Supreme Court dismisses appeal on lease rent reduction, ruling lower court properly considered factual arguments.

Απόφαση 867 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 867/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Δημητρούλα Υφαντή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Ιωάννα Πετροπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Μαρτίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ε. Β. Λ., συζύγου Γ. Ν., κατοίκου ... η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Νίκο Φερμελή και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Ιερός Ναός Αγίου Ανδρέου, Πολιούχου Πατρών", νομίμως εκπροσωπούμενου, το οποίο δεν παραστάθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-2-2008 αγωγή του αρχικώς ενάγοντος Γεωργίου Ντεντόπουλου συζύγου της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:709/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 267/2012 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα ως διάδοχος στα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις μισθώσεως, με την από 29-10-2012 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ιωάννα Πετροπούλου ανέγνωσε την από 27-2-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως προκύπτει από την υπ. αρ. .../28.12.2012 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Πατρών … που προσκομίζει η αναιρεσείουσα, ακριβές αντίγραφο της από 29.10.2012 αίτησης αναιρέσεως με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης συνεδρίαση καθώς και κλήση προς συζήτηση της αίτησης επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στο αναιρεσίβλητο ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Ιερός Ναός Αγίου Ανδρέου Πολιούχου Πατρών" το οποίο όμως δεν εμφανίστηκε κατά την ως άνω συνεδρίαση, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το πινάκιο. Επομένως, και σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση που επισπεύδεται από την αναιρεσείουσα, παρά την απουσία του ως ανωτέρω αναιρεσιβλήτου.

Επειδή, η διάταξη του άρθρου 288 ΑΚ, κατά την οποία ο οφειλέτης έχει υποχρέωση να εκπληρώσει την παροχή, όπως απαιτεί η καλή πίστη, αφού ληφθούν υπόψη και τα συναλλακτικά ήθη, εφαρμόζεται σε οποιαδήποτε ενοχή, ασχέτως αν αυτή απορρέει από σύμβαση ετεροβαρή ή αμφοτεροβαρή ή από άλλη δικαιοπραξία ή αν πηγάζει ευθέως από το νόμο, εκτός αν προβλέπεται άλλη ανάλογη ειδική προστασία ή αν συντρέχουν οι ειδικές προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 388 ΑΚ.

Παρέχει δε στο δικαστή τη δυνατότητα, όταν, λόγω συνδρομής ειδικών συνθηκών, η εμμονή στην εκπλήρωση της παροχής είναι αντίθετη προς την ευθύτητα και την εντιμότητα, που επιβάλλονται στις συναλλαγές, να την επεκτείνει ή να την περιορίσει με βάση αντικειμενικά κριτήρια κατά τις αντιλήψεις, που κρατούν στις συναλλαγές, στο επίπεδο εκείνο που ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της συναλλακτικής πίστης (ολ.

ΑΠ 927/1992). Επομένως, με βάση την πιο πάνω διάταξη, η οποία είναι εφαρμοστέα και επί των εμπορικών μισθώσεων, ενόψει του άρθρου 44 του π.δ. 34/1995, ο εκμισθωτής εμπορικής μίσθωσης μπορεί να ζητήσει κατά το άρθρο 288 ΑΚ αναπροσαρμογή του οφειλόμενου αρχικού ή μετά από αναπροσαρμογή συμβατική ή νόμιμη (αντικειμενική) μισθώματος, εφόσον εξαιτίας προβλεπτών ή απρόβλεπτων περιστάσεων επήλθε αδιαμφισβήτητα τόσο ουσιώδης αύξηση της μισθωτικής αξίας του μισθίου, ώστε με βάση τις συγκεκριμένες συνθήκες η εμμονή του μισθωτή στην καταβολή του ίδιου μισθώματος να είναι αντίθετη προς την ευθύτητα και εντιμότητα που απαιτούνται στις συναλλαγές και να επιβάλλεται, σύμφωνα με την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη - παρά την ανάγκη διασφάλισης των σκοπών του ως άνω νόμου και κατοχύρωσης της ασφάλειας των συναλλαγών, η οποία πρέπει πάντοτε να συνεκτιμάται - η αναπροσαρμογή του μισθώματος στο επίπεδο εκείνο το οποίο αίρει τη δυσαναλογία των εκατέρωθεν παροχών και αποκαθιστά τη διαταραχθείσα καλή πίστη (ολ.

ΑΠ 9/1997). Μεταβολή των συνθηκών, με την έννοια του άρθρου 288 ΑΚ, μπορεί να αποτελέσουν η σημαντική αύξηση ή μείωση της μισθωτικής αξίας του μισθίου και άλλων όμορων και ομοειδών ακινήτων, η υποτίμηση του νομίσματος, η από διαφόρους λόγους αυξομείωση της ζητήσεως των ακινήτων και άλλοι λόγοι. Με βάση τα στοιχεία αυτά, το δικαστήριο οφείλει πρώτα να διαγνώσει, αν μεταξύ του οφειλομένου, κατά το σύστημα της συμβατικής ή αντικειμενικής αναπροσαρμογής, μισθώματος και εκείνου που μπορεί να επιτευχθεί υπό καθεστώς ελεύθερης μισθώσεως ("ελεύθερου"), υπάρχει διαφορά τόσο σημαντική, ώστε επιβάλλεται κατά τις αρχές της καλής πίστεως, αφού ληφθούν υπόψη και τα συναλλακτικά ήθη, η αναπροσαρμογή του πρώτου (οφειλομένου), και ύστερα, αν διαπιστώσει τέτοια διαφορά, να αναπροσαρμόσει το ίδιο αυτομίσθωμα στο επίπεδο, το οποίο αίρει τη δυσαναλογία και αποκαθιστά τη διαταραχθείσα καλή πίστη (ΑΠ 633/2007).

Κατά συνέπεια, για την αναπροσαρμογή του μισθώματος κατ' άρθρο 288 ΑΚ απαιτείται και, συνακόλουθα, αρκεί: α) Μόνιμη μεταβολή των συνθηκών κατά το διάστημα από τη σύναψη της επαγγελματικής μίσθωσης και τον αρχικό συμβατικό προσδιορισμό του μισθώματος και της αναπροσαρμογής του ή από το χρόνο της μεταγενέστερης (συμβατικής ή νόμιμης) αναπροσαρμογής μέχρι το χρόνο άσκησης της αγωγής, ανεξάρτητα από το υπαίτιο, το έκτακτο και το απρόβλεπτο των λόγων που προξένησαν την εν λόγω μεταβολή, β) ουσιώδης απόκλιση (αύξηση ή μείωση) κατά το χρόνο ασκήσεως της αγωγής ανάμεσα στο από την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη επιβαλλόμενο αφενός και στο αρχικά συνομολογημένο ή το μετ' αναπροσαρμογή καταβαλλόμενο μίσθωμα αφετέρου, σε τρόπο ώστε η διατήρηση τούτου να επιφέρει ζημία στον ενάγοντα, η οποία υπερβαίνει τον αναλαμβανόμενο, με τον αρχικό ή μετ' αναπροσαρμογή ορισμό του μισθώματος κίνδυνο και γ) αιτιώδης σύνδεσμος (συνάφεια) ανάμεσα στη μεταβολή των συνθηκών και την ουσιώδη απόκλιση του μισθώματος, ώστε η αναπροσαρμογή να αποκλείεται αν η απόκλιση θα επερχόταν και χωρίς μεταβολή των συνθηκών.

Εξ άλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 εδ. α ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης, για ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμόστηκε ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή αν εφαρμόστηκε ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχτηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του, ή δεν εφάρμοσε το νόμο παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται.

Τέλος, ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 παρ. 19 ΚΠολΔ ιδρύεται, όταν από τις παραδοχές της απόφασης δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν παραβιάστηκε ή όχι ουσιαστική διάταξη νόμου. Αναφέρεται στη διατύπωση του αποδεικτικού πορίσματος και δεν ιδρύεται όταν υπάρχουν ελλείψει αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση και στάθμιση αυτών και την αιτιολόγηση της εξαγωγής από αυτές του αποδεικτικού πορίσματος, αρκεί τούτο να εκτίθεται πλήρως, σαφώς και χωρίς αντιφάσεις.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε ανελέγκτως τ' ακόλουθα: Στις 4.6.2006 διενεργήθηκε δημόσιος πλειοδοτικός διαγωνισμός, για την εκμίσθωση ενός μισθίου ισογείου καταστήματος, το οποίο βρίσκεται εντός του πάρκου του Ιερού Ναού Αγίου Ανδρέα Πατρών, επιφανείας 139 τ.μ., που λειτουργεί ως κυλικείο - αναψυκτήριο και αποτελείται από κύριο χώρο, κουζίνα, αποθήκη, δύο w.c.

και την αυλή που βρίσκεται μπροστά από αυτό, επιφανείας 409, 50 τ.μ., στον οποίο υπήρχε η δυνατότητα ανάπτυξης τραπεζοκαθισμάτων. Το παραπάνω μίσθιο, ιδιοκτησίας του εναγομένου Ν.Π.Δ.Δ., ήταν εκμισθωμένο από 20ετίας, περίπου στην ομόρρυθμη εταιρία με την επωνυμία " …", της οποίας ομόρρυθμα μέλη ήταν ο ενάγων και ο αδελφός του Π.

Ν., αντί μισθώματος ανερχόμενο το έτος 2006, στο ποσό των 2.900 ευρώ. Στον διαγωνισμό, το εναγόμενο έθεσε ως ελάχιστο μίσθωμα το ποσό των 7000,00 ευρώ και ως ελάχιστη ετήσια αναπροσαρμογή μισθώματος ποσοστό 5%. Έλαβαν, επίσης, μέρος στον ως άνω διαγωνισμό, ως πλειοδότες, ο Π. Ν., αδελφός του ενάγοντα, ο οποίος πρόσφερε μηνιαίο μίσθωμα ποσού 10.550,00 ευρώ, με ετήσια αναπροσαρμογή 5,5%, ένα τρίτο πρόσωπο, που πρόσφερε μηνιαίο μίσθωμα 4.000,00 ευρώ και ο ενάγων, ο οποίος πρόσφερε μηνιαίο μίσθωμα 7.500,00 ευρώ με ετήσια αναπροσαρμογή 15%.

Το εναγόμενο ανέδειξε πλειοδότη τον ενάγοντα, αφού, λόγω της διαφοράς του ποσοστού ετήσιας αναπροσαρμογής, το μίσθωμα που θα εισέπραττε στο σύνολο της δωδεκαετούς διάρκειας της σύμβασης, θα ήταν μεγαλύτερο. Έτσι στις 12-12-2006 υπογράφηκε η επίδικη σύμβαση μισθώσεως, μεταξύ των διαδίκων, διάρκειας δώδεκα ετών, η οποία περιείχε τον παραπάνω όρο όσον αφορά το μίσθωμα.

Με βάση την ανωτέρω σύμβαση, το αρχικό μίσθωμα των 7.500,00 ευρώ, από 11-12-2007 αναπροσαρμόσθηκε κατά ποσοστό 15% και ανήλθε στο ποσό των 8.625,00 ευρώ, πλέον ολόκληρου του χαρτοσήμου και του τυχόν φόρου που θα επιβληθεί επί του μισθώματος. Ο ενάγων με την υπό κρίση αγωγή του ισχυρίζεται ότι από την κατάρτιση της μίσθωσης (12-12-2006) έως την έγερση της αγωγής (29-2-2008), έχουν μεταβληθεί οι συνθήκες της ένδικης μίσθωσης και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό που κατά την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη πρέπει να γίνει αναπροσαρμογή (μείωση) του μισθώματος, στο ποσό των 5000 ευρώ.

Από τα προσκομιζόμενα, όμως, αποδεικτικά μέσα δεν προέκυψε η επικαλούμενη με την αγωγή μεταβολή των συνθηκών της επίδικης μίσθωσης και μάλιστα τέτοια που κατά τους κανόνες της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών να πρέπει να γίνει αναπροσαρμογή του μισθώματος. Αντίθετα, αποδείχθηκε ότι το μίσθιο ακίνητο είναι κατάστημα καλής κατασκευής, ευρίσκεται εντός χώρου πρασίνου, δίπλα στους δύο ναούς του Αγίου Ανδρέα, τον παλαιό και τον νέο, που αποτελούν κυρίως ο νέος ναός στον οποίο βρίσκεται και η Αγία Κάρα του Αγίου Ανδρέα, πόλο έλξης χιλιάδων επισκεπτών.

Η ύπαρξη των δύο ναών εξασφάλιζε μεγάλο αριθμό πελατών στο κατάστημα, κατά τις Κυριακές και τις μεγάλες εορτές, αφού είναι το μοναδικό κατάστημα - καφετέρια κοντά στους ναούς αυτούς. Επιπλέον, από τον πρώτο χρόνο της σύμβασης, ο ενάγων έκλεισε με νάυλον αντιανεμικό ένα χώρο της αυλής, επιφανείας 150 τ.μ., περίπου, με αποτέλεσμα να μπορεί να εκμεταλλεύεται κατά τη διάρκεια όλου του έτους το χώρο αυτό, αυξάνοντας κατά 100% τον εκμεταλλεύσιμο χώρο.

Περαιτέρω, ο ενάγων όπως προεκτέθηκε γνώριζε την μισθωτική αξία του μισθίου, αλλά και την εμπορική δραστηριότητα που παρουσιάζει η περιοχή, αφού εκμεταλλευόταν από πολλά χρόνια το ανωτέρω μίσθιο με αποτέλεσμα ο ίδιος να προτείνει ως μηνιαίο μίσθωμα το ποσό των 7.500 ευρώ και την ετήσια αναπροσαρμογή 15% επί του κάθε φορά καταβαλλόμενου μισθώματος.

Εξάλλου, κατά το χρονικό διάστημα από την κατάρτιση της επίδικης συμβάσεως, μέχρι την άσκηση της αγωγής δεν αποδείχθηκε ότι αυξήθηκε η προσέλευση και η παραμονή πέριξ του μισθίου, μεγάλου αριθμού αλλοδαπών (λαθρομεταναστών), με αποτέλεσμα να περιοριστεί η κίνηση ιδίως κατά τις νυκτερινές ώρες στα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, όπως το επίδικο.

Αντίθετα, αποδείχθηκε ότι οι εν λόγω αλλοδαποί δεν ευρίσκοντο στην περιοχή του επιδίκου, αλλά στην αρκτική πλευρά της πόλεως, όπου βρίσκεται το εμπορικό λιμάνι. Επίσης, ο παλαιός ναός του Αγίου Ανδρέα στον οποίο τελούνται μνημόσυνα, γάμοι και βαπτίσεις, σχεδόν κάθε Σαββατοκύριακο είχε διακόψει προσωρινά την λειτουργία του, από το έτος 2007 μέχρι τον Νοέμβριο του 2009, προκειμένου να εκτελεστούν οι αναγκαίες για την επισκευή του εργασίες.

Όμως, η τυχόν μείωση της πελατείας της επιχείρησης του ενάγοντα, από τον ανωτέρω λόγο είναι προσωρινή και δεν αποτελεί οριστική μεταβολή των συνθηκών της επίδικης μίσθωσης. Περαιτέρω, ο ισχυρισμός του ενάγοντα ότι από τις αρχές του έτους 2008 άρχισε να διαφαίνεται η τρέχουσα οικονομική κρίση, η οποία σύμφωνα και με τα διδάγματα της κοινής πείρας είχε επίπτωση στην μείωση της πελατειακής επιχείρησης του ενάγοντα, δεν αποδείχθηκε αφού αποτελεί πασίδηλο γεγονός ότι η οικονομική κρίση εμφανίστηκε στην Ελλάδα από το έτος 2009.

Περαιτέρω, από τα ίδια αποδεικτικά μέσα δεν αποδείχθηκε ότι η πελατεία του επιδίκου καταστήματος (τζίρος) μειώθηκε και μάλιστα κατά ποσοστό 40%, αφού όπως προεκτέθηκε και κατέθεσε και ο μάρτυρας που εξετάστηκε από την πλευρά του εναγομένου, κατά το επίδικο διάστημα ο ενάγων έκλεισε με νάυλον αντιανεμικό ένα χώρο της αυλής.

Τέλος, ο ενάγων προσκομίζει ως συγκριτικά στοιχεία για την εξεύρεση της μισθωτικής αξίας του επιδίκου: 1) το ευρισκόμενο στην περιοχή Μαρίνας της παραλιακής λεωφόρου "Θεατράκι" με εμβαδόν κτισμάτων 305 τ.μ. και εξωτερικού χώρου 152 τ.μ., για το οποίο το μηνιαίο μίσθωμα ανέρχεται στο ποσό των 4.581 ευρώ, πλην όμως δεν αποδείχθηκε το έτος που αντιστοιχεί το πιο πάνω μίσθωμα, για το οποίο κατέθεσε και ο μάρτυρας που εξετάστηκε από την πλευρά του ενάγοντα, χωρίς όμως να αναφέρει πότε καταρτίσθηκε η ως άνω μίσθωση 2) η επιχείρηση Μαρίνας Γλυφάδας με εμβαδό κτισμάτων 692 τ.μ.

και εξωτερικού χώρου 640 τ.μ., για το οποίο το μηνιαίο μίσθωμα ανέρχεται στο ποσό των 3.049 ευρώ, για το έτος 2008. 3) το τουριστικό περίπτερο στην περιοχή Δασυλλίου Πατρών με εμβαδό εσωτερικού χώρου 450 τ.μ. και εξωτερικού χώρου 810 τ.μ. με μηνιαίο μίσθωμα 4.400 ευρώ. Όμως τα πιο πάνω αποδεικτικά μέσα δεν αποτελούν πρόσφορα συγκριτικά στοιχεία, αφού αυτά βρίσκονται ναι μεν στην παραλιακή ζώνη της Πάτρας, πολύ πιο μακριά όμως από το επίδικο μίσθιο.

Ειδικότερα, το "Θεατράκι" βρίσκεται τουλάχιστον 2,5 χιλ. μακράν του επιδίκου και στην αντίθετη πλευρά της πόλεως, η επιχείρηση Μαρίνας βρίσκεται 3 χιλ μακράν του επιδίκου και το τρίτο από τα ανωτέρω ακίνητα βρίσκεται 5 χιλ. μακράν του επιδίκου. Ενόψει των ανωτέρω και σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, δεν αποδείχθηκε ότι κατά το επίδικο χρονικό διάστημα μεταβλήθηκαν οι συνθήκες της επίδικης μίσθωσης και μάλιστα κατά τέτοιο βαθμό, ώστε η καταβολή του συμφωνηθέντος μισθώματος ύψους 8.625 ευρώ, πλέον ολόκληρου χαρτοσήμου με ετήσια ποσοστιαία προσαρμογή 15% να είναι αντίθετη προς την ευθύτητα και εντιμότητα που απαιτούνται στις συναλλαγές.

Κατόπιν αυτών, το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που με την εκκαλούμενη απόφασή του έκανε δεκτή κατά ένα μέρος την αγωγή και όρισε να μειωθεί το μίσθωμα στο ποσό των 6.500 ευρώ ... πλημμελώς εκτίμησε τις αποδείξεις και πρέπει να εξαφανισθεί η εκκαλούμενη απόφαση ... και απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη η από 20.2.2008 αγωγή.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες αναφορικά με την περιγραφή του μισθίου καταστήματος, τις κρατούσες συνθήκες στον περιβάλλοντα αυτού χώρο σε σχέση με την προσέλευση και παραμονή αλλοδαπών και με τη λειτουργία του παλαιού ναού Αγίου Ανδρέα, καθώς και αναφορικά με το χρόνο εμφάνισης της οικονομικής κρίσης, την κατάσταση και μισθωτική αξία των αναφερόμενων όπως σαυτή συγκριτικών στοιχείων και το λόγο για τον οποίο αυτά δεν κρίνονται πρόσφορα, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθότητα ή μη εφαρμογής ως άνω ουσιαστικού δικαίου διάταξης του άρθρου 288 ΑΚ.

Πρέπει επομένως, οι πρώτος, έκτος, και έβδομος λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως με τους οποίους προσάπτεται στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, της παραβίασης ευθέως και εκ πλαγίου της ως άνω διάταξης διότι λόγω μεταβολής των συνθηκών οικονομικών και κοινωνικών (οικονομική κρίση, μεταναστευτικό ρεύμα, παύση λειτουργίας για μεγάλο χρονικό διάστημα του παλαιού ιερού Ναού Αγίου Ανδρέου) υπό τις οποίες καταρτίστηκε η ένδικη μισθωτική σύμβαση, το συμφωνηθέν ως καταβλητέο μίσθωμα ύψους 8.625 ευρώ μηνιαίως με ετήσια αναπροσαρμογή 15% είναι αντίθετο προς την ευθύτητα και εντιμότητα που απαιτούνται στις συναλλαγές, να απορριφθούν ως αβάσιμοι κατ' ουσία.

Επειδή, ο κατά το άρθρο 559 αρ. 11γ αναιρετικός λόγος ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Κατά την έννοια της πιο πάνω διάταξης για την ίδρυση αυτού του λόγου αναίρεσης αρκεί μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας, των επικληθέντων και προσκομισθέντων αποδεικτικών μέσων, τα οποία αυτό, σύμφωνα με τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339 και 340 ΚΠολΔ, έχει υποχρέωση να λάβει υπόψη για τη συναγωγή του αποδεικτικού του πορίσματος σε σχέση με τα πραγματικά περιστατικά που κατέστησαν αντικείμενο απόδειξης:

Ο λόγος αυτός απορρίπτεται ως αβάσιμος κατ' ουσίαν όταν το δικαστήριο βεβαιώνει στην απόφασή του ότι έλαβε υπόψη τα συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα για τα οποία προτείνεται ο λόγος αναιρέσεως ή προκειμένου περί εγγράφων όταν έλαβε υπόψη όλα τα με επίκληση προσκομισθέντα από τους διαδίκους έγγραφα, έστω και χωρίς να γίνεται ειδική μνεία ή αξιολόγηση καθενός από αυτά, εκτός αν παρά τη διαβεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της αποφάσεως και ιδίως από τις αιτιολογίες της καταλείπονται αμφιβολίες για τη συνεκτίμηση όλων ή ορισμένων εγγράφων, οπότε και μόνον είναι κατ' ουσίαν βάσιμος ο πιο πάνω λόγος.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον τρίτο λόγο της αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 11γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι το Εφετείο, προκειμένου να απορρίψει την ένδικη αγωγή ως αβάσιμη κατ' ουσία δεν έλαβε υπόψη α) τη μετ' επικλήσεως προσκομισθείσα υπ. αρ…/2008 ένορκη βεβαίωση του μάρτυρα Β.

Ξ. ενώπιον της συμ/φου Πατρών Κ. Καρατζά και β) την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα Ν. Λ. που περιέχεται στα μετ' επικλήσεως προσκομισθέντα υπ. αρ. 235/2009 πρακτικά του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών αναφορικά με το μηνιαίο μίσθωμα των ως κατωτέρω συγκριτικών στοιχείων (παρεμφερών καταστημάτων και ομοειδών επιχειρήσεων) το μηνιαίο μίσθωμα των οποίων τον κρίσιμο χρόνο ανέρχεται 1) του ευρισκομένου στην περιοχή Μαρίνας της παραλιακής λεωφόρου "Θεατράκι" με εμβαδόν ισογείου καταστήματος 145 τ.μ.

και πρώτου ορόφου 160 τ.μ. ήτοι εμβαδόν κτισμάτων 305 τ.μ. και εξωτερικού χώρου 152 τ.μ. σε 4.851 ευρώ 2) της Μαρίνας Γλυφάδας της ίδιας ως άνω περιοχής, όπου μισθωτές είναι οι "Επιχειρήσεις Λάγιου" με εμβαδόν ισογείου 416 τ.μ. και πρώτου ορόφου 276 τ.μ. ήτοι εμβαδόν κτισμάτων 692 τ.μ. και εξωτερικού χώρου 640 τ.μ. σε 3.049 ευρώ και 3) του τουριστικού περιπτέρου στην περιοχή Δασύλλιο Πατρών με εμβαδόν εσωτερικού χώρου 450 τ.μ.

και εξωτερικού χώρου 810 τ.μ. σε 4.400 ευρώ. Ο λόγος αυτός της αιτήσεως αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι όπως προκύπτει από την επισκόπηση παραδεκτώς (άρθρ. 561 § 2 ΚΠολΔ) της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο για τη διαμόρφωση της δικανικής αυτού κρίσης για το επίμαχο ως άνω ζήτημα, σαφή αναφορά κάνει περί της λήψεως υπόψη, μεταξύ άλλων, και των πιο πάνω αποδεικτικών μέσων.

Περαιτέρω και ο δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, η πλημμέλεια από τον ίδιο ως ανωτέρω αριθμό και άρθρο (559 αρ. 11γ του ΚΠολΔ), διότι το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό πόρισμα περί μη συνδρομής των κατά το άρθρο 288 ΑΚ προϋποθέσεων για τη μείωση του μισθώματος του επίδικου μισθίου έλαβε υπόψη τις μαρτυρίες καταθέσεις που περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλούμενη απόφαση (υπ.

αρ. 706/2009), πρακτικά συνεδριάσεως του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, ενώ αυτές περιέχονται στα υπ. αρ. 235/2009 πρακτικά συνεδριάσεως του ίδιου δικαστηρίου, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι η εσφαλμένη στην προσβαλλόμενη απόφαση αναφορά του αριθμού των πρακτικών συνεδριάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, στα οποία περιέχονται οι ληφθείσες υπόψη από το Εφετείο μαρτυρικές καταθέσεις, δεν ιδρύει τον από το άρθρο 559 αριθ. 11γ ΚΠολΔ λόγο αναιρέσεως για τη μη λήψη αποδεικτικών μέσων που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, πολύ περισσότερο καθόσον διότι η αναιρεσείουσα δεν αμφισβητεί την από το Εφετείο λήψη υπόψη των καταθέσεων αυτών, περιοριζόμενη μόνο στην επισήμανση ότι αυτές περιέχονται στα υπ' αριθ. 235/2009 πρακτικά συνεδριάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών, που συνετάγησαν σε προηγηθείσα στις 13.1.2009 συζήτηση της υποθέσεως, μετά την οποία με την υπ' αριθ. 235/2009 απόφαση του τελευταίου δικαστηρίου αναβλήθηκε, για τον εκτιθέμενο σε αυτή λόγο, η πρόοδος της δίκης.

Επειδή, πράγματα κατά την έννοια της διατάξεως του αριθμού 8 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, η μη λήψη υπόψη των οποίων από το δικαστήριο της ουσίας ιδρύει τον προβλεπόμενο από τη διάταξη αυτή λόγο αναιρέσεως θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί που συγκροτούν την ιστορική βάση της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως και έτσι θεμελιώνουν το αίτημά τους.

Επομένως, δεν είναι πράγματα με την έννοια αυτή, οι πραγματικοί ισχυρισμοί που συνιστούν αιτιολογημένη άρνηση των ισχυρισμών ή των αιτήσεων του αντιδίκου ή επιχειρήματα προς υποστήριξη των απόψεων των διαδίκων καθώς και οι μη νόμιμοι ή απαράδεκτοι ισχυρισμοί ή ισχυρισμοί που αποτελούν πραγματικά ή νομικά επιχειρήματα υπέρ της βασιμότητας της αγωγής.

Ο αναιρετικός αυτός λόγος δεν στοιχειοθετείται αν το δικαστήριο που δίκασε, έλαβε υπόψη τον προταθέντα και αποτελούντα πράγμα ισχυρισμό, αλλά τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό. Στην προκειμένη περίπτωση, με τους τέταρτο και πέμπτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τους αριθμούς αντίστοιχα 11γ και 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και αληθώς από τον αριθμό 8 ίδιου άρθρου, διότι το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό ως άνω πόρισμα, περί της μη συνδρομής των κατά το άρθρο 288 ΑΚ προϋποθέσεων για τη μείωση του μισθώματος του επίδικου μισθίου, δεν έλαβε υπόψη αντίστοιχα τις και ως κατωτέρα συνθήκες οι οποίες κατά τους αγωγικούς ισχυρισμούς μετέβαλαν τις προϋποθέσεις εκπληρώσεως της συμβατικής παροχής στο μέτρο που είχε συμφωνηθεί α) ότι στη δραστική μείωση της πελατείας του μισθίου συνετέλεσε και η ύπαρξη στην περιοχή όπου το μίσθιο ατόμων, μεταξύ των οποίων και αλλοδαποί που έχουν κακές έξεις και β) ότι η οικονομική κρίση εμφανίστηκε ήδη από τα τέλη του έτους 2007.

Οι αναιρετικοί αυτοί λόγοι είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι, διότι όπως προκύπτει από την επισκόπηση παραδεκτώς (άρθρ. 561 § 2 ΚΠολΔ) της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο, για τη διαμόρφωση της ουσιαστικής ως άνω κρίσεως, έλαβε υπόψη, τους αγωγικούς αυτούς ισχυρισμούς και τους απέρριψε κατ' ουσία με την αιτιολογία αντίστοιχα, ότι δεν αποδείχθηκε ότι κατά το χρονικό διάστημα από την κατάρτιση της επίδικης συμβάσεως μέχρι την άσκηση της αγωγής αυξήθηκε η προσέλευση και η παραμονή πέριξ του μισθίου μεγάλου αριθμού αλλοδαπών, με αποτέλεσμα να περιορισθεί η κίνηση ιδίως κατά τις νυκτερινές ώρες στα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, όπως το επίδικο, καθώς και εκείνη κατά την οποία, αποτελεί πασίδηλο γεγονός ότι η οικονομική κρίση εμφανίστηκε στην Ελλάδα από το έτος 2009.

Επειδή με βάση τα προεκτιθέμενα πρέπει να απορριφθεί η από 29.10.2012 αίτηση αναιρέσεως της 267/2012 αποφάσεως του Εφετείου Πατρών και να διαταχθεί η εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου που κατατέθηκε από την αναιρεσείουσα με τα υπ. αρ. 1287889, 2495221 και 4421518 διπλότυπα κατ' άρθρο 12 § 2 ν. 4055/2012.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29.10.2012 αίτηση αναιρέσεως της 267/2012 αποφάσεως του Εφετείου Πατρών Και Διατάσσει την εισαγωγή του όπως στο σκεπτικό παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Απριλίου 2013. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 9 Μαΐου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ