Supreme Court dismisses appeal rejecting employer's claim to offset employee's wage arrears against holiday bonuses.

Απόφαση 862 / 2019 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 862/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1 Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σοφία Καρυστηναίου, Μαρία Νικολακέα, Αρετή Παπαδιά και Σοφία Τζουμερκιώτη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 20η Νοεμβρίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέα Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ.

Του αναιρεσείοντος: Νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία "..." (...), όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στην Αθήνα και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξούσιας δικηγόρου Βασιλείας Πομπιέρη, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Σ.- Σ. του Δ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξούσιας δικηγόρου Χριστίνας Τασιοπούλου, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-12-2011 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών με αριθμό 2807/27-12-2011. Εκδόθηκαν η 1562/2013 απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν άσκησης έφεσης κατ' αυτής, η 4120/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 17-8-2017 και με αριθμό κατάθεσης 500069/17-8-2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Εισηγήτρια ορίσθηκε η αρεοπαγίτης, Σοφία Τζουμερκιώτη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 648, 653, 666, 679 ΑΚ, της 95/1949 διεθνούς σύμβασης "περί προστασίας του ημερομισθίου", που κυρώθηκε με το ν. 3248/1955, των άρθρων 2 της από 26-2-1975 ΕΓΣΣΕ, που κυρώθηκε με το ν. 133/1975, 3 παρ.1 και 3 του α.ν. 539/1945, 3 παρ.16 του ν. 4504/1966, 1 παρ.1 του ν. 435/1976, 1 παρ.2 του ν. 1082/1980 και 3 της 19040/1981 απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας "χορήγηση επιδομάτων εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα στους μισθωτούς όλης της χώρας που απασχολούνται με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου", συνάγεται ότι, ως τακτικές αποδοχές βάσει των οποίων υπολογίζονται τα δώρα εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα, οι αποδοχές άδειας και τα επιδόματα άδειας και εξευρίσκεται το ωρομίσθιο και η προσαύξηση για την παρεχόμενη υπερωριακή εργασία, νοούνται ο συμβατικός ή νόμιμος μισθός ή το ημερομίσθιο, καθώς και οποιαδήποτε άλλη πρόσθετη εργοδοτική παροχή, σε χρήμα ή σε είδος, που καταβάλλεται κατά τη διάρκεια της σύμβασης εργασίας, με την προϋπόθεση ότι η παροχή αυτή δίδεται σταθερά και μόνιμα ως συμβατικό αντάλλαγμα της παρεχόμενης εργασίας (ΟλΑΠ 16/2011).

2.Με το άρθρο 1 του ν. 1790/1988, ιδρύθηκε ο ... (...), ο οποίος είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και ανήκει εξολοκλήρου στο Δημόσιο. Κατά το άρθρο 14 παρ.3 του ανωτέρω ν. 1790/1988, "Το τακτικό καθώς και το έκτακτο προσωπικό με σχέση εργασίας δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου ορισμένου ή αορίστου χρόνου κατηγορίας γεωπόνων, μετεωρολόγων, μηχανικών, ηλεκτρονικών χειριστών αεροσκαφών, φυλάκων και μηχανοτεχνιτών συστημάτων ενεργητικής προστασίας των καλλιεργειών, που υπηρετεί, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, στους καταργούμενους με το άρθρο 17 παρ.2 του παρόντος νόμου Κλάδους Β' Ασφάλισης της Γεωργικής Παραγωγής και ΙΓ' Πρόληψης Ζημιών Γεωργικής Παραγωγικής του ΟΓΑ, μετατάσσεται αυτοδικαίως στον ..., μεταφερομένων αυτομάτως και των αντίστοιχων οργανικών θέσεών τους".

Εξάλλου, κατ' εξουσιοδότηση των άρθρων 3 και 12 περ. γ' του νόμου αυτού, εκδόθηκε ο "Κανονισμός Ασφάλισης Φυτικής Παραγωγής από τον Οργανισμό Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων", ο οποίος εγκρίθηκε με την 10570/29-3-1989 απόφαση του Υπουργού Γεωργίας, δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β' 260/14-4-1989 και έχει ισχύ νόμου. Με το άρθρο 27 του Κανονισμού αυτού, καθορίζονται τα έξοδα κίνησης και αποζημίωσης των οργάνων ασφάλισης του Οργανισμού και στην παρ.4 του άρθρου αυτού ορίζεται ότι: "Στους απασχολούμενους γεωπόνους στη διενέργεια πραγματογνωμοσυνών ζημιών της φυτικής παραγωγής (εκτιμήσεις, επανεκτιμήσεις, διαιτησίες, αναθεωρήσεις), στην άσκηση εποπτείας στις διενεργούμενες πραγματογνωμοσύνες, στην επισήμανση των ζημιών και στην παρακολούθηση της πορείας εξέλιξης των καλλιεργειών, καταβάλλεται αποζημίωση, το ποσό της οποίας ορίζεται κάθε φορά με αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου του ...

ή κατά ημέρα απασχόλησης ή κατά διενεργούμενη πραγματογνωμοσύνη ή σε συνδυασμό και των δύο τρόπων μαζί". Ακολούθως, εκδόθηκε νέος "Κανονισμός Φυτικής Παραγωγής από τον ...", ο οποίος εγκρίθηκε με την 15711/30-9-1998 απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Γεωργίας, δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 1079 Β'/14-10-1998 και, κατά το άρθρο 28 αυτού, άρχισε να ισχύει από την 1 Ιανουαρίου 1998.

Οι διατάξεις του άρθρου 27 του νέου Κανονισμού, με το οποίο καθορίζονται τα έξοδα κίνησης και αποζημίωσης των οργάνων ασφάλισης του Οργανισμού, είναι ταυτόσημες με αυτές του αντίστοιχου άρθρου του προηγούμενου Κανονισμού Φυτικής Παραγωγής.

3.Ο προβλεπόμενος από τη διάταξη του άρθρου 560 αρ.1 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας ουσιαστικού δικαίου παραβιάζεται, εάν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή, αντίθετα, αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου (όταν προσδίδεται σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή) είτε ως κακή εφαρμογή (όταν γίνεται εσφαλμένη υπαγωγή των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης), με αποτέλεσμα την κατάληξη σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016). Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ενστάσεων των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την αξιοποίηση των ουσιαστικών παραδοχών, ήτοι αποκλειστικά των πραγματικών περιστατικών που δέχεται το δικαστήριο της ουσίας ότι αποδείχθηκαν ή ότι δεν αποδείχθηκαν (ΑΠ 319/2017, ΑΠ 130/2016).

4.Στην προκειμένη περίπτωση, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, που δίκασε ως εφετείο, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης 4120/2017 απόφασής του (ΚΠολΔ 561 παρ.2), εκτιμώντας όλα τα αποδεικτικά μέσα, που παραδεκτά επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, δέχθηκε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, τα εξής ουσιώδη:

Ότι ο ενάγων (ήδη αναιρεσίβλητος) προσλήφθηκε με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, δυνάμει της 464/10-4-1984 απόφασης του Διοικητή του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΟΓΑ), ως τακτικός υπάλληλος του Οργανισμού αυτού, με βαθμό Α7 του Κλάδου Γεωπόνων. Ότι έκτοτε απασχολήθηκε στον κλάδο Β' Ασφάλισης Γεωργικής Παραγωγής του ΟΓΑ μέχρι την 1-11-1988, οπότε μετατάχθηκε αυτοδικαίως στο εναγόμενο (ήδη αναιρεσείον) νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου (ΝΠΙΔ) με την επωνυμία "..." (...), σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 1790/1988 και εντάχθηκε στον Κλάδο ΠΕ1- Γεωπόνων.

Ότι την 1-1-2001 κατατάχθηκε στο 11ο μισθολογικό κλιμάκιο της κλίμακας ΠΕ5, την 14-6-2002 του χορηγήθηκε το 12ο μ.κ., την 14-6-2004 το 13ο μ.κ., την 14-6-2006 το 14ο μ.κ., την 14-6-2008 το 15ο μ.κ. και την 14-6-2010 το 16ο μ.κ.. Ότι την 29-12-2010 ο ενάγων υπέβαλε την παραίτησή του, η οποία έγινε αποδεκτή με την 1585/5-1-2011 απόφαση του Προέδρου του ΔΣ του ...

και συνταξιοδοτήθηκε. Ότι με την 4751/28-2-2006 απόφαση του Προέδρου του ΔΣ του ..., ο ενάγων τοποθετήθηκε προϊστάμενος του υποκαταστήματος ... …όπου παρέμεινε μέχρι τη συνταξιοδότησή του. Ότι σε εκτέλεση της διάταξης της παρ.4 του άρθρου 27 του Κανονισμού Ασφάλισης Φυτικής Παραγωγής, εκδόθηκε η 27/4-4-1995 απόφαση του ΔΣ του ..., με την οποία ορίσθηκε ότι "Στους γεωτεχνικούς τακτικούς υπαλλήλους του ..., προϊσταμένους γενικής διεύθυνσης, διευθύνσεων υπηρεσιών και τμημάτων της Κεντρικής Διοίκησης και των περιφερειακών υποκαταστημάτων, οι οποίοι από τη φύση των καθηκόντων τους έχουν τη γενικότερη ευθύνη και εποπτεία επί θεμάτων ασφάλισης και πρόληψης των ζημιών της φυτικής παραγωγής και του ζωικού κεφαλαίου, καταβάλλεται κατά μήνα αποζημίωση, ακόμα και αν δεν πραγματοποιείται απομάκρυνση από την έδρα τους, η οποία καθορίζεται αντίστοιχα ίση με την αποζημίωση, που κάθε φορά δικαιούται, για 10 ημέρες απασχόλησης για την επισήμανση των ζημιών, την άσκηση εποπτείας, παρακολούθηση της πορείας και της εξέλιξης των καλλιεργειών και των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων κλπ.

Πέραν αυτής καμία άλλη αποζημίωση για άσκηση εποπτείας δεν χορηγείται κατά την εκτός έδρας απασχόλησή τους". Ότι με την 60/2002 απόφαση του ΔΣ του ..., ορίζονται τα εξής: "παρ.4 β. Στους γεωτεχνικούς υπαλλήλους του ..., που ασκούν καθήκοντα προϊσταμένου οργανικών μονάδων επιπέδου διεύθυνσης ή τμήματος της Κεντρικής Διοίκησης του ..., καθώς και καθήκοντα προϊσταμένου περιφερειακών υποκαταστημάτων καταβάλλεται, για όσο χρόνο ασκούν τα ως άνω καθήκοντα, ειδική μηνιαία αποζημίωση, το ύψος της οποίας ορίζεται στο ποσό που αντιστοιχεί σε 10 ημέρες εποπτείας, όπως αυτές καθορίζονται στην προηγούμενη περίπτωση.

Πέραν αυτού, καμία άλλη αποζημίωση για την άσκηση εποπτείας δεν χορηγείται κατά την εκτός έδρας απασχόλησή τους". Ότι, όπως προκύπτει από τις πιο πάνω αποφάσεις 27/1995 και 60/2002 του ΔΣ του ..., και οι δύο εκδόθηκαν σε εκτέλεση του άρθρου 27 του Κανονισμού Ασφάλισης Φυτικής Παραγωγής, αλλά και των όρων των σχετικών ΕΣΣΕ, που υπογράφηκαν από το Διοικητή του ...

και το σύλλογο των εργαζομένων, του οποίου ο ενάγων ήταν μέλος. Ότι, ειδικότερα, το εναγόμενο, σύμφωνα με το άρθρο 7 του ιδρυτικού του νόμου 1790/1988, είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και διοικείται από διοικητικό συμβούλιο. Ότι οι διατάξεις του άρθρου 8 παρ.1 και 2 θ ορίζουν τα εξής: "1. Το ΔΣ αποφασίζει για κάθε θέμα σχετικό με τη διοίκηση, διαχείριση και δράση του ..., εκτός από εκείνα που με τον παρόντα νόμο ανατίθενται σε άλλο όργανό του. 2.

Το ΔΣ είναι αρμόδιο ιδίως να α) [...], θ) αποφασίζει την κατάρτιση ειδικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις του προσωπικού του ..., για τις κάθε είδους αποδοχές του προσωπικού του ..., οι οποίες τελούν υπό την έγκριση του Υπουργού Γεωργίας". Ότι, σύμφωνα με το άρθρο 23 του ΚΚΠ- ... [ο οποίος εγκρίθηκε με την 36209/20-12-1994 (ΦΕΚ Β' 949/1994) απόφαση των Υπουργών Γεωργίας και Προεδρίας της Κυβέρνησης, όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε αργότερα με την παρ.15 του άρθρου 14 του ν. 1790/1988], οι αποδοχές του προσωπικού του καθορίζονται με συλλογικές συμβάσεις εργασίας, που υπογράφονται από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις του προσωπικού, μέλος των οποίων ήταν ο ενάγων, και τον Πρόεδρο του ΔΣ του ....

Ότι, σύμφωνα με τον όρο 9 της από 10-2-1995 ΕΣΣΕ "όροι αμοιβής και εργασίας των τακτικών υπαλλήλων του Οργανισμού Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων", "οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου και του Διοικητή του ..., οι οποίες εκδίδονται, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού Ασφάλισης, από τον ... της Φυτικής Παραγωγής και του Ζωικού Κεφαλαίου και του Κανονισμού Κατάστασης Προσωπικού ...

και ρυθμίζουν κάθε είδους και μορφής παροχές, αμοιβές, αποζημιώσεις κλπ του προσωπικού του ..., συνεχίζουν να διέπουν το προσωπικό". Ότι ο όρος αυτός της συλλογικής σύμβασης εργασίας διατηρήθηκε με όλες τις επόμενες συλλογικές συμβάσεις, που έχουν υπογραφεί από το έτος 1995 και εντεύθεν, ήτοι την ΕΣΣΕ του έτους 2008-2009, που εγκρίθηκε με την ΥΑ 313024/2008, ΦΕΚ Β' 1516/1-8-2008, με την οποία διατηρήθηκε ο παραπάνω όρος της από 10-2-1995 ΕΣΣΕ και η οποία στο άρθρο 5 αναφέρει ότι "κατά τα λοιπά ισχύουν οι διατάξεις των ΕΣΣΕ των ετών 1995-2007, στο μέτρο που αυτές δεν τροποποιούνται με την παρούσα".

Ότι η ίδια αναφορά γίνεται και στο άρθρο 3 της ΕΣΣΕ έτους 2003, που εγκρίθηκε με την 279971/2004 ΥΑ (ΦΕΚ Β' 101/23-1-2004), στο άρθρο 6 της ΕΣΣΕ 2004-2005 (ΥΑ 242695/2005, ΦΕΚ Β' 421/1-4-2005), καθώς και στο άρθρο 5 της ΕΣΣΕ έτους 2006-2007 (ΥΑ 275756/2006, ΦΕΚ Β' 1377/14-9-2006). Ότι ο ενάγων, ενόψει του ότι από το έτος 2006 μέχρι την συνταξιοδότησή του κατείχε τη θέση προϊσταμένου του υποκαταστήματος Αθηνών, ελάμβανε ανελλιπώς την ως άνω μηνιαία αποζημίωση για την άσκηση εποπτείας.

Ότι η αποζημίωση αυτή καταβαλλόταν σε αυτόν σταθερά και μόνιμα, ως αντάλλαγμα για την παρεχόμενη εργασία του και υπάγεται στην έννοια των τακτικών αποδοχών. Ότι η ένδικη παροχή, ως αποτελούσα μέρος των τακτικών μηνιαίων αποδοχών του ενάγοντος, έπρεπε να συνυπολογισθεί για τον υπολογισμό των επιδομάτων εορτών και άδειας των ετών 2006 και 2007.

Ότι το εναγόμενο, με την 26/5-2-2008 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του, αποφάσισε να υπολογίζεται εφεξής η ειδική αποζημίωση εποπτείας στα δώρα Χριστουγέννων, στα επιδόματα άδειας και στις τρίμηνες κατά τη συνταξιοδότηση αποδοχές των εν ενεργεία γεωτεχνικών υπαλλήλων του ..., που ασκούν καθήκοντα προϊσταμένων οργανικών μονάδων επιπέδου διεύθυνσης ή τμήματος της Κεντρικής Διοίκησης του ..., καθώς και καθήκοντα προϊσταμένου περιφερειακών υποκαταστημάτων.

Ότι έτσι, από το έτος 2008 και μέχρι τη συνταξιοδότηση του ενάγοντος, το εναγόμενο συνυπολόγιζε και την ειδική αυτή αποζημίωση στα δώρα και στο επίδομα άδειας. Στη συνέχεια, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, αφού προέβη στον υπολογισμό της ειδικής μηνιαίας αποζημίωσης εποπτείας στα επιδόματα εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα και στα επιδόματα άδειας των ετών 2006 και 2007, καθώς και στις αποδοχές άδειας του έτους 2010, έκρινε ότι το εναγόμενο οφείλει στον ενάγοντα, ως μισθολογικές διαφορές, το ποσό των 3.344,45 ευρώ.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο απέρριψε την έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης, με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή η ένδικη αγωγή και επιδικάσθηκε στον ενάγοντα το ποσό των 3.344,45 ευρώ, που αντιστοιχεί στις μισθολογικές διαφορές που προέκυψαν από τον υπολογισμό της ειδικής μηνιαίας αποζημίωσης εποπτείας στα επιδόματα εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα, στις αποδοχές άδειας και στα επιδόματα άδειας, κατά το επίδικο χρονικό διάστημα.

5.Έτσι που έκρινε το δικάσαν ως εφετείο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις αναφερόμενες ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, αφού η εν λόγω παροχή (ειδική αποζημίωση εποπτείας) εχορηγείτο παγίως κατά μήνα στον ενάγοντα, ως αντάλλαγμα της παρεχόμενης εργασίας του και, επομένως, αποτελούσε μέρος των τακτικών αποδοχών του και ως εκ τούτου έπρεπε να ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό των επιδομάτων εορτών (Χριστουγέννων- Πάσχα), των αποδοχών άδειας και του επιδόματος άδειας.

Επομένως, ο πρώτος λόγος της αίτησης, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα και αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 560 παρ.1 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος. Οι περιεχόμενες στον ίδιο λόγο πλημμέλειες από το άρθρο 560 αρ.5 και 6 ΚΠολΔ, συνιστάμενες στο ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ότι στερείται νόμιμης βάσης, διότι δεν έχει καμία επαρκή αιτιολογία, είναι απαράδεκτες λόγω αοριστίας, διότι, ως προς την πρώτη πλημμέλεια, δεν προσδιορίζονται στο αναιρετήριο τα "πράγματα" (αυτοτελείς ισχυρισμοί), που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ως προς δε τη δεύτερη πλημμέλεια, αφενός δεν αναφέρονται, έστω και συνοπτικά, οι ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης και αφετέρου δεν εξειδικεύονται οι ανεπάρκειες, που προσάπτονται στις παραδοχές.

6.Κατά το άρθρο 1 παρ.1 του ν. 1790/1988, "Ιδρύεται οργανισμός κοινής ωφέλειας με την επωνυμία ... (...), ο οποίος είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και ανήκει εξολοκλήρου στο Δημόσιο", κατά δε το άρθρο 15 παρ.2 εδάφιο τελευταίο του ίδιου νόμου, "ο ... απαλλάσσεται από δικαστικά τέλη για όλες τις δίκες του και απολαμβάνει όλες τις ατέλειες και τα δικαστικά και δικονομικά προνόμια που έχει το Δημόσιο".

Από τις παραπάνω, όμως, διατάξεις δεν συνεπάγεται ότι τα προνόμια αυτών (δικαστικά, δηλαδή δικονομικά) εκτείνονται και στις περιπτώσεις εκείνες, στις οποίες παρέχονται στο Δημόσιο προνόμια από το ουσιαστικό δίκαιο, σύμφωνα με το ν. 2362/1995 "περί δημοσίου λογιστικού και ελέγχου δαπανών του Κράτους", όπως είναι η διάταξη του άρθρου 90 παρ.3 αυτού, κατά την οποία "Η απαίτηση οποιουδήποτε των επί σχέσει δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου υπαλλήλων του Δημοσίου, πολιτικών ή στρατιωτικών, κατ' αυτού, που αφορά σε αποδοχές ή άλλες κάθε φύσεως απολαβές αυτών ή αποζημιώσεις, έστω και αν βασίζεται σε παρανομία των οργάνων του Δημοσίου ή στις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού διατάξεις, παραγράφεται μετά διετία από της γενέσεώς της".

Στην προκειμένη περίπτωση, το δικάσαν ως εφετείο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ότι η ένσταση του εναγομένου, που επαναφέρθηκε με λόγο έφεσης, περί διετούς παραγραφής των ενδίκων αξιώσεων του ενάγοντος, βάσει της διάταξης του άρθρου 90 του ν. 2362/1995, που ισχύει για τις αξιώσεις του Δημοσίου, είναι αβάσιμη, διότι στην κρινόμενη υπόθεση έχουν εφαρμογή οι διατάξεις των άρθρων 250 και 253 ΑΚ, και ως εκ τούτου οι ένδικες αξιώσεις (που αναφέρονται στο χρονικό διάστημα των ετών 2006 και 2007) υπόκεινται στην πενταετή παραγραφή των εν λόγω διατάξεων και ενόψει του ότι η ένδικη αγωγή επιδόθηκε την 29-12-2011, όπως προκύπτει από την ..88 Β/29-12-2011 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Χ.

Φ., δεν συμπληρώθηκε πενταετία. Με την κρίση ότι οι ένδικες αξιώσεις του ενάγοντος υπόκεινται σε πενταετή παραγραφή και όχι στη διετή παραγραφή που ισχύει για τις αξιώσεις του Δημοσίου, το δικαστήριο της ουσίας δεν παραβίασε τις διατάξεις του άρθρου 90 παρ.3 του ν.2362/1995 και αυτές των άρθρων 1 παρ.1 και 15 παρ.2 του ν. 1790/1988, μη εφαρμόζοντας την πρώτη και ερμηνεύοντας εσφαλμένα τις λοιπές.

Επομένως, ο δεύτερος λόγος της αίτησης, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα και αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 560 αρ.1 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος.

7.Με τον τρίτο λόγο της αίτησης, το αναιρεσείον προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι εσφαλμένα δεν έκανε δεκτό το σχετικό λόγο της έφεσής του, με τον οποίο παραπονιόταν για την κήρυξη της πρωτόδικης απόφασης προσωρινά εκτελεστής, κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 909 ΚΠολΔ. Ο λόγος αυτός είναι, προεχόντως, αλυσιτελής, διότι, κατά τις διατάξεις των άρθρων 321 και 904 παρ.2 ΚΠολΔ, η απόφαση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, η οποία είναι τελεσίδικη, δύναται να εκτελεσθεί.

8.Κατά τη διάταξη του άρθρου 440 ΑΚ, "Ο συμψηφισμός επιφέρει απόσβεση των μεταξύ δύο προσώπων αμοιβαίων απαιτήσεων, όσο καλύπτονται, αν είναι ομοειδείς κατά το αντικείμενο και ληξιπρόθεσμες", κατά δε τη διάταξη του άρθρου 664 ΑΚ, "Ο εργοδότης δεν μπορεί να συμψηφίσει οφειλόμενο μισθό σε απαίτησή του κατά του εργαζομένου, εφόσον ο μισθός αυτός είναι απολύτως αναγκαίος για τη διατροφή του εργαζομένου και της οικογένειάς του.

Η απαγόρευση αυτή δεν ισχύει για το συμψηφισμό με απαίτηση που έχει ο εργοδότης λόγω ζημίας που του προξένησε ο εργαζόμενος με δόλο κατά την εκτέλεση της σύμβασης εργασίας". Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι είναι δυνατή η απόσβεση ομοειδών, ληξιπροθέσμων απαιτήσεων δύο προσώπων στην έκταση που καλύπτονται η μία με την άλλη, εφόσον το ένα πρόσωπο δηλώσει στο έτερο τη βούλησή του για το σκοπό αυτό.

Ο κανόνας κάμπτεται, κατ' εξαίρεση, όταν πρόκειται για απαιτήσεις μισθολογικών παροχών. Έτσι, δεν υπόκεινται σε συμψηφισμό προς απαίτηση του εργοδότη, μεταξύ άλλων, οι αποδοχές και τα επιδόματα άδειας, καθώς και τα επιδόματα εορτών, συμπεριλαμβανόμενα στην έννοια των, τεκμαιρόμενων ως αναγκαίων για τη διατροφή του εργαζομένου και της οικογένειάς του, μισθολογικών παροχών, εκτός αν συντρέχει η εκτεθείσα εξαιρετική περίπτωση της προέλευσης της απαίτησης του εργοδότη από ζημία προκληθείσα εκ δόλου του εργαζομένου κατά την εκτέλεση της εργασίας του (ΑΠ 1269/2005).

Πέραν τούτων, η απαγόρευση του συμψηφισμού δεν ισχύει και όταν πρόκειται για απαιτήσεις του εργαζομένου, που δημιουργούνται μεν στο πλαίσιο λειτουργίας της σύμβασης εργασίας, αλλά δεν είναι μισθολογικής φύσης. Τέτοιες απαιτήσεις θεωρούνται εκείνες που έχουν χαρακτήρα αποκατάστασης, όπως η αποζημίωση που οφείλεται λόγω καταγγελίας της σύμβασης εργασίας (ΑΠ 943/2010).

Στην προκείμενη περίπτωση, απαντώντας το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, που δίκασε ως εφετείο, σε σχετικό λόγο έφεσης του εναγομένου (εκεί εκκαλούντος), δέχθηκε τα ακόλουθα: Ότι το εναγόμενο είχε προβάλει τον ισχυρισμό ότι διατηρεί κατά του ενάγοντος αξίωση για επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού των 1.505,43 ευρώ και ειδικότερα του ποσού των 1.138,41 ευρώ από αναδρομικές διαφορές αποδοχών του χρονικού διαστήματος από 1-1-2011 έως 31-3-2011, κατ' εφαρμογή του ν. 3899/2010, καθώς και του ποσού των 367,02 ευρώ, λόγω αναδρομικής κράτησης της εισφοράς αλληλεγγύης και της ειδικής εισφοράς υπέρ ΤΠΔΥ βάσει του ν. 3986/2011, ανταπαίτηση την οποία πρότεινε σε συμψηφισμό προς τις ένδικες απαιτήσεις του ενάγοντος για διαφορές επιδομάτων εορτών, αποδοχών άδειας και επιδόματος άδειας.

Ότι μη νόμιμα προτείνεται σε συμψηφισμό η ανωτέρω ανταπαίτηση κατά των ενδίκων αξιώσεων του ενάγοντος, οι οποίες προέρχονται από οφειλόμενες τακτικές αποδοχές, οι οποίες τεκμαίρονται ως αναγκαίες για τη διατροφή του εργαζομένου και της οικογένειάς του, το δε εναγόμενο δεν επικαλείται τις προϋποθέσεις της παρ.2 του άρθρου 664 ΑΚ.

Με την κρίση αυτή το δικαστήριο της ουσίας ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 664 ΑΚ, καθόσον οι ένδικες αξιώσεις, οι οποίες περιλαμβάνονται στην έννοια του τεκμαιρόμενου ως αναγκαίου για τη διατροφή του ενάγοντος και της οικογένειάς του μισθού, εμπίπτουν στην απαγόρευση του άρθρου 664 ΑΚ και επιπλέον ο περί συμψηφισμού ισχυρισμός, όπως φέρεται στο αναιρετήριο ότι προτάθηκε, δεν αναφέρεται σε απαίτηση του αναιρεσείοντος (εργοδότη) προελθούσα από ζημία αυτού, προκληθείσα από δόλο του αναιρεσιβλήτου (εργαζομένου) κατά την εκτέλεση της εργασίας του.

Επομένως, ο τέταρτος λόγος της αίτησης, με τον οποίο υποστηρίζεται το αντίθετο και αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 560 αρ.1 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος.

9.Σύμφωνα με τις σκέψεις αυτές και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης, πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αίτηση και να καταδικασθεί το αναιρεσείον, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτού (ΚΠολΔ 176, 183 και 191 παρ.2), μη συντρεχούσης περίπτωσης μείωσης των δικαστικών εξόδων, μολονότι το αναιρεσείον απολαμβάνει των απαλλαγών και ατελειών του Δημοσίου (άρθρο 15 παρ.2 ν. 1790/1988), διότι η νομική του υπηρεσία δεν διεξάγεται από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17-8-2017 και με αριθμό κατάθεσης 500069/17-8-2017 αίτηση για αναίρεση της 4120/2017 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στην πληρωμή χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου.

Κρίθηκε, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 17η Μαΐου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε σε έκτακτη, δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 18η Ιουλίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ