Supreme Court partially allows appeal on insurance liability cap violation and remands case for retrial.

Απόφαση 882 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 882/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Βούλγαρη, Δημήτριο Κυριτσάκη, Αχιλλέα Νταφούλη και Ανδρέα Μαρκάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Απριλίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε.Ε.Γ.Α.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικής διαδόχου κατόπιν συγχώνευσης δι' απορροφήσεως της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αναστάσιο Δομάζο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσίβλητου: Α. Π. Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μιχαήλ Νικολιδάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1 Σεπτεμβρίου 1999 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 747/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 8796/2003 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17 Ιουνίου 2004 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αχιλλέας Νταφούλης, ανέγνωσε την από 22 Μαρτίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια από το εδάφιο 16 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, γιατί εσφαλμένα δέχτηκε δεδικασμένο από την 8328/2000 τελεσίδικη απόφασή του και απέρριψε ένστασή της για έλλειψη παθητικής νομιμοποίησής της στην από 1-9-1999 αγωγή του αναιρεσίβλητου για αποζημίωση από αυτοκινητικό ατύχημα στις 2-9-1997, ενώ η πιο πάνω απόφαση ως προς αυτή δεν είναι τελεσίδικη γιατί έχει ασκήσει κατ'αυτής την από 21-12-2000 αίτηση αναίρεσης η οποία εκκρεμεί για ουσιαστική συζήτηση ενώπιον του πολιτικού τούτου τμήματος του Αρείου Πάγου, το οποίο με την 1491/2001 απόφασή του για τυπικούς και μόνο λόγους κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτησή της λόγω μη νόμιμης και εμπρόθεσμης κλήτευσης του αναιρεσίβλητου-συνεναγομένου της Μ. Χ. στην προγενέστερη από 2-4-1998 αγωγή του Α. Π.. Με τέτοιο περιεχόμενο ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως αόριστος, διότι στο αναιρετήριο δεν αναφέρονται με σαφήνεια το αντικείμενο της προηγηθείσας δίκης, τα ζητήματα που κρίθηκαν σ'αυτή με δύναμη δεδικασμένου αναφορικά με το αντικείμενο της ενεστώσας δίκης, οι παραδοχές του Εφετείου και τα πραγματικά περιστατικά που προσδιορίζουν την πλημμέλεια της προσβαλλόμενης απόφασης (εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή της κρίσιμης διάταξης, λ.χ. 331 ΚΠολΔικ.)

ΙΙ.Με το δεύτερο λόγο αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση, ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια από το εδάφιο 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, γιατί εσφαλμένα εφάρμοσε το άρθρο 15 παρ.3 του ν.2496/1997 για την πολλαπλή ασφάλιση, που δεν ίσχυε κατά το χρόνο του ένδικου τροχαίου ατυχήματος στις 2-9-1997, αλλά τέθηκε σε ισχύ από 16-11-1997 (άρθρο 34 ν.2496/1997), με αποτέλεσμα να υποχρεωθεί με άλλες συνεναγόμενες ασφαλιστικές εταιρείες, κατά παράβαση του ισχύοντος τότε άρθρου 199 του ΕΝ, να καταβάλει (καταψηφιστικά και αναγνωριστικά) τα αναφερόμενα στο αναιρετήριο και στο διατακτικό της αναιρεσιβαλλομένης χρηματικά ποσά, σε ολόκληρο με την εταιρεία "..." και του "Επικουρικό Κεφάλαιο", ως αποζημίωση του αναιρεσίβλητου από το άνω αυτοκινητικό ατύχημα, κατά μερική παραδοχή της από 1-9-1999 αγωγής του. 'Ομως από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, ότι το Εφετείο δέχτηκε δεδικασμένο από την 8328/2000 τελεσίδικη απόφασή του, ότι η αναιρεσείουσα και οι άλλες ασφαλιστικές εταιρείες, δηλαδή η "... (στη θέση της οποίας υπεισήλθε το "Επικουρικό Κεφάλαιο") και η "..." δεν μπορούν να προτείνουν κατά του ζημιωθέντος αναιρεσίβλητου την ακύρωση ή λύση της σύμβασής τους με τον ασφαλισμένο τους Μ. Χ. και επομένως ευθύνονται σε ολόκληρο (η κάθε μία από τις άλλες) έναντι του παθόντος Α. Π.

Συνεπώς ο λόγος πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση.

ΙΙΙ.Με τον τρίτο λόγο αναίρεσης προσάπτεται η πλημμέλεια από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔικ, γιατί η αναιρεσιβαλλομένη περιέχει τάχα αντιφατικές αιτιολογίες στο ζήτημα της ευθύνης της αναιρεσείουσας, σε ολόκληρο με τις άλλες ασφαλιστικές εταιρείες, έναντι του ζημιωθέντος αναιρεσίβλητου, αφού καταρχήν δέχεται, ότι το ζημιογόνο αυτοκίνητο του Μ. Χ. το ασφάλισε η ασφαλιστική εταιρεία "..." με το ...56 ασφαλιστήριο συμβόλαιο για το κρίσιμο χρονικό διάστημα από 21-4-1997 έως 21-10-1997 και η σύμβαση αυτή δεν ακυρώθηκε, αλλά ίσχυε κατά το χρόνο του ατυχήματος, στη συνέχεια όμως, ενώ δεν είχε ακόμη επιτραπεί η πολλαπλή ασφάλιση, περιλαμβάνει αιτιολογία για ενοχή σε ολόκληρο της ίδιας (αναιρεσείουσας) τόσο με το Επικουρικό Κεφάλαιο, όσο και με την ασφαλιστική εταιρεία "Ευρωπαϊκή Πρόνοια ΑΕ". Με τέτοια διατύπωση ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος προεχόντως ως αόριστος, διότι δεν διαλαμβάνει τις κρίσιμες συνολικές πραγματικές παραδοχές της αναιρεσιβαλλομένης, τον ισχυρισμό (ένσταση κλπ) και τα περιστατικά που προτάθηκαν για θεμελίωσή του, ως προς τον οποίο παρουσιάζεται η έλλειψη, ανεπάρκεια και η αντίφαση, σε τι συγκεκριμένα συνίσταται η αντίφαση και από προκύπτει (Ολ.ΑΠ 32/1996).

IV. Κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 εδάφιο 19 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν με σαφήνεια από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου ο οποίος εφαρμόστηκε (υπαγωγικός συλλογισμός), ώστε καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης, καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου απ'αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 298 ΑΚ, η αποζημίωση περιλαμβάνει τη μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του δανειστή (θετική ζημία), καθώς και το διαφυγόν κέρδος. Τέτοιο κέρδος λογίζεται εκείνο που προσδοκά κανείς με πιθανότητα σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις και ιδίως τα προπαρασκευαστικά μέτρα που έχουν ληφθεί.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο ύστερα από αξιολόγηση του όλου αποδεικτικού υλικού δέχτηκε και τα παρακάτω κρίσιμα περιστατικά: "Στις 2-9-1997 ο εναγόμενος Μ.Χ., που οδηγούσε το ... ΙΧΦ αυτοκίνητό του και εκινείτο στην Ιερά οδό, από αμέλειά του (είχε μεγάλη ταχύτητα και εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας) προκάλεσε τη διαδοχική σύγκρουση του οχήματός του με το ...

ΙΧΕ αυτοκίνητο της Χ. Μ. (μη διαδίκου) και με την ... δίκυκλη μοτοσικλέτα του ενάγοντος Α.Π., με αποτέλεσμα το σοβαρό τραυματισμό του. Διαπιστώθηκε ότι υπέστη επιπλεγμένο κάταγμα δεξιάς κνήμης, κάταγμα δεξιάς περόνης, κάταγμα αριστερής κλείδας, κάταγμα αριστερής ωμοπλάτης, πολλαπλά κατάγματα των αριστερών πλευρών, κακώσεις της κεφαλής, θλάση του πνεύμονα και κάκωση του αριστερού βραχιονίου πλέγματος.

Μετά μία εβδομάδα παρουσίασε ίσχαιμη νέκρωση της αριστερής κνήμης που αντιμετωπίστηκε με ακρωτηριασμό του αριστερού σκέλους κάτω από το αριστερό γόνατο. Από αρχές Απριλίου 1998 επιδεινώθηκε η κατάσταση της υγείας του ενάγοντος, λόγω του ότι έπασχε από διαβήτη και το ψυχολογικό στρές που έπαθε από το ατύχημα συνέβαλε στην επιδείνωση της κατάστασης της υγείας του.

Προσβλήθηκε από οστεομυελίτιδα της δεξιάς κνήμης του, καθώς και από σηπτική ψευδάρθρωση της δεξιάς κνήμης. Νοσηλεύθηκε στον "Ευαγγελισμό" από 3-4-1998 μέχρι 8-4-1998, στο νοσοκομείο Ιωαννίνων από 16-6-1998 έως 17-6-1998 και του τοποθέτησαν πλαστικό νάρθηκα στην κνήμη του. Στα τέλη Οκτωβρίου 1998 υπέστη διαβητική αμφιβληστροπάθεια του δεξιού οφθαλμού του νοσηλευθείς στο θεραπευτικό κέντρο "ΥΓΕΙΑ" από'29-10-1998 έως 30-10-1998, όπου υποβλήθηκε σε υαλοειδεκτομή και ενδοδιαθερμία.

Ο αριστερός τετρακέφαλος (κύριος μυς της βαδίσεως) του αριστερού σκέλους του υπολείπεται κατά 4 εκατοστά έναντι του τετρακεφάλου του δεξιού σκέλους. Την 12-1-1998 εξετάστηκε από τον πλαστικό χειρούργο Λ.Πουλικάκο, ο οποίος εκτίμησε ότι για την αποκατάσταση των βλαβών του ενάγοντος θα απαιτηθεί το συνολικό ποσό των 8.000.000 δραχμών τουλάχιστον.

Είχε δε ανάγκη ο ενάγων τις φροντίδες αποκλειστικών νοσοκόμων-οικιακών βοηθών λόγω της αδυναμίας του να αυτοεξυπηρετηθεί. Ειδικότερα ο ενάγων υπέστη λόγω του τραυματισμού του τις εξής θετικές ζημίες 1) Κατέβαλε στην αποκλειστική νοσοκόμα Τ. Τ., η οποία τον περιποιείτο κατά διαστήματα από 1-4-98 έως 31-12-98 και για 191 ημέρες το ποσό των 1.528.000 δρχ. (191 ημ.Χ 8.000 δρχ.

ημερ.). 2) Στην αποκλειστική νοσοκόμα Β. Ι. Ν. για 161 ημέρες το 1995 κατέβαλε 1.288.000 δρχ. (161 ημέρ. Χ 8.000), 3) Στην αποκλειστική νοσοκόμα Ε. Ξ. για απασχόληση 33 ημερών το έτος 1999 κατέβαλε 246.000 δραχμές (33 Χ 8.000 δραχ. ημερ). 4) Επίσης δέχθηκε τις υπηρεσίες της αδελφής του ως αποκλειστικής νοσοκόμου επί 12ώρο ημερησίως τουλάχιστον κατά τα έτη 1998 και 1999 επί 91 ημέρες και έτσι από την αιτία αυτή δικαιούται κατ'άρθρον 930 παρ.3 ΑΚ, το συνολικό ποσό των 1.092.000 δραχ. (91 ημ.

Χ 12.000 δραχ. ημερ). 5) Λόγω της κατάστασης της υγείας του ήταν αναγκαίο να πραγματοποιήσει ταξείδια στα Ι. για ιατρικούς λόγους και έτσι, για την εκεί διαμονή του ιδίου με την μνηστή του Α. Ε. και τον πατέρα του δαπάνησε για διαμονή σε ξενοδοχείο και διατροφή από 13-5-1998 έως 5-8-98 τα ποσά 203.000 δραχ., 390.000 δραχ., 1.026.197 δραχ. 92.600 δραχ., 165.100 δραχ., 157.300 δραχ.

και συνολικά για την αιτία αυτή το ποσό 2.035.097 δραχμών, με την επισήμανση ότι η διαμονή τους στα Ι. ήταν κάθε φορά από μερικές ημέρες έως αρκετούς μήνες. 6) Για λοιπές ιατρικές αμοιβές, εξετάσεις, για ακτινογραφίες, αγορά φαρμάκων και ιατρικών ειδών, δαπάνησε συνολικά το ποσό των 628.469 δραχμών. Επίσης το δικαστήριο τούτο δέχθηκε, ότι ο ενάγων πριν από το ατύχημα εργαζόταν ως βιοτέχνης-υαλοχαράκτης και διατηρούσε εργαστήριο υαλοχαρακτικής, υαλουργίας και εμπορίας υαλικών στην ...

στην Αθήνα και ότι από την εργασία του αυτή αποκόμιζε μέχρι τις 2-4-98 το ποσό των 300.000 δραχμών μηνιαίως. 'Ηδη αποδεικνύεται ότι ο ενάγων εξακολούθησε να είναι ανίκανος για εργασία και για το χρονικό διάστημα από 2-4-1998 έως 1-9-1999 και δοθέντος ότι κατ'αυτό θα αποκόμιζε από την εν λόγω εργασία του κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων 300.000 δραχμές μηνιαίως, απώλεσε το συνολικό ποσό των 5.100.000 δραχμών, αν δε μεσολαβούσε ο τραυματισμός του.

Στη συνέχεια, δέχεται το Εφετείο, ότι ο ενάγων, που είναι ηλικίας 32 ετών, δεν μπορεί να εργάζεται και για το μεταγενέστερο χρόνο, ως υαλοχαράκτης. Κατά το χρονικό διάστημα από 1-9-1999 έως 28-2-2002 το μηνιαίο εισόδημα του από την εν λόγω εργασία του θα ανερχόταν κατά μέσο όρο, στο ποσό των 330.000 δραχμών και έτσι απώλεσε το συνολικό ποσό των 9.900.000 δραχμών (330.000 Χ 30 μήνες) ή Ευρώ 29.053, το οποίο θα αποκόμιζε, επίσης κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων και πρέπει να του επιδικαστεί εφάπαξ γιατί συντρέχει σπουδαίος λόγος προς τούτο (αυξημένες δαπάνες λόγω της κατάστασης της υγείας του).

Για το μεταγενέστερο χρονικό διάστημα μέχρι τις 21-1-2034 (χρόνος που συμπληρώνει το 65ο έτος της ηλικίας του) το μηνιαίο (καθαρό) εισόδημά του από την ίδια εργασία θα ανερχόταν κατά μέσο όρο στο ποσό των 350.000 δραχμών, το οποίο θα αποκόμιζε κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων και θα του επιδικαστεί σε μηνιαίες δόσεις (αναγνωριστικώς).

Περαιτέρω, ενόψει του ότι όπως προαναφέρεται, η κατάσταση της υγείας του ενάγοντος επιδεινώθηκε εξ αιτίας των συνεπειών του σοβαρού τραυματισμού του που δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθεί, συντρέχει περίπτωση και πρέπει να επιδικαστεί σ'αυτόν συμπληρωματική χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, η οποία, λαμβανομένων υπόψη των επιπτώσεων από τη μη βελτίωση, αλλ'αντιθέτως από την επιδείνωση της εν γένει κατάστασης της υγείας του και της απ'αυτή μεγάλης στεναχώριας του, της εν γένει ταλαιπωρίας του και της κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης των εκ των διαδίκων φυσικών προσώπων, ανέρχεται στο ποσό των 10.000.000 δραχμών ή Ευρώ 29.347, ποσό που κρίνεται εύλογο (άρθρ. 932 ΑΚ).

Επίσης, έκρινε το Εφετείο, ότι λόγω της δια βίου αναπηρίας του ενάγοντος και της από το γεγονός αυτό δυσμενούς επίδρασης στο οικονομικό και επαγγελματικό του μέλλον, καθώς και την κοινωνική του εξέλιξη, ενόψει και του σχετικά νεαρού της ηλικίας του, πρέπει να επιδικαστεί σ'αυτόν πρόσθετη αποζημίωση κατ'άρθρο 931 ΑΚ, πέραν της αποζημίωσης που οφείλεται από τις διατάξεις των άρθρων 929 και 932 ΑΚ, και η αποζημίωση αυτή προσδιορίζεται στο ποσό των 20.000.000 δραχμών ή Ευρώ 58.694".

Από τις σαφείς αυτές παραδοχές προκύπτει, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση έχει αιτιολογίες για την επιδίκαση των παραπάνω αγωγικών κονδυλίων. Επομένως ο αντίθετος τέταρτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι η αναιρεσιβαλλομένη "στερείται νόμιμης βάσης, αφού δεν περιλαμβάνει καμία αιτιολογία κατά την επιδίκαση στον αναιρεσίβλητο-ενάγοντα των επιδικασθέντων ως άνω χρηματικών ποσών-κονδυλίων", άρα υπέπεσε στην πλημμέλεια από το εδάφιο 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Ο ίδιος λόγος αναίρεσης, κατά τις αιτιάσεις του εκείνες, με τις οποίες η αναιρεσείουσα παραπονείται για ελλείψεις στις παραπάνω αιτιολογίες που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και ιδιαίτερη αιτιολόγηση του εξαγόμενου απ'αυτές πορίσματος, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ), αφού το πόρισμα εδώ είναι σαφές και είναι εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος.

V. κατά το άρθρο 6 παρ.5 του κ.ν. 489/1976 (π.δ. 237/1986), το ασφαλιστικό ποσό είναι τουλάχιστο ίσο με αυτό που καθορίζει κάθε φορά με αποφάσεις του ο Υπουργός Εμπορίου, για κάθε είδος κινδύνου που υπάγεται στην υποχρεωτική ασφάλιση, κατά δε την παράγραφο 1 του άρθρου 10 του ίδιου νόμου, το πρόσωπο που ζημιώθηκε έχει από την ασφαλιστική σύμβαση και μέχρι το ποσό αυτής, ιδία αξίωση κατά του ασφαλιστή.

Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει, ότι η ευθύνη του ασφαλιστή είναι κατά νόμο ποσοτικά περιορισμένη μέχρι το ποσό που καθορίζεται αρμόδια. Ο περιορισμός αυτός της έναντι του παθόντος τρίτου ευθύνης του ασφαλιστή δεν εφαρμόζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, αλλά αποτελεί περιεχόμενο σχετικής ένστασης από τον ασφαλιστή.

Η ένσταση έχει αξία όταν το ζητούμενο με την αγωγή ποσό υπερβαίνει το κατώτατο όριο ευθύνης του ασφαλιστή. Περαιτέρω, με την Κ3/8492/16-10-1995 απόφαση του Υπουργού Εμπορίου τα κατώτατα υποχρεωτικά όρια ασφάλισης αστικής ευθύνης έναντι τρίτων από την κυκλοφορία αυτοκινήτων αναπροσαρμόστηκαν από 1-1-1996 για σωματικές βλάβες στο ποσό των 150.000.000 δραχμών.

Εξάλλου, κατά το εδάφιο 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (Ολ.ΑΠ 3/1997).

Στην προκείμενη περίπτωση η αναιρεσείουσα προέβαλε τόσο πρωτόδικα με τις από 15-12-2001 προτάσεις της στο μονομελές πρωτοδικείο Αθηνών, σε απόκρουση της από 1-9-1999 αγωγής του αναιρεσίβλητου για αποζημίωση από αυτοκινητικό ατύχημα στις 2-9-1997, όσο και στο Εφετείο με τις από 19-3-2003 προτάσεις της, σε απόκρουση του πρώτου λόγου της από 29-8-2002 έφεσης του ενάγοντος, ένσταση περιορισμού της ευθύνης της και συγκεκριμένα ισχυρίστηκε, για την περίπτωση ευδοκίμησης στην ουσία της αγωγής, ότι η ευθύνη της έπρεπε να περιοριστεί μέχρι το ποσό των 79.054.056 δραχμών (232.000,16 ευρώ), γιατί είχε επιδικαστεί ως αποζημίωση στον ίδιο από το αυτό ατύχημα, με την προηγηθείσα 8328/2000 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, το συνολικό ποσό των 70.945.944 δραχμών (208.205,26 ευρώ) το οποίο και καταβλήθηκε (στον αναιρεσίβλητο), ενώ το ανώτατο όριο της συνολικής (αρχικής) ευθύνης του, σύμφωνα και με το ασφαλιστήριό της, ήταν 150.000.000 δραχμές (440.205,43 ευρώ).

Την ένσταση αυτή, που στηρίζεται στις άνω διατάξεις οι οποίες καθορίζουν την έκταση ευθύνης του ασφαλιστή, καταλυτική εν μέρει της αγωγής, παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη το Εφετείο, το οποίο περιορίστηκε μόνο σε απλή (με γενικό τρόπο) σημείωση, ότι "η ευθύνη προς αποζημίωση των εναγομένων ασφαλιστικών εταιρειών και του επικουρικού κεφαλαίου περιορίζεται μέχρι του ποσού των 150.000.000 δραχμών", για να επιδικάσει κατόπιν, κατά παράβαση των άνω διατάξεων ουσιαστικού δικαίου, αλλά και αντιφατικά, μετά από παραδοχή της έφεσης του αναιρεσίβλητου κατά της 747/2002 απόφασης του μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που εξαφάνισε, το συνολικό ποσό των 566.423,70 ευρώ, σε βάρος των εναγομένων, δηλαδή της ασφαλιστικής εταιρείας "...", του Επικουρικού Κεφαλαίου και της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας, ευθυνομένων σε ολόκληρο (κατά την ΑΚ 481 επ.), χωρίς έτσι να απαντήσει στην πιο πάνω ένσταση του περιορισμού της ευθύνης της αναιρεσείουσας για αποζημίωση μέχρι το ποσό των 79.054.056 δραχμών.

Σύμφωνα με αυτά, είναι βάσιμος ο πέμπτος λόγος αναίρεσης, κατά την αιτίασή του, κατ'εκτίμηση, από το εδάφιο 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (στο αναιρετήριο γίνεται επίκληση των εδαφίων 1 και 19 του ίδιου άρθρου), με την οποία 9αιτίαση η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται, όπως και από το όλο περιεχόμενο του αναιρετηρίου της προκύπτει, ότι το Εφετείο υπέπεσε στην από τη διάταξη αυτή πλημμέλεια, για μη λήψη υπόψη των ως άνω πραγμάτων που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ο ίδιος λόγος αναίρεσης, κατά την αιτίαση από το εδάφιο 17 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως αόριστος, διότι δεν προσδιορίζονται με σαφήνεια και πληρότητα κάποια πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν την αποδιδόμενη στην απόφαση πλημμέλεια, αλλά αναφέρεται μόνο η διάταξη που την προβλέπει.

Τέλος και η αιτίαση του αυτού λόγου, ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο του ...15 ασφαλιστηρίου συμβολαίου της για το ... ΙΧΦ αυτοκίνητο, γιατί "απ'αυτό προκύπτει, ότι η ασφαλιστική κάλυψη για σωματικές βλάβες τρίτων κατά το χρόνο του ατυχήματος εξικνείται μέχρι του ποσού των 150.000.000 δραχμών (440.206 ευρώ)", ενώ η προσβαλλομένη, μετά την καταβολή του ποσού των 70.946.000 δραχμών (208.205,26 ευρώ), σε εκτέλεση της προηγούμενης 8328/2000 άλλης απόφασης του ίδιου Εφετείου, έπρεπε να επιδικάσει 232.000,16 ευρώ και όχι 566.731,86 ευρώ που τελικά επιδίκασε στον αναιρεσίβλητο, πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως αόριστη και απαράδεκτη, διότι με τα πιο πάνω περιστατικά δεν ιδρύεται ο επικαλούμενος λόγος από το εδάφιο 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

VI. Συνακόλουθα, πρέπει α) να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση εν μέρει, κατά το μέτρο παραδοχής της αιτίασης, από το εδάφιο 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, του ως άνω πέμπτου λόγου του αναιρετηρίου και β) να παραπεμφθεί η υπόθεση στη συνέχεια για περαιτέρω εκδίκασή της, κατά το αναιρούμενο μέρος της, στο ίδιο Εφετείο, γιατί είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 8796/2003 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατά ένα μέρος, όπως αναφέρεται στο σκεπτικό, μεταξύ της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας "..." και του αναιρεσίβλητου Α. Π..

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της απόφασης, στο ίδιο Εφετείο Αθηνών για περαιτέρω εκδίκασή της από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Απριλίου 2006.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 5 Μαίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ