρώ/τ.μ. και 8) τη με αριθμό ΠΟΛ. 1131 (ΦΕΚ Β' 1499/20-06-2013) απόφαση του Υφ. Οικονομικών για την τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο οικοπέδου δήμου ή κοινότητας, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει σήμερα, στις περιοχές όπου δεν εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα, αποκλειστικά για τις ανάγκες προσδιορισμού του φόρου ακίνητης περιουσίας φυσικών προσώπων στην περιοχή της ... η αντικειμενική τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο καθορίσθηκε στο ποσό των 3.040 ευρώ/τ.μ. Επιπλέον επικαλούνται και προσκομίζουν, ως συγκριτικό στοιχείο, αγγελίες δημοσιευμένες στο διαδίκτυο, σύμφωνα με τις οποίες προσφέρονται προς πώληση στην περιοχή ''...'' της Βούλας:

α) οικόπεδο εμβαδού 1.006 τ.μ. προς 2.000.000 ευρώ, δηλαδή προς 1.988 ευρώ/τ.μ., με συντελεστή δόμησης 0,6,

β) οικόπεδο εμβαδού 619 τ.μ. προς 1.400.000 ευρώ, δηλαδή 2.262 ευρώ/τ.μ., με Σ.Δ. 0,6 και

γ) οικόπεδο εμβαδού 500 τ.μ. προς 780.000 ευρώ, δηλαδή προς 1.560 ευρώ/τ.μ., με Σ.Δ. 0,6. Από τα προαναφερθέντα συγκριτικά στοιχεία η 39/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η 4152/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών και η 212/2009 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, δεν αποτελούν απολύτως πρόσφορα συγκριτικά στοιχεία, διότι οι καθορισθείσες με αυτές προσωρινές τιμές δεν προκύπτει ότι έχουν καταστεί οριστικές. Εξάλλου, οι τιμές που αναφέρονται στις δημοσιευμένες στο διαδίκτυο αγγελίες, δεν μπορεί να ληφθούν υπόψη ως απολύτως πρόσφορο συγκριτικό στοιχείο, ενόψει του ότι δεν προκύπτουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των προσφερομένων οικοπέδων και δεν είναι ενδεικτικές της πραγματικής τρέχουσας αγοραίας αξίας των ακινήτων της περιοχής "..." Βούλας, διότι δεν αποτελούν πράγματι συμφωνηθείσα τιμή αγοραπωλησίας, αλλά μονομερή απαίτηση του αντίστοιχου πωλητή και δεν προκύπτει ότι έγινε σύμβαση αγοραπωλησίας με τίμημα τις αναγραφόμενες στις αγγελίες τιμές. Περαιτέρω, ο αιτών και τρίτος καθού η από 17-9-2012 αίτηση, Δήμος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, προς απόδειξη του ισχυρισμού του ότι η εμπορική αξία του απαλλοτριούμενου ακινήτου ανέρχεται σε 500 ευρώ/τ.μ., επικαλείται και προσκομίζει τα ακόλουθα συγκριτικά στοιχεία:

α) το με αριθμό …70/3-3-2017 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Λ. Κ., με το οποίο μεταβιβάσθηκε λόγω πώλησης οικόπεδο εμβαδού 374,55 τ.μ., που βρίσκεται στην περιοχή ''...'' Βούλας, στο Ο.Τ. 285 επί της οδού Σερρών αρ. 11, με δύο ισόγειες κατοικίες εμβαδού 47,47 τ.μ. και 45,51 τ.μ. αντίστοιχα, από τις οποίες η πρώτη ανεγέρθηκε με τη με αριθμό …97/5-3-1982 άδεια του Πολεοδομικού Γραφείου ... ως βοηθητικό κτίσμα και τακτοποιήθηκε ως χώρος κύριας χρήσης-κατοικία κατά το ν. 4178/2013 και η δεύτερη ανεγέρθηκε πριν από το έτος 1982 και οι αυθαιρεσίες που υπήρχαν σε αυτή τακτοποιήθηκαν κατά το ν. 4178/2013, έναντι συνολικού τιμήματος 230.000 ευρώ, ενώ η αντικειμενική του αξία ήταν 229.628,73 ευρώ,

β) το με αριθμό …69/19-8-2016 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Ε. Η., με το οποίο μεταβιβάσθηκε λόγω πώλησης γωνιακό οικόπεδο εμβαδού 628,31 τ.μ. με ισόγεια οικία εμβαδού 146 τ.μ. και υπόγειο χώρο στάθμευσης εμβαδού 24,26 τ.μ. το οποίο βρίσκεται σε άλλη πολεοδομική ενότητα από το επίδικο, δηλαδή στο Ο.Τ. 157 της πολεοδομικής ενότητας ..., που δεν ανήκει στην περιοχή ''...'', με τίμημα 285.000 ευρώ, ενώ η αντικειμενική του αξία ήταν 336.813,93 ευρώ.

γ) το με αριθμό …82/13-10-2016 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Ι. Φ., με το οποίο μεταβιβάσθηκε λόγω πώλησης 1,5ο/οο εξ αδιαιρέτου της όλης ιδιοκτησίας και οριζόντια ιδιοκτησία με στοιχεία ''ΚΑΤΟΙΚΙΑ Δ του κτιρίου 3'', η οποία έχει εμβαδόν 94 τ.μ. (ισόγειο και Α όροφος) και έχει ανεγερθεί σε οικόπεδο εμβαδού 1.012 τ.μ., που βρίσκεται επί της οδού ... στο Ο.Τ. 312 στην ίδια πολεοδομική ενότητα με το απαλλοτριούμενο, με τίμημα 100.000 ευρώ ενώ η αντικειμενική της αξία ήταν 177.937,21 ευρώ,

δ) το με αριθμό …81/1-5-2013 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Μ. Β., με το οποίο μεταβιβάσθηκε λόγω πώλησης οικόπεδο εμβαδού 495,50 τ.μ. επί των οδών ... στα Ο.Τ. 293-294 της περιοχής ''...'', με τίμημα 394.264,40 ευρώ που είναι ίσο με την αντικειμενική του αξία,

ε) το με αριθμό …64/14-3-2013 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Σ. Ρ., με το οποίο μεταβιβάσθηκε λόγω προσκύρωσης οικόπεδο επιφανείας 287,50 τ.μ., που βρίσκεται στο Ο.Τ. 329, θέση ''ΠΕΥΚΩΤΟ'' Βούλας', με τίμημα 200.000 ευρώ, ενώ η αντικειμενική του αξία ήταν 189.440,53 ευρώ και

στ) το με αριθμό …03/2017 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Ε. Κ., με το οποίο μεταβιβάσθηκε λόγω πώλησης οκόπεδο εμβαδού 1.957 τ.μ., που βρίσκεται επί της οδού …. στην οποία φέρει το αριθμό … και …. (μη διανοιχθείσης) στη θέση ''...'' της Δημοτικής Ενότητας Βουλιαγμένης, στο Ο.Τ. 55α, που περιβάλλεται από τις οδούς ..., με τίμημα 1.650.000 ευρώ και αντικειμενική αξία 1.255.454,64 ευρώ. Τα προαναφερθέντα συμβόλαια πώλησης δεν αποτελούν απολύτως πρόσφορα συγκριτικά στοιχεία, διότι:

α) το μεταβιβασθέν με το με αριθμό …70/3-3-2017 συμβόλαιο οικόπεδο είναι μικρότερο από το επίδικο, έχει μικρότερη πρόσοψη (16,45 μέτρων) επί της οδού … και είναι κατά παρέκκλιση άρτιο και οικοδομήσιμο,

β) το μεταβιβασθέν με το με αριθμό …69/19-8-2016 συμβόλαιο οικόπεδο βρίσκεται σε άλλη πολεοδομική ενότητα και στη Ζώνη Η1 αντικειμενικού προσδιορισμού αξιών, υστερώντας σε σχέση με το κρινόμενο που εντάσσεται στην αντίστοιχη Γ Ζώνη,

γ) με το …82/13-10-2013 συμβόλαιο μεταβιβάσθηκε οριζόντια ιδιοκτησία (κατοικία) και όχι οικόπεδο,

δ) με το με αριθμό ..81/1-5-2013 συμβόλαιο μεταβιβάσθηκε λόγω πώλησης οικόπεδο εμβαδού 395.50 τ.μ., δηλαδή μικρότερο από το κρινόμενο, κατά παρέκκλιση άρτιο και οικοδομήσιμο,

ε) με το με αριθμό …03/2017 συμβόλαιο μεταβιβάσθηκε λόγω προσκύρωσης μικρή έκταση (285,70 τ.μ.) μη άρτια και μη οικοδομήσιμη και

στ) με το με αριθμό …03/2017 συμβόλαιο μεταβιβάσθηκε ακίνητο που βρίσκεται σε άλλη περιοχή και έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά από το κρινόμενο (έχει σχεδόν τριπλάσια έκταση από το κρινόμενο, η μία του πλευρά βρίσκεται σε μη διανοιχθείσα οδό, δεν προκύπτει το σχήμα του κλπ). Όμως τα συμβολαιογραφικά αυτά έγγραφα είναι ενδεικτικά του ότι από το έτος 2013 μέχρι και τώρα, παρά την υφιστάμενη οικονομική κρίση, στην περιοχή "...'' της Βούλας εξακολουθεί να υπάρχει αγοραστικό ενδιαφέρον και να γίνονται μεταβιβάσεις ακινήτων, λόγω της ιδιαίτερα προνομιούχου θέσης της.

Ο τρίτος καθού η από 17-9-2012 αίτηση και αιτών Δήμος προσκομίζει, επίσης, ως συγκριτικά στοιχεία αγγελίες αναρτημένες στο διαδικτυακό χώρο ''xe property'', σε διάφορες ημερομηνίες μέσα στο Μάιο 2017, για προσφερόμενα προς πώληση οικόπεδα στην περιοχή ''...'' Βούλας με τίμημα από 387 ευρώ/τ.μ. έως 665 ευρώ/τ.μ. Ήδη, όμως, εκτέθηκε ότι οι αναφερόμενες στις αγγελίες τιμές δεν μπορεί να ληφθούν υπόψη ως πρόσφορα συγκριτικά στοιχεία, ενόψει του ότι δεν προκύπτουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των πωλουμένων οικοπέδων και δεν είναι ενδεικτικές της πραγματικής τρέχουσας αγοραίας αξίας των ακινήτων της επίδικης περιοχής, αφού δεν αποτελούν πράγματι συμφωνηθείσα τιμή αγοραπωλησίας, αλλά μονομερή απαίτηση του αντίστοιχου πωλητή και δεν προκύπτει ότι έγινε πράγματι αγοραπωλησία με τίμημα τις αναγραφόμενες στις αγγελίες τιμές.

Προσκομίζεται ακόμη η με αριθμ πρωτ. ...94/9-10-2017 ''τεχνική έκθεση-εκτίμηση αξίας οικοπέδου στο Ο.Τ. 306Α αιτούντων Σ. Χ. κλπ'', την οποία συνέταξε ο Α. Μ., Πολιτικός Μηχανικός, υπάλληλος του Τμήματος Μελετών και Έργων της Δ/νσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης και την οποία συνυπογράφει η Διευθύντρια των Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Π.

Γ.. Με την έκθεση αυτή, αφού περιγράφεται το κρινόμενο ακίνητο και η περιοχή μέσα στην οποία βρίσκεται, χωρίς να μνημονεύεται ότι είναι μια περιοχή ιδιαίτερα προνομιούχος με πολυτελούς κατασκευής κατοικίες, με περιποιημένα και δενδροφυτευμένα πεζοδρόμια, ασφαλτοστρωμένους ήσυχους δρόμους και γειτνιάζουσα με κατάφυτους λόφους, με την ακτή του ..., αλλά και με μεγάλες λεωφόρους, καθορίζεται η πραγματική αξία του κρινόμενου ακινήτου σε 500 ευρώ/τ.μ.

με κριτήρια:

α) την υφιστάμενη στη χώρα οικονομική κρίση,

β) την πληθώρα ακινήτων που προσφέρονται προς πώληση στην επίδικη περιοχή, σύμφωνα με τις αγγελίες που είναι δημοσιευμένες στο διαδίκτυο και

γ) τις τιμές προσφοράς πώλησης ακινήτων που επίσης αναγράφονται στις αγγελίες που είναι δημοσιευμένες στο διαδίκτυο. Η τεχνική αυτή έκθεση δεν αποτελεί απολύτως πρόσφορο αποδεικτικό μέσο για την εμπορική αξία του κρινόμενου ακινήτου, διότι, τόσο ως προς τον αριθμό των αδόμητων ακινήτων της περιοχής ''...'' Βούλας, όσο και προς τις τιμές πώλησης αυτών, στηρίζεται στις μέσω διαδικτύου δημοσιευμένες αγγελίες, που κατά τα προεκτεθέντα δεν αποτελούν πρόσφορα συγκριτικά στοιχεία.

Ομοίως δεν αποτελεί απολύτως πρόσφορο αποδεικτικό μέσο και η από 19-5-2017 "έκθεση εκτίμησης αγοραίας αξίας του υπό ρυμοτόμηση ακινήτου επί της οδού ... στο Ο.Τ. 306Α στην περιοχή ... της Βούλας", η οποία έχει συνταχθεί με επιμέλεια του τρίτου καθού και αιτούντος Δήμου, από τον Χ. Α. Γ., μεσίτη αστικών συμβάσεων, διότι και σε αυτή η εμπορική αξία του κρινόμενου ακινήτου σε 500 ευρώ/τ.μ.

συνάγεται με τα κριτήρια που αναφέρονται και στη με αριθμ. πρωτ. ...94/3-10-2017 "τεχνική έκθεση-εκτίμηση αξίας οικοπέδου στο Ο.Τ. 306Α αιτούντων Σ.ς Χ. κλπ'', του Α. Μ.. Εξάλλου από το με αριθμ. πρωτ. 3169/16-5-2017 έγγραφο του Προϊσταμένου του Τμήματος Εγκρίσεων και Αδειών Δόμησης του τρίτου καθού και αιτούντος Δήμου, σύμφωνα με το οποίο για το χρονικό διάστημα από 1-1-2014 μέχρι την ημερομηνία έκδοσής του δεν εκδόθηκε οικοδομική άδεια δόμησης για νέα οικοδομή ή προσθήκη στην περιοχή "...'' Βούλας, ενισχύεται ο ισχυρισμός των αιτούντων-δικαιούχων της αποζημίωσης ότι τα αδόμητα οικόπεδα της πριοχής είναι περιορισμένα σε αριθμό....

Τέλος, οι πρώτος και δεύτερος των καθών, Ε. Τ. και Μ. συζ. Ε. Τ., επικαλούνται τα ακόλουθα συγκριτικά στοιχεία: 1) τη με αριθμό 202/1992 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία καθορίσθηκε η προσωρινή τιμή μονάδας απαλλοτρίωσης ακινήτων, που βρίσκονται στην περιοχή ''...'' Βούλας, σε 80.000 δραχμές/τ.μ. (ήτοι 234,78 ευρώ/τ.μ.), 2) τη με αριθμό 596/1994 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία καθορίσθηκε η προσωρινή τιμή μονάδας απαλλοτρίωσης ακινήτων στα ''...'' Βούλας σε 85.000 δραχμές/τ.μ. (ήτοι σε 249.45 ευρώ/τ.μ.), 3) τη με αριθμό 2861/1995 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με την οποία καθορίσθηκε η οριστική τιμή μονάδας απαλλοτρίωσης όμορου, με το κρινόμενο, οικοπέδου στο ποσό των 85.000 δραχμών/τ.μ. (δηλαδή σε 249,45 ευρώ/τ.μ.), 4) τη με αριθμό 7261/1998 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με την οποία καθορίσθηκε η οριστική τιμή μονάδας απαλλοτριωθέντος ακινήτου στα ''...'' Βούλας, σε 110.000 δραχμές/τ.μ. (δηλαδή σε 322,82 ευρώ/τ.μ.).

Οι συγκεκριμένες, όμως, δικαστικές αποφάσεις δεν είναι πρόσφορα συγκριτικά στοιχεία, καθώς έχουν εκδοθεί πριν από μία και πλέον εικοσαετία. Οι ίδιοι προσκομίζουν ακόμη δύο έγγραφα της Τράπεζας της Ελλάδος, σύμφωνα με τα οποία: α) οι αγοραπωλησίες ακινήτων το 2011 ήταν μειωμένες έναντι του προηγούμενου έτους κατά 57,72%, ενώ η αντίστοιχη μείωση το έτος 2010 ήταν της τάξης του 22,69%, χωρίς να προσδιορίζονται οι αριθμοί των συμβολαιογραφικών εγγράφων που συντάχθηκαν τα αντίστοιχα έτη και β) κατά το γ' τρίμηνο του 2012 στην περιφέρεια ….

ο αριθμός των μεταβιβασθεισών ιδιοκτησιών ήταν μικρότερος των 2.000 έναντι των λοιπών τριμήνων του αυτού έτους. Επίσης, προσκομίζουν δημοσιεύσεις των με ημερομηνία 20-1-2013, 15-1-2011 και 6-2-2011 φύλλων της εφημερίδας "...''. Από όλα τα προαναφερθέντα αποδεικτικά μέσα, εκτιμώμενα με βάση την τοπική και χρονική τους προσφορότητα, αποδεικνύεται ότι η αγοραία αξία του απαλλοτριούμενου λόγω ρυμοτομίας ακινήτου των αιτούντων-καθών η αίτηση, για επιφάνεια του οποίου, εμβαδού 215,30 τ.μ.

έχει υποχρέωση αποζημίωσης η ιδιοκτησία με αριθμό -8- που ανήκει κατ' ισομοιρία στην κυριότητα των πρώτου και και δεύτερης των καθών Ε. Τ. και Μ. συζ. Ε. Τ., και για επιφάνεια του οποίου εμβαδού 350 τ.μ. έχει υποχρέωση αποζημίωσης ο τρίτος καθού-αιτών Δήμος Βάρης Βούλας-Βουλιαγμένης, κατά τον κρίσιμο χρόνο, που είναι ο χρόνος της παρούσας συζήτησης (10-10-2017), δεδομένου ότι από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό αποζημίωσης του αρμόδιου Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, δηλαδή την 8-11-2011, έχουν παρέλθει έξι και πλέον έτη, με βάση τις ισχύουσες οικονομικές και νομισματικές συνθήκες, χωρίς να υπολογισθεί η τυχόν ανατίμηση ή υποτίμηση που επέρχεται λόγω της εξαγγελίας της απαλλοτρίωσης ή της εκτέλεσης του έργου της ρυμοτόμησης, κατά συνέπεια δε και η πλήρης οφειλόμενη για την ίδια έκταση αποζημίωση, δηλαδή εκείνη με την οποία οι δικαιούχοι - αιτούντες Σ.

χα Ι. Χ., Γ. Χ. και Ε. συζ. Σ. Γ., μπορούν να αντικαταστήσουν το απαλλοτριούμενο με άλλο ισάξιο, ανέρχεται στο ποσό των 1.500 ευρώ ανά τ.μ. εδάφους...''. Και υπό τις ως άνω παραδοχές δέχθηκε εν μέρει την από 17-9-2012 αίτηση των τριών πρώτων των αναιρεσιβλήτων και την από 7-11-2012 αίτηση του τετάρτου αυτών. Κρίνοντας έτσι το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δεν παραβίασε τις ανωτέρω μνημονευόμενες διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου του Συντάγματος, του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της από 4-11-1950 ΕΣΔΑ, και των άρθρων 13 παρ. 1 και 2 και 15 παρ. 6 του ν. 2882/2001 σύμφωνα με τις οποίες, ορθώς, έλαβε υπόψη του ως κρίσιμο χρόνο για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης το χρόνο συζήτησης της αίτησης για τον οριστικό προσδιορισμό αυτής και ορθώς την προσδιόρισε, συνεκτιμώντας και αναλύοντας όλα τα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη του, σε ποσό σημαντικά μεγαλύτερο από την προκύπτουσα κατά το αντικειμενικό σύστημα αξία του, και δεν υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια, όπως διατείνονται οι αναιρεσείοντες με το δεύτερο λόγο αναίρεσης.

Εξάλλου, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση, ως προς το ζήτημα του καθορισμού της αξίας του απαλλοτριούμενου οικοπέδου των τριών πρώτων των αναιρεσιβλήτων, πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες, ενώ αιτιολογεί ειδικώς την απόκλιση της ως άνω οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης από την προκύπτουσα κατά το αντικειμενικό σύστημα αξία του, οι αιτιολογίες δε αυτές καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των αναφερομένων στη νομική σκέψη εφαρμοσθεισών διατάξεων και έτσι δεν στερείται αυτή νόμιμης βάσης.

Ειδικότερα με σαφήνεια και πληρότητα παρέθεσε όλα τα χαρακτηριστικά της περιοχής, στην οποία βρίσκεται το απαλλοτριούμενο ακίνητο, επισημαίνοντας ότι είναι μια πλήρως ανεπτυγμένη και προνομιούχα οικιστική περιοχή, που έχει πολυτελούς κατασκευής μονοκατοικίες και συγκροτήματα μεζονετών με μεγάλους κήπους και ιδιωτικούς χώρους στάθμευσης και προσφέρει ιδανικό περιβάλλον, τόπους αναψυχής και περιπάτου στους παρακείμενους δενδροφυτευμένους λοφίσκους και συγχρόνως εξυπηρετείται πλήρως από συγκοινωνίες και καταστήματα, που βρίσκονται σε μικρή απόσταση, χωρίς να προκαλείται όχληση από αυτά.

Περαιτέρω, αναφέρει ότι από τις συμβολαιογραφικές πράξεις πώλησης ακινήτων που προσκομίσθηκαν ενώπιόν του, προκύπτει ότι, από το έτος 2013 μέχρι την ημέρα συζήτησης των ως άνω αιτήσεων, παρά την υφιστάμενη οικονομική κρίση, στην ως άνω περιοχή εξακολούθησε να υπάρχει αγοραστικό ενδιαφέρον και να γίνονται μεταβιβάσεις ακινήτων, λόγω της προνομιούχας θέσης της.

Αναφέρει επίσης και αξιολογεί διεξοδικά όλα τα συγκριτικά στοιχεία που προσκόμισαν τα διάδικα μέρη, συνεκτιμώντας δε όλα τα προσκομισθέντα αποδεικτικά και συγκριτικά στοιχεία, μεταξύ των οποίων τη με αριθμό ΠΟΛ: 1131 απόφαση του Υφ. Οικονομικών (ΦΕΚ Β' 1499/20- 06-2013, με την οποία καθορίσθηκε η αντικειμενική τιμή οικοπέδου στις περιοχές όπου δεν εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα, αποκλειστικά για τις ανάγκες προσδιορισμού του φόρου ακίνητης περιουσίας, στην περιοχή δε της ...

καθορίσθηκε στο ποσό των 3.040 ευρώ/τ.μ.), προσδιόρισε, μετά από διεξοδική παράθεση και αξιολόγηση όλων των συγκριτικών στοιχείων, την οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης του επιδίκου οικοπέδου στο ποσό των 1.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, αξιολογώντας και αιτιολογώντας ειδικά την απόκλιση της εν λόγω αξίας από την αξία αυτού που προκύπτει κατά το αντικειμενικό σύστημα και ανέρχεται στο ποσό των 558,25 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση έχει νόμιμη βάση, και συγκεκριμένα την απαιτούμενη αιτιολογία και καλύπτεται με πληρότητα και σαφήνεια, το πραγματικό των εφαρμοστέων εδώ πιο πάνω κανόνων ουσιαστικού δικαίου, τους οποίους η προσβαλλόμενη απόφαση δεν παραβίασε ούτε εκ πλαγίου με ανεπαρκείς αιτιολογίες.

Επομένως, τα όσα αντίθετα υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες με το δεύτερο, κατά το δεύτερο μέρος του, λόγο του αναιρετηρίου, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κρίνονται αβάσιμα.

Από τη διάταξη του άρθρου 20 παρ. 5 του ν. 2882/2001, που ορίζει ότι: "εάν ασκηθεί παραδεκτώς αίτηση, εκείνος κατά του οποίου απευθύνεται δύναται να ασκήσει με τις προτάσεις, που κατατίθενται, με την ποινή του απαραδέκτου, πέντε τουλάχιστον ημέρες πριν από τη συζήτηση, αντίθετη αίτηση για τα ίδια ακίνητα για τα οποία ζητείται με την αίτηση ο οριστικός προσδιορισμός της αποζημίωσης", προκύπτει ότι ο καθού η αίτηση προσδιορισμού της αποζημίωσης μπορεί να ασκήσει αντίθετη αίτηση (ανταίτηση), είτε με κατάθεση και κοινοποίηση αυτοτελούς δικογράφου, είτε με τις προτάσεις, οι οποίες όμως πρέπει να κατατεθούν, με ποινή απαραδέκτου, το βραδύτερο πέντε ημέρες πριν από την πρώτη συζήτηση της αίτησης.

Η αντίθετη αίτηση, όπως και η αίτηση στο Εφετείο αποτελεί εισαγωγικό δικόγραφο της δίκης της οριστικής αποζημίωσης, ανάλογο με αυτό της αγωγής και πρέπει να αναφέρονται σε αυτό με τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο τα στοιχεία των άρθρων 118-120 και 216 του ΚΠολΔ, μεταξύ των οποίων και ειδικό αίτημα για το ποσό με το οποίο ζητείται ο καθορισμός της αποζημίωσης, η έλλειψη του οποίου, ερευνώμενη και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, καθιστά το δικόγραφο άκυρο, ως ανεπίδεκτο δικαστικής εκτίμησης (ΑΠ 273/2003, ΑΠ 222/1964).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, οι αναιρεσείοντες με την από 9-11-2012 ανταίτησή τους, που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Εφετείου Αθηνών με αριθμό κατάθεσης Β.Α.Β. 762/2012, που επιδόθηκε στους τρεις πρώτους των αναιρεσιβλήτων, ισχυρίσθηκαν ότι οι τελευταίοι, με την από 17-9-2012 αίτησή τους ενώπιον του Εφετείου Αθηνών, ζήτησαν να καθορισθεί στο ποσό των 2.500 ευρώ/τ.μ.

η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης του ακινήτου τους, με επίκληση της με αριθμό 1/2009 πράξη αναλογισμού και αποζημίωσης της Διεύθυνσης Τ.Υ. και Π. του Δήμου Βούλας, που κυρώθηκε νόμιμα, και ότι η από 17-9-2012 αίτηση στρέφεται εναντίον τους με βάση τις διατάξεις του ν.δ. 1923 και των συναφών εκτελεστικών νόμων, στους οποίους θεμελιώνεται η υποχρέωση των ανταιτούντων (αναιρεσειόντων) να καταβάλουν απαλλοτριωτική αποζημίωση για τη στέρηση της ιδιοκτησίας των πρώτης, δευτέρου και τρίτης των καθών η ανταίτηση, που απαλλοτριώθηκε για λόγους ρυμοτομίας και ειδικότερα για δημιουργία πλατείας, από την οποία (πλατεία) ωφελείται το ακίνητό τους, ως αποκτών πρόσωπο προς αυτή, ζητούν δε Α) να απορριφθεί, άλλως να ανασταλεί η πρόοδος του καθορισμού της τιμής μονάδας για την ένδικη απαλλοτρίωση μέχρις ότου:

α) αποκατασταθεί η ορθή τάξη στη διαδικασία της τροποποίησης και στην ουσία της πολεοδομικής ρύθμισης και β) εφαρμοσθεί το σύστημα του ν. 2508/1997 σε συνδυασμό με το ν. 4067/2012, άρθρο 33 και Β) να διαγνωσθεί ότι είναι αδύνατο να υπάρξει πραγματική, πλήρης και αγοραία αξία ανά τ.μ. εδαφικής έκτασης του απαλλοτριούμενου ακινήτου, καθώς έχει εκλείψει εντελώς η αγορά ακινήτων.

Επικουρικά, για την περίπτωση που δεν γίνουν δεκτά τα προαναφερθέντα αιτήματα, ζητούν τον καθορισμό της τιμής μονάδας για την αποζημίωση που οφείλουν να καταβάλουν για την ένδικη απαλλοτρίωση στο προσήκον μέτρο. Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε την παραπάνω ανταίτηση δεχόμενο τα ακολουθα: "...από το από 9-11-2012 δικόγραφο ανταίτησης εναργώς προκύπτει ότι σε αυτήν δεν περιέχεται ειδικό αίτημα για το ποσό, στο οποίο ζητείται να καθορισθεί η οριστική αποζημίωση του κρινόμενου ακινήτου των πρώτης, δευτέρου και τρίτης καθών η ανταίτηση.

Σύμφωνα με την προεκτεθείσα νομική σκέψη, η έλλειψη αυτή, που ερευνάται αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο, καθιστά το από 9-11-2012 δικόγραφο της ανταίτησης άκυρο, ως ανεπίδεκτο δικαστικής εκτίμησης. Εξάλλου δεν μπορεί να εκτιμηθεί ως ανταίτηση και το αίτημα των πρώτου και δεύτερης των καθών στην από 17-9-2012 αίτηση να ορισθεί η οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης του κρινόμενου ακινήτου στο ποσό των 500 ευρώ/τ.μ., που περιλαμβάνεται στο με ημερομηνία 2-10-2017 υπόμνημά τους, διότι τούτο κατατέθηκε κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο (δηλαδή την 10-10-2017), ενώ, για εκτιμηθεί ως ανταίτηση, με την ποινή του απαραδέκτου, έπρεπε να κατατεθεί πέντε τουλάχιστον ημέρες πριν τη συζήτηση (άρθρο 20 παρ. 5 του ν. 2882/2001).

Κατ' ακολουθίαν των προεκτεθέντων, η σωρευόμενη στο από 9-11-2012 δικόγραφο ανταίτηση είναι απορριπτέα ως απαράδεκτή"'. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, με το να απορρίψει ως απαράδεκτη την ανταίτηση των αναιρεσειόντων, καθόσον δεν περιέχεται στο δικόγραφο της ανταίτησης ειδικό αίτημα για το ποσό, στο οποίο ζητείται η οριστική αποζημίωση του απαλλοτριούμενου ακινήτου, όπως δε αναφέρεται στην προμνημονευόμενη νομική σκέψη, η έλλειψη του ειδικού αυτού αιτήματος, καθιστά το δικόγραφο της ανταίτησης άκυρο ως ανεπίδεκτο δικαστικής εκτιμήσεως, έλλειψη που ερευνάται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο.

Επίσης, ορθά κρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση ότι δεν μπορεί να εκτιμηθεί ως ανταίτηση το αίτημα των ανταιτούντων να προσδιοριστεί η τιμή μονάδας αποζημίωσης του απαλλοτριούμενου ακινήτου στο ποσό των 500 ευρώ/τ.μ., που περιλαμβάνεται στο με ημερομηνία 2-10-2012 υπόμνημά τους (προτάσεις), καθόσον αυτό κατατέθηκε την ημέρα συζητήσεως της υποθέσεως στο ακροατήριο, ενώ για να κριθεί ως ανταίτηση έπρεπε να κατατεθεί πέντε τουλάχιστον ημέρες πριν τη συζήτηση της αίτησης.

Επομένως, ο από το άρθρο 559 αρ. 14 του ΚΠολΔ τρίτος λόγος του αναιρετηρίου, κατά το πρώτο και δεύτερο σκέλος του, είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Τα άρθρα 19 παρ. 5, 7 έως 9 και 20 παρ. 6 του ν. 2882/2001 καθιερώνουν στην έρευνα της αίτησης προσδιορισμού της τιμής μονάδας αποζημίωσης το σύστημα της αυτεπάγγελτης διάγνωσης και το ανακριτικό δικονομικό σύστημα συλλογής των αποδείξεων. Το δικαστήριο έχει υποχρέωση να ερευνήσει την αίτηση και κατά την ουσία, ακόμη και όταν απουσιάζουν οι διάδικοι, και να εξετάσει αυτεπαγγέλτως κάθε στοιχείο χρήσιμο για την εκτίμηση της βασιμότητάς της.

Επίσης, έχει υποχρέωση να ερευνήσει αυτεπαγγέλτως, πριν ερευνήσει την αξία των απαλλοτριουμένων για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης, αν η κήρυξη της απαλλοτρίωσης από τα αρμόδια όργανα έγινε με νόμιμο τρόπο και για νόμιμη αιτία, ακόμη και αν δεν προβάλλεται αντίθετος ισχυρισμός, δεδομένου ότι μόνο η ύπαρξη νόμιμης απαλλοτρίωσης αποτελεί προϋπόθεση της δικαιοδοσίας του.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 9 περ. γ' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο άφησε αίτηση αδίκαστη. Ως ''αίτηση'' κατά την έννοια της διάταξης αυτής νοείται κάθε αυτοτελής αίτηση των διαδίκων, δηλαδή κάθε αίτηση με την οποία ζητείται η παροχή έννομης προστασίας, υπό οποιαδήποτε νόμιμη μορφή αυτής και η οποία δημιουργεί αντίστοιχη εκκρεμότητα δίκης, άρα και καθεμιά από τις περισσότερες αιτήσεις, που σωρεύονται στο ίδιο δικόγραφο κατά το άρθρο 218 ΚΠολΔ.

Αντίθετα δεν ιδρύεται ο παρών λόγος αναίρεσης για άφεση αίτησης αδίκαστης, όταν με τη μη απάντηση στο αίτημα συνάγεται "σιγή απόρριψη" της αίτησης (ΑΠ 143/2017). Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αφού έκρινε ότι η από 17-9-2012 αίτηση των Σ. χα Ι. Χ., Γ. Χ. του Ι. και Ε. συζ. Σ. Γ. (ήδη τριών πρώτων αναιρεσιβλήτων) και η από 7-11-2012 αίτηση του Δήμου Βάρης - Βούλας - Βουλιαγμένης (τετάρτου των αναιρεσιβλήτων) για τον οριστικό προσδιορισμό της τιμής μονάδας αποζημίωσης του απαλλοτριούμενου ακινήτου, είναι παραδεκτές και νόμιμες και ότι είχαν προσκομισθεί όλα τα έγγραφα, από τα οποία προέκυπτε η νομιμότητα της ένδικης απαλλοτρίωσης, προχώρησε, όπως είχε υποχρέωση, στην κατ' ουσίαν έρευνα των παραπάνω αιτήσεων προσδιορισμού της αποζημίωσης, χωρίς να κάνει νύξη για το περιλαμβανόμενο στην από 9-11-2012 ανταίτηση των αναιρεσειόντων αίτημα για απόρριψη ή αναστολή της διαδικασίας του καθορισμού της κατά τα ανωτέρω αποζημίωσης λόγω μη συνδρομής των προϋποθέσεων προσδιορισμού της τιμής μονάδας αποζημίωσης του απαλλοτριούμενου ακινήτου.

Η παράλειψη αυτή θεωρείται ως σιωπηρή απόρριψη του εν λόγω αιτήματος, διότι, ενώ στο σκεπτικό της απόφασης υπάρχει αναφορά στο εν λόγω αίτημα της ως άνω ανταιτήσεως των αναιρεσειόντων, στη συνέχεια αναφέρεται διεξοδικά και απορρίπτει, κατά τα ανωτέρω, το σωρευόμενο στο ίδιο δικόγραφο επικουρικό αίτημα των αναιρεσειόντων για τον καθορισμό της τιμής μονάδας αποζημίωσης του απαλλοτριούμενου ακινήτου, στο διατακτικό δε γίνεται αναφορά για απόρριψη της ως άνω από 9-11-2012 ανταιτήσεως των αναιρεσειόντων.

Από το όλο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι ο λόγος της σιωπηρής απόρριψης του ανωτέρω αιτήματος συνίσταται στο ότι συνέτρεχαν όλες οι προϋποθέσεις για την κατ' ουσίαν έρευνα των ως άνω από 17-9-2012 και 7-11-2012 αιτήσεων για τον οριστικό προσδιορισμό της τιμής μονάδας αποζημίωσης του επιδίκου ακινήτου, εφόσον αυτές ήταν παραδεκτές και νόμιμες και η κήρυξη της ένδικης απαλλοτρίωσης είχε γίνει με νόμιμο τρόπο και για νόμιμη αιτία, σύμφωνα με τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης.

Επομένως, ο τρίτος λόγος αναίρεσης (κατά το τελευταίο σκέλος του) και ο συναφής πρόσθετος λόγος αναίρεσης, με τους οποίους αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αρ. 9 περ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμοι και πρέπει να απορριφθούν.

Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο, έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Ως ''πράγματα'', κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοούνται οι νόμιμοι, παραδεκτοί, ορισμένοι και λυσιτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό και, συνακόλουθα, στηρίζουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης, αντένστασης ή λόγου έφεσης, όχι όμως και οι μη νόμιμοι, απαράδεκτοι, αόριστοι και αλυσιτελείς ισχυρισμοί, οι οποίοι δεν ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης και στους οποίους το δικαστήριο δεν υποχρεούται να απαντήσει, ούτε οι αιτιολογημένες αρνήσεις και οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, έστω και αν προτείνονται ως λόγοι έφεσης (ΟλΑΠ 14/2004, ΑΠ 87/2013).

Επίσης δεν αποτελούν ''πράγματα'' και τα επικαλούμενα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα και, πολύ περισσότερο η αξιολόγηση από το δικαστήριο του περιεχομένου των εγγράφων και των λοιπών αποδεικτικών μέσων (ΑΠ 1955/2009, ΑΠ 94/2008). Από τα παραπάνω συνάγεται ότι στοιχείο της ιστορικής βάσεως της αιτήσεως για τον καθορισμό οριστικής αποζημίωσης απαλλοτριωθέντος ακινήτου, είναι, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, η πραγματική αξία του απαλλοτριωθέντος, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ενώ όσα προβάλλονται και φέρονται ότι επιδρούν μειωτικά επί της ως άνω αξίας ή όσα είναι περιστατικά από τα οποία συνάγεται η ως άνω αξία δεν είναι ''πράγματα'' με την προεκτεθείσα έννοια και η λήψη ή μη υπόψη αυτών δεν ιδρύει τον ως άνω λόγο αναιρέσεως (ΑΠ 1782/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και ειδικότερα εκθέτουν ότι το Εφετείο, για τον καθορισμό της αποζημίωσης του απαλλοτριούμενου ακινήτου, δεν έλαβε υπόψη τους ισχυρισμούς τους που επιδρούν μειωτικά στην αξία του εν λόγω ακινήτου και οι οποίοι αν εξετάζονταν θα οδηγούσαν στον προσδιορισμό της αποζημίωσης μέχρι του ποσού των 500 ευρω/τ.μ.

Οι ισχυρισμοί, όμως, αυτοί δεν είναι αυτοτελείς και δεν αποτελούν πράγματα κατά την έννοια της παραπάνω διάταξης, σύμφωνα με τη νομική σκέψη που προηγήθηκε, αλλά αποτελούν επιχειρήματα των αναιρεσειόντων για την υποστήριξη των απόψεών τους για το ζήτημα της αξίας του απαλλοτριούμενου ακινήτου και, ως εκ τούτου, δεν ιδρύεται στην προκειμένη περίπτωση λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Συνεπώς, ο σχετικός (τέταρτος) λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

Κατά το άρθρο 559 αρ. 11 εδ. γ' ΚΠολΔ συντρέχει λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη με εκείνες των άρθρων 335, 338 έως 340 και 346 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει δικανική πεποίθηση για τη βασιμότητα των πραγματικών ισχυρισμών των διαδίκων που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οφείλει να λάβει υπόψη του τα αποδεικτικά μέσα που προσκομίσθηκαν νόμιμα είτε για άμεση απόδειξη είτε για συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, εφόσον γίνεται σαφής και ορισμένη επίκλησή τους από το διάδικο.

Δεν θεμελιώνεται, όμως, ο λόγος αυτός, αν προκύπτει από την απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία προσκομίσθηκαν με επίκληση. Αρκεί γι' αυτό η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου, χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολόγησης του καθενός, εφόσον από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες αιτιολογίες της, προκύπτει αναμφίβολα η λήψη υπόψη του αποδεικτικού μέσου.

Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός, θα πρέπει στην αίτηση αναίρεσης να αναφέρεται: α) ποιες είναι οι αποδείξεις που με επίκληση προσκομίσθηκαν και τις οποίες δεν έλαβε υπόψη το δικαστήριο της ουσίας, β) ο κρίσιμος ισχυρισμός για τον οποίο το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη τις αποδείξεις και γ) η επίδραση που έχει αυτός στο διατακτικό της απόφασης, το οποίο θα ήταν διαφορετικό χωρίς τη σχετική παράλειψη (ΑΠ 343/2017, ΑΠ 176/2016, ΑΠ 2261/2014).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πέμπτο και τελευταίο λόγο αναίρεσης, από τον αριθμό 11γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αποδίδεται στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση, που συνίσταται στο ότι το Εφετείο για το σχηματισμό της δικαστικής του κρίσης ως προς τον προσδιορισμό της τιμής μονάδας αποζημίωσης του απαλλοτριούμενου ακινήτου, δεν έλαβε υπόψη τα προσκομισθέντα με επίκληση από τον ομόδικο Δήμο συμβόλαια.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, καθόσον, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση (12ο φύλλο αυτής) γίνεται μνεία και των έξι συμβολαίων που προσκόμισε με επίκληση ο Δήμος Βάρης - Βούλας - Βουλιαγμένης ως συγκριτικά στοιχεία προς απόδειξη του ισχυρισμού του ότι η εμπορική αξία του απαλλοτριούμενου ακινήτου ανέρχεται σε 500 ευρώ/τ.μ., στη συνέχεια δε (δεύτερη σελίδα του ίδιου φύλλου) γίνεται χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά.

Επομένως, από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει αναμφίβολα, ότι το Εφετείο για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα έλαβε υπόψη του και τα επίμαχα συμβόλαια, όπως και οι αναιρεσείοντες παραδέχονται στο αναιρετήριο, αλλά διατείνονται ότι το Εφετείο δεν τα αξιολόγησε προσηκόντως, ήτοι ότι προέβη σε εσφαλμένη, κατά την άποψή τους, αξιολόγηση.

Οι αιτιάσεις, όμως, αυτές πλήττουν την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας και απαραδέκτως προβάλλονται, κατ' άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ. Μετά από αυτά, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και ο πρόσθετος λόγος αυτής πρέπει να απορριφθούν και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου, που έχουν καταθέσει οι αναιρεσείοντες, στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 εδαφ.

ε' του ΚΠολΔ, όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015). Τέλος, οι αναιρεσείοντες, που νικήθηκαν στη δίκη, πρέπει να καταδικασθούν στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των πρώτης, δεύτερου και τρίτης των αναιρεσιβλήτων, που παραστάθηκαν και κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά τους (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει την από 31-1-2018 και με ειδικό αριθμό κατάθεσης 123/2018 αίτηση και τον από 12-10-2018 και με αριθμό κατάθεσης 123/2018 πρόσθετο λόγο αυτής για αναίρεση της υπ' αριθμ. 5288/2017 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης και τον πρόσθετο λόγο αυτής.

Διατάζει την εισαγωγή του παραβόλου, που έχουν καταθέσει οι αναιρεσείοντες, στο δημόσιο ταμείο. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των πρώτης, δευτέρου και τρίτης των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 11 Ιουνίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Ιουλίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ