Supreme Court dismisses appeal on public domain land dispute, rejecting violation of common sense teachings as ground for annulment.

Απόφαση 870 / 2011 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 870/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη, Χαράλαμπο Αθανασίου και Νικόλαο Μπιχάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Φεβρουαρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Ε. Δ. του Ν. και 2 Σ. Δ. του Ν., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Πέτρου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Ι. Π. του Ε., 2 Χ. Π. του Ε., κατοίκων ..., 3. Γ. Μ. του Ν., και 4 Κ. Μ. του Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-6-2005 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, και με την από 2-6-2006 κύρια παρέμβαση του Κ. Μ. του Γ. που κατατέθηκαν στο Ειρηνοδικείο Γρεβενών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 148/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 18/2008 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Γρεβενών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 22-7-2008 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Μπιχάκης ανέγνωσε την από 25-1-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τέταρτου λόγου και την απόρριψη των υπολοίπων λόγων αναίρεσης της υπό κρίση αίτησης.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Οι αναιρεσείοντες, που επισπεύδουν τη συζήτηση της υπό κρίση αίτησης αναιρέσεως επικαλούνται και προσκομίζουν τις 5468Δ/22-7-2010 και 5469Δ/22-7-2010 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης Ι. Π. καθώς και τις 5233 Β/ 25-2-2010 και 5217 Β/24-2-2010 εκθέσεις επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Γρεβενών Μ.

Μ.- Χ. από τις οποίες προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης αναιρέσεως με την κάτω από αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου για τη σημερινή δικάσιμο της 9-2-2011 και κλήση για συζήτηση επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως προς άπαντες τους απολειπομένους αναιρεσιβλήτους και αφού αυτοί δεν εμφανίσθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το οικείο πινάκιο πρέπει η συζήτηση της υποθέσεως να προχωρήσει παρά την απουσία τους.

Επειδή ως διδάγματα της κοινής πείρας θεωρούνται γενικές αρχές που συνάγονται επαγωγικά από την καθημερινή παρατήρηση της εμπειρικής πραγματικότητας, τη συμμετοχή στις συναλλαγές και τις γενικές τεχνικές ή επιστημονικές γνώσεις οι οποίες έχουν γίνει κοινό κτήμα και χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο για την εξειδίκευση των αόριστων νομικών εννοιών και για την έμμεση απόδειξη κρίσιμων γεγονότων ή την εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν.

Κατά τη σαφή έννοια του αριθμού 1 § 2 του άρθρου 56 Κ.Πολ.Δ, η παραβίαση των διδαγμάτων αυτών ιδρύει λόγο αναιρέσεως μόνο εάν αυτά χρησιμοποιήθηκαν εσφαλμένα από το δικαστήριο κατά την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή σ'αυτούς των αποδειχθέντων πραγματικών περιστατικών. Έτσι αποκλείεται η αναίρεση για εσφαλμένη χρησιμοποίηση τους προς έμμεση απόδειξη ή προς εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίσθηκαν.

Στην προκείμενη περίπτωση, με τους πρώτο, τρίτο και τέταρτο λόγους αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθ. 1 περίπτωση β του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, διότι το Πολυμελές πρωτοδικείο που εδίκασε ως Εφετείο με το να δεχθεί ότι ο αρχικός δικαιοπάροχος των αναιρεσιβλήτων Α. Α. μέχρι το έτος 1955 καλλιεργούσε τον αγρό με κριθάρι καλαμπόκι και το 1996 είχε ήδη καταστεί κύριος αυτού με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας, ότι μετά το 1996 ο τρίτος εναγόμενος άρχισε και αυτός να ασκεί πράξεις νομής και συγκεκριμένα καθάριζε συστηματικά τον αγρό, τον επόπτευε, ισοπέδωσε ένα τμήμα του μπαζώνοντας και το καλλιέργησε για δύο χρονιές (1997 και 1998) με καλαμπόκι, και ότι μετά την μεταβίβαση που έγινε το 2000 οι δύο πρώτοι των εναγομένων συνέχισαν να ασκούν εμφανείς πράξεις νομής και ειδικότερα επόπτευαν, διαφύλατταν τα όρια του, ενώ ισοπέδωσαν και το υπόλοιπο ακίνητο κόβοντας δένδρα που υπήρχαν σ'αυτό δηλαδή με το να δεχθεί ότι εναγόμενοι- αναιρεσίβλητοι απέκτησαν την κυριότητα του ένδικου ακινήτου με έκτακτη χρησικτησία, παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας σύμφωνα με τα οποία είναι " εκ των πραγμάτων αδύνατο και αδιανόητο επί της εκτάσεως να λαμβάνουν χώρα οι προαναφερόμενες πράξεις νομής ήτοι η καλλιέργεια με κριθάρι και καλαμπόκι, η πρόσφατη διαδοχική ισοπέδωση και συγχρόνως το μεγαλύτερο μέρος αυτής να είναι καλυμμένο από 200 τουλάχιστον μεγάλα και μικρότερα δένδρα δρυός, πεύκης και άλλων κατηγοριών ηλικίας από 20 μέχρι 50 ετών.

Επίσης, το ίδιο Δικαστήριο, με το να δεχθεί, ότι οι δύο πρώτοι των εναγομένων- εφεσιβλήτων απέκτησαν την συνολική έκταση των 10.362,99 τ.μ από τον Γ. Μ. δυνάμει του υπ' ... συμβόλαιο ο οποίος είχε αποκτήσει δυνάμει του υπ' αριθ. ... συμβολαίου στο οποίο η αποκτηθείσα έκταση ήταν μόνο 8 στρέμματα, σε ότι αφορά την έκταση των 3.362,99 τ.μ. (10.362,99-8.000) παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας αφού πρόκειται για μεταβίβαση κυριότητας παρά μη κυρίου ως προς την προαναφερόμενη έκταση δεδομένου ότι ενώ είχε αποκτήσει έκταση 8 στρεμμάτων μεταβίβασε έκταση 10.363,99 τ.μ.

και τέλος, με το να δεχθεί ότι η βοσκή του ποιμνίου δεν αποτελεί πράξη νομής σ' ένα απερίφρακτο και ακαλλιέργητο αγρό που μπορεί να χρησιμοποιείται για βοσκή και από άλλους κτηνοτρόφους της περιοχής παραβίασε, επίσης, τα διδάγματα της κοινής πείρας, αφού σύμφωνα με αυτά η βοσκή είναι αποκλειστικό δικαίωμα του κυρίου του ακινήτου, όταν αυτός απαγορεύει τη βοσκή του ποιμνίου τρίτων.

Οι εξεταζόμενοι ως άνω λόγοι αναίρεσης είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι αφού τα αναφερόμενα σ'αυτούς ως διδάγματα κοινής πείρας δεν έχουν το χαρακτήρα αυτόν κατά την προεκτεθείσα έννοια, ούτε άλλωστε χρησιμοποιήθηκαν κατά την ερμηνεία κανόνος δικαίου ή την υπαγωγή σ'αυτόν πραγματικών γεγονότων, αλλά πλήττουν ευθέως την εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων που είναι αναιρετικά ανέλεγκτη.

Με το δεύτερο λόγο αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση, ότι το δικάσαν ως Εφετείο Πολυμελές Πρωτοδικείο με το να δεχθεί, ότι οι εναγόμενοι - εφεσίβλητοι και ήδη αναιρεσίβλητοι, κόβοντας τα δένδρα και ισοπεδώνοντας το ρέμα που αποτελούσε κοινόχρηστη κοινοτική δασική έκταση άσκησαν πράξεις νομής οι οποίες μαζί με άλλες είχαν ως αποτέλεσμα την κτήση κυριότητας με έκτακτη χρησικτησία παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 1045 του ΑΚ, αφού δέχθηκε άσκηση νομής και στη συνέχεια κτήση κυριότητας με έκτακτη χρησικτησία επί εκτάσεως κοινόχρηστης κοινοτικής και μάλιστα δασικής που είναι το ρέμα που ήταν μεταξύ των δύο ιδιοκτησιών τους, με τις πράξεις δε της κοπής δένδρων, της ισοπέδωσης και της εν συνεχεία καλλιέργειας αυτής, οι οποίες συνιστούν παράνομη υλοτομία, παράνομη εκχέρσωση δασικής έκτασης και ανεπίτρεπτη μεταβολή της χρήσης κοινόχρηστης κοινοτικής δασικής έκτασης (ρέματος συνολικής εκτάσεως 200 τ.μ. περίπου) παραβίασε, επίσης τη ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 71 του Ν 998/1979. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως επί εσφαλμένης προϋπόθεσης ερειδόμενος αφού το Πολυμελές Πρωτοδικείο, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, δεν δέχτηκε ότι οι πιο πάνω πράξεις νομής των εναγόντων-αναιρεσειόντων αφορούσαν κοινόχρηστη κοινοτική δασική έκταση.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 560 ΚΠολΔ, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο 1) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο η έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την εφαρμογή των κανόνων του δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν μπορεί να προβληθεί σε μικροδιαφορές 2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως όριζε, ο νόμος ή δίκασε ειρηνοδίκης του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλην αρμοδιότητα 4) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Οι, κατά την ανωτέρω διάταξη, τέσσερις λόγοι αναιρέσεως αντιστοιχούν προς τους λόγους των αριθμ. 1, 2, 4, 5 και 7 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προς τους οποίους, όμως, μερικοί δεν ταυτίζονται απολύτως Η απαρίθμηση των προαναφερόμενων λόγων αναιρέσεως είναι περιοριστική όπως συνάγεται από τη λέξη "μόνον", και συνεπώς δεν είναι δυνατόν να προβληθεί οποιοσδήποτε άλλος λόγος αναιρέσεως κατά των ως άνω αποφάσεων και αναιρεσίβλητης.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πέμπτο, αλλά και τελευταίο λόγο αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει αντιφατικές αιτιολογίες ως προς την περιγραφή και τον προσδιορισμό των ορίων της επίδικης έκτασης. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, αφού η πλημμέλεια της στέρησης της απόφασης από τη νόμιμη βάση της από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 Κ.ΠολΔ.

δεν περιλαμβάνεται στις περιοριστικά αναφερόμενες στο άρθρο 560 Κ.Πολ.Δ για τις οποίες επιτρέπεται αναίρεση κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22-7-2008 αίτηση των Ε. Δ. κλπ για αναίρεση της 18/2008 απόφασης του Πολυμελούς πρωτοδικείου Γρεβενών, που δίκασε ως Εφετείο.

Κρίθηκε, αποφασίστηκε στην Αθήνα, στις 3 Μαΐου 2011 και

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στην Αθήνα στην 1 Ιουνίου 2011.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ