Supreme Court allows appeal on oath evidence omission but dismisses request to restore pre-execution status.

Απόφαση 862 / 2014 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 862/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Γεώργιο Γεωργέλλη, Δημήτριο Κράνη, Αντώνιο Ζευγώλη και Αριστείδη Πελεκάνο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 17 Φεβρουαρίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Καθολικής Επισκοπής Θήρας, που εδρεύει στη Θήρα Κυκλάδων και εκπροσωπείται νόμιμα σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονικού Δικαίου της Καθολικής Εκκλησίας, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Δούναβη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1 Ε. χας Π. Ο., το γένος Ν. Β. και 2 Ε. συζ. Μ. Κ., το γένος Γ. Ο., κατοίκων ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Μαρία Σφαλαγκάκου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2 Οκτωβρίου 2007 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και την από 16 Φεβρουαρίου 2008 ανταγωγή της ήδη αναιρεσείουσας που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Νάξου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4/2009 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 50/2012 του Εφετείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 25 Ιουλίου 2012 αίτησή της και το από 3 Σεπτεμβρίου 2012 δικόγραφο πρόσθετων λόγων αναίρεσης.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αριστείδης Πελεκάνος, ανέγνωσε την από 6 Φεβρουαρίου 2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου αναίρεσης και την απόρριψη όλων των λοιπών λόγων της αναίρεσης και όλων των λόγων του δικογράφου των προσθέτων λόγων αναίρεσης κατά της απόφασης 50/2012 του Εφετείου Αιγαίου.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας δήλωσε ότι παραιτείται από το δικόγραφο ως προς όλους τους λόγους αναίρεσης και αυτών των προσθέτων, πλην του πρώτου, και ζήτησε με το από 29 Ιουλίου 2013 δικόγραφο την επαναφορά των πραγμάτων στην κατάσταση, που υπήρχε πριν από την εκούσια εκ μέρους της αναιρεσείουσας εκτέλεση της προσβαλλόμενης απόφασης, η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την απόφαση 50/2012 του Εφετείου Αιγαίου, που εκδόθηκε μετά από αντίθετες εφέσεις και των δύο διαδίκων μερών, εξαφανίστηκε η 4/2009 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Νάξου ως προς το κεφάλαιο της αγωγής των αναιρεσιβλήτων και τη διάταξη των δικαστικών εξόδων επί της ανταγωγής της αναιρεσείουσας (για επιδίκαση ποινικής ρήτρας και εύλογης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης), έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή και επιδικάστηκε στις αναιρεσίβλητες, κατά ίσα μέρη, το ποσό των 255.324 ευρώ με τον νόμιμο τόκο υπό τις εκεί διακρίσεις ως οφειλόμενη εργολαβική αμοιβή του Π.

Ο. για την εκτέλεση του ενδίκου έργου από αυτόν, τον οποίο κληρονόμησαν εξ αδιαθέτου οι αναιρεσίβλητες, και συμψηφίστηκαν τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων για τη δίκη επί της ανταγωγής, η οποία απορρίφθηκε ως αβάσιμη με την πρωτόδικη απόφαση, που επικυρώθηκε ως προς αυτό από την εφετειακή. Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκαν η από 25-7-2012 αίτηση αναίρεσης και οι από 3-9-2012 πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης, από τα δικόγραφα των οποίων και ως προς όλους τους λόγους αυτών, πλην του πρώτου λόγου της αίτησης αναίρεσης, παραιτήθηκε νόμιμα η αναιρεσείουσα με σχετική δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου της, Νικολάου Δούναβη, μετά την εκφώνηση της υπόθεσης από το σχετικό πινάκιο και πριν από την προφορική συζήτησή της στο ακροατήριο, που καταχωρήθηκε στα οικεία πρακτικά.

Επομένως, σύμφωνα με τα άρθρα 294, 295 παρ. 1 και 297 ΚΠολΔ, επήλθε αυτοδίκαιη μερική κατάργηση της δίκης ως προς όλους τους λόγους του κύριου δικογράφου και των προσθέτων λόγων αναίρεσης, εκτός από τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, για τον οποίο γίνεται λόγος στη συνέχεια. Ο προβλεπόμενος από τον αρ. 11 γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης στοιχειοθετείται αν το δικαστήριο της ουσίας παρέλειψε να λάβει υπόψη, κατά την κατάστρωση του αποδεικτικού συλλογισμού του, αποδεικτικά μέσα, τα οποία οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν παραδεκτά και νόμιμα και τα οποία ήταν χρήσιμα για άμεση ή έμμεση (με συναγωγή τεκμηρίων) απόδειξη πραγματικών ισχυρισμών που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, δηλαδή παραδεκτών και νομίμων πραγματικών ισχυρισμών, που θεμελιώνουν την αγωγή ή τις ενστάσεις ή χρησιμεύουν για την απόκρουση της αγωγής ή των ενστάσεων και, ως εκ τούτου, επιδρούν στη διαμόρφωση του διατακτικού της απόφασης (Ολ.

ΑΠ 2/2008, 42/2012). Από τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339 και 340 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, κατά τη διαμόρφωση της κρίσης του ως προς τη βασιμότητα των πραγματικών ισχυρισμών που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οφείλει να λαμβάνει υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, που επικαλούνται και προσκομίζουν νόμιμα οι διάδικοι, χωρίς να απαιτείται ειδική αναφορά και χωριστή αξιολόγηση κάθε αποδεικτικού μέσου, αλλά αρκεί να προκύπτει με βεβαιότητα από όλο το περιεχόμενο της απόφασης ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα, που προσκομίστηκαν νόμιμα με επίκληση από τους διαδίκους (Ολ.

ΑΠ 42/2002). Ειδικότερα για τις ένορκες βεβαιώσεις, οι οποίες, κατά το άρθρο 270 παρ. 2 ΚΠολΔ, αποτελούν ιδιαίτερο και αυτοτελές αποδεικτικό μέσο, πρέπει στην απόφαση να γίνεται μνεία ότι λήφθηκαν υπόψη και ότι έχουν τηρηθεί οι νόμιμες προϋποθέσεις για τη λήψη τους, χωρίς να απαιτείται χωριστή μνημόνευση καθεμίας από αυτές.

Οι ένορκες βεβαιώσεις, όμως, που έχουν ληφθεί με αφορμή άλλη δίκη και προσκομίζονται με επίκληση κατά τη συζήτηση της ένδικης αγωγής δεν αποτελούν ιδιαίτερα αποδεικτικά μέσα και δεν απαιτείται ειδική μνεία αυτών στην απόφαση, αλλά αποτελούν απλά έγγραφα που συνεκτιμώνται για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, εκτός αν δόθηκαν για να χρησιμεύσουν ως αποδεικτικά μέσα στη συγκεκριμένη δίκη, οπότε δεν λαμβάνονται καθόλου υπόψη.

Σε αυτή την περίπτωση αρκεί να βεβαιώνεται στην απόφαση ότι έχουν ληφθεί υπόψη όλα τα έγγραφα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν νόμιμα οι διάδικοι, ώστε να μην παραμένει καμία αμφιβολία ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα και το σχετικό έγγραφο της ένορκης βεβαίωσης (ΑΠ 1633/2009, 227/2008).

Στην προκείμενη περίπτωση η αναιρεσείουσα με τον πρώτο λόγο αναίρεσης προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αρ. 11γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ότι το Εφετείο παρά τον νόμο δεν έλαβε υπόψη την 3957/16-9-2010 ένορκη βεβαίωση του ιερέα Ν. Κ., η οποία δόθηκε ενώπιον της συμβολαιογράφου Αθηνών Σπεράντζας - Πετρίνας Κωνστάντε, μετά από νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση των αναιρεσιβλήτων και την οποία η αναιρεσείουσα είχε επικαλεστεί με τις προτάσεις της κατά την εφετειακή δίκη και προσκομίσει (ως σχετικό 96) για την απόδειξη τόσο των πραγματικών ισχυρισμών της ανταγωγής της κατά των αναιρεσιβλήτων - εναγουσών - αντεναγομένων με αίτημα την επιδίκαση ποινικής ρήτρας και εύλογης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, που είχε απορριφθεί ως αβάσιμη με την εκκαλούμενη απόφαση 4/2009 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Νάξου, όσο και των πραγματικών ισχυρισμών που αυτή είχε αντιτείνει για την απόκρουση της αγωγής των αναιρεσιβλήτων σε βάρος της, η οποία, όπως ήδη σημειώθηκε, είχε γίνει εν μέρει δεκτή με την ίδια απόφαση ως προς το κεφάλαιο επιδίκασης εργολαβικής αμοιβής ποσού 255.324 ευρώ.

Όπως προκύπτει από την επισκόπηση των προτάσεων της αναιρεσείουσας στην κατ' έφεση δίκη (σελ. 180 επ. και 192), αυτή επικαλέστηκε πράγματι και προσκόμισε νόμιμα την προαναφερόμενη ένορκη βεβαίωση και τις σχετικές εκθέσεις επίδοσης .../13-9-2010 και .../13-9-2010 της δικαστικής επιμελήτριας …, με τις οποίες έγινε εμπρόθεσμη κλήτευση των αναιρεσιβλήτων να παραστούν κατά τη λήψη της σχετικής ένορκης βεβαίωσης.

Επίσης στο οικείο μέρος της προσβαλλόμενης απόφασης, όπου αναφέρονται τα αποδεικτικά μέσα που λήφθηκαν υπόψη για τη διαμόρφωση του αποδεικτικού πορίσματος, το Εφετείο δεν αναφέρει ότι έλαβε (γενικά) υπόψη όλες τις ένορκες βεβαιώσεις, που προσκόμισαν με επίκληση οι διάδικοι μετά από νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση των αντιδίκων τους.

Αντίθετα, αναφέρει ότι έλαβε υπόψη τρεις ένορκες βεβαιώσεις με αρ. 2269/15-11-2007, 12958/30-11-2007 και 12959/30-11-2007, που λήφθηκαν με επιμέλεια των εναγουσών - αναιρεσιβλήτων μετά από νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση των αντιδίκων τους ενώπιον της συμβολαιογράφου Πειραιώς Βενετίας Γιαννακοπούλου η πρώτη και ενώπιον της συμβολαιογράφου Θήρας Φωτεινής Νικολοπούλου οι δύο λοιπές, καθώς και δύο ένορκες βεβαιώσεις με αρ. 7205/29-7-2008 και 763/31-7-2008, που λήφθηκαν με επιμέλεια της 1ης εναγόμενης - αναιρεσείουσας μετά από νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση των αντιδίκων της ενώπιον του Ειρηνοδίκη Αθηνών και του συμβολαιογράφου Σύρου Σταματίου Λίνα, αντίστοιχα.

Εξάλλου, σε κανένα άλλο σημείο του αιτιολογικού της απόφασης δεν περιέχεται άμεση ή έμμεση αναφορά ή οποιαδήποτε νύξη για την επίμαχη ένορκη βεβαίωση και το περιεχόμενό της. Επομένως, δεν προκύπτει με βεβαιότητα ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα και την επίμαχη ένορκη βεβαίωση κατά τη διαμόρφωση του αποδεικτικού πορίσματός του, ο δε σχετικός λόγος αναίρεσης είναι βάσιμος.

Κατόπιν αυτών, πρέπει να αποφανθεί ο Άρειος Πάγος ότι έχει καταργηθεί η δίκη επί όλων των λόγων του κυρίου δικογράφου και του δικογράφου των προσθέτων λόγων αναίρεσης, πλην του πρώτου λόγου της αίτησης αναίρεσης και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στα σχετικά δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων. Επίσης πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς όλα τα κεφάλαιά της επί της αγωγής και της ανταγωγής, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση από το ίδιο δικαστήριο με διαφορετική σύνθεση, να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητες σε ένα μέρος των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας και να διαταχθεί η απόδοση σ' αυτή του παραβόλου, που καταβλήθηκε κατά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης.

Περαιτέρω και αφού προαποδείχτηκε από σχετικά έγγραφα, που επικαλέστηκε και προσκόμισε νόμιμα η αναιρεσείουσα κατά την αναιρετική δίκη, ότι αυτή εκτέλεσε εκουσίως την προσβαλλόμενη απόφαση, καταβάλλοντας σε καθεμία από τις αναιρεσίβλητες το ποσό των 184.950 ευρώ, γεγονός που άλλωστε δεν αμφισβητήθηκε από τις τελευταίες, πρέπει να γίνει δεκτή ως νόμιμη (άρθρο 579 παρ. 2 ΚΠολΔ) και βάσιμη η ένδικη αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση, η οποία ασκήθηκε με τις προτάσεις της αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στις 31-7-2013, δηλαδή πολύ πριν τη συζήτηση της υπόθεσης και πρέπει να υποχρεωθούν οι αναιρεσίβλητες να καταβάλουν στην αναιρεσείουσα τα αντίστοιχα χρηματικά ποσά με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της αναιρετικής απόφασης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αποφαίνεται ότι έχει καταργηθεί η δίκη επί της από 25-7-2012 αίτησης αναίρεσης και των από 3-9-2012 προσθέτων λόγων αναίρεσης, πλην του πρώτου λόγου της αίτησης αναίρεσης, της αναιρεσείουσας Καθολικής Επισκοπής Θήρας κατά της απόφασης 50/2012 του Εφετείου Αιγαίου.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.700) ευρώ.

Αναιρεί την προαναφερόμενη 50/2012 απόφαση του Εφετείου Αιγαίου.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχουν οι δικαστές που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

Δέχεται την αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην κατάσταση πριν από την εκούσια εκτέλεση της 50/2012 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου.

Υποχρεώνει καθεμία από τις αναιρεσίβλητες να καταβάλει στην αναιρεσείουσα το ποσό των εκατόν ογδόντα τεσσάρων χιλιάδων εννιακοσίων πενήντα (184.950) ευρώ με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της προκείμενης απόφασης.

Καταδικάζει τις αναιρεσίβλητες σε ένα μέρος από τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, το οποίο ορίζει στο ποσό των χιλίων (1.500) ευρώ.

Διατάσσει την απόδοση στην αναιρεσείουσα του παράβολου που καταβλήθηκε κατά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Απριλίου 2014.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 14 Απριλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ