Supreme Court dismisses appeal for failure to consider documents and alleged document distortion.

Απόφαση 867 / 2011 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 867/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη, Χαράλαμπο Αθανασίου και Νικόλαο Μπιχάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 26 Ιανουαρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1. Ε. χας Θ. Δ., το γένος Δ. Π., κατοίκου ..., 2. Κ. Δ. του Θ., συζ. Α. Α., κατοίκου ... και 3. Ε. Δ. του Θ., συζ. Χ. Κ., κατοίκου ..., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος συζύγου και πατρός Θ. Δ. του Η., από τις οποίες οι 1η και 3η, εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Τσίπρα και η 2η (Καλλιόπη Δαγκίτση) παραστάθηκε με τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο της.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Φ. Κ. του Σ., 2 Α. Κ. του Σ. και 3 Κ. χας Θ. Α., το γένος Σ. Κ., κατοίκων ..., και δι'εαυτούς ατομικά και ως καθολικούς και ειδικούς διαδόχους της αποβιωσάσης μητρός τους Σ. χας Σ. Κ., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Κοϊμτζόγλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-9-1969 αγωγή των αρχικών διαδίκων Κ. και Θ. Δ., που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Φλώρινας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 10/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 62/2009 του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 31-7-2009 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Μαζαράκης ανέγνωσε την από 18-1-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειουσών ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, ο από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 περ. β' ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται, όταν το δικαστήριο, παρά το νόμο, δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως πράγματα κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοούνται οι πραγματικοί ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, παρακώλυση ή κατάλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, το οποίο ασκήθηκε, είτε ως επιθετικό (βάση αγωγής, ανταγωγής) είτε ως αμυντικό (ένσταση, αντένσταση) μέσο, αλλά όχι και οι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής, ένστασης ή αντένστασης, ή επιχειρήματα, νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων.

Πράγματα, επίσης, κατά την έννοια της αμέσως πιο πάνω διάταξης, αποτελούν και οι λόγοι έφεσης, που περιέχουν παράπονα κατά της πρωτοβάθμιας κρίσης, εφόσον έχουν αυτοτέλεια και η παραδοχή τους συνεπάγεται την εξαφάνιση της εκκαλουμένης αποφάσεως (ΟλΑΠ 11/1996). Δεν θεμελιώνεται, όμως, ο λόγος αυτός αναίρεσης αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό, έστω και αν η απόρριψή του δεν είναι ρητή, αλλά συνάγεται από το περιεχόμενο της απόφασης.

Στην προκείμενη περίπτωση, οι ήδη αναιρεσείουσες με τους πρώτο, κατά το πρώτο μέρος του, δεύτερο, κατά το πρώτο μέρος του, και τρίτο, κατά το πρώτο μέρος του, λόγους αναίρεσης, προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την από το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. β' ΚΠολΔ πλημμέλεια, ότι το Εφετείο με το να δεχτεί, ότι "το έτος 1980 η Επιτροπή Απαλλοτριώσεων Νομού Φλώρινας με την 59/1980 απόφασή της, κατόπιν αίτησης του αρχικού εναγομένου, δέχτηκε την ύπαρξη της αναφερόμενης κοινόχρηστης έκτασης των 98 τ.μ., που παρεμβάλλεται μεταξύ των ...

και ... κληροτεμαχίων και παραχώρησε την έκταση αυτή στον αρχικό εναγόμενο αντί τιμήματος 1500 δραχμών ανά τ.μ...., ότι η 5/λής Επιτροπή Απαλλοτριώσεων με την 13/1982 απόφασή της απέρριψε την υποβληθείσα σχετική ένσταση του αρχικού δεύτερου ενάγοντος...., ότι το γεγονός ότι το εδαφικό τμήμα του ... κληροτεμαχίου, που πωλήθηκε στον αρχικό εναγόμενο, συνόρευε νότια με την κοινόχρηστη έκταση, επιβεβαιώνεται και από την πραγματογνωμοσύνη της ορισθείσας παραγματογνώμονα, η οποία καταλήγει στο συμπέρασμα, ότι το πωληθέν στον αρχικό εναγόμενο ακίνητο, έχει ως νότιο όριο την κοινόχρηστη έκταση και ότι συνεπώς μεταξύ της πωληθείσας στον αρχικό εναγόμενο έκτασης και της κοινόχρηστης έκτασης δεν παρεμβάλλεται ακίνητο του ...

κληροτεμαχίου, κυριότητας των αρχικών εναγόντων από το ... ακίνητο, που να κατελήφθη από τον αρχικό εναγόμενο, και ακολούθως να απορρίψει την αγωγή", δεν έλαβε υπόψη τους προβληθέντες με τους λόγους έφεσης ουσιώδεις για την έκβαση της δίκης ισχυρισμούς τους: "α) ότι στον δικαιοπάροχο των αναιρεσιβλήτων Σ.

Κ. πωλήθηκε αρυμοτόμητο οικόπεδο, β) ότι νότιος όμορος της ιδιοκτησίας των αναιρεσιβλήτων αναφέρεται αγρός ιδιοκτησίας του δικαιοπαρόχου αυτών (αναιρεσειουσών) Η. Δ. και όχι η κοινόχρηστη δίοδος, γ) ότι δεν συντελέστηκε η παραχώρηση του κοινόχρηστου τμήματος, αφού δεν καταβλήθηκε το τίμημα και ως εκ τούτου δεν μεταγράφηκε τίτλος και δεν απέκτησαν κυριότητα οι αναιρεσίβλητοι, και δ) ότι είναι άκυρη η κατάτμηση του ...

κληροτεμαχίου". Όμως, από το όλο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, όπως κατά τις κρίσιμες παραδοχές ανωτέρω εκτέθηκε, προκύπτει, ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη τους προβληθέντες ως άνω με στοιχεία (γ) και (δ) ισχυρισμούς και τους απέρριψε και επομένως, οι εξεταζόμενοι λόγοι αναίρεσης, ως προς το τμήμα αυτό, είναι αβάσιμοι.

Περαιτέρω, ως προς τους άνω ισχυρισμούς με στοιχεία (α) και (β) οι εξεταζόμενοι λόγοι είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι, διότι οι επικαλούμενοι ισχυρισμοί δεν έχουν αυτοτελή ύπαρξη, αλλά αποτελούν άρνηση της ένστασης των αναιρεσιβλήτων περί ιδίας κυριότητας.

Επειδή, λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 11 περίπτ. γ' του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., κατά τον οποίο επιτρέπεται αναίρεση, αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, ελέγχεται ουσιαστικά αβάσιμος, αν αποδεικνύεται από την προσβαλλόμενη απόφαση, ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι προς απόδειξη των ισχυρισμών τους.

Προς τούτο αρκεί η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου (μάρτυρες, έγγραφα κλπ) που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο, χωρίς την ανάγκη ειδικής μνείας και αξιολόγησης εκάστου και χωρίς διάκριση από ποια αποδεικτικά μέσα προκύπτει άμεση και από ποια έμμεση απόδειξη. Εξάλλου, η ομολογία, ως αποδεικτικό μέσο, κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 339 και 352 ΚΠολΔ, προϋποθέτει την παραδοχή της αλήθειας στοιχείου κατά νόμο αυτοτελούς ισχυρισμού του αντιδίκου ή της αναλήθειας τέτοιου ισχυρισμού εκείνου που προβαίνει στην παραδοχή.

Δεν θεμελιώνεται, όμως ο σχετικός λόγος, όταν με αυτόν προβάλλεται μη λήψη υπόψη εξώδικης ομολογίας και από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη τα έγγραφα, από τα οποία συνάγεται, κατά το λόγο αναιρέσεως, εξώδικη ομολογία. Στην προκείμενη περίπτωση, με τους πρώτο, δεύτερο και τρίτο, κατά το δεύτερο μέρος τους, λόγους της αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 11 περίπτ.

γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, ότι "μεταξύ της πωληθείσας στον αρχικό εναγόμενο έκτασης του ... κληροτεμαχίου και της κοινόχρηστης έκτασης, δεν παρεμβάλλεται εδαφική έκταση κυριότητας των αρχικών εναγόντων, που να καταλήφθηκε από τον εναγόμενο", δεν έλαβε υπόψη και δεν συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις τις εξώδικες ομολογίες του αρχικού εναγομένου και δικαιοπαρόχου των αναιρεσιβλήτων καθώς και των ιδίων, προκύπτουσες από α) τις με αριθμό ..., στο όνομα του δικαιοπαρόχου των αναιρεσιβλήτων Σ.

Κ. και ... οικοδομικές άδειες και τα συνοδεύοντα αυτές διαγράμματα Ο. και Π. του Υπουργείου Γεωργίας και β) την 14546/1997 πράξη αποδοχής κληρονομίας, περί του ότι στον δικαιοπάροχο των αναιρεσιβλήτων Σ. Κ. πωλήθηκε αρυμοτόμητο οικόπεδο και ότι νότιος όμορος της ιδιοκτησίας των αναιρεσιβλήτων αναφέρεται αγρός ιδιοκτησίας του δικαιοπαρόχου αυτών (αναιρεσειουσών) Η.

Δ. και όχι η κοινόχρηστη δίοδος, τις οποίες - εξώδικες ομολογίες - νόμιμα επικαλέστηκαν οι αναιρεσείουσες ενώπιόν του, με τις προτάσεις τους της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, προς απόδειξη του ουσιώδους αγωγικού ισχυρισμού των αρχικών εναγόντων και δικαιοπαρόχων τους, ότι οι με αριθμό ...

και ... αγροί ήταν συνεχόμενοι και ενιαίοι, ότι το επίδικο εδαφικό τμήμα έκτασης 159,71 τ.μ. δεν περιλαμβάνεται στο πωληθέν στον αρχικό ενάγοντα τμήμα, αλλά βρίσκεται νότια της πωληθείσας σ' αυτόν έκτασης, και ότι ο τελευταίος κατέλαβε παράνομα το επίδικο εδαφικό τμήμα, του οποίου συγκύριοι είναι αυτές. Οι ερευνώμενοι αυτοί αναιρετικοί λόγοι είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι, αφού, από την υπάρχουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση, κατά την οποία τα περιστατικά που έγιναν δεκτά από το πιο πάνω Δικαστήριο ως αποδεικνυόμενα αναφορικά με τους ισχυρισμούς των διαδίκων αποδείχθηκαν, μεταξύ άλλων και "από όλα τα έγγραφα, που προσκομίζουν και επικαλούνται νόμιμα οι διάδικοι", σε συνδυασμό και με το γεγονός ότι στο αιτιολογικό της απόφασης δεν υπάρχει κανένα απολύτως στοιχείο, από το οποίο να μπορεί να δημιουργηθεί αμφιβολία για το αν το Εφετείο έλαβε υπόψη του και τα παραπάνω έγγραφα, δεν καταλείπεται καμιά αμφιβολία, ότι το εν λόγω Δικαστήριο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, ως προς τους κρίσιμους ισχυρισμούς των διαδίκων, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και τα έγγραφα αυτά, από τα οποία προκύπτει, κατά τους λόγους αυτούς αναιρέσεως, εξώδικη ομολογία.

Επειδή, ο από το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου συνίσταται στο διαγνωστικό λάθος της αποδόσεως από το δικαστήριο σε αποδεικτικό, με την έννοια των άρθρων 339 και 432 ΚΠολΔ, έγγραφο, περιεχομένου καταδήλως διαφορετικού από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα.

Δεν περιλαμβάνει όμως και την περίπτωση που το δικαστήριο, από την εκτίμηση και αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου του εγγράφου, έστω και εσφαλμένως, καταλήγει σε συμπέρασμα αντίθετο από εκείνο που θεωρεί ως ορθό ο αναιρεσείων, γιατί τότε πρόκειται για αιτίαση σχετική με την εκτίμηση πραγμάτων, η οποία δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο ( Ολ.

ΑΠ 1/1999, ΑΠ 194/2005). Εξάλλου, για να θεμελιωθεί ο προαναφερόμενος λόγος αναίρεσης θα πρέπει το Δικαστήριο της ουσίας να έχει στηρίξει το αποδεικτικό του πόρισμα αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στο έγγραφο, το περιεχόμενο του οποίου φέρεται ότι παραμορφώθηκε, όχι δε όταν το έχει απλώς συνεκτιμήσει μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαίρει το έγγραφο αναφορικά με το πόρισμα στο οποίο κατέληξε για την ύπαρξη ή μη αποδεικτικού γεγονότος.

Στην προκείμενη περίπτωση, με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης, προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από την ως άνω διάταξη πλημμέλεια της παραμόρφωσης του περιεχομένου των προσκομισθέντων από τις αναιρεσείουσες εγγράφων, και δη α) της από 12-9-1981 αίτησης του δικαιοπαρόχου τους Θ. Δ. ενώπιον του Ειρηνοδικείου Φλώρινας και β) του από 20-11-1982 υπόμνήματος του Θ.

Δ. προς τον Υπουργό Γεωργίας. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, ότι η παραδοχή του Εφετείου, ότι μεταξύ της πωληθείσας στον αρχικό εναγόμενο έκτασης του ... κληροτεμαχίου και της κοινόχρηστης έκτασης, δεν παρεμβάλλεται εδαφική έκταση κυριότητας των αρχικών εναγόντων, που να καταλήφθηκε από τον εναγόμενο, δεν οφείλεται σε διαγνωστικό σφάλμα, δηλαδή λάθος κατά την ανάγνωση, αλλά σε σφάλμα ως προς την εκτίμηση του περιεχομένου των ανωτέρω εγγράφων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 31-7-2009 αίτηση των Ε. χήρας Θ. Δ. κ.λ.π. για αναίρεση της 62/2009 αποφάσεως του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας.

Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα, στις 5 Απριλίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 1 Ιουνίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ