Supreme Court allows appeal against final compensation award for non-appearing property owners exceeding requested relief.

Απόφαση 872 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 872/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Ιωάννα Πετροπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 20 Απριλίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τους Υπουργούς Οικονομίας και Οικονομικών και ΠΕΧΩΔΕ, που κατοικοεδρεύουν στην Αθήνα και εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου Παρέδρου του ΝΣΚ Ευάγγελου Μαρίνη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Β. Π. και 2. Ι. Χ. του Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-12-2001 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Εφετείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκε με άλλες αιτήσεις, ανταιτήσεις και πρόσθετες παρεμβάσεις προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη. Εκδόθηκε η 8737/2002 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 30-10-2003 αίτησή του. Επί της αιτήσεως εκδόθηκε η 1167/2010 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία έκρινε την αίτηση απαράδεκτη και την επανέφερε για συζήτηση με την από 2-9-2011 κλήση του το αναιρεσείον.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ιωάννα Πετροπούλου ανέγνωσε την από 23-4-2010 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία Αρεοπαγίτη Ελευθέριου Μάλλιου, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του μοναδικού λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως προκύπτει από τις υπ'αριθ.1703 Ε/25-11-2011, 1704 Ε/25-11-2011, 1698 Ε/24-11-2011, 1699 Ε/24-11-2011 εκθέσεις επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Αθηνών ..., ακριβές αντίγραφο της από 30-10-2003 αίτησης αναιρέσεως με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου για την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο της 14ης Μαΐου 2010 κατά την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της με την εκδοθείσα επ'αυτής υπ'αρ. 1167/2010 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, καθώς και της από 2-9-2011 κλήσης με την οποία φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης συνεδρίαση επιδόθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα αντίστοιχα στο δεύτερο αναιρεσίβλητο και στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για τον αγνώστου διαμονής πρώτο αναιρεσίβλητο. Συγχρόνως, αναφορικά με τον τελευταίο αυτό αναιρεσίβλητο δημοσιεύτηκε περίληψή της ύστερα από υπόδειξη του Εισαγγελέα στις εκδιδόμενες στην Αθήνα ημερήσιες εφημερίδες "ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΩΝ & ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΩΝ" και "ΓΕΝΙΚΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΩΝ" (βλ. προσκομιζόμενα αντίστοιχα με αρ. 25414/29-11-2011 και 10430/26-11-2011 φύλλα αυτών). Επομένως, εφ' όσον δεν εμφανίστηκαν κατά την ως άνω συνεδρίαση κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το πινάκιο, πρέπει σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ.1 και 3 ΚΠολΔ να προχωρήσει η συζήτηση που επισπεύδεται από το αναιρεσείον, παρά την απουσία των αναιρεσιβλήτων.

Επειδή, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ.2 του άρθρου19 του ΝΔ 797/1971 και του άρθρου 20 του Ν. 2882/2001 "εντός τριάκοντα ημερών το βραδύτερο από της κοινοποιήσεως της αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου της προσδιοριζούσης προσωρινώς την αποζημίωση, δικαιούνται οι ενδιαφερόμενοι, δι' αιτήσεως των, απευθυνομένης ενώπιον του εν τη προηγουμένη παραγράφω Εφετείου (της περιφέρειας του απαλλοτριούμενου ακινήτου), να αιτήσωνται τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημιώσεως.

Εάν δεν επεδόθη απόφασις του Μονομελούς Πρωτοδικείου, περί προσωρινού προσδιορισμού αποζημιώσεως, η προθεσμία υποβολής αιτήσεως προς οριστικόν προσδιορισμόν αυτής είναι, δια πάσαν περίπτωσιν, εξ μηνών από της δημοσιεύσεως της αποφάσεως". Σύμφωνα, επίσης, με την διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 19 του Ν.Δ. 797/71 και την όμοια διάταξη της παρ. 5 του άρθρου 20 του Ν. 2882/2001, "Αντίθετος αίτησις κατά της αποφάσεως περί προσωρινού προσδιορισμού αποζημιώσεως δύναται να ασκηθή και δια των προτάσεων, υπό παντός διαδίκου παραστάντος ενώπιον του εκδόσαντος την απόφαση ταύτην δικαστηρίου, κατατιθεμένων παρά τη γραμματεία του Εφετείου, επί ποινή απαραδέκτου, το βραδύτερον πέντε ημέρας προ της συζητήσεως της αιτήσεως".

Τέλος, σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 19 του Ν.Δ. 797/71 και την όμοια διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 20 του Ν. 2882/2001, "Παρελθούσης απράκτου της κατά τας παρ. 2 και 5, (προκειμένου για κάτοικο αλλοδαπής ή αγνώστου διαμονής), προθεσμίας, η υπό του Μονομελούς Πρωτοδικείου προσδιορισθείσα προσωρινώς αποζημίωσις θεωρείται οριστική ως προς τον αμελήσαντα ενδιαφερόμενον.

Πάσα εμπρόθεσμος αίτησις ενδιαφερομένου περί οριστικού προσδιορισμού της αποζημιώσεως αφορά αποκλειστικώς εις το συμφέρον τούτου, προς αύξησιν ή μείωσιν μόνον υπέρ αυτού της προσωρινώς προσδιορισθείσης.". Από τον συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων προκύπτει: α) ότι εάν ο διάδικος υπέρ του οποίου έγινε η απαλλοτρίωση ζήτησε εμπρόθεσμα να καθορισθεί από το Εφετείο οριστική αποζημίωση μικρότερη εκείνης που καθορίστηκε προσωρινά, το Εφετείο, χωρίς αίτηση ή ανταίτηση, που ασκείται παραδεκτά με τις προτάσεις, δεν μπορεί να καθορίσει την οριστική αποζημίωση για τα ακίνητα, στα οποία αναφέρεται η αίτηση του ωφελούμενου από την απαλλοτρίωση, σε ποσό μεγαλύτερο εκείνου της αποζημιώσεως που καθορίστηκε προσωρινά και β) ότι, αν παρόλα αυτά, το Εφετείο, καθορίσει στις περιπτώσεις αυτές οριστική αποζημίωση σε ποσό μεγαλύτερο της προσωρινής αποζημιώσεως, συντρέχει περίπτωση επιδικάσεως μη αιτηθέντος και θεμελιώσεως λόγου αναιρέσεως κατά το άρθρο 559 αριθ. 9 περ.

α' του ΚΠολΔ (ΑΠ 1591/2001).

Στην προκειμένη περίπτωση από τα επισκοπούμενα παραδεκτώς κατ' άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ διαδικαστικά έγγραφα προκύπτουν τ' ακόλουθα. Με την 110331/10860/0010/26-11-1999 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και ΠΕΧΩΔΕ, που δημοσιεύθηκε νόμιμα στις 10-12-2001 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ τευχ.Δ 621/5-11-90) κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτων για λόγους δημοσίας ωφέλειας υπέρ και δαπάνες του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου και των παροδίων ιδιοκτητών, και συγκεκριμένα για την διαπλάτυνση της οδού ...

στο Δήμο Μαγούλας Νομού Αττικής. Η απαλλοτριωθείσα έκταση είναι συνολικού εμβαδού 1031 τ.μ. Η εν λόγω απαλλοτρίωση χαρακτηρίστηκε κατεπείγουσα και κηρύχθηκε υπέρ του Δημοσίου και με δαπάνες αυτού και των παροδίων ιδιοκτητών. Το αναιρεσείον με την από 14-6-2000 αίτησή του προς το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών ζήτησε να καθοριστεί προσωρινώς η τιμή μονάδος αποζημίωσης της απαλλοτριούμενης εκτάσεως, εκτός άλλων και των καθών η αίτηση αναιρεσίβλητων.

Επί της αιτήσεως αυτής εκδόθηκε ερήμην των αναιρεσιβλήτων η υπ'αρ.770/2001 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την οποία καθορίστηκε τιμή μονάδος αποζημιώσεως για τα απαλλοτριούμενα ακίνητα, τα οποία βρίσκονται όπως δέχθηκε, εκτός σχεδίου και εφάπτονται ή σχεδόν εφάπτονται επί της οδού ... σε 28.000 δραχμές ή 82,17 ευρώ ανά τ.μ.

Στη συνέχεια το αναιρεσείον με την από 12-12-2001 αίτησή του, στρεφόμενη εκτός άλλων κατά των αναιρεσίβλητων, ενώπιον του Εφετείου Αθηνών, ζήτησε τον καθορισμό της οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως των απαλλοτριούμενων. Η αίτηση αυτή συνεκδικάστηκε με τις από 24-5-2011 και 25-10-2001 αιτήσεις, καθώς και με τις ασκηθείσες κύριες παρεμβάσεις και ανταιτήσεις ερήμην των αναιρεσίβλητων και με την υπ' αριθμ. 8737/2002 απόφαση του Εφετείου Αθηνών (αναιρεσιβαλλόμενη) που εκδόθηκε επ' αυτών καθορίστηκε οριστική τιμή μονάδος για τις εκτός σχεδίου ιδιοκτησίες στο ποσό των ογδόντα (80) ευρώ και για έχουσες πρόσωπο επί της οδού ...

στο ποσό των εκατό δέκα (110) ευρώ. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, καθόρισε οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης μεγαλύτερη της προσωρινής γενικά και χωρίς διακρίσεις, ενώ ο κατά τα ανωτέρω οριστικός καθορισμός θα έπρεπε να αφορά ρητά μόνον όσους εκ των αντιδίκων του αναιρεσείοντος παρέστησαν στη συγκεκριμένη δίκη και άσκησαν παραδεκτά ανταίτηση, με περιεχόμενο την αύξηση της προσωρινής τιμής, δεδομένου ότι το Ελληνικό Δημόσιο, με την αίτησή του ενώπιον του Εφετείου, ζήτησε τη μείωση της καθορισθείσης προσωρινής τιμής μονάδος αποζημιώσεως.

Επομένως, το Εφετείο με την κρίση του αυτή κατέληξε και προς όφελος των καθών η παρούσα αίτηση αναίρεσης αναιρεσιβλήτων, που δεν παρέστησαν, ούτε άσκησαν αίτηση ή ανταίτηση και των οποίων οι ιδιοκτησίες με αριθμούς κτηματολογικού πίνακα 50 και 52 με βάση την αίτηση αναίρεσης, έχουν πρόσωπο επί της οδού ...

του Δήμου Μαγούλας. Με τα δεδομένα αυτά το Εφετείο επεδίκασε με την προσβαλλόμενη απόφασή του κάτι που δεν ζητήθηκε, δηλαδή το επί πλέον ποσό της διαφοράς της προκύπτουσας μεταξύ της τιμής μονάδος του Εφετείου και εκείνης του Μονομελούς Πρωτοδικείου και κατά συνέπεια ο μόνος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως με τον οποίο αποδίδεται στην αναιρεσιβαλλόμενη η πλημμέλεια από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

Επειδή, με βάση τα προεκτιθέμενα, πρέπει να γίνει δεκτή η από 30-10-2003 αίτηση αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη υπ' αρ. 8737/2002 οριστική απόφαση του Εφετείου Αθηνών, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές κατά διορθωτική ερμηνεία με συμπλήρωσή του άρθρου 580 παρ.3 ΚΠολ.Δ, όπως αντικ.

από την παρ.4 του άρθρου 12 του Ν. 4055/2012 και μη επιβληθεί δικαστική δαπάνη σε βάρος των αναιρεσιβλήτων ελλείψει σχετικού αιτήματος του αναιρεσείοντος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αρ. 8737/2002 οριστική απόφαση του Εφετείου Αθηνών όπως στο σκεπτικό

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Αθηνών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 11 Μαΐου 2012.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 25 Μαΐου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ