Supreme Court dismisses appeal on debt assumption, upholding lower court's finding of joint liability under Article 477 of the Civil Code.

Απόφαση 880 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Αναδοχή χρέους. Έννοια σωρευτικής αναδοχής χρέους κατ’ άρθρ. 477 του ΑΚ. Δημιουργία πρόσθετης ενοχής του αναδεχθέντος το ξένο χρέος, παράλληλη με την ενοχή του αρχικού οφειλέτη. Επί μελλοντικού χρέους, τούτο με τη γέννησή του μεταφέρεται (και) σ’ αυτόν που το αναδέχθηκε. Αναίρεση. Απορρίπτει αναιρετικούς λόγους από τους αριθμούς 1, 10 και 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. Επικυρώνει ΕΑ 6812/2008.

Αριθμός 880/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες..

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Δεκεμβρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων : 1.Η. Κ. του Π., κατοίκου ..., και 2. Ι. Π. του Ε., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Κάστανου.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΥΘΟΠΟΙΪΑ ΑΤΑΛΑΝΤΗΣ ΑΕ", όπως μετονομάστηκε η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "ΛΕΒΕΝΜΠΡΟΥ ΕΛΛΑΣ ΑΕ Βιομηχανία Ζύθου", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Δήμητρα Σουμάκη, η οποία ανεκάλεσε την από 9-12-2011 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. και παραστάθηκε αυτοπροσώπως.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-12-2002 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5992/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 6812/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 18-1-2010 αίτησή τους και τους από 7-11-2011 πρόσθετους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αργύριος Σταυράκης ανέγνωσε την από 1-12-201 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και των προσθέτων λόγων.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων, η πληρεξούσια της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά το άρθρο 477 του ΑΚ "αν κάποιος με σύμβαση που συνάπτει με το δανειστή υποσχεθεί την εκπλήρωση ξένου χρέους, ο οφειλέτης δεν απαλλάσσεται αλλά παράγεται πρόσθετη ενοχή αυτού που υποσχέθηκε εφόσον δεν προκύπτει σαφώς το αντίθετο". Κατά την έννοια της διάταξης αυτής με τη ρυθμιζόμενη σύμβαση (σωρευτική αναδοχή χρέους) δημιουργείται πρόσθετη ενοχή αυτού που υποσχέθηκε να εκπληρώσει το ξένο χρέος, παράλληλη με την ενοχή του αρχικού οφειλέτη, είναι δε έγκυρη και η αναδοχή μελλοντικού χρέους, που έχει ως αποτέλεσμα ότι το χρέος με τη γέννησή του μεταφέρεται (και) σ' αυτόν που το ανα δέχθηκε.

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από το δικόγραφο της ένδικης αγωγής της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας, επί της οποίας εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, η αναιρεσίβλητη εξέθετε σ' αυτήν, κατά το ενδιαφέρον εδώ μέρος της, ότι κατόπιν διαδοχικών συμβάσεων πωλήσεως που συνήψε με την εδρεύουσα στα Τίρανα της Αλβανίας ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "Euroforse s.a.", της οποίας κύριοι μέτοχοι και δη κατά ποσοστό 99% ήταν οι αναιρεσείοντες, που την εκπροσωπούσαν, πώλησε και παρέδωσε σ' αυτήν κατά το χρονικό διάστημα της εμπορικής τους συνεργασίας από 8-12-1993 έως 13-2-1997 τις αναφερόμενες ποσότητες μπύρας παραγωγής της, παραδίδοντας συγχρόνως και τις επίσης αναφερόμενες ποσότητες αντικειμένων συσκευασίας (κενά βαρέλια, κιβώτια, φιάλες και παλέτες), προς διευκόλυνση της εμπορίας της, τα οποία η αγοράστρια εταιρεία είχε υποχρέωση να επιστρέψει κατά την λήξη της συνεργασίας τους, ότι οι αναιρεσείοντες ρητώς διαβεβαίωσαν την αναιρεσίβλητη ότι για τις πάσης φύσεως οικονομικές υποχρεώσεις της αγοράστριας εταιρείας από την ως άνω εμπορική συνεργασία (αγοραπωλησία μπύρας) "υπεύθυνοι και υπόλογοι" έναντι της αναιρεσίβλητης-πωλήτριας "θα ήταν και αυτοί ατομικά", οι οποίοι "εκπροσωπούν και δεσμεύουν την εν λόγω εταιρεία (αγοράστρια), όντες τα μόνα μέλη της, με την ιδιότητα του μεν πρώτου ως Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της, του δε δεύτερου εξ αυτών ως Διευθυντού και Διευθύνοντος Συμβούλου της", ότι κατά το τέλος της ειρημένης εμπορικής συνεργασίας η αναιρεσίβλητη είχε πωλήσει στην ως άνω αγοράστρια εταιρεία ποσότητες μπύρας συνολικής αξίας 234.819,901 δραχμών και είχε παραδώσει σ' αυτήν κενά αντικείμενα συσκευασίας (βαρέλια κλπ) συνολικής αξίας 540.180.720 δραχμών, και ότι από το ανωτέρω τίμημα της πωληθείσης μπύρας η αγοράστρια κατέβαλε στην αναιρεσίβλητη το ποσό των 195.374.334 δραχμών και παρέμεινε έτσι ανεξόφλητο υπόλοιπο τιμήματος 29.445.567 δραχμών, ενώ δεν επέστρεψε στην τελευταία αντικείμενα συσκευασίας συνολικής αξίας 44.107.208 δραχμών, όπως οι πωληθείσες ποσότητες μπύρας, με το αντίστοιχο τίμημα, και οι παραδοθείσες κενές συσκευασίες, με την αντίστοιχη αξία, καθώς και τα προκύπτοντα ως άνω υπόλοιπα, αναφέρονται λεπτομερώς στον ενσωματωμένο στην αγωγή αναλυτικό κατάλογο (κατάσταση) δοσοληπτικού λογαριασμού που τηρούσε η αναιρεσίβλητη.

Και βάσει του ιστορικού αυτού ζήτησε η αναιρεσίβλητη - ενάγουσα να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι, προαναφερθείσα και μη διάδικος ήδη αγοράστρια εταιρεία και αναιρεσείοντες, να καταβάλουν σ' αυτήν, εις ολόκληρον ο καθένας, τα ανωτέρω ποσά, και συνολικά το ποσό των 83.552.847 δραχμών (245.202,77 ευρώ). Ενόψει του προρρηθέντος ιστορικού και αιτήματος της αγωγής είναι προφανές ότι η αγωγή αυτή ως ιστορική της βάση έχει α) ως προς μεν την αγοράστρια εταιρεία τις επιμέρους διαδοχικές πωλήσεις ποσοτήτων μπύρας και το οφειλόμενο εξ αυτών ως άνω υπόλοιπο τιμήματος (καθώς και την αξία των μη επιστραφέντων κενών αντικειμένων συσκευασίας), τούτο δε παρά την αναφορά, στην αγωγή, του προαναφερθέντος "δοσοληπτικού λογαριασμού" και ως αλληλόχρεου λογαριασμού, χωρίς ειδικότερη επίκληση συμφωνίας για τήρηση αλληλόχρεου λογαριασμού μεταξύ των μερών και του περιεχομένου του, και β) ως προς δε τους αναιρεσείοντες την κατά την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 477 του ΑΚ σύμβαση της σωρευτικής αποδοχής χρέους που συνήψαν οι τελευταίοι με την αναιρεσίβλητη, η οποία (σύμβαση) σαφώς προκύπτει από την ως ανωτέρω περικοπή της αγωγής ότι οι αναιρεσείοντες ρητώς διαβεβαίωσαν την αναιρεσίβλητη ότι για τις πάσης φύσεως οικονομικές υποχρεώσεις της αγοράστριας εταιρείας από την μεταξύ τους εμπορική συνεργασία (επίδικες συμβάσεις πωλήσεως μπύρας) υπεύθυνοι και υπόλογοι έναντι της αναιρεσίβλητης θα ήταν και αυτοί ατομικά.

Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, αφού δέχθηκε ως αποδειχθέντα τα ειρημένα πραγματικά περιστατικά που συνιστούν την ιστορική βάση της αγωγής, με επικύρωση της πρωτόδικης απόφασης, που είχε δεχθεί τα ίδια, δέχθηκε την αγωγή αυτή και υποχρέωσε τους εναγομένους να καταβάλουν στην ενάγουσα τα ανωτέρω ποσά, ως ενεχομένους, την μεν εναγόμενη αγοράστρια εταιρεία από τις διαδοχικές συμβάσεις πωλήσεως, τους δε αναιρεσείοντες από τη σύμβαση της σωρευτικής αναδοχής χρέους που κατά την αγωγή είχαν συνάψει με την αναιρεσίβλητη και την οποία δέχθηκε το Εφετείο.

ΙΙ. Με τους δύο λόγους του αναιρετηρίου και υπό την επίκληση του αριθμού 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ προσάπτεται η αιτίαση ότι το Εφετείο με το να μην αναφέρει στην απόφασή του ότι η αναιρεσίβλητη - ενάγουσα κατήγγειλε την μεταξύ των διαδίκων σύμβαση αλληλόχρεου λογαριασμού και με το να απορρίψει την ένσταση των εναγομένων περί αοριστίας της αγωγής, που δεν περιείχε τέτοια καταγγελία, παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις για τον αλληλόχρεο λογαριασμό.

Οι λόγοι αυτοί του αναιρετηρίου είναι αβάσιμοι, προεχόντως ως στηριζόμενοι σε εσφαλμένη προϋπόθεση. Και τούτο διότι η αγωγή, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, ως ιστορική της βάση έχει τις διαδοχικές συμβάσεις πωλήσεως και τις εντεύθεν, ως ανωτέρω, διαφορές, το από τις οποίες χρέος της αγοράστριας εταιρείας αναδέχθηκαν σωρευτικά οι αναιρεσείοντες, όχι δε και τη σύμβαση του αλληλόχρεου λογαριασμού, την οποία, ας σημειωθεί, οι αναιρεσείοντες δεν είχαν επικαλεσθεί στο Εφετείο, όπως τούτο προκύπτει από το δικόγραφο της έφεσής τους, επικαλούμενοι τη σύμβαση αυτή το πρώτον ενώπιον του Αρείου Πάγου.

Περαιτέρω, με τους δύο λόγους του δικογράφου πρόσθετων λόγων αναιρέσεως και υπό την επίκληση των αριθμών 1, 10 και 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ προβάλλεται η αιτίαση ότι αν και από κανένα αποδεκτικό στοιχείο δεν αποδείχθηκε η προαναφερθείσα σύμβαση περί σωρευτικής αναδοχής χρέους εκ μέρους των αναιρεσειόντων, το Εφετείο δέχθηκε τη σύμβαση αυτή με εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στον εφαρμοσθέντα κανόνα δικαίου του άρθρου 477 του ΑΚ και απέρριψε την ένσταση ελλείψεως παθητικής νομιμοποίησης την οποία είχαν προβάλει οι αναιρεσείοντες, όπως απέρριψε και την επικουρικώς προβληθείσα από αυτούς ένσταση της διζήσεως, λαμβάνοντας υπόψη (το Εφετείο) ουσιώδη πράγματα χωρίς απόδειξη και διαλαμβάνοντας στην απόφασή του ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες ως προς τα ανωτέρω ουσιώδη πράγματα της αναδοχής χρέους που δέχθηκε και των ειρημένων ενστάσεων που απέρριψε.

Οι πρόσθετοι αυτοί λόγοι αναιρέσεως καθόσον μεν προσβάλλεται με αυτούς η ανέλεγκτη ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου είναι απαράδεκτοι, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, ως λόγοι δε από τους προαναφερθέντες αριθμούς του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, αβάσιμοι. Και τούτο διότι το Εφετείο με σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα, το οποίο επίσης διατυπώνει σαφώς, ότι οι αναιρεσείονετς ενέχονται έναντι της αναιρεσίβλητης από την ρηθείσα σύμβαση σωρευτικής αναδοχής του χρέους της αρχικής οφειλέτριας εταιρείας σύμφωνα με το άρθρο 477 του ΑΚ, στη διάταξη του οποίου ορθώς υπήγαγε τα σχετικά πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ως αποδειχθέντα από τα αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα και ορθώς απορρίπτοντας μετά ταύτα τις ανωτέρω ενστάσεις των αναιρεσειόντων, η δεύτερη από τις οποίες (ένσταση διζήσεως κατ' άρθρον 855 του ΑΚ) προσήκει στη σύμβαση εγγυήσεως (άρθρ. 847 επ.

του ΑΚ) και όχι στη σύμβαση της αναδοχής ξένου χρέους, όπως εν προκειμένω, που επίσης σωστά δέχθηκε το Εφετείο.

ΙΙΙ. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει ν' απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως, κατά τους κύριους και τους πρόσθετους λόγους της και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες στην αναφερόμενη στο διατακτικό δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, κατά το νόμιμο αίτημα της τελευταίας (άρθρα 176 και 183 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 18-1-2010 αίτηση των Η. Κ. και Ι. Π. - όπως διαμορφώθηκε με τους πρόσθετους λόγους - για αναίρεση της υπ' αριθμ. 6812/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των δυο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15-5-2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 29-5-2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ