Supreme Court remands case for retrial due to appellate court's failure to consider a sworn witness statement.

Απόφαση 868 / 2020 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 868/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρήστο Βρυνιώτη, Γεώργιο Χοϊμέ, Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου και Ελένη Φραγκάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Ιανουαρίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Σ. Π. του Π. και 2) Μ. Π. του Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Πεχλιβάνη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ι. Ζ. του Χ. και 2) Ε. συζ. Ι. Ζ., το γένος Π. Μ., κατοίκων ... οι οποίοι δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-9-2011 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Δράμας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 89/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 82/2018 του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 18-6-2018 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ελένη Φραγκάκη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι αναιρεσείοντες όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις του άρθρου 576 ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αναιρέσεως δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος εξετάζει ποιός επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο διάδικος που απουσιάζει, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι.

Αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, ερευνάται αν ο διάδικος ο οποίος δεν εμφανίστηκε ή αν και εμφανίστηκε δεν έλαβε μέρος στη συζήτηση με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση. Στην περίπτωση που δεν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη και η υπόθεση επαναφέρεται με νέα κλήτευση.

Στην αντίθετη περίπτωση ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 143 παρ. 1 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 του ν. 4335/2015 (με έναρξη ισχύος σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ. 4 του αυτού νόμου από 1-1-2016), "ο δικαστικός πληρεξούσιος που διορίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 96 ΚΠολΔ είναι αυτοδικαίως και αντίκλητος για όλες τις επιδόσεις που αναφέρονται στη δίκη, στην οποία είναι πληρεξούσιος έως την έκδοση αμετάκλητης απόφασης.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την προσκομιζόμενη με επίκληση από τους αναιρεσείοντες υπ' αριθμ. .../28.1.2019 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Δράμας Κ. Β. προκύπτει ότι με επίσπευση των αναιρεσειόντων και συγκεκριμένα με παραγγελία του πληρεξουσίου αυτών δικηγόρου Δράμας Κωνσταντίνου Πεχλιβάνη, ακριβές αντίγραφο της κρινομένης από 18.6.2018 αίτησης αναίρεσης με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου για συζήτηση στη σημειούμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο και κλήση προς παράσταση κατ' αυτή, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα κατ' άρθρο 143 παρ. 1 ΚΠολΔ στον ενεργούντα αυτοδικαίως ως αντίκλητο, πληρεξούσιο των αναιρεσιβλήτων που τους εκπροσώπησε στην ενώπιον του Εφετείου δίκη, δικηγόρο Δράμας Παναγιώτη Χατζηγεωργίου.

Επομένως, αφού οι αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίσθηκαν ενώπιον του δικαστηρίου τούτου, κατά την παρούσα δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε για συζήτηση με τη σειρά από το πινάκιο, ούτε έχουν καταθέσει δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, πρέπει, κατά τις προπαρατεθείσες διατάξεις του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ να συζητηθεί η υπόθεση σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι.

Η κρινόμενη από 18-6-2018 (αρ. κατ. 42/2018) αίτηση για την αναίρεση της με αριθμ. 82/2018 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, που εκδόθηκε με την τακτική διαδικασία έχει ασκηθεί νόμιμα, εμπρόθεσμα και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των κατ' ιδίαν λόγων αυτής (άρθρ. 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11 περ. γ' του ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Για την ίδρυση του λόγου αυτού αρκεί και η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν λήφθηκε υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο.

Όμως δεν γεννάται ο λόγος αυτός, αν από τη γενική μνεία ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα κατ' είδος έστω αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα, σε συνδυασμό με το υπόλοιπο περιεχόμενο της απόφασης, καθίσταται χωρίς αμφιβολία βέβαιο ότι λήφθηκε υπόψη συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι.

Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής ιδρύει τον προαναφερόμενο λόγο αναίρεσης, υπό την προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός που επικαλείται ο διάδικος ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού μόνο ένα τέτοιο (ουσιώδες) γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 270 παρ. 2 εδ.

γ' ΚΠολΔ, το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο 524 παρ.1 ΚΠολΔ, εφαρμόζεται και στη διαδικασία της δευτεροβάθμιας δίκης, ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου ή προξένου λαμβάνονται υπόψη το πολύ τρεις για κάθε πλευρά και μόνο αν έχουν δοθεί ύστερα από κλήτευση του αντιδίκου δύο τουλάχιστον εργάσιμες ημέρες πριν από τη βεβαίωση και αν πρόκειται να δοθούν στην αλλοδαπή οκτώ τουλάχιστον ημέρες πριν από αυτή.

Κατά την έννοια της ανωτέρω διάταξης ενώπιον των πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων δικαστηρίων, κατά την τακτική διαδικασία, είναι παραδεκτές ως αποδεικτικά μέσα και ένορκες βεβαιώσεις, εφόσον δόθηκαν μετά από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση του αντιδίκου μέρους. Αν λείπει η προϋπόθεση αυτή οι ένορκες βεβαιώσεις δεν είναι απλώς άκυρες, αλλά ανύπαρκτες ως αποδεικτικά μέσα και δεν λαμβάνονται υπόψη.

Οι ως άνω ένορκες βεβαιώσεις αποτελούν ιδιαίτερο και αυτοτελές αποδεικτικό μέσο, σε σχέση με τα έγγραφα, και πρέπει να μνημονεύονται ειδικά στην απόφαση (ΑΠ 184/2011). Τέλος, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 339 και 395 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι ως δικαστικά τεκμήρια, τα οποία επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικά μέσα εάν επιτρέπεται η απόδειξη και με μάρτυρες, μπορούν να χρησιμεύσουν οι καταθέσεις μαρτύρων, καθώς επίσης και ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου, που λήφθηκαν στο πλαίσιο άλλης πολιτικής ή ποινικής δίκης, έστω και χωρίς προηγούμενη κλήτευση του αντιδίκου εκείνου που τις προσκομίζει, εκτός αν αυτές, κατά την ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, έγιναν επίτηδες για να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικό μέσο στη συγκεκριμένη δίκη.

Συνεπώς, ως δικαστικά τεκμήρια μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ένορκες βεβαιώσεις που είχαν ληφθεί χωρίς κλήτευση του αντιδίκου εκείνου που τις προσκομίζει και είχαν προσκομισθεί σε άλλη πολιτική ή ποινική δίκη, δεδομένου ότι αυτές, εφόσον δεν λήφθηκαν για να χρησιμοποιηθούν στη συγκεκριμένη δίκη, δεν αποτελούν ιδιαίτερη κατηγορία αποδεικτικών μέσων, αλλά η χρησιμοποίηση τους ως δικαστικών τεκμηρίων γίνεται με την προσκόμιση και επίκληση των εγγράφων, στα οποία αυτές περιέχονται, το δε δικαστήριο δεν έχει υποχρέωση να τις μνημονεύσει ειδικά, κατ' αντιδιαστολή προς τα υπόλοιπα έγγραφα, αλλά η μνεία ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα έγγραφα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν καλύπτει και αυτές, χωρίς μάλιστα κατά την αναφορά των εγγράφων να απαιτείται να γίνεται διάκριση μεταξύ εκείνων που λήφθηκαν υπόψη προς άμεση ή έμμεση απόδειξη και εκείνων που λήφθηκαν υπόψη ως δικαστικά τεκμήρια (ΑΠ 1719/2017, ΑΠ 736/2016).

Η ως άνω με την κρινόμενη αναίρεση προσβαλλομένη απόφαση του Εφετείου Θράκης αποτελεί κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, όπως αυτή προκύπτει από την επιτρεπτή, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων: Με την ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Δράμας, με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 1876 ΤΜ 139/12-9-2011 αγωγή που άσκησαν οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι, εξέθεσαν ότι κατά τον αναφερόμενο σ' αυτή τόπο και χρόνο και υπό τις διαλαμβανόμενες σ' αυτή συνθήκες τραυματίστηκε θανάσιμα ο γιός τους Χ.

Ζ. όταν το με αριθμό κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο που οδηγούσε συγκρούσθηκε, με αγελάδα η οποία διέσχιζε το οδόστρωμα. Ότι για την πρόκληση του ως άνω θανατηφόρου ατυχήματος ευθύνεται ως ιδιοκτήτρια της αγελάδας η πρώτη των εναγομένων και ήδη πρώτη αναιρεσείουσα, εκτροφέας βοοειδών, από τo κοπάδι της οποίας λόγω της από μέρους της άσκησης πλημμελούς επίβλεψης, διέφυγε.

Ότι ο δεύτερος εναγόμενος και ήδη δεύτερος των αναιρεσειόντων προκειμένου να ματαιώσει την εξ αφορμής του ατυχήματος αυτού επικείμενη να ασκηθεί σε βάρος της πρώτης εναγομένης μητέρας του και ιδιοκτήτριας της αγελάδας δίωξη για ανθρωποκτονία εξ αμελείας κατέθεσε εν γνώσει του αναληθή γεγονότα στην αρμόδια Αστυνομική Αρχή, τελώντας έτσι σε βάρος των αναιρεσιβλήτων κατά τα λεπτομερώς ιστορούμενα στην αγωγή, τις αξιόποινες πράξεις της ψευδορκίας και της υπόθαλψης εγκληματία.

Βάσει αυτών, και, μετά από παραδεκτό περιορισμό του αιτήματός τους, ζήτησαν να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι να καταβάλουν σε καθένα των εναγόντων, η μεν πρώτη απ' αυτούς το ποσό των 50.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση για την ψυχική οδύνη που υπέστησαν από τον θάνατο του γιου τους και ο δεύτερος τούτων, το ποσόν των 31.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που οι ίδιοι, εξ αιτίας της ως άνω αξιόποινης συμπεριφοράς του, υπέστησαν.

Επ' αυτής εκδόθηκε η 89/2015 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Δράμας, με την οποία αυτή το μεν απερρίφθη ως ουσιαστικά αβάσιμη ως προς τον δεύτερο των εναγομένων, το δε έγινε κατά ένα μέρος δεκτή και για ποσό 25.000 ευρώ ως προς την πρώτη τούτων. Κατά της πρωτόδικης απόφασης άσκησαν εφέσεις α) η πρώτη αναιρεσείουσα την υπ' αρ.

εκθ. κατ. .../15.11.2016, και β) οι αναιρεσίβλητοι την υπ' αρ. εκθ. κατ. .../16.11.2016. Επί συνεκδικάσεως αυτών το Εφετείο Θράκης με την προσβαλλομένη, πρώτον, απέρριψε την έφεση της εκκαλούσας και ήδη πρώτης αναιρεσείουσας, αλλά και την εναντίον της τελευταίας ως εφεσίβλητης έφεση των εκκαλούντων - αναιρεσιβλήτων ως ουσιαστικά αβάσιμη, αφού με τις παραδοχές του κατέληξε, όπως και το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, στην κρίση, ότι η πρώτη των αναιρεσειόντων, στην οποία ανήκε η αγελάδα που ενεπλάκη στο ατύχημα, φέρει λόγω πλημμελούς επιτήρησης του ως άνω ζώου, ποσοστό ευθύνης για το εκ της συγκρούσεως θανατηφόρο αποτέλεσμα, υποχρεούμενη ως εκ λόγου αυτού να καταβάλλει στους ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητους χρηματική ικανοποίηση για την ψυχική οδύνη που υπέστησαν από το θάνατο του γιου τους.

Δεύτερον, καταλήγοντας στην κρίση ότι οι εκκαλούντες - αναιρεσίβλητοι υπέστησαν από την ως άνω αξιόποινη συμπεριφορά του δευτέρου των εφεσιβλήτων - εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος ηθική βλάβη εξ αιτίας της οποίας δικαιούνται χρηματική ικανοποίηση, δέχθηκε κατά το αναφερόμενο στον τελευταίο κεφάλαιο την έφεσή τους, εξαφάνισε ως προς αυτόν την εκκαλουμένη, κράτησε και δίκασε κατά τούτο την ένδικη αγωγή, μέρος της οποίας ακολούθως δέχθηκε ως ουσιαστικά βάσιμο και τον υποχρέωσε να καταβάλλει ποσόν 500 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση σε καθένα των ήδη αναιρεσιβλήτων.

Οι αναιρεσείοντες, με τον δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης, κατ' επίκληση πλημμέλειας από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11γ' ΚΠολΔ, υποστηρίζουν ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τις περιεχόμενες στις με αριθμούς πράξης του Ειρηνοδικείου Δράμας 32/2008 και 665/2017 νομοτύπως και εμπροθέσμως ληφθείσες ένορκες βεβαιώσεις, τις οποίες με επίκληση για πρώτη φορά ενώπιόν του προσκόμισαν προς απόδειξη ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος και συγκεκριμένα σχετικά με την αποδιδόμενη στον καθένα εξ αυτών, συνισταμένη κατά τα ιστορούμενα την ένδικη αγωγή, σε πράξεις και παραλείψεις αδικοπρακτική συμπεριφορά, στην οποία στηρίζονται οι ένδικες κατά ως άνω αξιώσεις των αναιρεσιβλήτων για χρηματική ικανοποίηση.

Ειδικότερα επικαλούνται ότι οι περιεχόμενες στις ως άνω ένορκες βεβαιώσεις μαρτυρικές καταθέσεις είναι χρήσιμες για την απόδειξη των αρνητικών ισχυρισμών που προέβαλλαν προς αντίκρουση των περιστατικών που θεμελιώνουν την ιστορική βάση της αγωγής, η οποία έγινε κατά ένα μέρος δεκτή ως βάσιμη και κατ' ουσίαν.

Συγκεκριμένα όσον αφορά στην εκκαλούσα - εφεσίβλητη και ήδη πρώτη αναιρεσείουσα περιέχουν ένορκες καταθέσεις προς απόδειξη της έλλειψης ευθύνης της για το ένδικο ατύχημα, με θανατηφόρο αποτέλεσμα για τον οδηγό του με αριθμ.κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, επικαλούμενη ότι η αγελάδα που συγκρούσθηκε μ' αυτό δεν ανήκε στην ίδια, ενώ, όσον αφορά τον δεύτερο αναιρεσείοντα και τότε εφεσίβλητο με την έφεση των ήδη αναιρεσιβλήτων ως εκκαλούντων, αποδεικνύουν ότι δεν αφαίρεσε εκείνος τη σήμανση, (το ενώτιο), από την νεκρή αγελάδα και επομένως δεν έχει τελέσει τις αξιόποινες πράξεις της ψευδορκίας και της υπόθαλψης εγκληματία, στις οποίες στηρίζεται η σε βάρος του ένδικη αγωγική αξίωση των αναιρεσιβλήτων ως εναγόντων για εύλογη, λόγω ηθικής βλάβης, χρηματική ικανοποίηση.

Από την παραδεκτή κατ' αρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ επισκόπηση του περιεχομένου των προτάσεων που οι αναιρεσείοντες επί της έδρας κατέθεσαν στην έκκλητη δίκη, προκύπτει ότι προς υποστήριξη της εφέσεως της πρώτης εξ αυτών, αλλά και προς αντίκρουση της αντίστοιχης κατ' αυτών ως εφεσιβλήτων εφέσεως των νυν αναιρεσιβλήτων ως εκκαλούντων, επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν μεταξύ άλλων:

α) τη με αριθμό …2008 νομοτύπως και εμπροθέσμως ενώπιον του Ειρηνοδίκη Δράμας ληφθείσα ένορκη βεβαίωση του Σ. Κ., η οποία, όπως σ' αυτές αναφέρεται, χρησιμοποιήθηκε ως αποδεικτικό μέσο σε άλλη δίκη και συγκεκριμένα κατά την εκδίκαση της μεταξύ των αναιρεσιβλήτων ως εναγόντων και του, μη έχοντος σχέση με την δίκη αυτή, ως εναγομένου Ν.

Κ., αγωγής και, β) τις περιεχόμενες στη με αριθμό …/2017 πράξη της Ειρηνοδικου Δράμας τρείς ένορκες βεβαιώσεις των Γ. Π. του Μ., Χ. Ι. του Α. και Π. Α. του Χ., αντίστοιχα, οι οποίες στις 11.5.2017 με επιμέλεια των εναγομένων - αναιρεσειόντων λήφθηκαν ενώπιόν της κατόπιν νομότυπης και εμπρόθεσμης κλήτευσης των αντιδίκων τους στην ένδικη υπόθεση και ήδη αναιρεσιβλήτων, όπως τούτο προκύπτει, από τις κατ' επικληση των ιδίων (των αναιρεσειόντων) προσκομιζόμενες με αριθμούς ...

και .../08-05-2017 εκθέσεις επιδόσεως της Δικαστικής Επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Δράμας Κ. Β.. Περαιτέρω από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα κατά το μέρος που έκρινε ουσιαστικά βάσιμη την αγωγή των αναιρεσιβλήτων έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε, όπως βεβαιώνει: "...τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων απόδειξης και ανταπόδειξης, που εξετάστηκαν νομίμως στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και περιέχονται στα ταυτάριθμα με την υπ' αριθ. 89/2015 εκκαλουμένη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Δράμας πρακτικά δημόσιας συνεδριάσεως του Δικαστηρίου εκείνου, εκτιμώμενες κατά το βαθμό γνώσης και το μέτρο αξιοπιστίας τους, όλα τα έγγραφα, που οι διάδικοι νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η σχηματισθείσα εν σχέσει με το ένδικο ατύχημα ποινική δικογραφία, η έκθεση αυτοψίας τροχαίου ατυχήματος και σχεδιάγραμμα του τόπου του ατυχήματος, τα οποία εκτιμώνται ως δικαστικά τεκμήρια, κατ' άρθρο 395 του ΚΠολΔικ.

τα οποία νομίμως μετ' επικλήσεως προσκομίζουν οι διάδικοι, εκτιμώμενα είτε προς άμεση απόδειξη είτε για την συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων εφόσον επιτρέπεται η εμμάρτυρη απόδειξη, ανεξαρτήτως αν αυτά (έγγραφα) πληρούν τους όρους του νόμου, μερικών μάλιστα των οποίων (εγγράφων) γίνεται ειδικότερη μνεία κατωτέρω χωρίς να παραγνωρίζεται η αποδεικτική δύναμη των λοιπών..., χωρίς το Δικαστήριο να υποχρεούται να ακολουθήσει ορισμένους κανόνες ως προς την αποδεικτική ισχύ τους και από όσα ρητώς ή εμμέσως συνομολογούνται από τους διαδίκους με τις έγγραφες προτάσεις τους...".

Μεταξύ όμως των παραπάνω αποδεικτικών μέσων που λήφθηκαν υπόψη από το Εφετείο δεν περιλαμβάνονται οι επικαλούμενες από τους αναιρεσείοντες ένορκες βεβαιώσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην μείζονα σκέψη, όσον αφορά τη με αριθμό 32/2008 ένορκη βεβαίωση του Σ. Κ., που, κατά τα όσα εκτίθενται στον σχετικό αναιρετικό λόγο, λήφθηκε με επιμέλεια των αναιρεσιβλήτων ως εναγόντων νομοτύπως και εμπροθέσμως ενώπιον του Ειρηνοδίκη Δράμας προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως αποδεικτικό μέσο στη μεταξύ αυτών και του Ν.

Κ. δίκη, το Εφετείο δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11γ' ΚΠολΔ, καθώς δεν είχε υποχρέωση να την μνημονεύσει ειδικά κατ' αντιδιαστολή προς τα λοιπά έγγραφα. Και τούτο διότι, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, η ως άνω διαβεβαίωση της προσβαλλομένης, ότι λήφθηκαν υπόψη, χωρίς καμία εξαίρεση, όλα τα έγγραφα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, καλύπτει και αυτή, χωρίς μάλιστα να απαιτείται να αναφερθεί αν λήφθηκε υπόψη για άμεση ή έμμεση απόδειξη, ή, αν αποτελούσε δικαστικό τεκμήριο.

Ακολούθως όμως στις καταθέσεις που περιλαμβάνονται στη με αριθμό 655/2017 νομοτύπως και εμπροθέσμως κατά ως άνω, ληφθείσα ενώπιον της Ειρηνοδίκου Δράμας, για να χρησιμοποιηθεί στην ένδικη υπόθεση ένορκη βεβαίωση, την οποία ο Άρειος Πάγος για τις ανάγκες της αναίρεσης παραδεκτά (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) επισκοπεί, αναφέρονται τα εξής:

Στην πρώτη τούτων κατάθεση του Γ. Π. του Μ.: 1) ότι η αγελάδα που συγκρούστηκε με το αυτοκίνητο δεν ανήκει στην ιδιοκτησία της ενάγουσας διότι, ήταν αδύνατο να διανύσει την απόσταση των οκτώ (8) χιλιομέτρων που μεσολαβεί μεταξύ της τοποθεσίας που βρίσκεται η χειμερινή κτηνοτροφική μονάδα βοοειδών, από την οποία φέρεται ότι διέφυγε μέχρι το σημείο που έγινε η σύγκρουση και ότι πλησίον του σημείου του ατυχήματος αλλά και σε μικρή απόσταση απ' αυτό υπάρχουν επτά με οκτώ μονάδες εκτροφής βοοειδών που ανήκουν σε άλλους κτηνοτρόφους, 2) ότι, η αγελάδα, ιδιοκτησίας της πρώτης αναιρεσείουσας, της οποίας ο θάνατος εκ παραδρομής δεν δηλώθηκε εγκαίρως στην οικεία κτηνοτροφική δήλωση, δεν έχει ομοιότητες στα χαρακτηριστικά και την ηλικία με την αγελάδα στην οποία προσέκρουσε το αυτοκίνητο και 3) ότι, σε κάθε περίπτωση έχει καταγραφεί προανακριτικά σε κατάθεση αστυνομικού ότι ο Ν.

Κ. παραδέχθηκε ότι ήταν ο ιδιοκτήτης της αγελάδας που ενεπλάκη στο ατύχημα. Ακολούθως στις όμοιες κατά περιεχόμενο δεύτερη και τρίτη ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων Χ. Ι. του Α. και Π. Α. του Χ. αντίστοιχα, που έχουν κτηνοτροφικές μονάδες βοοειδών στην περιοχή ... που συνέβη το ατύχημα, αναφέρεται, ότι η αγελάδα στην οποία προσέκρουσε το ΙΧΕ, δεν διέφυγε από τη μονάδα εκτροφής βοοειδών που διατηρεί η πρώτη αναιρεσείουσα σε μακρινή απόσταση από το σημείο του ατυχήματος διότι, κατά τα απολύτως ισχύοντα σχετικά με τις συνήθειες και τη συμπεριφορά των βοοειδών ήταν αδύνατον να διανύσει τον μήνα Νοέμβριο και μάλιστα σε νυκτερινές ώρες απόσταση 15 τουλάχιστον χιλιομέτρων.

Το Εφετείο συνεπώς, το οποίο δεν κάνει ιδιαίτερη μνεία στην προσβαλλομένη της ως άνω ένορκης βεβαίωσης ως αυτοτελούς αποδεικτικού μέσου που αφορά την απόδειξη του ως άνω ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος των ως άνω, προς αντίκρουση της ένδικης αγωγής, προβληθέντων από τους αναιρεσείοντες αρνητικών ισχυρισμών, αλλά κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα χωρίς να την λάβει υπόψη του, υπέπεσε στην από το τον αριθμό 11γ' του άρθρου 559 πλημμέλεια.

Επομένως ο δεύτερος αναιρετικός λόγος είναι βάσιμος.

Συνακόλουθα πρέπει, κατά παραδοχή του ως άνω λόγου αναίρεσης, η αναιρετική εμβέλεια του οποίου στο σύνολο της προσβαλλόμενης απόφασης, καθιστά αλυσιτελή την εξέταση των λοιπών διατυπουμένων με την ένδικη αίτηση λόγων, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, που χρειάζεται διευκρίνιση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, διότι είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Οι αναιρεσίβλητοι πρέπει να καταδικαστούν στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα των τελευταίων (άρθρα 183 και 191 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.), τα οποία ορίζει στο ποσό των 3.000 ευρώ, ενώ πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του καταβληθέντος παραβόλου στους καταθέσαντες (άρθρο 495 παρ. 4 εδ. ε' Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 82/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο Μονομελές Εφετείο Θράκης, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την παραπάνω απόφαση.

Διατάζει την επιστροφή στους αναιρεσείοντες του παραβόλου που έχουν καταθέσει. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Ιουνίου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 29 Ιουλίου 2020.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ