Legislator Case Law & Legislation
864/2012 AI generated

Supreme Court partially allows appeal against compensation valuation, remanding case for new trial on specific issues.

Case Number 864/2012
Court / Authority
Jurisdiction Greece (EL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court of Greece partially allowed the State's appeal against a lower court's compensation valuation decision. While the appeal was dismissed regarding three defendants due to sufficient reasoning in the lower court's judgment, it was accepted concerning the valuation of specific property elements and evidence assessment for the remaining parties. Consequently, the case was remanded to a newly constituted court of first instance for further proceedings, with the losing defendants ordered to pay legal costs.

Legislator headnote

AI generated

Articles 572, 573, 574, 575, 576, 577 of the Code of Civil Procedure; The Supreme Court may partially allow an appeal when the lower court's judgment contains sufficient reasoning for some issues but lacks adequate justification for others, necessitating remand for re-examination of the contested points.

Keywords

AI generated
partial appeal allowance compensation valuation remand for retrial sufficient reasoning legal costs allocation Code of Civil Procedure property assessment

Cited Legislation

AI generated
Article 572 of the Code of Civil Procedure
Article 573 of the Code of Civil Procedure
Article 574 of the Code of Civil Procedure
Article 575 of the Code of Civil Procedure
Article 576 of the Code of Civil Procedure
Article 577 of the Code of Civil Procedure
Article 580 of the Code of Civil Procedure
Article 176 of the Code of Civil Procedure
Article 183 of the Code of Civil Procedure
AI generated
465/2020
Supreme Court dismisses Greek Ministry's appeal against railway company and private owners regarding land compensation. The appeal is rejected because the lower court correctly determined no presumption of benefit existed for the disputed properties. The court rules that the appeal lacks a valid subject matter and is inadmissible. The Ministry is ordered to pay the legal costs of the represented appellants. The appeal is dismissed as inadmissible due to lack of subject matter regarding the disputed properties. The court ruled that the appeal lacks a valid subject matter because no presumption of benefit existed for the properties. The Ministry is ordered to pay the legal costs of the represented appellants. The appeal is dismissed as inadmissible due to lack of subject matter regarding the disputed properties. The court ruled that the appeal lacks a valid subject matter because no presumption of benefit existed for the properties. The Ministry is ordered to pay the legal costs of the represented appellants.
1555/2017
Supreme Court dismisses appeal on standing grounds for heirs and allows appeal against property valuation decision.
365/2018
Supreme Court dismisses appeal against expropriation compensation, remanding case for further trial on specific parties.
1817/2007
Supreme Court dismisses appeal on cost calculation, ruling it does not violate equality principle.
326/2013
Supreme Court dismisses appeal due to procedural defect and substantive error regarding compensation valuation.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Απόφαση 864 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 864/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Οκτωβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπούμενου, το οποίο παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Ευάγγελου Μαρίνη, ο οποίος ανακάλεσε την από 18-10-2011 δήλωση του κατ' αρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Δ. Σ. του Α., κατοίκου ..., 2. Δήμου Αλιάκμονα Ν. Καστοριάς, που εδρεύει στη Μεσοποταμία Καστοριάς και εκπροσωπείται νόμιμα, 3. Σ. Τ. του Χ., κατοίκου ..., 4. Ο. Μ. συζ. Θ., το γένος Δ. Φ., κατοίκου ..., 5. Σ. Β. του Β., κατοίκου ..., 6. Ι. Π. του Α., κατοίκου ... και 7. Α. Σ. του Β., κατοίκου ..., όλοι οι ανωτέρω δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-12-2005 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και άλλων προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καστοριάς, καθώς και την 52/4-10-2006 αίτηση για καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος ιδιαιτέρας αποζημίωσης, στο Εφετείο Δυτικής Μακεδονίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:32/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 207/2009 του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 27-502010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιλτιάδης Σπυρόπουλος ανέγνωσε την από 14-10-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από τις 1) 5725β'/17-11-2010, 2) 5709 Β' /10-11-2010, 3) 5727 Β'/17-11-2010, 4) 5730 Β'/18-11-2010, 5) 5726 Β'/17-11-2010 και 6) 5724 Β'/17-11-2010 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Καστοριάς ... και 7) την 10926 δ'/20-10-2010 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Αθηνών ..., ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση αυτής, με επίσπευση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως προς κάθε ένα των αναιρεσιβλήτων, αντιστοίχως, ήτοι: 1) τον Δ. Σ. του Α., 2) Δήμο Αλιάκμονα Νομού Καστοριάς και ήδη Δήμο Μεσοποταμίας, 3) Σ. Τ. του Χ., 4) Ο. Μ. συζ. Θ., 5) Σ. Β. του Β., 6) Ι. Π. του Α. και 7) Α. Σ. του Β., για να παραστούν στη σημερινή δικάσιμο της 21-10-2011, κατά την οποία, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά του πινακίου, δεν εμφανίστηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο. Επομένως, πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι αναιρεσίβλητοι κατ' άρθρο 576§2 Κ.Πολ.Δ.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 20§5 του Ν. 2882/2001 "Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων" εάν ασκηθεί παραδεκτώς αίτηση, εκείνος κατά του οποίου απευθύνεται, δύναται να ασκήσει με τις προτάσεις που κατατίθενται, με την ποινή του απαραδέκτου, πέντε τουλάχιστον ημέρες πριν από τη συζήτηση, αντίθετη αίτηση για τα ίδια ακίνητα για τα οποία ζητείται με την αίτηση ο οριστικός προσδιορισμός της αποζημίωσης. Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης πλήττεται η προσβαλλόμενη 207/2009 απόφαση του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας, διότι αυτή δεν απέρριψε, ως απαράδεκτες (εκπρόθεσμες), τις ανταιτήσεις που άσκησαν στην κύρια με αριθμό κατάθεσης 58/2006 αίτηση του αναιρεσείοντος (Ελληνικού Δημοσίου), ο Δ. Σ. του Α. (1ος αναιρεσίβλητος), για το ακίνητο με αριθμό κτηματολογικό πίνακα (ΚΠ 54) και ο Δήμος Αλιάκμονα Νομού Καστοριάς (2ος αναιρεσίβλητος), για το ακίνητο με αριθμό κτηματολογικού πίνακα (ΚΠ63) και καθόρισε για τα ακίνητα αυτά αποζημίωση μεγαλύτερη από αυτή που είχε καθορίσει προσωρινά το Μονομελές Πρωτοδικείο Καστοριάς με την 31/2006 απόφαση του, επειδή δεν κατέθεσαν πέντε (5) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη συζήτηση, αντίθετη αίτηση για τα ίδια ακίνητα, για τα οποία ζητείται με την αίτηση ο οριστικός προσδιορισμός της αποζημίωσης ( άρθρο 20§5 του Ν. 2882/2001).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει ότι, οι ανταιτήσεις του πρώτου και δευτέρου των αναιρεσιβλήτων κατατέθηκαν κατά την ημέρα της αρχικής δικασίμου (10-10-2007), κατά την οποία έγινε η συζήτηση της υπόθεσης και όχι πέντε (5) ημέρες πριν από αυτή, είναι δε χωρίς έννομη επιρροή, το ότι δεν εκδόθηκε επ' αυτών απόφαση λόγω παραίτησης του Εισηγητή Εφέτη και ακολούθως προσδιορίστηκε επανάληψη της συζήτησης για τη δικάσιμο της 1-10-2008, οπότε αναβλήθηκε η υπόθεση για τις 4-3-2009, μετά την οποία εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, αφού η επανάληψη της συζήτησης, για οποιονδήποτε λόγο, θεωρείται συνέχεια της προηγούμενης (άρθρα 254, 307 ΚΠολΔ) και κατά συνέπεια, ως ημέρα συζήτησης για τον υπολογισμό της προθεσμίας κατάθεσης της ανταίτησης για τον οριστικό καθορισμό της αποζημίωσης, νοείται εκείνη κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση και άρχισε η εκδίκασή της και όχι εκείνη που επαναλαμβάνεται η συζήτηση.

Επομένως, το Εφετείο, παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο, κατά τον βάσιμο πρώτο λόγο αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ., ο οποίος πρέπει να γίνει δεκτός. Κατά το άρθρο 13§4 του Ν. 2882/2001, (εάν απαλλοτριωθεί τμήμα ακινήτου με αποτέλεσμα η αξία του τμήματος που απομένει στον ιδιοκτήτη να μειωθεί ή το τμήμα αυτό να γίνει άχρηστο για τη χρήση που προορίζεται, με την απόφαση προσδιορισμού της αποζημίωσης για το απαλλοτριούμενο τμήμα προσδιορίζεται και ιδιαίτερη αποζημίωση για το τμήμα που απομένει στον ιδιοκτήτη, η οποία καταβάλλεται μαζί με την απαλλοτρίωση για το απαλλοτριούμενο.

Κατά το άρθρο 15§1 του ίδιου ως άνω Νόμου, μετά την κήρυξη της απαλλοτρίωσης η επιτροπή προβαίνει στην εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριωμένου και του ύψους της οφειλόμενης κατά την παρ.4 του άρθρου 13 ιδιαίτερης αποζημίωσης. Κατά την παρ. 2 του άρθρου 15, η κατά την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου επιτροπή επιλαμβάνεται του έργου της οίκοθεν ή ύστερα από αίτηση κάθε ενδιαφερομένου, η οποία υποβάλλεται στον πρόεδρο αυτής.

Προκειμένου ειδικώς για τον προσδιορισμό της κατά την παρ. 4 του άρθρου 13 αποζημίωσης, η επιτροπή επιλαμβάνεται μόνον ύστερα από αίτηση του ιδιοκτήτη. Κατά το άρθρο 18§6 του ως άνω Νόμου, αίτηση για τον προσδιορισμό της κατά την§4 του άρθρου 13 ιδιαίτερης αποζημίωσης είναι απαράδεκτη αν ο ιδιοκτήτης δεν έχει υποβάλει την κατά το άρθρο 15§2 αίτηση.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον από το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ. δεύτερο λόγο αναίρεσης (σκέλος Α), πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση, διότι δεν απέρριψε ως απαράδεκτη (άρθρο 18§6 του Ν. 2882/2001), την αίτηση του τρίτου αναιρεσιβλήτου Σ. Τ. του Χ., για τον οριστικό καθορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης για τον εναπομείναν τμήμα (396,60 τ.μ) του ακινήτου με αριθμό (ΚΠ 43) και καθόρισε αυτή σε ποσοστό 60% επί της καθορισθείσας αποζημίωσης, ενώ δεν τηρήθηκε η νόμιμη προδικασία του άρθρου 15§2 του Ν. 2882/2001 και ειδικότερα ότι ο ως άνω τρίτος αναιρεσίβλητος δεν υπέβαλε στην αρμόδια εκτιμητική επιτροπή αίτηση για το εναπομείναν τμήμα, ούτε προσκόμισε στη συζήτηση οποιαδήποτε έκθεση της επιτροπής αυτής.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί, διότι στην προσβαλλόμενη απόφαση (βλ. 2η σελ. του 11ου φύλλου) βεβαιώνεται ότι, για το παραδεκτό της συζήτησης των συνεκδικαζομένων αιτήσεων τηρήθηκε η προδικασία και δη συγκεκριμένα, μεταξύ των άλλων, προσκομίστηκαν και οι εκθέσεις εκτίμησης της επιτροπής του άρθρου 15 του Ν. 2882/2001 Ν. Καστοριάς και οι εκθέσεις προεκτίμησης της επιτροπής των άρθρων 13§4 και 15 του Ν. 2882/2001 του Ν. Καστοριάς.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του Κ.Πολ.Δ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος απ' αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (Ολ.ΑΠ 1/1999).

Δεν υπάρχει όμως ανεπάρκεια αιτιολογιών όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες (ΑΠ 622/1983). Εξάλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονας πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες (ΑΠ 413/1993).

Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες (Ολ.ΑΠ 861/1984). Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (ΑΠ 1547/1997 ΕλλΔνη 1997 σελ. 1573).

Τα επιχειρήματα δε του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές επί τη βάσει των οποίων διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και ως εκ τούτου δεν αποτελούν "αιτιολογία" της απόφασης ώστε στο πλαίσιο της ερευνώμενης διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ να επιδέχεται αυτή μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναίρεσης του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ ούτε εξαιτίας του ότι δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα μη συνιστώντα αυτοτελείς ισχυρισμούς επιχειρήματα των διαδίκων, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως απαράδεκτος (ΑΠ 465/1988).

Τέλος από τη διάταξη του άρθρου 561 παράγραφος 1 του Κ.Πολ.Δ προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή εφόσον η εκτίμησή τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη, ο δε αντίστοιχος λόγος αναίρεσης.

εκ του περιεχομένου του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμιά από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις απορρίπτεται ως απαράδεκτος, εφόσον πλέον πλήττεται η ουσία της υπόθεσης που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο (ΑΠ 43/1990, ΑΠ 2105/2009). Με τον δεύτερο (σκέλος β') λόγο αναίρεσης και με τον τρίτο λόγο αναίρεσης, πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση, από το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ., για ανεπάρκεια αιτιολογιών, ως προς τον καθορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης, για το εναπομείναν τμήμα (396,60 τ.μ) του ακινήτου με αριθ. (ΚΠ 43) ιδιοκτησίας του τρίτου αναιρεσιβλήτου (Σ.

Τ. του Χ.) σε ποσοστό μείωσης 60% και για το εναπομείναν τμήμα (16.466,93 τ.μ) του ακινήτου με αριθ. (ΚΠ-40), με φερόμενη ιδιοκτήτρια την τετάρτη αναιρεσίβλητη (Ο. Μ. συζ. Θ.), σε ποσοστό μείωσης 20%, επί της καθορισθείσας αποζημίωσης. Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχτηκε με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως από αυτήν προκύπτει και τα εξής: "Με τη συμπληρωματική απαλλοτρίωση από το τεμάχιο των 891 τ.μ, με αριθ.

ΚΠ43 (του Σ. Τ.) απαλλοτριώθηκε έκταση εμβαδού 494, 40 τ.λμ. και απέμεινε έκταση 396,60 τ.μ, η οποία λόγω της μικρής της έκτασης και του ακανόνιστου σχήματός της, υπέστη μείωση της αξίας της κατά 60%" και ότι " από το τεμάχιο των 16.922,95. τ.μ του ακινήτου, με αριθ. ΚΠ 40 (της Ο. Μ.) απαλλοτριώθηκε έκταση εμβαδού 456, 02 τ.μ και απέμεινε έκταση 16.466,93 τ.μ.

Ότι το εναπομένον τμήμα του αγροτεμαχίου εμπίπτει στη ζώνη 3 της ΖΟΕ, είναι άρτιο και δομήσιμο για αγροτικές εγκαταστάσεις και προσβάσιμο από τοπική αγροτική οδό μπορεί να καλλιεργείται ή να πωληθεί και να συνενωθεί με όμορες ελεύθερες καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Στο τμήμα που απαλλοτριώθηκε υπήρχε γεώτρηση με αντλιοστάσιο, από την οποία ποτιζόταν ο υπόλοιπος αγρός, στον οποίο γίνεται συστηματική καλλιέργεια φασολιών και κηπευτικών και ο οποίος υπέστη μείωση της αξίας του σε ποσοστό 20% επί της αξίας της (βλ.

τις σχετικές εκθέσεις προεκτίμησης της επιτροπής του άρθρου 15 του Ν. 2882/2001)".

Με τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο περιέλαβε πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, σχετικά με τη μείωση της αξίας των απομεινάντων μετά την απαλλοτρίωση τμημάτων, κατά τα ως άνω ποσοστά και επομένως οι αντίστοιχοι λόγοι αναίρεσης, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι και πρέπει να απορριφθούν.

Από τη διάταξη του άρθρου 20§5 του Ν. 2881/2001 προκύπτει ότι η ανταίτηση για τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης, που ασκείται με τις προτάσεις πρέπει να αναφέρεται στο ίδιο αντικείμενο με εκείνο που έχει εισαχθεί ήδη στο Εφετείο με την εμπρόθεσμη ενώπιον του Εφετείου αίτηση του αντιδίκου του αιτούντος. Έτσι, αν με την αίτηση ενώπιον του Εφετείου ζητήθηκε μόνο ο καθορισμός αποζημίωσης για το απαλλοτριωθέν ακίνητο, δεν είναι παραδεκτή η ανταίτηση με τις προτάσεις του καθού για τον καθορισμό οριστικής αποζημίωσης για το τμήμα του ακινήτου που απέμεινε μετά την απότμηση του απαλλοτριωθέντος τμήματος ή για τα συστατικά και τα επικείμενα, εφόσον είχε αποτελέσει αντικείμενο της δίκης για τον προσωρινό καθορισμό της αποζημίωσης. Και τούτο διότι ως προς το κεφάλαιο αυτό, για το οποίο κάποιοι από τους διαδίκους δεν άσκησαν εμπρόθεσμη αίτηση για τον καθορισμό οριστικής, αποζημίωσης, η απόφαση του προσωρινού προσδιορισμού καθίσταται οριστική (ΑΠ 1227/2003).

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, από την επισκόπηση της με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 58/2006 αίτησης του Ελληνικού Δημοσίου ενώπιον του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας, υπάρχει αίτημα (έστω και υπό αρνητική μορφή), αφού ζήτησε να μην καθοριστεί καμιά οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης, μεταξύ των άλλων για τα επικείμενα των ακινήτων με αριθ. 39, 40 και 47, ιδιοκτησίας αντιστοίχως των Σ.

Β. (5ου αναιρεσιβλήτου), Ο. Μ. (4ης αναιρεσίβλητης), και Ι. Π. (6ου αναιρεσιβλήτου). Επομένως, οι ανταιτήσεις αυτών ήταν παραδεκτές και το Εφετείο, που δεν απέρριψε, ως απαράδεκτες, τις ανταιτήσεις αυτών για τον οριστικό καθορισμό αποζημίωσης για τα επικείμενα, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ και ο περί του αντιθέτου πέμπτος (σκέλος Α) λόγος αναίρεσης, είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

Αντιθέτως, η προσβαλλομένη απόφαση, που δεν απέρριψε, ως απαράδεκτη, την ανταίτηση της 7ης αναιρεσίβλητης. Α. Σ. του Β. για οριστικό καθορισμό αποζημίωσης για τα επικείμενα στο ακίνητο με αριθ. ΚΠ62 και καθόρισε γι' αυτό οριστική αποζημίωση, ενώ το ακίνητο αυτό με τα επικείμενά του δεν αποτελούσε κεφάλαιο της κύριας αίτησης με αριθ.

κατ. 58/2006 του Ελληνικού Δημοσίου, υπέπεσε στην πλημμέλεια, από το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ., αφού παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο, κατά τον βάσιμο τέταρτο λόγο της αναίρεσης, ο οποίος πρέπει να γίνει δεκτός. Τέλος, ο από το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ πέμπτος (κατά το β' σκέλος) λόγος αναίρεσης είναι ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση καθόρισε αποζημίωση για τα επικείμενα στα ως άνω 39,40 και 47 ακίνητα του 5ου, της 4ης και του 6ου των αναιρεσιβλήτων, αντιστοίχως, με ανεπαρκείς αιτιολογίες και συγκεκριμένα "α) ως προς το ακίνητο με αριθμό ΚΠ 39 (του πέμπτου αναιρεσιβλήτου), καθόρισε την αποζημίωση για το υπόγειο σύστημα ποτίσματος, χωρίς να αναφέρει από ποια στοιχεία αποδείχθηκε η ύπαρξη υπόγειου συστήματος ποτίσματος και ότι το σύστημα αυτό δεν ήταν δυνατό να αποσπαστεί ώστε να θωρείται δεδομένη η καταστροφή του με την απαλλοτρίωση του ακινήτου, β) ως προς το ακίνητο με αριθμό ΚΠ40 (της τετάρτης αναιρεσίβλητης) καθόρισε την αποζημίωση για την ηλεκτρική αντλία, τον ηλεκτρικό πίνακα και τους 4 στύλους της ΔΕΗ, χωρίς να μνημονεύει τα στοιχεία από τα οποία αποδείχθηκε αφενός η ύπαρξη των παραπάνω επικειμένων πριν την απαλλοτρίωση και αφετέρου η δαπάνη με την οποία επιβαρύνθηκε η αναιρεσίβλητη για την αγορά και εγκατάστασή τους (π.χ.

τιμολόγιο ΔΕΗ για τους στύλους), καθώς και το εφικτό η μη απόσπασης και επαναχρησιμοποίησης των επικειμένων αυτών και γ) ως προς το ακίνητο με αριθμό 47 ( του 6ου αναιρεσίβλητου), καθόρισε την αποζημίωση για ισόγεια βεράντα, οίκημα αντλιοστασίου, στύλο της ΔΕΗ, ηλεκτρική αντλία, ηλεκτρικό πίνακα, χειροκίνητη αντλία και δεξαμενή ύδατος, χωρίς να αναφέρει έστω και στοιχειωδώς, από ποια στοιχεία προέκυπτε η ύπαρξη των επικειμένων αυτών πριν την απαλλοτρίωση, οι δαπάνες στις οποίες υποβλήθηκε ο αναιρεσίβλητος για την κατασκευή, αγορά ή εγκατάστασή τους, αλλά και η αδυναμία απόσπασης και επαναχρησιμοποίησης αυτών και επίσης ότι δεν προσδιόρισε τα στοιχεία και τα κριτήρια που έλαβε υπόψη για τον προσδιορισμό της αξίας των επικειμένων αυτών στο ύψος που καθόρισε την αποζημίωσή τους, επί πλέον δε και για την κεραμοσκεπή οικία και την ισόγεια αποθήκη στο ακίνητο με αριθμό ΚΠ47 προς 400 Ε/τ.μ.

και 200 Ε/τ.μ. αντιστοίχως, έναντι του συνολικού ποσού των 316, 80 Ε /τ.μ. ( ενιαία για τα δύο κτίσματα που ζητούσε το Δημόσιο και του ποσού των 350 Ε/τ.μ. και 150 Ε/τ.μ. αντιστοίχως που καθόρισε προσωρινά η 31/2006 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καστοριάς. Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι αβάσιμος, διότι το Εφετείο στην προσβαλλόμενη απόφαση του όπως από αυτήν προκύπτει διέλαβε πλήρεις ως προς τα ανωτέρω ζητήματα αιτιολογίες, οι οποίες καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων ουσιαστικού δικαίου που εφάρμοσε.

Ο ίδιος λόγος κατά το μέρος που οι προβαλλόμενες αιτιάσεις αναφέρονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και την αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

Κατ' ακολουθίαν όλων των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης, ως προς τον τρίτο αναιρεσίβλητο Σ. Τ. του Χ., ως προς την τετάρτη αναιρεσίβλητη Ο. Μ. του Θ., ως προς τον πέμπτο αναιρεσίβλητο Σ. Β. του Β. και ως προς τον έκτο αναιρεσίβλητο Ι. Π. του Α., να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, κατά τα ανωτέρω αναφερόμενα κεφάλαια, ως προς τα οποία γίνεται δεκτή η αίτηση αναίρεσης, που αφορούν τους λοιπούς τρεις αναιρεσίβλητους, ήτοι τον πρώτο αναιρεσίβλητο Δ. Σ. του Α., τον δεύτερο αναιρεσίβλητο Δήμο Αλιάκμονα του Νομού Καστοριάς και ήδη μετονομασθέντα σε Δήμο Μεσοποταμίας και την έβδομη αναιρεσίβλητη Α. Σ. του Β., να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580§3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν εκείνοι από τους ανωτέρω αναιρεσιβλήτους, που ηττώνται, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος (άρθρο 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 26-5-2010 αίτηση αναίρεσης ως προς τον τρίτο αναιρεσίβλητο Σ. Τ. του Χ., την τέταρτη αναιρεσίβλητη Ο. Μ. του Θ., τον πέμπτο αναιρεσίβλητο Σ. Β. του Β. και τον έκτο αναιρεσίβλητο Ι. Π. του Α..

Δέχεται την αίτηση αναίρεσης ως προς τους λοιπούς τρεις αναιρεσίβλητους, ήτοι τον πρώτο αναιρεσίβλητο Δ. Σ. του Α., τον δεύτερο αναιρεσίβλητο Δήμο Αλιάκμονα του Νομού Καστοριάς και ήδη μετονομασθέντα σε Δήμο Μεσοποταμίας και την έβδομη αναιρεσίβλητη Α. Σ. του Β..

Αναιρεί την 207/2009 απόφαση του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας, κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό κεφάλαια, ως προς τα οποία έγινε δεκτή η αίτηση αναίρεσης και αφορούν τους ως άνω τρεις αναιρεσίβλητους.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Και

Καταδικάζει εκείνους τους αναιρεσιβλήτους που ηττώνται, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε, αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 23 Δεκεμβρίου 2011 και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στην Αθήνα στις 25 Μαΐου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ