Supreme Court rules enforcement costs for consensual delays are not deductible from auction proceeds.

Απόφαση 870 / 2010 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

932 ΚΠολΔικ. Έξοδα εκτελέσεως προαφαιρούμενα από το εκπλειστηρίασμα κατ΄ αρθρ. 975 ΚΠολΔ είναι τα γενόμενα προς το κοινό συμφέρον των δανειστών, όχι για αναστολές λόγω ιδιαιτέρων συμφωνιών δανειστή - οφειλέτη χωρίς δικαστική απόφαση. Αναιρεί μερικώς.

Αριθμός 870/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου Ιωάννη Παπανικολάου, Γεώργιο Χρυσικό, Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη και Δημήτριο Τίγγα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 15 Μαρτίου 2010, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον υπουργό Οικονομίας - Οικονομικών και στην προκείμενη περίπτωση από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ ..., που στο ακροατήριο εκπροσωπήθηκε από τον Διονύσιο Χειμώνα, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση κατ' αρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρίας με την επωνυμία ALPHA ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ και τον διακριτικό τίτλο ALPHA BANK, που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Νταφούλη, με δήλωση κατ' αρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31 Οκτωβρίου 2002 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρόδου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 107/2004 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 272/2007 του Εφετείου Δωδεκανήσου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 26 Σεπτεμβρίου 2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Τίγγας, ανέγνωσε την από 19 Σεπτεμβρίου 2010 έκθεσή του , με την οποία εισηγήθηκε τη μερική παραδοχή του μοναδικού λόγου αναιρέσεως, κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 932 ΚΠολΔ "τα έξοδα της αναγκαστικής εκτέλεσης βαρύνουν εκείνον κατά του οποίου στρέφεται η εκτέλεση και προκαταβάλλονται από εκείνον που την επισπεύδει". Κατά το άρθρο 975 του ΚΠολΔ "η κατάταξη των δανειστών στον πίνακα γίνεται με την εξής σειρά, αφού αφαιρεθούν τα έξοδα της εκτέλεσης που ορίζονται αιτιολογημένα από τον υπάλληλο του πλειστηριασμού...".

Κατά το άρθρο 979 παρ.2 του ΚΠολΔ "Μέσα σε δώδεκα εργάσιμες ημέρες αφότου επιδοθεί η πρόσκληση της παρ.1 (για να λάβουν γνώση του πίνακα κατάταξης ο επισπεύδων τον πλειστηριασμό, οι αναγγελθέντες δανειστές και ο καθ'ου η εκτέλεση) οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον μπορεί να ανακόψει τον πίνακα κατάταξης, οπότε εφαρμόζονται τα άρθρα 933 επ.

Αντίγραφο της ανακοπής επιδίδεται μέσα στην ίδια προθεσμία και στον υπάλληλο του πλειστηριασμού. Η ανακοπή στρέφεται κατά των δανειστών, των οποίων προσβάλλεται η κατάταξη". Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι στα έξοδα εκτελέσεως, που προαφαιρούνται από τον υπάλληλο του πλειστηριασμού για να αποδοθούν στον επισπεύδοντα που προκατέβαλε αυτά, περιλαμβάνονται όλες οι αναγκαίες δαπάνες που έγιναν από τον επισπεύδοντα προς το γενικό συμφέρον (όλων) των δανειστών που αναγγέλθηκαν στη διαδικασία του πλειστηριασμού και ανάγονται στην προδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης, την κατάσχεση, τη συντήρηση του κατασχεθέντος πράγματος, τον πλειστηριασμό και την κατάταξη των δανειστών, όχι όμως και τα γενόμενα έξοδα προς το αποκλειστικό συμφέρον είτε του επισπεύδοντος είτε των αναγγελθέντων δανειστών, ούτε επίσης όσα έγιναν από υπαιτιότητα του επισπεύδοντος, λόγω ματαίωσης του πλειστηριασμού ή αναβολής του κατόπιν ιδιαίτερης συμφωνίας του επισπεύδοντος και του οφειλέτη, χωρίς να εκδοθεί περί τούτου δικαστική απόφαση.

Η εκκαθάριση και προαφαίρεση των εξόδων της εκτελέσεως αποτελεί διανομή πλειστηριάσματος, όπως και η κατάταξη των δανειστών και συνεπώς προσβάλλονται μόνον με την ανακοπή του άρθρου 979 ΚΠολΔ, στην οποία μπορεί να σωρευθεί και αιτίαση για κακή κατάταξη αναγγελθέντος δανειστή σε βάρος του ανακόπτοντος, προς το σκοπό όπως καταταχθεί αυτός, ολικώς ή μερικώς στη θέση εκείνου.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνον αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, ή δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, δηλαδή με την απόδοση στον κανόνα δικαίου έννοιας μη αληθινής ή μη αρμόζουσας ή έννοιας περιορισμένης ή στενής, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 7/2006, 4/2005).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση το Εφετείο, ύστερα από ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων, δέχθηκε τα ακόλουθα: "Με επίσπευση της ανώνυμης εταιρίας EFG ΕUROBANK ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ΑΕ (δεύτερης των καθ'ών πρωτοδίκως και μη διαδίκου ήδη και κατ'έφεση), πλειστηριάσθηκαν με την ...

έκθεση αναγκαστικού πλειστηριασμού του Συμβ/φου Ρόδου Δημητρίου Γιώρτσου, τα αναφερόμενα σ' αυτή τρία ακίνητα (δύο διαμερίσματα-μία αποθήκη) ιδιοκτησίας (κατά το 1/2 εξ αδιαιρέτου) της οφειλέτιδας ... και κατακυρώθηκαν στο όνομα του ... αντί του συνολικού ποσού των 66.500 ευρώ, το οποίο λόγω εκπροθέσμου καταθέσεως επιβαρύνθηκε με τόκους υπερημερίας και ανήλθε στο ποσό των 67.115 ευρώ, που κατατέθηκε στο Ταμείο Παρακαταθηκών Ρόδου.

Τα εν λόγω ακίνητα που πλειστηριάστηκαν είχαν κατασχεθεί με την ... έκθεση αναγκαστικής κατάσχεσης του δικ. επιμελητή Ρόδου ..., με επίσπευση της καθ' ης η ανακοπή (ήδη εκκαλούσας) ΑΛΦΑ Τράπεζας, με εντολή της οποίας ο ανωτέρω δικ. επιμελητής εξέδωσε τις με αριθ. ... περιλήψεις κατασχετήριας έκθεσης, πλην όμως ο ορισθείς δια των ανωτέρω περιλήψεων πλειστηριασμός δεν διενεργήθηκε.

Συγκεκριμένα ο πλειστηριασμός που ορίστηκε με την ... περίληψη στις 4-10-2000 ανεστάλη λόγω της έναντι καταβολής μέχρι 7-2-2001, ο πλειστηριασμός που ορίστηκε με την ... 1η επαναληπτική περίληψη στις 7-2-2001 ανεστάλη με την 180/2000 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου που διόρθωσε την κατασχετήρια έκθεση, ο πλειστηριασμός που ορίστηκε με την ...

περίληψη στις 4-4-2001 ανεστάλη λόγω της έναντι καταβολής μέχρι 20-6-2000, ο πλειστηριασμός που ορίστηκε με την 8488/2001 περίληψη στις 20-6-2001 ανεστάλη σύμφωνα με το άρθρο 30 Ν. 2789/2000 (όπως τροποποιήθηκε με το αρ. 42 Ν. 2912/2001), ενώ ο πλειστηριασμός που ορίστηκε με την 8820/2001 περίληψη στις 10-4-2002 δεν ανέδειξε πλειοδότη και κηρύχτηκε άγονος.

Περαιτέρω με εντολή της ίδιας επισπεύδουσας (ΑΛΦΑ Τράπεζας) εκδόθηκε η 8952/2002 4η επαναληπτική περίληψη του ίδιου δικ. επιμελητή, με την οποία προσδιορίστηκε πλειστηριασμός για τις 5-6-2002. Την ημερομηνία αυτή (5-6-2002) έγινε ο πλειστηριασμός με επίσπευση της ανωτέρω εταιρίας ΕFG Eurobank Ergasias Χρηματοδοτικές Μισθώσεις ΑΕ. (που υποκατέστησε την εκκαλούσα με δήλωσή της ενώπιον του ως άνω Συμβ/φου).

Στο πλειστηρίασμα αυτό αναγγέλθηκαν οι παρακάτω δανειστές: Η ανώνυμη εταιρία ΕΡΟ Eurobank Ergasias Χρηματοδοτικές Μισθώσεις ΑΕ, με την από 14-6-αναγγελία της, για ποσό 50.000.000 δρχ. (πλέον τόκων-εξόδων), η Αγροτική Τράπεζα, με την από 12-6-2002 αναγγελία της, για ποσό 385.550 ευρώ (πλέον τόκων-εξόδων), η Συνεταιριστική Τράπεζα Δωδεκανήσου, με την από 12-6-αναγγελία της, για ποσό 227.683 ευρώ (πλέον τόκων-εξόδων), η Τράπεζα Πειραιώς, με την από 2-10-2000 αναγγελία της, για ποσό 18.628.970 δρχ. (πλέον τόκων-εξόδων), το Ελληνικό Δημόσιο, με την από 7-6-2002 αναγγελία του, για ποσό 66.918 ευρώ (με τις προσαυξήσειςεκπρόθεσμης καταβολής μέχρι τελεσιδικίας του πίνακα) καιτο ΙΚΑ ..., με την από 20-6-2002 αναγγελία του, γιαποσό 39.246 ευρώ (με τις προσαυξήσεις εκπρόθεσμηςκαταβολής μέχρι τελεσιδικίας του πίνακα).

Μετά τιςγενόμενες αναγγελίες ο επί του πλειστηριασμού υπάλληλοςως άνω συμβ/φος Σ προέβη στη σύνταξη του μεαριθ. 23263/2002 πίνακα κατάταξης δανειστών, αφού τοπλειστηρίασμα δεν αρκούσε για να ικανοποιηθούν οιανωτέρω απαιτήσεις των αναγγελθέντων δανειστών. Απότο πλειστηρίασμα των 67.115 ευρώ ο παραπάνω συμβ/φοςπροαφαίρεσε τα έξοδα της διαδικασίας της εκτελέσεως(δηλαδή όσα απαιτούνται για τη διενέργεια του πλειστηριασμού) συνολικού ποσού 7.770,40 ευρώ και στο υπόλοιπο ποσό του πλειστηριάσματος, δηλαδή στο ποσό των 59.344,60 ευρώ, κατέταξε οριστικά το Ελληνικό Δημόσιο για ποσό 19.781,53 ευρώ και την ανώνυμη εταιρία EFG Eurobank Ergasias Χρηματοδοτικές Μισθώσεις ΑΕ για ποσό 39.563,07 ευρώ.

Στα έξοδα εκτελέσεως που προαφαίρεσε από το πλειστηρίασμα ο επί του πλειστηριασμού υπάλληλος (συμβ/φος Σ) συμπεριέλαβε ποσό 4.504,23 ευρώ, το οποίο αφορούσε τα έξοδα της κατάσχεσης με την ... κατασχετήρια έκθεση και τα έξοδα έκδοσης, κοινοποίησης και δημοσίευσης των προαναφερομένων έξι περιλήψεων κατασχετήριας έκθεσης του δικ.

επιμελητή ... (με αριθ. ...), που καταβλήθηκαν από την αρχική επισπεύδουσα ΑΛΦΑ Τράπεζα (όπως προκύπτουν από τον από 22-5-2002 πίνακα εξόδων της), ώστε να αποδοθεί το ποσό αυτό στην τελευταία. Με την κρινόμενη ανακοπή, που ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, το ανακόπτον Δημόσιο ισχυρίζεται ότι κακώς και παρά το νόμο ο επί του πλειστηριασμού υπάλληλος συμπεριέλαβε στα έξοδα εκτελέσεως και προαφαίρεσε από το εκπλειστηρίασμα το παραπάνω ποσό (4.504,23 ευρώ), διότι "ο επισπευθείς με τις ανωτέρω περιλήψεις κατασχετήριας έκθεσης πλειστηριασμός εγκαταλείφθηκε μη αχθείς σε πέρας, ολοκληρώθηκε δε η εκτέλεση και πραγματοποιήθηκε ο πλειστηριασμός από την ανώνυμη εταιρία ΕFG Eurobank Ergasias Χρηματοδοτικές Μισθώσεις".

Πλην όμως, όπως ανωτέρω εκτίθεται, τα έξοδα κατάσχεσης περιλαμβάνονται οπωσδήποτε στα προαφαιρούμενα έξοδα εκτελέσεως. Επίσης η έκδοση-κοινοποίηση των προαναφερομένων έξι επαναληπτικών περιλήψεων κατασχετηρίων εκθέσεων, οι οποίες συντάχθηκαν ύστερα από δύο συναινετικές αναστολές του πλειστηριασμού, μία αναστολή με δικαστική απόφαση, μία αναστολή σύμφωνα με το προαναφερθέν αρ. 30 Ν. 2789/2000 και μία ματαίωση δεν ήταν παράνομη ή αδικαιολόγητη αλλά αναγκαία για να προχωρήσει η διαδικασία του πλειστηριαμού και επομένως τα έξοδα αυτά περιλαμβάνονται στα προαφαιρούμενα έξοδα εκτελέσεως.

Εξάλλου, όπως αποδείχτηκε, κανένας από τους ανωτέρω πλειστηριασμούς που επέσπευσε η εκκαλούσα ΑΛΦΑ Τράπεζα ματαιώθηκε από υπαιτιότητα της τελευταίας, η οποία ουδόλως εγκατέλειψε την εκτελεστική διαδικασία ή αδράνησε, ενώ η εταιρία EFG Eurobank Ergasias Χρηματοδοτικές Μισθώσεις, η οποία υποκατέστησε την εκκαλούσα (με δήλωσή της στον υπάλληλο του πλειστηριασμού) και ολοκλήρωσε τον πλειστηριασμό στις 5-6-2002, στηρίχτηκε στην ίδια παραπάνω κατάσχεση που είχε επιβάλει η εκκαλούσα".

Στη συνέχεια το Εφετείο, αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, απέρριψε την ανακοπή του αναιρεσείοντος κατά του πίνακα κατατάξεως, για το ως άνω ποσό των 4.504 ευρώ, ως ουσιαστικά αβάσιμη, κάνοντας δεκτή την έφεση της αναιρεσίβλητης. 'Ετσι όπως έκρινε το Εφετείο, εσφαλμένως εφήρμοσε τις ουσιαστικές διατάξεις των άρθρων 932 και 975 εδ.α'του ΚΠολΔ, υπολογίζοντας στα προαφαιρούμενα και αποδοτέα από το πλειστηρίασμα έξοδα εκτελέσεως, ποσού 4.504,23 ευρώ, και εκείνα ποσού 1.501,41 (4.504,23 Χ 2/6) ευρώ που έγιναν προς το αποκλειστικό συμφέρον της αρχικώς επισπεύδουσας τον πλειστηριασμό, κατόπιν ιδιαίτερης συμφωνίας της με την οφειλέτιδα για αναβολή του πλειστηριασμού (μετά συναινετική ματαίωσή του και έκδοση νέων περιλήψεων κατασχετήριας εκθέσεως) δύο φορές, στις 4-10-2000 και 4-4-2001, επειδή ικανοποιήθηκε ένα μέρος της απαιτήσεως εκείνης.

Επομένως ο εκ του άρθρου 559 αρ.1 του ΚΠολΔ μοναδικός λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το μέρος που έκρινε ότι έπρεπε να συμπεριληφθούν στο προαφαιρούμενα από το πλειστηρίασμα έξοδα (4.504,23 ευρώ) εκτελέσεως ποσό 1.501,41 ευρώ προκειμένου να αναμορφωθεί ο προσβαλλόμενος με την ανακοπή του αναιρεσείοντος πίνακας κατατάξεως, ώστε να καταταγεί για το εν λόγω ποσό των 1.501,41 ευρώ το αναιρεσείον και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 272/2007 απόφαση του Εφετείου Δωδεκανήσου, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό κεφάλαιο αυτής.

Παραπέμπει κατά το ανωτέρω κεφάλαιο και μόνον την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος από τριακόσια (300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 25 Απριλίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Μαΐου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ