Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds, ruling the appellate court did not examine the substantive claim.

Απόφαση 879 / 2008 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 879/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Βασίλειο Ρήγα, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε και Χαράλαμπο Δημάδη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ......., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Γιωτόπουλο. Της αναιρεσιβλήτου: ......., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σπυρίδωνα Αλεξανδρή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27.7.1994 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πρέβεζας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 95/2000 του ίδιου Δικαστηρίου και 111/2005 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 1.6.2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Δημάδης ανέγνωσε την μετ'αναβολή από τη δικάσιμο της 18.12.2006 και αρ.πιν.40 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Επειδή, από την έκθεση επιδόσεως ..... του δικαστικού επιμελητού στο Πρωτοδικείο Αθηνών ....., την οποία επικαλείται και προσκομίζει η αναιρεσίβλητη προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της από 1.6.2005 αιτήσεως αναιρέσεως της 111/2005 του Εφετείου Ιωαννίνων με την πράξη ορισμού δικασίμου και την κλήση προς συζήτηση για την αρχικώς δικάσιμο της 18.12.2006 μετά την οποία η συζήτηση αναβλήθηκε για την δικάσιμο που μνημονεύεται στην αρχή της παρούσης αποφάσεως (5.11.2007) με σχετική σημείωση στο πινάκιο, νομίμως και εμπροθέσμως επεδόθη προς το προσθέτως παρεμβάν υπέρ του αναιρεσείοντος Ν.Π.Ι.Δ. υπό την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΘΥΝΗΣ ΕΞ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΙΣΤΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ" το τελευταίο δεν εμφανίσθηκε κατά τη συζήτηση, η οποία, επομένως, πρέπει να προχωρήσει παρά την απουσία του, κατ' άρθρ. 576 παρ.2 ΚΠολΔ.

ΙΙ. Η νομική αοριστία της αγωγής, δηλαδή εκείνη που συνδέεται με την εκτίμηση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που πρέπει να εφαρμοσθεί, ελέγχεται ως παράβαση από το άρθρο 559 αριθ.1 του ΚΠολΔ αν το δικαστήριο για την κρίση του ως προς το νόμο βάσιμο της αγωγής είτε αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα ο νόμος απαιτεί είτε αρκέσθηκε σε λιγότερα.

Εξάλλου, κατά την έννοια του άρθρου 904 ΑΚ αναγνωρίζεται αξίωση προς απόδοση της ωφελείας, που αποκτήθηκε χωρίς νόμιμη αιτία από την περιουσία ή με ζημία άλλου και όταν η παροχή έγινε σε εκτέλεση συμβάσεως για την οποία ο νόμος απαιτεί την τήρηση ορισμένου τύπου και αυτός δεν τηρήθηκε, διότι και στην περίπτωση αυτή η δικαιοπραξία, σύμφωνα με τα άρθρα 158,159 και 180 ΑΚ είναι άκυρη και θεωρείται σαν να μην έγινε, και επομένως δεν υπάρχει νόμιμη αιτία που να δικαιολογεί τη διατήρηση της παροχής στο λήπτη.

Αφετέρου κατά τα άρθρα 1057 και 1063 ΑΚ εάν κινητό ενωθεί με ακίνητο ώστε να καταστεί συστατικό τούτου, που συμβαίνει και επί ανεγέρσεως οικοδομής (αρθρ.953 και 954 ΑΚ) η κυριότητα του ακινήτου εκτείνεται και επί του κινητού, στην περίπτωση δε αυτή εκείνος που έχασε την κυριότητα του κινητού έχει απαίτηση έναντι του κυρίου του ακινήτου που ωφελήθηκε κατά τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού.

Αντικείμενο δε της ωφελείας που μπορεί να αναζητηθεί στην περίπτωση αυτή κατά τις διατάξεις το αδικαιολογήτου πλουτισμού είναι μόνο η αξία των υλικών που ενώθηκαν με το ακίνητο, κατά την οποία αυξήθηκε η αξία του ακινήτου με αντίστοιχη ζημία του κυρίου των κινητών (Ολ ΑΠ 1220/1975). Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων με την αγωγή του, ιστορών ότι με άτυπη σύμβαση μισθώσεως έργου ανέλαβε έναντι της αναιρεσιβλήτου την υποχρέωση να ανεγείρει επί οικοπέδου, ανήκοντος κατά κυριότητα σε αυτή, πολυώροφη οικοδομή κατά το σύστημα της αντιπαροχής, ότι εξετέλεσε την σύμβάση αυτή πλην όμως η αναιρεσίβλητη αρνείται να του μεταβιβάσει τις οριζόντιες ιδιοκτησίες που συμφωνήθηκαν μετά των αντιστοιχούντων σ' αυτές εξ αδιαιρέτου ποσοστών επί του οικοπέδου, εζήτησε την καταψήφισή της σε δήλωση βουλήσεως προς μεταβίβαση των εν λόγω οριζοντίων ιδιοκτησιών, όπως λεπτομερώς περιγράφονται στην αγωγή, άλλως την σε χρήμα αξία τους.

Υπό το προαναφερόμενο ιστορικό και αίτημα η ένδικη αγωγή του αναιρεσείοντος είναι μη νόμιμη. Επομένως, το Εφετείο που την απέρριψε ως νόμω αβάσιμη, ορθώς ερμήνευσε και εφήρμοσε τις παρατεθείσες ουσιαστικές διατάξεις και ο πρώτος λόγος αναιρέσεως δια του οποίου αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των άνω διατάξεων, προβλεπόμενος από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και όχι από τον αριθμό 14 του ίδιου άρθρου , όπως διαλαμβάνεται στο αναιρετήριο, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΙΙΙ. Ο υπό του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ προβλεπόμενος λόγος αναιρέσεως ιδρύεται μόνο όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δικής. Ως πράγματα νοούνται οι ισχυρισμοί των διαδίκων που θεμελιώνουν κατά νόμο την ιστορική βάση της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως πράγμα δεν αποτελεί υπό των διαδίκων διδόμενος νομικός χαρακτηρισμός στο αγωγικό αίτημα, αν δηλαδή αυτό έχει ενοχικό ή εμπράγματο χαρακτήρα, που αποτελεί έργο του δικαστηρίου στα πλαίσια του υπαγωγικού συλλογισμού, η ορθότητα του οποίου ελέγχεται αναιρετικώς από τον αριθμ.1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Στην προκειμένη περίπτωση με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, κατ' ορθή εκτίμηση του περιεχομένου του, ψέγεται η προσβαλλομένη απόφαση για αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, συνισταμένη στο ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον προταθέντα από τον αναιρεσείοντα νομικό ισχυρισμό περί του χαρακτήρος της αγωγής του ως ενοχικής και όχι ως εμπράγματης. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι προεχόντως απαράδεκτος.

IV. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 9 του ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν ή άφησε αίτηση αδίκαστη. Ως αίτηση νοείται εκείνη με την οποία ζητείται η παροχή δικαστικής προστασίας, συνιστώσα ιδιαίτερο κεφάλαιο της δίκης. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως προκύπτει από τις αιτιολογίες και το διατακτικό της απέρριψε την αγωγή του αναιρεσείοντος ως μη νόμιμη και ως προς τα δύο αιτήματα που σωρεύτηκαν σ' αυτή (κύριο και επικουρικό), ήτοι τόσο ως προς το αίτημα της καταδίκης σε δήλωση βουλήσεως προς μεταβίβαση της κυριότητος των οριζοντίων ιδιοκτησιών όσο και ως προς το αίτημα της αποδόσεως της εις χρήμα αξία τους. Επομένως, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως, δια του οποίου αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, συνισταμένη στο ότι το Εφετείο άφησε αδίκαστο το επικουρικό αίτημα της αγωγής για την επιδίκαση της σε χρήμα αξίας των οριζοντίων ιδιοκτησιών, είναι αβάσιμος.

V. Ο λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ για έλλειψη νομίμου βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται μόνο εάν το δικαστήριο ερεύνησε κατ' ουσίαν την αγωγή, ανταγωγή ή ένσταση και τις έκανε δεκτές ή τις απέρριψε ως κατ' ουσίαν αβάσιμες και όχι στην περίπτωση που τις απέρριψε ως μη νόμιμες ή απαράδεκτες, οπότε η σχετική πλημμέλεια της αποφάσεως ελέγχεται αναιρετικώς από τους αριθμούς 1 ή 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Στην προκειμένη περίπτωση με τον τέταρτο (τελευταίο) λόγο αναιρέσεως ψέγεται η προσβαλλομένη απόφαση για έλλειψη νομίμου βάσεως, ήτοι για αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι προεχόντως απαράδεκτος, γιατί το Εφετείο δεν υπεισήλθε στην ουσιαστική έρευνα της αγωγής του αναιρεσείοντος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 1.06.2005 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 111/2005 του Εφετείου Ιωαννίνων. Και

Καταδικάζει τoν αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων διακοσίων (1.200) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα, στις 12 Μαρτίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 21 Απριλίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ