Supreme Court dismisses appeal against contract interpretation ruling on liability period for damages.

Απόφαση 867 / 2018 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 867/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Λέκκα), Αθανάσιο Καγκάνη, Αλτάνα Κοκκοβού - Εισηγήτρια, Ιωάννη Μπαλιτσάρη και Αγγελική Τζαβάρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 26 Φεβρουαρίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "... Α.Ε.", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Κωνσταντίνο Χριστοδούλου και Χαρίκλεια Τζέλλη και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Γαλλικής Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "..." που εδρεύει στo ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Μιλτιάδη Κόρδα με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10/7/2014 προσφυγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Εφετείο Αθηνών.

Εκδόθηκε η 3183/2016 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 24/4/2017 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Οι πληρεξούσιοι της αναιρεσείουσας ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα, κατά την ειδική διαδικασία του άρθρου 77 του ν. 3669/2008, υπ’ αριθ. 3183/2016 τελεσίδικη απόφαση του (Πενταμελούς) Εφετείου Αθηνών, η οποία δέχτηκε εν μέρει την από 10-7-2014 προσφυγή-αγωγή της αναιρεσίβλητης για διαφορά από το αναφερόμενο σ’ αυτή δημόσιο έργο, την εκτέλεση του οποίου είχε αναλάβει αυτή ως ανάδοχος, δυνάμει σύμβασης με την αναιρεσείουσα ως εργοδότρια και υποχρέωσε την τελευταία να καταβάλει στην πρώτη νομιμοτόκως το ποσό των 691.159,24 € μετά του ΦΠΑ. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τους λόγους της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 εδ. α` ΚΠολΔ "Αναίρεση επιτρέπεται μόνο, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών...". Οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών των άρθρων 173 και 200 ΑΚ εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση που, κατά την ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, διαπιστώνεται κενό στην ερμηνεία της σύμβασης ή αμφιβολία ως προς την έννοια της βούλησης των μερών που δηλώθηκε.

Παραβίαση των ερμηνευτικών αυτών κανόνων υπάρχει, όταν το δικαστήριο, παρά τη διαπίστωση, έστω και εμμέσως, κενού ή αμφιβολίας σχετικά με την έννοια της δήλωσης βούλησης, παραλείπει να προσφύγει σε αυτούς, για τη διαπίστωση της αληθούς έννοιας των δηλώσεων των συμβαλλομένων ή καίτοι δέχεται, ότι η δικαιοπραξία είναι πλήρης και σαφής και δεν έχει ανάγκη συμπλήρωσης ή ερμηνείας, προσφεύγει στην εφαρμογή των διατάξεων αυτών και τη συμπλήρωση ή ερμηνεία της δικαιοπραξίας, καθώς και, αφού διαπίστωσε κενό ή αμφιβολία και προσέφυγε στους εν λόγω κανόνες, παρέλειψε να παραθέσει στην απόφασή του τα πραγματικά στοιχεία από τα οποία προκύπτει η εφαρμογή τους ή προβαίνει σε κακή εφαρμογή τους με την έννοια ότι το ερμηνευτικό πόρισμα, στο οποίο, μέσω της ερμηνείας, κατέληξε δεν συμφωνεί με τα κριτήρια της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών.

Πάντως, η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, για το αν υπάρχουν ή δεν υπάρχουν κενά ή ασάφεια στη δήλωση βούλησης είναι ανέλεγκτη (ΟλΑΠ 26/2004, ΑΠ 1333/2012). Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Η έλλειψη νόμιμης βάσης αποτελεί μορφή της εκ πλαγίου παράβασης του εφαρμοζόμενου κανόνα ουσιαστικού δικαίου. Εκ πλαγίου παραβίαση, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, μπορεί να συντελεστεί και επί των ερμηνευτικών κανόνων των δικαιοπραξιών των άρθρων 173 και 200 ΑΚ. Ειδικότερα, τέτοια παραβίαση υπάρχει α) όταν δεν διευκρινίζεται επαρκώς εάν υπάρχει ή όχι κενό στη δικαιοπραξία, αν το δικαστήριο έχει προβεί στην εφαρμογή των ερμηνευτικών κανόνων και αν δεν παραθέτει σαφώς τα πραγματικά περιστατικά από τα οποία προκύπτει η εφαρμογή των ερμηνευτικών κανόνων των δικαιοπραξιών, β) όταν η απόφαση περιέχει ασαφείς και αντιφατικές αιτιολογίες ως προς την εφαρμογή ή όχι των ανωτέρω διατάξεων ουσιαστικού δικαίου και γ) το δικαστήριο έσφαλε κατά την υπαγωγή των δεκτών γενόμενων περιστατικών στην έννοια του νόμου ( ΑΠ 527/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή, κατ’ άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα: " Η καθ’ ης η προσφυγή - εναγόμενη ανώνυμη εταιρεία, με το διακριτικό τίτλο "... ΑΕ", η οποία είναι δημόσια επιχείρηση κοινής ωφέλειας, που ιδρύθηκε από τον Οργανισμό Σιδηροδρόμων Ελλάδος (Ο.Σ.Ε.) και εποπτεύεται από τον Υπουργό Μεταφορών, μετά την από 16/10/2006 δημοπρασία, που διενήργησε, το αποτέλεσμα της οποίας εγκρίθηκε με την 2222/31-5-2007 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της, σύναψε με την προσφεύγουσα - ενάγουσα εταιρεία (στο εξής ...) την ...-8-2007 σύμβαση, με την οποία η ...

ανέλαβε να εκτελέσει το έργο "..." αντί εργολαβικού ανταλλάγματος 8.256.013,55 ευρώ, χωρίς αναθεώρηση και το ΦΠΑ, ο οποίος συμφωνήθηκε ότι βαρύνει την ..., όπως το αντικείμενο του έργου περιλαμβάνεται στην τεχνική περιγραφή αυτού και τα λοιπά συμβατικά τεύχη. Η αρχική συμβατική διάρκεια του έργου, που ήταν 17 μήνες, παρατάθηκε με αναθεώρηση κατά 7 μήνες, ήτοι μέχρι τις 29/8/2009, ενώ στις 29/4/2010 παρήλθε η οριακή προθεσμία εκτέλεσης του έργου.

Ακολούθως οι διάδικοι προχώρησαν σε διαπραγματεύσεις και με το από 23/12/2010 Πρακτικό Διαπραγμάτευσης, που συνέταξαν, τροποποίησαν την αρχική σύμβαση, αφού χώρισαν το έργο σε δύο υποτμήματα και συγκεκριμένα το τμήμα από την αρχή του έργου ως τη χιλιομετρική θέση (χ.θ.) 20+700, το οποίο είχε περατωθεί και το τμήμα δύο (2) από την χ.θ. 20+700 έως το τέλος, για το οποίο στις 23-12- 2010 η ...

ζήτησε παράταση της χρονικής διάρκειας του έργου έως τις 31-3-2011 για να το ολοκληρώσει, η οποία παράταση, χωρίς υπαιτιότητά της, της χορηγήθηκε από την .... Για το πρώτο τμήμα του έργου εκδόθηκε από τη Δ/νουσα Υπηρεσία του έργου βεβαίωση περαίωσης εργασιών στις 4-3-2011 με αναγραφόμενη ημερομηνία περαίωσης την 26-4-2010 και η περίοδος συντήρησης του τμήματος αυτού από την ...

έληξε με την πάροδο της συμφωνημένης προθεσμίας των 2 ετών στις 26-4-2012. Για το δεύτερο τμήμα του έργου εκδόθηκε από την ίδια ανωτέρω υπηρεσία της καθ’ ης βεβαίωση περαίωσης εργασιών την 6-7-2012 με αναγραφόμενη ημερομηνία περαίωσης την 31-3-2011 και συνεπώς η περίοδος συντήρησης του τμήματος αυτού έληξε στις 31-3-2013.

Η ... με τις .../7-6-2012 και .../4-6-2013 οχλήσεις της προς την ... ζήτησε την ταυτόχρονη Προσωρινή και Οριστική Παραλαβή του πρώτου και του δεύτερου τμήματος του έργου αντιστοίχως. Τελικά η Προσωρινή και Οριστική Παραλαβή και των δύο τμημάτων του έργου έγινε με το από 11-7-2013 σχετικό Πρωτόκολλο της συσταθείσας από την ...

Επιτροπής, το οποίο εγκρίθηκε με την .../21- 11-2013 απόφαση του Προέδρου και Δ/ντος Συμβούλου αυτής. Τον Μάιο του 2011 το έργο παραδόθηκε σε χρήση, αφού τότε ηλεκτρίστηκε, λαμβάνοντας ηλεκτρικό ρεύμα από τον Υποσταθμό (Υ.Σ.) Οινόης, που αποτελεί τμήμα άλλης σύμβασης παρόμοιας με την επίδικη, με αριθμό ...1996, στην οποία δεν ήταν συμβαλλόμενη η ....

Στις 6-2-2012 κατά τη διάρκεια καταιγίδας στην περιοχή έπεσε δένδρο (το οποίο κτυπήθηκε από κεραυνό) πάνω σε τμήμα της Εναέριας Γραμμής Επαφής (Ε.Γ.Ε.) της σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνας - Θεσσαλονίκης, μπροστά στον Y.Σ. Οινόης και περί τη χ.θ. 72+350 της γραμμής, που είχε κατασκευασθεί με βάση την ...1996 σύμβαση, με αποτέλεσμα να προκληθεί βραχυκύκλωμα και μεταξύ άλλων, να διακοπεί και η τροφοδοσία με ηλεκτρικό ρεύμα της ΕΓΕ Οινόης-Χαλκίδας , αφού ο Υ.Σ.

Οινόης υπέστη σοβαρές βλάβες. Την 7-2-2012 η ... έστειλε στην ... σχετική επιστολή, στην οποία περιέγραφε την ζημιά και το κόστος αποκατάστασής της. Όμως, λόγω της διακοπής του ηλεκτρικού, ρεύματος, η διέλευση του οποίου εμπόδιζε τις κλοπές, άγνωστοι δράστες άρχισαν να κλέβουν υλικά (καλώδια και μετασχηματιστές) τόσο από τον Υ/Σ Οινόης, όσο και από το πρώτο τμήμα της επίδικης συμβάσεως.

Η ... προέβη σε αποκατάσταση όλων των βλαβών που έγιναν στο πρώτο τμήμα του έργου μέχρι τις 26-4-2012 που έληξε η περίοδος συντήρησης αυτού. Όμως και μετά την 26-4-2012 συνεχίζονταν οι δολιοφθορές - κλοπές υλικών στο πρώτο τμήμα του έργου, αφού η ... το είχε αφήσει χωρίς επιτήρηση. Για τις βλάβες αυτές και το κόστος αποκατάστασής τους η ...

ενημέρωσε την ... με 4 έγγραφά της, που έλαβαν αριθμούς πρωτοκόλλου της τελευταίας .../9-5-2012, .../9-5-2012, ...30-5-2012 και .../19-6-2012 και ο προϊστάμενος της Δ/νουσας Υπηρεσίας του έργου έδωσε στην ... την .../26-6-2012 ειδική εντολή για την αποκατάσταση των βλαβών, που έγιναν στο πρώτο τμήμα του έργου μετά τις 26-4-2012, που έληξε η περίοδος συντήρησης αυτού, χωρίς όμως, όπως ήταν υποχρεωμένος, να προχωρήσει στη σύνταξη Πρωτοκόλλου Διαπίστωσης Βλαβών, με αποτέλεσμα η ...

να μην προβαίνει σε αποκατάσταση των βλαβών. Τελικά και αφού, κατά το χρόνο που μεσολάβησε, συνεχίζονταν οι κλοπές υλικών, για τις οποίες η ... ενημέρωνε με σχετικές επιστολές την ..., η Επιτροπή που συνέστησε η ... στις 11-4-2013 συνέταξε το από 20-5-2013 Πρωτόκολλο Διαπίστωσης Βλαβών (Π.Δ.Β.), στο οποίο προσδιορίζει τις βλάβες του πρώτου τμήματος του έργου, που προκλήθηκαν από τις 26-4-2012 και εφεξής, την αιτία πρόκλησης αυτών, που είναι δολιοφθορές και κλοπές από τρίτους και το κόστος αποκατάστασής τους, το οποίο αναγράφεται αναλυτικά σε Πίνακα Εκτίμησης Κόστους Αποκατάστασης, που επισυνάπτεται στο ΠΔΒ και ανέρχεται σε 691.159,24 ευρώ, παρέλκει δε η αναφορά των επιμέρους κονδυλίων, αφού ο πίνακας αυτός δεν αμφισβητείται και συνεπώς συνομολογείται από την ..., όπως προαναφέρθηκε.

Ως προς την ύπαρξη ή όχι ευθύνης της ... για τις βλάβες αυτές το ΠΔΒ αναφέρει ότι οι βλάβες δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα της ... αλλά σε γεγονότα απρόβλεπτα. Η ... αποκατέστησε τις βλάβες σύμφωνα με το ΠΔΒ και το έργο παραδόθηκε και πάλι σε χρήση, αλλά ο Πρόεδρος και Δ/νων Σύμβουλος της ..., ως προϊστάμενη αρχή του έργου, με την ... /30-12-2013 απόφασή του, που επιδόθηκε στην ...

στις 21-1-2014 ενέκρινε το ΠΔΒ ως προς όλες τις διατάξεις του, πλην αυτής που αναφέρεται στην έλλειψη ευθύνης της ..., αφού κατά την απόφαση αυτή η ... βαρύνεται με το κόστος αποκατάστασης των βλαβών, διότι φέρει τον κίνδυνο του έργου μέχρι την οριστική παραλαβή αυτού, η οποία μέχρι τότε δεν είχε γίνει και έτσι η ...

αρνήθηκε να καταβάλει στην ... το ανωτέρω ποσό των 691.159,24 ευρώ. Το ποσό αυτό και το Φ.Π.Α., που του αναλογεί, η ... τα ζήτησε από την ... με την Αίτηση Θεραπείας προς τον Υπουργό Υποδομών - Μεταφορών και Δικτύων, που επέδωσε στην ... στις 16-4-2014 (βλ. την .../16- 4-2016 έκθεση επιδόσεως του ανωτέρω δικαστικού επιμελητή Α. Ζ.), η οποία αίτηση είναι αναλυτική και εμπεριστατωμένη, αφού έχει το ίδιο περιεχόμενο με την ένδικη προσφυγή - αγωγή και αποτελεί όχληση της ....

Περαιτέρω, ως προς το απολύτως κρίσιμο στοιχείο της ευθύνης της αναδόχου ... για βλάβες στο έργο από δολιοφθορές οι διάδικοι, κατά το άρθρο 58 παρ. 1 Ν. 3669/2008, έχουν περιλάβει στην Ειδική Συγγραφή Υποχρεώσεων (Ε.Σ.Υ.) που συνοδεύει την ένδικη σύμβαση και στο άρθρο 6 παρ.2 αυτής την ακόλουθη ειδική συμφωνία, κατά λέξη παρατιθέμενη: "Οποιαδήποτε ζημιά στο έργο, είτε στις εγκαταστάσεις (εργοτάξια, λατομεία κ.λπ.) που προέρχεται από οποιαδήποτε αιτία ή δολιοφθορά κατά τη διάρκεια της εργολαβίας, πλην ανωτέρας βίας, όπως ειδικότερα αναφέρεται στα οικεία άρθρα της παρούσας βαρύνει τον Ανάδοχο, ο οποίος είναι υποχρεωμένος και να την αντικαταστήσει".

Η έννοια της φράσης "διάρκεια της εργολαβίας", που καθορίζει το χρονικό διάστημα, κατά το οποίο η Ανάδοχος ευθύνεται και για τις δολιοφθορές δεν προσδιορίζεται ούτε από τη σύμβαση και τα συμβατικά τεύχη αυτής ούτε από το νόμο και συνεπώς αυτή είναι αμφίβολη και πρέπει να ερμηνευθεί, ώστε να ανευρεθεί το αληθινό περιεχόμενό της με αναγωγή και στην καλή συναλλακτική πίστη, όπως προαναφέρθηκε.

Κατά την κρίση του Δικαστηρίου, η θέληση των συμβληθέντων, όταν συνομολόγησαν την ανωτέρω ρήτρα, ήταν η ευθύνη της Αναδόχου για τις δολιοφθορές στο έργο να φθάνει μέχρι το χρονικό αυτό σημείο εκτέλεσης της σύμβασης, μέχρι το οποίο υπάρχει ουσιαστική παρουσία της στο έργο και δυνατότητα επιτήρησης αυτού και συνεπώς η ευθύνη αυτή δεν φθάνει μέχρι την οριστική παραλαβή του έργου, όταν περατώνεται η σύμβαση, αλλά μέχρι το χρόνο λήξης της υποχρεωτικής περιόδου συντήρησης του έργου και εφ’ όσον έχει προηγηθεί η παράδοση αυτού προς χρήση, αφού μετά τη λήξη της περιόδου συντήρησης η Ανάδοχος απομακρύνεται από το έργο χωρίς να μπορεί να ελέγξει τις τυχόν δολιοφθορές από ενέργειες τρίτων σ’ αυτό και ακολουθεί η οριστική παραλαβή κατά την διαδικασία του άρθρου 75 Ν. 3669/2008.

Ότι αυτή ήταν η βούληση των διαδίκων, όταν συνομολόγησαν την ανωτέρω συμφωνία, συνάγεται από τα ακόλουθα ιδίως στοιχεία: 1) Αν οι διάδικοι ήθελαν η ευθύνη της Αναδόχου για τις δολιοφθορές να φθάνει μέχρι την λήξη της σύμβασης με την οριστική παραλαβή του έργου, δεν θα περιελάμβαναν σχετική ρήτρα στην σύμβαση, αφού η αυξημένη αυτή ευθύνη προβλέπεται από την παρ. 1α του άρθρου 58 του Ν. 3669/2008, όπως προαναφέρθηκε. 2) Στην αμέσως επόμενη παράγραφο της Ε.Σ.Υ.

με αριθμό 6.3 οι διάδικοι συνομολόγησαν ευθύνη της Αναδόχου για τις εκεί αναφερόμενες αιτίες "κατά τη διάρκεια της σύμβασης", γεγονός το οποίο δηλώνει με σαφήνεια ότι η επιλογή της φράσης "κατά την διάρκεια της εργολαβίας" του άρθρου 6.2 ήταν ηθελημένη και ότι η έννοια αυτής είναι διαφορετική από την έννοια της φράσης "κατά την διάρκεια της σύμβασης" του άρθρου 6.3 και 3) Η ίδια η κυρία του έργου με ενέργειές της, κατά την εκτέλεση της σύμβασης, κατέδειξε ότι η αληθινή βούληση των διαδίκων, όταν συνομολόγησαν την ανωτέρω επίδικη ρήτρα, ήταν να περατώνεται η ευθύνη της Αναδόχου για δολιοφθορές με τη λήξη του χρόνου συντήρησης των δύο ετών, αφού α) η προϊσταμένη αρχή της συνέστησε Επιτροπή για τη διαπίστωση των βλαβών, που έγιναν από τις 26-4-2012, που έληξε η περίοδος συντήρησης του πρώτου τμήματος του έργου και εφεξής, υποδηλώνοντας έτσι τη σημασία της ανωτέρω ημερομηνίας, β) η Επιτροπή με το από 20-5-2013 ΠΔΒ αποφάνθηκε, ότι δεν υποχρεούται η Ανάδοχος να καταβάλει τη δαπάνη αποκατάστασης των βλαβών και γ) πριν την εν μέρει επικύρωση του Πρωτοκόλλου αυτού η Δ/νουσα Υπηρεσία του έργου με το .../19-3-2013 έγγραφό της προς την Δ/νση Νομικών Υπηρεσιών της ..., ζήτησε τη νομική άποψή της για το ποιος θα αποκαταστήσει τις βλάβες, χωρίς να προσκομίζεται η απάντηση που της δόθηκε...".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείo κατέληξε στην κρίση, ότι η δαπάνη αποκατάστασης των ανωτέρω βλαβών δεν εμπίπτει στη σφαίρα ευθύνης της προσφεύγουσας-ενάγουσας (και ήδη αναιρεσίβλητης), αλλά ότι αυτή τη φέρει η καθής η προσφυγή- εναγομένη ( και ήδη αναιρεσείουσα), και αφού δέχτηκε την προσφυγή-αγωγή της αναιρεσίβλητης, υποχρέωσε την αναιρεσείουσα να της καταβάλει το ποσό των 691.159.24 ευρώ μαζί με τον αναλογούντα σ’ αυτό Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) και με το νόμιμο τόκο του άρθρου 4 Π.Δ. 166/2003.

Με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης υπό στοιχ. (Βα,β) από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια, ότι δέχτηκε ότι δεν είναι σαφής η βούληση των συμβαλλομένων μερών, ως προς την έννοια της διάταξης του άρθρου 6 παρ. 2 της ΕΣΥ, που συνοδεύει την ένδικη σύμβαση, σχετικά με τον όρο "κατά τη διάρκεια της εργολαβίας", που καθορίζει το χρονικό διάστημα, κατά το οποίο η αναιρεσίβλητη ευθύνεται και για τις δολιοφθορές του έργου και προσέφυγε στην ερμηνεία αυτής με βάση τις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, καταλήγοντας στην κρίση, ότι, κατά τη βούληση των συμβαλλομένων, η ευθύνη της για τις δολιοφθορές εξικνείται μέχρι το χρόνο λήξης της υποχρεωτικής συντήρησης του έργου, με την αιτιολογία, ότι μετά τη λήξη της περιόδου συντήρησης αυτή απομακρύνεται από το έργο, χωρίς να μπορεί να ελέγξει τις τυχόν δολιοφθορές από ενέργειες τρίτων, ενώ δεν έπρεπε να προσφύγει στην ερμηνεία της βούλησης των συμβαλλομένων, όπως περιλήφθηκε στην άνω διάταξη, αλλά έπρεπε να εφαρμόσει την ειδική και υπερισχύουσα διάταξη του άρθρου 58 παρ. 1 του ν. 3669/2008, σύμφωνα με την οποία η άνω ευθύνη της αναδόχου εξικνείται μέχρι την οριστική παραλαβή του έργου.

Ο λόγος αυτός με τον οποίο, όπως διατυπώνεται, αμφισβητείται η κρίση του Εφετείου, σχετικά με την ανάγκη ερμηνείας του άνω όρου της σύμβασης, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι, κατά τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, για το αν υπάρχουν ή δεν υπάρχουν κενά ή ασάφεια στη δήλωση βούλησης των συμβαλλομένων είναι ανέλεγκτη.

Σε κάθε δε περίπτωση, δεν υπάρχει ρητή ειδική διάταξη με την οποία να αποδίδεται ορισμένη έννοια στο επίδικο ζήτημα, όπως ρητώς δέχεται και η προσβαλλόμενη, ενόψει ότι στην επικαλούμενη από την αναιρεσείουσα διάταξη του άρθρου 58 παρ. 1 του ν. 3669/2008, προβλέπεται ότι ο ανάδοχος μέχρι την οριστική παραλαβή του έργου φέρει τον κίνδυνο του έργου για οποιαδήποτε βλάβη προκλήθηκε από τυχαία περιστατικά ή οφείλεται σε δολιοφθορά τρίτου, εκτός αν α) η βλάβη προέρχεται από ανωτέρα βία, β) η βλάβη οφείλεται σε υπαιτιότητα του φορέα του έργου και γ) έχει συμφωνηθεί διαφορετικά με τη σύμβαση, όπως πράγματι είχε συμφωνηθεί, κατά τα προαναφερόμενα, στην προκείμενη περίπτωση με το άρθρο 6 παρ. 2 της ΕΣΥ, που συνοδεύει τη σύμβαση, το οποίο το Εφετείο ερμήνευσε, κατά τα παραπάνω.

Περαιτέρω, με τον υπό στοιχ. (Βγ) λόγο της αίτησης αναίρεσης, ομοίως από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η αναιρεσείουσα προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο με τη δοθείσα ερμηνεία του άρθρου 6 παρ. 2 της ΕΣΥ, που συνοδεύει την ένδικη σύμβαση, και το οποίο προβλέπει την ευθύνη της αναιρεσίβλητης για τις δολιοφθορές του έργου "κατά τη διάρκεια της εργολαβίας", παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, καθόσον κατέληξε στην προαναφερόμενη κρίση του, αμφισβητώντας την ταυτόσημη έννοια του όρου "κατά τη διάρκεια της εργολαβίας" τον οποίον ερμήνευσε, κατά τα προαναφερόμενα, με εκείνη του όρου "κατά τη διάρκεια της σύμβασης", που αναφέρεται στον υπ’ αριθ. 6 παρ. 3 της ΕΣΥ.

Ο λόγος αυτός της αίτησης αναίρεσης είναι απορριπτέος προεχόντως ως αβάσιμος, καθόσον αφορά σε επιχείρημα του Εφετείου, σχετικά με την ερμηνεία που έδωσε στον προαναφερόμενο όρο. Τέλος, με τον υπό στοιχ. (Βδ,ε) λόγο της αίτησης αναίρεσης από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κατά την αληθή του έννοια (και όχι από τον αριθ. 1) η αναιρεσείουσα προβάλλει την αιτίαση, ότι το Εφετείο στέρησε την προσβαλλόμενη απόφαση νόμιμης βάσης, διότι αρκέστηκε αορίστως και αφοριστικώς στη σύνδεση της χρονικής έκτασης της εργολαβίας με αυτή της χρονικής λήξης της συντήρησης του έργου, χωρίς την παράθεση στοιχείων από τα οποία να προκύπτει η εφαρμογή τους και χωρίς να ασχοληθεί με την αιτιολογία απόρριψης από την προϊσταμένη αρχή του ΠΔΒ.

Ο λόγος αυτός της αίτησης αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Ειδικότερα, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν στερείται νόμιμης βάσης και συνεπώς δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ εκ πλαγίου, καθόσον από τις προαναφερόμενες παραδοχές της καθίσταται πρόδηλο ότι, το Εφετείο αφού διαπίστωσε αμφίβολο σημείο στον προαναφερόμενο υπ’ αριθ. 6 παρ.2 όρο της ΕΣΥ, αναφορικά με τις δηλώσεις βούλησης των συμβαλλομένων διαδίκων, ως προς τον όρο "κατά τη διάρκεια της εργολαβίας", που καθορίζει το χρονικό διάστημα, κατά το οποίο η αναιρεσίβλητη ως ανάδοχος του έργου ευθύνεται και για τις δολιοφθορές, προέβη σε ερμηνεία αυτού, αναζητώντας την αληθινή βούληση των συμβαλλομένων, με βάση τις διατάξεις της καλής πίστης, λαμβανομένων υπόψη και των συναλλακτικών ηθών και αξιολογώντας περαιτέρω στοιχεία τόσο της σύμβασης, όσο και εκτός αυτής, καθώς και επιχειρήματα, κατέληξε στην κρίση, ότι η θέληση των συμβληθέντων, όταν συνομολόγησαν την ανωτέρω ρήτρα, ήταν η ευθύνη της αναιρεσίβλητης για τις δολιοφθορές στο έργο να φθάνει μέχρι το χρονικό σημείο εκτέλεσης της σύμβασης μέχρι το οποίο θα υπάρχει ουσιαστική παρουσία της στο έργο και δυνατότητα επιτήρησης αυτού εκ μέρους της, το οποίο οριοθέτησε μέχρι το χρόνο λήξης της υποχρεωτικής περιόδου συντήρησης του έργου από αυτήν και εφ’ όσον έχει προηγηθεί η παράδοση αυτού προς χρήση, όπως στην προκείμενη περίπτωση, δεδομένου ότι μετά τη λήξη της περιόδου συντήρησης αυτή απομακρύνεται από το έργο, χωρίς να μπορεί να ελέγξει τις τυχόν δολιοφθορές από ενέργειες τρίτων σ’ αυτό και ότι συνεπώς η θέλησή τους δεν ήταν να φθάνει η ευθύνη της μέχρι τη λήξη της σύμβασης με την οριστική παραλαβή του έργου, που ακολουθεί.

Κατ’ ακολουθίαν, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης στο σύνολό της, να διαταχθεί, κατά την παρ. 4 του άρθρου 495 ΚΠολΔ, η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου των τετρακοσίων πενήντα (450,00) ευρώ, που καταβλήθηκε από την αναιρεσείουσα, όπως προκύπτει από την υπό ειδ. αριθ. κατ. ...2017 έκθεση κατάθεσης της αίτησης αναίρεσης στο Εφετείο Αθηνών και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα, λόγω της ήττας της, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις, κατά παραδοχή σχετικού αιτήματός της (αρθ. 176, 183, 189 και 191 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24-4-2017 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΕ" για αναίρεση της υπ’ αριθ. 3183/2016 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου των τετρακοσίων πενήντα (450,00) ευρώ στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Απριλίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 7 Μαΐου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ