Supreme Court allows appeal against lower court's dismissal of appeal due to procedural error in oral hearing requirements.

Απόφαση 866 / 2008 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 866/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Ρήγα, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε και Γεώργιο Χρυσικό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 3 Μαρτίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ....., τον οποίο εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος του Κωνσταντίνος Λιδωρίκης, χωρίς να καταθέσει προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: ......., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Χρήστο Σαμοθράκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30.10.2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου και άλλων προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 360/2005 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 1154/2005 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 08.02.2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Χρυσικός ανέγνωσε την από 29.03.2007 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτη Δημητρίου Κανελλόπουλου, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί και οι δύο λόγοι της αναίρεσης και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 270, 524 παρ. 1 και 2 και 528 ΚΠολΔ, όπως αυτά ισχύουν μετά την αντικατάσταση τους με τα άρθρα, αντιστοίχως, 12, 16 παρ.3 και 16 παρ.4 του ν. 2915/2001, προκύπτει ότι είναι υποχρεωτική η προφορική συζήτηση ενώπιον όλων των πρωτοβάθμιων δικαστηρίων, ενώ ενώπιον των δευτεροβάθμιων δικαστηρίων η προφορική συζήτηση είναι υποχρεωτική μόνο στην περίπτωση κατά την οποία η έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης ασκήθηκε από το διάδικο που δικάστηκε στον πρώτο βαθμό σαν να ήταν παρών, οπότε, με την τυπική παραδοχή της έφεσης, η οποία λειτουργεί ως υποκατάστατο της καταργηθείσας αναιτιολόγητης ανακοπής ερημοδικίας, εξαφανίζεται η πρωτόδικη απόφαση, μέσα στα όρια που καθορίζονται από την έφεση και τους πρόσθετους λόγους, χωρίς να απαιτείται να ευδοκιμήσει προηγουμένως κάποιος λόγος της έφεσης (ΑΠ 1015/2005) και αναδικάζεται η υπόθεση από το εφετείο, η συζήτηση ενώπιον του οποίου γίνεται πλέον προφορικά.

Κατά συνέπεια, στην περίπτωση αυτή, που είναι υποχρεωτική η προφορική συζήτηση ενώπιον του Εφετείου, δεν έχει εφαρμογή η διάταξη του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και έτσι δεν είναι επιτρεπτή η με κοινή δήλωση των διαδίκων, που υπογράφεται από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους, ότι δεν θα παραστούν κατά την εκφώνηση, ή με δήλωση τουενός ή ορισμένων μόνο πληρεξουσίων, συζήτηση της υπόθεσης.

Η απαγόρευση της παράστασης με δήλωση πληρεξούσιου δικηγόρου στην περίπτωση του άρθρου 528 ΚΠολΔ ισχύει όχι μόνο για το διάδικο, ο οποίος δικάστηκε στον πρώτο βαθμό σαν να ήταν παρών, αλλά και για τον αντίδικό του, ο οποίος κανονικά είχε παραστεί στον πρώτο βαθμό. Τούτο σαφώς προκύπτει από τις προαναφερόμενες διατάξεις διότι διαφορετικά, χωρίς δηλαδή την πραγματική παράσταση όλων των διαδίκων, προφορική συζήτηση δε νοείται, αλλά και επιβάλλεται, για την ισότητα των όπλων και από την αρχή της δίκαιης δίκης (άρθρο 6 της ΕΣΔΑ).

Τέλος, κατά μεν τη διάταξη του άρθρου 524 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την, κατά τα προεκτιθέμενα, αντικατάστασή του, σε περίπτωση ερημοδικίας του εκκαλούντος η έφεση απορρίπτεται, κατά δε τη διάταξη του άρθρου 260 παρ.1 ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στη διαδικασία της δευτεροβάθμιας δίκης (άρθρο 524 παρ. 1 ίδιου Κώδικα), αν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης δεν εμφανίζονται όλοι οι διάδικοι ή εμφανίζονται, αλλά δεν μετέχουν κανονικά στη συζήτηση, η συζήτηση ματαιώνεται.

Στην προκείμενη περίπτωση, από τα διαδικαστικά έγγραφα της υπόθεσης προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την 360/2005 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, η οποία εκδόθηκε κατά την τακτική διαδικασία και ερήμην του ήδη αναιρεσείοντος εναγομένου, αλλά η διαδικασία προχώρησε σαν να ήταν και αυτός παρών, έγινε εν μέρει δεκτή η από 30-10-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου και υποχρεώθηκε ο αναιρεσείων να καταβάλει σ' αυτόν το ποσό των 10.875 ευρώ.

Κατά της πρωτόδικης αυτής απόφασης ο αναιρεσείων άσκησε την από 8-4-2005 έφεση, η συζήτηση της οποίας ενώπιον του Εφετείου Πειραιά ορίστηκε για τη δικάσιμο της 20-10-2005. Κατά την εκφώνηση της υπόθεσης και οι δύο διάδικοι δεν εμφανίστηκαν, αλλ' ο μεν αναιρεσείων, ως εκκαλών, παρέστη με δήλωση, κατά το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ της πληρεξούσιας δικηγόρου του, ο δε αναιρεσίβλητος, ως εφεσίβλητος, παρέστη με όμοια δήλωση του πληρεξούσιου δικηγόρου του.

Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, έκρινε ως μη κανονική την παράσταση μόνο του αναιρεσείοντος, που πρωτοδίκως είχε δικαστεί σαν να ήταν παρών, αλλ' όχι και του αναιρεσιβλήτου. Και με τη σκέψη αυτή, λόγω ερημοδικίας του αναιρεσείοντος, ως εκκαλούντος, απέρριψε την έφεση. Όμως, αφού ήταν υποχρεωτική ενώπιον του Εφετείου η προφορική συζήτηση της υπόθεσης, δεν είχε εφαρμογή η διάταξη του άρθρου 242 παρ.2 ΚΠολΔ, ούτε για τον εφεσίβλητο (αναιρεσίβλητο).

Έπρεπε δηλαδή το Εφετείο να κρίνει ω μη κανονική και την παράσταση, με δήλωση, του τελευταίου, γεγονός το οποίο θα είχε ως συνέπεια τη ματαίωση της συζήτησης. Επομένως το Εφετείο, δικάζοντας ερήμην μόνο τον αναιρεσείοντα και απορρίπτοντας, λόγω της ερημοδικίας του, την έφεσή του, υπέπεσε στις πλημμέλειες από τους αριθμούς 6 και 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και έτσι οι αντίστοιχοι δύο λόγοι της αναίρεσης είναι βάσιμοι.

Μετά τα παραπάνω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), να μην καταδικαστεί όμως ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, αφού η ερμηνεία των κανόνων δικαίου που εφαρμόστηκαν ήταν ιδιαίτερα δυσχερείς (άρθρα 179 και 183 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την αριθ. 1154/2005 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Συμψηφίζει τη μεταξύ των διαδίκων δικαστική δαπάνη.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 27 Μαρτίου 2008.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 17 Απριλίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ