Greek Supreme Court quashes bank contract due to lack of authorized representation authority.

Απόφαση 880 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 880/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Βασίλειο Φούκα, Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη και Νικόλαο Λεοντή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 14 Μαρτίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΑΕ (ΕΡΤ ΑΕ)", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπέιται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξουσία δικηγόρο της Παναγιώτα Κατσιρούμπα.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρίας με την επωνυμία "Τράπεζα EFG Eurobank - Ergasias Α.Ε", που εδρεύει στην Αθήνα, και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Ορφανίδη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15 Ιανουαρίου 2004 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3179/2007 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 4142/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17 Νοεμβρίου 2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Σίδερης ανέγνωσε την από 1 Μαρτίου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την αποδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 61, 65, 67, 68 και 70 ΑΚ συνάγεται ότι για να υποχρεωθεί το νομικό πρόσωπο από δικαιοπραξία πρέπει αυτή να έχει συναφθεί είτε από το όργανο που το διοικεί, το οποίο να ενεργεί μέσα στα όρια της εξουσίας του, κατά τους όρους της συστατικής πράξεως ή του καταστατικού του είτε από φυσικό πρόσωπο, στο οποίο παρέσχε σχετική εξουσία το όργανο που διοικεί το νομικό πρόσωπο.

Δικαιοπραξία που έχει καταρτισθεί επ’ ονόματι νομικού προσώπου από φυσικό πρόσωπο το οποίο δεν έχει εξουσία εκπροσωπήσεώς του δεν το δεσμεύει. Ειδικότερα η ανώνυμη εταιρία, η οποία είναι νομικό πρόσωπο, εκπροσωπείται, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 18 και 22 του κωδ. Νόμου 2190/1920, από το διοικητικό της συμβούλιο το οποίο ενεργεί συλλογικώς, μπορεί όμως, εφόσον τούτο ορίζεται στο καταστατικό, να ανατεθεί ευθέως από αυτό ή το διοικητικό της συμβούλιο η εκπροσώπησή της σε ένα ή περισσότερα μέλη του διοικητικού συμβουλίου ή στους διευθυντές της ή άλλα πρόσωπα ή και σε τρίτο.

Έτσι, όταν αμφισβητείται το κύρος καταρτισθείσας συμβάσεως, λόγω ελλείψεως νόμιμης εκπροσωπήσεως του νομικού προσώπου, εκείνος μεν που επικαλείται τη σύμβαση πρέπει να προτείνει και να αποδείξει ότι αυτή καταρτίστηκε με εκείνον που εκπροσωπεί το νομικό πρόσωπο, ο οποίος δήλωσε κατά νόμιμο τρόπο τη για τη κατάρτιση αυτήν της συμβάσεως βούλησή του, το δε δικαστήριο να προσδιορίσει στην απόφασή του το φυσικό πρόσωπο με το οποίο εκπροσωπήθηκε το νομικό πρόσωπο, για να καταστεί έτσι δυνατός ο έλεγχος του Αρείου Πάγου για την ορθή ή μη εφαρμογή των προαναφερόμενων διατάξεων.

Εξάλλου κατά διάταξη του άρθ. 559 αριθ.1 του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.Α.Π. 7/2006 και 4/2005).

Εξάλλου, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ.19 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά, που είναι αναγκαία, για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν οι νόμιμοι όροι της διατάξεως του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή δεν συντρέχουν, ώστε να αποκλείεται η εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες ελλιπείς ή αντιφατικές ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα παραδεκτώς επισκοπούμενα διαδικαστικά έγγραφα, προκύπτουν τα εξής: Με την αγωγή της η αναιρεσίβλητη - ενάγουσα ισχυρίσθηκε ότι δυνάμει σχετικής συμβάσεως πιστώσεως με ανοικτό λογαριασμό και των προσθέτων αυξητικών συμβάσεων αυτής, που καταρτίσθηκαν μεταξύ αυτής και της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία 'Eagle Research Ανώνυμη Εταιρία Έρευνας -Ανάπτυξης και Εμπορίας Προϊόντων Υψηλής Τεχνολογίας', χορήγησε στην τελευταία (ανώνυμη εταιρεία) πίστωση συνολικού ποσού 2.347.762 ευρώ, ότι προς εξασφάλιση της απαιτήσεως αυτής η ως άνω εταιρεία 'Eagle Research Ανώνυμη Εταιρία Έρευνας -Ανάπτυξης και Εμπορίας Προϊόντων Υψηλής Τεχνολογίας ', συνέστησε υπέρ της ενάγουσας ενέχυρο επί των αναφερομένων στην αγωγή απαιτήσεων της κατά της εναγομένης - αναιρεσείουσας, που προέρχονταν από τέσσερις συμβάσεις προμηθείας, οι οποίες είχαν καταρτισθεί μεταξύ της πιστούχου εταιρείας και της εναγομένης ποσού 16.130.000 δρχ, 86.070.345 δρχ, 8.193.920 δρχ και 71.105.620 δρχ, και ότι παρά τη νομότυπη επίδοση προς την εναγομένη των πιο πάνω συμβάσεων ενεχυράσεως που επιφέρουν αποτελέσματα εκχωρήσεως, η τελευταία έχει εξοφλήσει μέρος των οφειλών της, αφήνοντας υπόλοιπο 262.675,14 ευρώ, το οποίο αρνείται να εξοφλήσει, παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις της.

Επί τη βάσει δε αυτών ζήτησε με την αγωγή να υποχρεωθεί η εναγομένη να της καταβάλει το ως άνω ποσό των 262.675,14 ευρώ, νομιμοτόκως. Η αναιρεσείουσα αμφισβήτησε τόσο πρωτοδίκως, όσο και κατ' έφεση, το κύρος των ως άνω συμβάσεων εκχωρήσεως, λόγω ελλείψεως νομίμου εκπροσωπήσεως της αναιρεσίβλητης, δοθέντος ότι δεν αναφέρονταν στις συμβάσεις ενεχυράσεως τα πρόσωπα που νόμιμα είχαν εξουσιοδοτηθεί και νόμιμα εκπροσωπούσαν και δέσμευαν την τελευταία (αναιρεσίβλητη) στην κατάρτιση των εν λόγω συμβάσεων, οι δε μονογραφές που υπάρχουν στο τέλος του κειμένου αφενός μεν είναι αγνώστων προσώπων, αφετέρου δε δεν παρατίθενται με τη σφραγίδα της τράπεζας.

Το Εφετείο, σχετικά με τον εν λόγω ισχυρισμό δέχτηκε ότι αυτό προβάλλεται αλυσιτελώς διότι " η έλλειψη αναφοράς στα ονόματα των υπαλλήλων της ενάγουσας - αναιρεσίβλητης, οι οποίοι υπέγραψαν δεσμευτικώς γι' αυτήν τις επίδικες συμβάσεις δεν έχει οποιαδήποτε έννομη συνέπεια, δοθέντος ότι η επίκληση και η προσκόμιση των ως άνω ιδιωτικών εγγράφων εκ μέρους της τελευταίας για την απόδειξη του ουσιώδους ισχυρισμού ότι μεταξύ αυτής ως εκδοχέα και της πιστούχου εταιρείας ως εκχωρήτριας καταρτίσθηκαν οι συμβάσεις αυτές εμπεριέχει και τον ισχυρισμό της γνησιότητας των εν λόγω εγγράφων, ήτοι ότι έχουν υπογραφεί από πρόσωπα, τα οποία τη δεσμεύουν έγκυρα, η δε εναγομένη - αναιρεσείουσα δεν προέβη σε δήλωση αρνήσεως της γνησιότητάς τους".

Με τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο, παραβίασε ευθέως τις ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις άρθρων 61, 65, 67, 68 και 70 ΑΚ και 18 και 22 του ν. 2190/1920, επί πλέον δε, ενόψει του ότι η μη αμφισβήτηση της γνησιότητας των ενδίκων συμβάσεων δημιουργεί μεν αμάχητο τεκμήριο, κατά τα άρθρα 457 παρ. 2 και 3 και 460 Κ.Πολ.Δ., για τη γνησιότητα του καλυπτομένου από την υπογραφή περιεχομένου της εγγράφου συμβάσεως, όχι όμως και ως προς το ότι η σύμβαση έχει καταρτισθεί εγκύρως είτε από όργανο που το διοικεί, το οποίο και ενεργούσε μέσα στα όρια της εξουσίας του, κατά τους όρους της συστατικής πράξεως ή του καταστατικού του, είτε από φυσικό πρόσωπο, στο οποίο παρέσχε σχετική εξουσία το όργανο που διοικεί το νομικό πρόσωπο, διέβαλε ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το ζήτημα της αντιπροσωπευτικής εξουσίας των προσώπων που κατήρτισαν τις ένδικες συμβάσεις, καθ' όσον δεν αναφέρει, τα πρόσωπα, τα οποία τις κατήρτισαν, ως και τον τρόπο που αυτά απέκτησαν την εξουσία της αντιπροσωπεύσεως της αναιρεσίβλητης Τράπεζας.

Επομένως, ο σχετικός από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. πρώτος λόγος της αναιρέσεως είναι βάσιμος. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη 7211/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών και να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την ως άνω 4142/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Απριλίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Ιουνίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ