Supreme Court allows appeal against appellate court awarding higher compensation per square meter than requested by owners.

Απόφαση 870 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 870/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μαρία Βασιλάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 23 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, όπως εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, και στην προκειμένη περίπτωση και από το Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, κάτοικο Θεσσαλονίκης, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου Παρέδρου του ΝΣΚ Ευάγγελο Μαρίνη και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. α) Ε. Τ. χήρας Δ., β) Ν. Τ. του Δ. και γ) Σ. Τ. του Δ., κατοίκων ... και 2. Λ. Π. του Λ., κατοίκου ..., όλοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Ζαφείρη Τσολακίδη και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 1446/131/2006 αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κατερίνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:75/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 723/2009 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 19-3-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Βασιλάκη ανέγνωσε την από 14-2-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή του μοναδικού λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 8 του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως, όταν το δικαστήριο, μετά από ανεπίτρεπτη μεταβολή του αγωγικού αιτήματος, επιδίκασε αντικείμενο που δεν ζητήθηκε ή περισσότερο ή ότι ζητήθηκε. Ο όρος "επεδίκασε" νοείται υπό ευρεία έννοια, δηλαδή αν το δικαστήριο απεφάσισε για αντικείμενο που δεν ζητήθηκε ή για περισσότερο από αυτό που ζητήθηκε.

Εξάλλου, υπό τις διατάξεις του άρθρου 20 του Ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ) συνάγεται, ότι, αν ο υπέρ του οποίου έγινε η απαλλοτρίωση εζήτησε εμπροθέσμως να καθορισθεί από το Εφετείο οριστική αποζημίωση μικρότερη από εκείνη, η οποία καθορίσθηκε προσωρινώς, το Εφετείο χωρίς αίτηση ή ανταίτηση που ασκείται νομοτύπως με τις προτάσεις, δεν μπορεί να καθορίσει την αποζημίωση για τα ακίνητα στα οποία αναφέρεται η αίτηση εκείνη υπέρ του οποίου η απαλλοτρίωση καθώς και για εκείνα που δεν περιλαμβάνονται στην αίτηση αυτή σε ποσό μεγαλύτερο από εκείνο που καθορίσθηκε προσωρινώς.

Παραλλήλως όμως δεν μπορεί να καθορίσει την αποζημίωση σε ποσό μικρότερο από αυτό που αιτείται ο υπέρ ου η απαλλοτρίωση εφόσον έτσι "επιδικάζει" κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδικάζει κάτι μεγαλύτερο γι' αυτόν από εκείνο που ζητήθηκε. Για τους διαδίκους, που δεν είναι παρόντες αφού δεν υπάρχει περίπτωση να υποβάλουν αίτηση ή ανταίτηση λόγω της μη εμφανίσεώς τους όπως επίσης και για τους διαδίκους που δεν υπέβαλαν ανταίτηση ενώ ήταν παρόντες, δεν μπορεί να καθορισθεί από το Εφετείο τιμή οριστικής μονάδος αποζημίωσης, μεγαλύτερη από εκείνη που καθορίσθηκε προσωρινά, αφού γι' αυτούς τους ενδιαφερόμενους, που αμέλησαν να υποβάλουν αίτηση κατά της αποφάσεως περί προσωρινού προσδιορισμού αποζημιώσεως ή ανταίτηση γίνεται οριστική η αποζημίωση που προσδιορίσθηκε από το Μονομελές Πρωτοδικείο.

Αν δε παρά τα ανωτέρω καθορισθεί ως προς τους διαδίκους αυτούς τιμή οριστικής αποζημίωσης μεγαλύτερη από εκείνη που είχε ορισθεί προσωρινά συντρέχει λόγος αναιρέσεως κατά το άρθρο 559 αριθμ. 9 περ. α ΚΠολΔ για τι επιδικάσθηκε κάτι που δεν ζητήθηκε (ΑΠ 734/2004, ΑΠ 1134/2003).

Στην προκειμένη περίπτωση από την προσβαλλόμενη απόφαση και τα διαδικαστικά έγγραφα τα οποία επιτρεπτώς αποσκοπεί ο Άρειος Πάγος (αρθ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτει ότι: Με την από 4-5-2006 αίτησή του ενώπιον του Εφετείου το Ελληνικό Δημόσιο ζήτησε τον καθορισμό της οριστικής αποζημίωσης εκτάσεως 9012,44 τμ που βρίσκεται στο Δήμο Μεθώνης Ν.

Πιερίας, το οποίο απαλλοτριώθηκε αναγκαστικώς υπέρ αυτού με δαπάνη του για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για την κατασκευή αριστερών παράπλευρων οδών (ASRI και ASRIA) του Α/Κ Μακρύγιαλου στο τμήμα Κατερίνη-Μακρύγιαλος του αυτοκινητόδρομου ΠΑΘΕ. Για την εδαφική αυτή έκταση ζήτησε τον καθορισμό της οριστικής αποζημίωσης στο ποσό των 2,70 ευρώ ανά τμ αντί του ποσού των 4,80 ευρώ ανά τμ που είχε καθορισθεί προσωρινώς με την 1446/2006 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κατερίνης.

Επίσης αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδας στο ποσό των 12 ευρώ υπέβαλαν ενώπιον του αυτού ως άνω Εφετείου και οι ιδιοκτήτες των υπό στοιχεία κτηματολογικού πίνακα 002, 004, 011, 007, 010, 015, 014, 005 και 006 ακινήτων που περιλαμβάνονται στην απαλλοτριωθείσα ως άνω έκταση, ενώ ανταίτηση για τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας στο ποσό των 20 ευρώ ανά τμ άσκησε και ο ΟΣΕ ΑΕ ιδιοκτήτης του υπό στοιχεία Κτημ.

Πίνακα 009 ακινήτου που περιλαμβάνεται στην απαλλοτριωθείσα έκταση. Οι άνω αιτήσεις και η ανταίτηση συζητήθηκαν ερήμην του Λ. Π. -καθ' ου η αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου και ήδη ιδιοκτήτου του υπό στοιχεία Κτημ. Πίνακα 0134 ακινήτου που περιλαμβάνεται στον αναιρεσίβλητο απαλλοτριωθείσα έκταση και αντιμωλία των υπό στοιχεία Κτημ.

Πίνακα 003 και 012 ιδιοκτητών ακινήτων που περιλαμβάνονται στην απαλλοτριωθείσα έκταση, Ε. Τ., Ν. Τ. καθών η αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου και ήδη πρώτων αναιρεσιβλήτων. Το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του έκρινε ότι η πραγματική αξία της εδαφικής εκτάσεως όλων των προαναφερομένων ιδιοκτητών ανέρχεται στο ποσό των 5, 50 ευρώ ανά τμ ενώ το Μονομελές είχε καθορίσει των προσωρινή στο ποσό των 4,80 ευρώ ανά τμ.

Έτσι όμως που έκρινε το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ όσον αφορά τους αναιρεσείβλητους και τις ιδιοκτησίες τους καθόσον καθόρισε ως άνω οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης μεγαλύτερη της καθορισθείσας προσωρινής τιμής των 4,80 ευρώ ανά τμ από το Μονομελές Πρωτοδικείο, η οποία ισχύει εν προκειμένω για τους αναιρεσίβλητους σύμφωνα με την προαναφερόμενη σκέψη και επιδίκασε έτσι μεγαλύτερα ποσά χωρίς να τα ζητήσουν οι άνω αναιρεσίβλητοι, αφού οι μεν τρεις πρώτοι παρέστησαν στο Εφετείο, αλλά δεν άσκησαν ανταίτηση ο δε δεύτερος αν και είχε νόμιμα και εμπρόθεσμα κλητευθεί δεν παρέστη στο Εφετείο.

Επομένως ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως με τον οποίο το αναιρεσείον προσάπτει στην προσβαλλομένη την πλημμέλεια του αριθμού 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ διότι προσδιόρισε την οριστική τιμή μονάδας στο ποσό των 5,50 ευρώ ανά τμ και όχι στο ποσό των 2,709 ευρώ ανά τμ που το ίδιο ζήτησε πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση μόνο κατά το μέρος που προσδιόρισε το ποσό της αποζημίωσης για τα ακίνητα των αναιρεσιβλήτων στο ποσό των 5,50 ευρώ ανά τμ αντί αυτού των 4,80 ανά τμ και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, ως ηττηθέντες (αρ. 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 723/2009 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης μόνο ως προς τους αναιρεσίβλητους και κατά το μέρος που αναφέρεται στο αιτιολογικό της απόφασης.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το μέρος τούτο προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Μαΐου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Μαΐου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ