Supreme Court allows appeal against lower court awarding extra compensation to airline employee exceeding statutory cap.

Απόφαση 883 / 2007 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 883/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Στέφανο Γαβρά, Αντιπρόεδρο, Ανδρέα Μαρκάκη, Εμμανουήλ Καλούδη, Χρήστο Αλεξόπουλο και Ειρήνη Αθανασίου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Φεβρουαρίου 2007, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ - ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Ανδρέα Πετρόπουλο, Αθανάσιο Μητρούση και Αλεξάνδρα Φαλίδα βάσει δηλώσεων του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: ..... Δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-5-2003 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 263/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 114/2006 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 29-6-2006 αίτησή της και με τον από 5-9-2006 πρόσθετο λόγο. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ανδρέας Μαρκάκης, διάβασε την από 23-1-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δεύτερου λόγου του κύριου αναιρετηρίου και του μοναδικού λόγου του δικογράφου των προσθέτων και την απόρριψη των λοιπών λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις προσκομιζόμενες με επίκληση με αριθμ......και ..... εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Ιωαννίνων .... προκύπτει, ότι ακριβή αντίγραφα της κρινόμενης από 29.6.2005 αίτησης αναίρεσης και των από 5.9.2006 προσθέτων λόγων αναίρεσης, με πράξεις κατάθεσης και ορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτηση, επιδόθηκαν νομίμως και εμπροθέσμως στην αναιρεσίβλητη.

Επομένως, αφού αυτή δεν εμφανίσθηκε, κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση από το πινάκιο στη σειρά της, πρέπει να χωρήσει η συζήτηση αυτής παρά την απουσία της (άρθρ.576 παρ. 2 ΚΠολΔ). Με το άρθρο 2 παρ. 2 του α.ν. 173/1967 ορίζεται ότι στις περιπτώσεις που εργοδότης είναι το Δημόσιο ή νομικά πρόσωπα δημόσιου δικαίου ή τράπεζες ή επιχειρήσεις και οργανισμοί κοινής ωφέλειας (ΔΕΗ, ΟΤΕ, Εταιρία Υδάτων κ.λ.π.) ή επιχειρήσεις επιχορηγούμενες από το Κράτος, η από τον ν. 2112, όπως αυτός τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενεστέρως, οφειλόμενη αποζημίωση, δεν μπορεί σε κάθε περίπτωση να υπερβαίνει τις 240.000 δραχμές, καταργούμενης κάθε αντίθετης ειδικής διατάξεως νόμου ή συμβάσεως οποιασδήποτε μορφής ή τυχόν υπάρχοντος εθίμου.

Το ανώτατο αυτό όριο καθορίστηκε με το άρθρο 33 του ν. 1876/1990 σε 1.500.000 δραχμές. Με το άρθρο 1 παρ. 1 του ν.δ. 618/1970 ορίστηκε ότι το προαναφερόμενο όριο ισχύει για κάθε περίπτωση αποζημιώσεως, που οφείλεται δυνάμει γενικής ή ειδικής διατάξεως νόμου ή κανονισμού ή συμβάσεως, στους αποχωρούντες, απομακρυνόμενους ή απολυόμενους υπαλλήλους και εργάτες του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοικήσεως, των νομικών προσώπων δημόσιου δικαίου, των τραπεζών και των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας ή των επιχορηγούμενων από το Κράτος επιχειρήσεων, με οποιαδήποτε σχέση εργασίας συνδεόμενους μετ' αυτών, καταργούμενης κάθε αντίθετης γενικής ή ειδικής διατάξεως νόμου, κανονισμού, συμβάσεως οποιασδήποτε μορφής και εθίμου.

Ο νομοθέτης συνέδεσε τον περιορισμό της αποζημιώσεως με το πρόσωπο του εργοδότη, αποβλέποντας προδήλως στην οικονομική ανακούφιση του Δημοσίου, των ν.π.δ.δ. και των ως άνω επιχειρήσεων και οργανισμών κοινής ωφέλειας και αυτό για λόγους γενικότερου συμφέροντος, αφού οι σχετικές δαπάνες επιβαρύνουν τελικώς τον φορολογούμενο και στην περίπτωση των κοινωφελών επιχειρήσεων το κόστος των παρεχόμενων από αυτές υπηρεσιών (ΟλΑΠ 14/2001, 39/1998, 33-34/1997).

Εξάλλου, οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, έχοντας εξ ορισμού ως αντικείμενο την εξυπηρέτηση κοινωφελών σκοπών για τους οποίους πρωτίστως ενδιαφέρεται το Κράτος, αποτελούν κατά κανόνα κατηγορία δημοσίων επιχειρήσεων που ελέγχονται από το Δημόσιο ή άλλα νομικά πρόσωπα η οργανισμούς δημοσίου χαρακτήρα.

Αποφασιστικό όμως στοιχείο για τον χαρακτηρισμό μιας επιχείρησης ως κοινής ωφέλειας δεν είναι η νομική μορφή ή ο φορέας της, ούτε το νομικό καθεστώς που διέπει την ίδρυση και λειτουργία της, αλλά η φύση των υπηρεσιών της που πρέπει να είναι ζωτικής σημασίας για την εξυπηρέτηση βασικών αναγκών του κοινωνικού συνόλου.

Με την έννοια αυτή η Ολυμπιακή Αεροπορία, που συστήθηκε σε εκτέλεση της από 30-7-1956 συμβάσεως, που κυρώθηκε με το ν. δ. 3560/1956 και με την οποία παραχωρήθηκε από το Δημόσιο στον ανάδοχο .... μεταξύ άλλων, το προνόμιο της αποκλειστικής εκμεταλλεύσεως των αεροπορικών μεταφορών εσωτερικού και εξωτερικού για τους επιβάτες, τα εμπορεύματα και το ταχυδρομείο, υπήρξε από τη σύσταση της, ενόψει των παρεχομένων στο κοινωνικό σύνολο υπηρεσιών της και ανεξαρτήτως του φορέα αυτής, επιχείρηση κοινής ωφέλειας.

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των παραγράφων 1 και 3 του άρθρου 6 του ν. 1759/1988 προκύπτει, ότι οι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ για τον Κλάδο Συντάξεων διοικητικοί, τεχνικοί και υπόλοιπο προσωπικό εδάφους της Ολυμπιακής Αεροπορίας και της Ολυμπιακής Αεροπλοΐας, έχουν δικαίωμα να αποχωρήσουν προαιρετικά από την υπηρεσία τους, με την έκδοση απλής διαπιστωτικής πράξης και καταβολή της προβλεπόμενης, από τις οικείες ΣΣΕ και τα πρακτικά συμφωνίας, αποζημίωσης, εφόσον υποβάλουν σχετική αίτηση προς την εργοδότρια εταιρία και να λάβουν πλήρη σύνταξη γήρατος, ανεξάρτητα από ηλικία, αν έχουν πραγματοποιήσει οι μεν άνδρες 9.000 ημέρες ασφάλισης, οι δε γυναίκες 7.500 ημέρες, από τις οποίες 4.500 τουλάχιστον στην Ολυμπιακή Αεροπορία και στην Ολυμπιακή Αεροπλοΐα.

Κατά δε τη διάταξη του άρθρου 14 παρ. 4γ του ν. 2602/1998 "για την ολοκλήρωση της εξυγίανσης και την ανάπτυξη της "ΟλυμπιακήςΑεροπορίας Α.Ε.", όσοι συμπληρώνουν τιςκαθοριζόμενες από τον νόμο προϋποθέσειςσυνταξιοδότησης λαμβάνουν την προβλεπόμενη απότο ν.1759/1988 και τις μέχρι τούδε ισχύουσεςΕπιχειρησιακές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΟΑ -ΟΣΠΑ) αποζημίωση.

Εκ των ανωτέρω παρέπεται ότι,εφόσον η Ολυμπιακή Αεροπορία εξακολούθησε καικατά τον κρίσιμο για την παρούσα υπόθεση χρόνο(29-3-2002) να είναι επιχείρηση κοινής ωφέλειας, οιδε παραπάνω διατάξεις των νόμων 1759/1988 και2602/1998 παραπέμπουν για τον καθορισμό τηςαποζημιώσεως των αποχωρούντων λόγω συνταξιο- δοτήσεως εργαζομένων της στις οικείες ΣΣΕ, χωρίς να αποκλείουν ως προς το ύψος αυτής τις διατάξεις του α.ν 173/1967 και του ν.δ. 618/1970, όπως αντίθετα προνοήθηκε με τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 4 του ν.2271/1994, για τους κατ' αυτή αποχωρούντες εργαζόμενους της άνω εταιρίας, οι διατάξεις αυτές έχουν εφαρμογή επί της οφειλόμενης στους, κατά' τον άνω χρόνο, λόγω συνταξιοδοτήσεως αποχωρούντες εργαζομένους της, αποζημιώσεως, το ύψος της οποίας δεν μπορεί να υπερβεί το καθοριζόμενο με αυτές όριο (ΟλΑΠ 20/2006).

Στην προκείμενη περίπτωση, με την ένδικη αγωγή, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη, εξέθετε ότι στις 2-12-1977 προσλήφθηκε, ως διοικητική υπάλληλος, από την εναγομένη εταιρία με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ Α.Ε." -στην οποία μετονομάστηκε η αναιρεσείουσα - και πρόσφερε τις υπηρεσίες της σ' αυτή μέχρι τις 29-3-2002, όταν, μετά από αίτηση της, αποχώρησε, σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 1 και 3 του άρθρου 6 του ν.1759/1988, με απλή διαπιστωτική πράξη, και καταβολή αποζημίωσης ποσού 36.467,67 ευρώ, ζήτησε δε την επιδίκαση συμπληρωματικής αποζημίωσης ποσού 5.442,73 ευρώ.

Με βάση αυτά η αγωγή δεν ήταν νόμιμη, αφού, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, η αποζημίωση της αναιρεσείουσας δεν μπορούσε να υπερβαίνει το ποσό των 1.500.000 δραχμών. Επομένως, το δίκασαν ως Εφετείο Πολυμελές Πρωτοδικείο, που έκρινε ως νόμιμη την αγωγή για το -προκύψαν από το μη συνυπολογισμό της αμοιβής της αναιρεσίβλητης για εργασία της κατά Κυριακές στις τακτικές αποδοχές και το συνακόλουθο μη υπολογισμό της αποζημίωσης με βάση και τις αποδοχές αυτές- ποσό 3.938,13 ευρώ, το οποίο και επιδίκασε στην αναιρεσίβλητη, παραβίασε τις διατάξεις που προεκτέθηκαν και είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός ο σχετικός δεύτερος λόγος του κύριου αναιρετηρίου και ο ταυτόσημος μοναδικός λόγος του δικογράφου των προσθέτων από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 του ΚΠολΔ.

Πρέπει, επομένως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και στη συνέχεια να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που δίκασε ως εφετείο, το οποίο μπορεί να συγκροτηθεί από δικαστές άλλους από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 114/2006 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε χίλια τριακόσια (1.300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Μαρτίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 26 Απριλίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ