Supreme Court allows appeal against lower court's finding of ownership by municipality in land dispute.

Απόφαση 877 / 2011 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 877/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Χαράλαμπο Αθανασίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 1η Δεκεμβρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: Α. Κοινωφελούς ιδρύματος νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ", που εκπροσωπείται νόμιμα και εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στέλιο Σταματόπουλο, Β. Υπουργού Οικονομικών που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, με την ιδιότητά του να ασκεί εποπτεία στις περιουσίες που καταλείπονται υπέρ κοινωφελών ιδρυμάτων και για κοινωφελείς σκοπούς σύμφωνα με τις διατάξεις του Α.Ν.2039/1939, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιό του Ευθύμιο Τσάκα, Πάρεδρο Ν.Σ.Κ., με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ

Του αναιρεσίβλητου: Οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ", που εκπροσωπείται νόμιμα και εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Γιαννόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-6-1992 αγωγή του Κοινοφελούς Ιδρύματος, και με την από 29-1-1993 πρόσθετη παρέμβαση του Ελληνικού Δημοσίου που ασκήθηκε δια των προτάσεων του, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 141/1993 μη οριστική, 6.667/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4.261/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με τις από 26-2-2009 δύο αιτήσεις τους και με τους από 22-10-2010 πρόσθετους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Σπυρίδων Μιτσιάλης ανέγνωσε την από 5-11-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της από 26-2-2009 αίτησης αναίρεσης και των από 22-10-2010 προσθέτων λόγων του "Ινστιτούτου Γεωπονικών Επιστημών" και την παραδοχή επίσης της από 26-2-2009 αίτησης του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, για αναίρεση της 4261/2008 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, αλλά μόνο αναφορικά με τους εις το σκεπτικό λόγους αυτής. Ο πληρεξούσιος του 1ου αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Για το παραδεκτό της από 26-2-2009 αίτησης αναίρεσης του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών προσκομίζεται αντίγραφο της 800/7-5-2009 θετικής γνωμοδότησης του αρμοδίου Στ' τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (άρθρο 12 παρ.1,2 του ν.2298/1995), όπως αντικαταστάθηκε αρχικά με το άρθρο 28 του ν.2579/1998 και στη συνέχεια με το άρθρο 42 του ν.2721/1999).

ΙΙ. Οι από 26-2-2009 δύο αιτήσεις του "Ινστιτούτου Γεωπονικών Επιστημών" και του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, αντίστοιχα και οι από 22-10-2010 πρόσθετοι λόγοι του πρώτου, για αναίρεση της 4261/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, πρέπει να συνεκδικασθούν, εφόσον στρέφονται κατά της ίδιας απόφασης και είναι συναφείς, έτσι δε διευκολύνεται και επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης και επέρχεται μείωση των εξόδων (άρθρο 246 ΚΠολΔ, εφαρμοζόμενο και στη διαδικασία της αναιρετικής δίκης, κατ'άρθρο 573 παρ.1 του ίδιου Κώδικα).

ΙΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρθ.11 περ.γ' του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως και 340 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, χωρίς να επιβάλλεται να γίνεται ειδική αναφορά και χωριστή αξιολόγηση του καθενός απ' αυτά, αρκεί να καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που με επίκληση προσκομίστηκαν από τους διαδίκους.

Για την ίδρυση του λόγου αυτού αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν λήφθηκε υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας συγκεκριμένο μέσο απόδειξης. Με τον πρώτο, κατά το δεύτερο μέρος του, το δεύτερο, κατά το πρώτο μέρος του, καθώς και τρίτο και τέταρτο, κατά το δεύτερο μέρος του, λόγους της αναίρεσης του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών από το άρθρο 559 αριθ.11 περ.γ' ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων προβάλλει την αιτίαση, ότι το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στη δικανική κρίση του, ότι ο αναιρεσίβλητος έγινε κύριος του επιδίκου με έκτακτη χρησικτησία δεν έλαβε υπόψη τα επικληθέντα και προσκομισθέντα από τους αναιρεσείοντες στο Εφετείο παρακάτω έγγραφα από τα οποία προκύπτει ότι ο αναιρεσίβλητος-εναγόμενος αναγνώρισε την κυριότητα του αντιδίκου του "Ινστιτούτου Γεωπονικών Επιστημών" στο επίδικο, στοιχείο το οποίο, συνεκτιμώμενο με τα υπόλοιπα αποδεικτικά στοιχεία θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαφορετική κρίση το Εφετείο αναφορικά με την άσκηση πράξεων νομής στο επίδικο.

Ητοι: α) Το υπ.αρ. 429/1956 έγγραφο του αναιρεσιβλήτου Δήμου αμαρουσίου προς το αντίδικό του με το οποίο ζητεί την παραχώρηση του επιδίκου έναντι συμβολικού τμήματος, το αρ.3/1984 έγγραφο του ιδίου με το οποίο ζητεί την δωρεάν παραχώρηση του επιδίκου, το αρ.3715/1965 έγγραφο του ιδίου με το οποίο ζητεί τη διευκόλυνση του Δήμου για την καταβολή αποζημιώσεως, β) τα από 28-11-1946, 30-6-1964 και 8-3-1966 Β Δ/τα περί τροποποιήσεως του ρυμοτομικού σχεδίου Αμαρουσίου, με τα οποία κηρύχθηκε η αναγκαστική απαλλοτρίωση του επιδίκου ακινήτου και τις υπ.

αρ. 17/1948 και 138/1968 πράξεις αναλογισμού αποζημιώσεως, γ) την υπ. αρ. 9646/1963 απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία εκτελέστηκε σε βάρος του Δήμου, την υπ. αρ. 10958/1060 απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών που αναγνώρισε το αναιρεσείον ίδρυμα νομέα του επιδίκου και το υπ. αρ. 605/2-9-1963 έγγραφο του τελευταίου σύμφωνα με το οποίο εκτελέστηκε η πρώτη από τις πιο πάνω αποφάσεις.

Πράγματι, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, γεννώνται αμφιβολίες περί του εάν το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, ότι ο αναιρεσίβλητος Δήμος έγινε κύριος του επιδίκου ακινήτου με έκτακτη χρησικτησία, έλαβε υπόψη του και τα κρίσιμα για την έκβαση της προκείμενης δίκης πιο πάνω έγγραφα, που δημιουργούνται όχι μόνο από την παράλειψη χωριστής μνείας και ειδικής αξιολόγησής τους, στην προσβαλλόμενη απόφαση, αντίθετα με άλλα αποδεικτικά μέσα που ειδικά μνημονεύονται στην εν λόγω απόφαση, αλλά και από το υπόλοιπο περιεχόμενο και τις σχετικές παραδοχές της εν λόγω απόφασης.

Επομένως οι πιο πάνω λόγοι αναίρεσης είναι βάσιμοι και πρέπει να γίνουν δεκτοί.

ΙV. Κατ'ακολουθίαν, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων (άρθρα 183, 176 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει την από 26-2-2009 αίτηση αναίρεσης του Κοινωφελούς Ιδρύματος (ΝΠΔΔ) με την επωνυμία: "Ινστιτούτο Γεωπονικών Επιστημών", καθώς και τους από 22-10-2010 προσθέτους λόγους αυτής και την από 26-2-2009 αίτηση αναίρεσης του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών.

Αναιρεί την 4261/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο Δήμο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ για τον καθένα από τους αναιρεσείοντες, αντίστοιχα.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Φεβρουαρίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 1η Ιουνίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ