Supreme Court dismisses prosecutor's appeal as time-barred due to missed 20-day limit for military court decisions ending prosecution.

Απόφαση 861 / 2016 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

ΑΡΙΘΜΟΣ 861/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βιολέττα Κυτέα Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αγγελική Αλειφεροπούλου, Δημήτριο Χονδρογιάννη, Δημήτριο Τζιούβα και Ιωάννη Μπαλιτσάρη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 15 Ιανουαρίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Εμμανουήλ Ρασιδάκη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελεύς) και του Γραμματέως Γερασίμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέως του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, περί αναιρέσεως της υπ’ αριθμ. 4/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης. Με κατηγορούμενο τον Γ. Γ. του Κ. και πολιτικώς ενάγοντες τους 1. Ε. Τ. του Κ., 2. Κ. Τ. του Ε., 3. Μ. Τ. του Ε. και 4. Φ. Τ. του Ι..

Το Συμβούλιο του Τριμελούς Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης, με το ως άνω βούλευμά του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτό, και ο αναιρεσείων Εισαγγελεύς του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου ζητεί τώρα την αναίρεση αυτού, για τους λόγους που αναφέρονται στην με αριθμό και ημερομηνία 2/26-2-2016 έκθεση αναιρέσεως, η οποία συντάχθηκε ενώπιον της Γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Σταυρούλας Ντουχανιάρη και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 402/2015.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Εμμανουήλ Ρασιδάκη εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Βασιλικής Θεοδώρου με αριθμό 160/21-10-2015, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα: "Εισάγω ενώπιον του Δικαστηρίου Σας(σε Συμβούλιο), σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 476 παρ.1, 485 παρ.1 και 513 ΚΠΔ, την με αριθμό 2/26-2-2015 αίτηση αναίρεσης του Εισαγγελέα του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου Αθηνών κατά της με αριθμό 4/2015 απόφασης του Τριμελούς Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης, με την οποία το ως άνω δικαστήριο έπαυσε οριστικά την ποινική δίωξη που ασκήθηκε κατά του Γ.

Γ. του Κ., για την πράξη της συκοφαντικής δυσφήμησης κατά συρροή, λόγω παραγραφής και εκθέτω τα εξής: Κατά τη διάταξη του άρθρου 214 εδ. ε’ ΣΠΚ "Για την εφαρμογή του Κώδικα αυτού (:ΣΠΚ), όπου στον ΚΠΔ ή σε άλλες δικονομικές διατάξεις αναφέρεται εισαγγελέας εφετών, εφετείο και συμβούλιο εφετών νοούνται ο εισαγγελέας του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, το Αναθεωρητικό Δικαστήριο και το συμβούλιο του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου αντίστοιχα".

Από δε τις διατάξεις των άρθρων 504 παρ.1 και 2, 505 παρ.1 δ εδ. τελευταίο και 507 παρ.1 εδ.β ΚΠΔ προκύπτει ότι ο Εισαγγελέας Εφετών μπορεί να ζητήσει την αναίρεση, μεταξύ άλλων, των αποφάσεων που παύουν ή κηρύσσουν απαράδεκτη την ποινική δίωξη ή κηρύσσουν υλική αναρμοδιότητα και, όπως απαγγέλθηκαν, δεν προσβάλλονται με έφεση, για όλους τους λόγους που αναφέρονται στη διάταξη του άρθρου 510 ΚΠΔ.

Περαιτέρω από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 205, 207-214 του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα (Σ.Π.Κ., που κυρώθηκε με το νόμο 2287/1995), 505 παρ. 1δ και 510 παρ. 1 ΚΠΔ προκύπτει, μεταξύ άλλων ότι από τις αναφερόμενες στο τελευταίο αυτό άρθρο περιπτώσεις υπέρβασης εξουσίας (510 παρ. 1 στοιχ. Η μετά την κατάργηση της περίπτωσης Η με το άρ. 50 παρ. 4 του ν. 3160/03), η επίλυση προκαταρκτικού ζητήματος που υπάγεται στην αποκλειστική αρμοδιότητα των πολιτικών δικαστηρίων (περ.

β), η παράβαση διατάξεων που ρυθμίζουν την παράσταση πολιτικής αγωγής κατά τα άρθρα 65 παρ. 1, 66 παρ. 1 του ΚΠΔ (περ. γ), καθώς και η καταδίκη για έγκλημα για το οποίο δεν υποβλήθηκε νόμιμα η απαιτούμενη έγκληση ή αίτηση ή για το οποίο δεν δόθηκε η άδεια δίωξης ή για το οποίο δεν έχει επιτραπεί ρητά η έκδοση (περ.

δ), συνιστούν λόγους αναθεώρησης των οριστικών αποφάσεων των στρατοδικείων, ενώ η οποιαδήποτε άλλη περίπτωση υπέρβασης εξουσίας αποτελεί λόγο αναίρεσης των ανωτέρω αποφάσεων, όπως επίσης λόγο αναίρεσης συνιστά και η έλλειψη από την απόφαση της ειδικής αιτιολογίας που επιβάλλει το Σύνταγμα καθώς και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης (άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Δ και Ε του ΚΠΔ). Επίσης από τις αυτές πιο πάνω διατάξεις και ειδικότερα από την διάταξη του άρθρου 212 του ΣΠΚ, προκύπτει ότι για κάθε δικαιούμενο πρόσωπο συνεπώς και για τον Εισαγγελέα του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, η προθεσμία άσκησης των ενδίκων μέσων της αίτησης αναθεώρησης και της αίτησης αναίρεσης κατά των οριστικών αποφάσεων των στρατοδικείων είναι είκοσι ημέρες για καθένα από τα ένδικα αυτά μέσα και αρχίζει, η μεν προθεσμία της αίτησης αναθεώρησης των αποφάσεων αυτών {στρατοδικείων}, από την καταχώρηση των στοιχείων τους καθαρογραμμένων σε ειδικό βιβλίο καθαρογράφησης αποφάσεων που τηρείται στην γραμματεία του δικαστηρίου, η δε προθεσμία της αίτησης αναίρεσης, εφόσον δεν έχει ασκηθεί αίτηση αναθεώρησης, μετά την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας της τελευταίας αυτής αίτησης.

Την αίτηση του δε για αναίρεση των αποφάσεων των στρατοδικείων μπορεί ο Εισαγγελέας του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, να δηλώσει και στον γραμματέα του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου (509 1β ΚΠΔ, 213 παρ. 1 ΣΠΚ), ο οποίος (εισαγγελέας) μπορεί να εκκαλεί και κάθε απόφαση του στρατοδικείου, μεταξύ των οποίων και αυτές που, παύουν οριστικά την ποινική δίωξη λόγω παραγραφής (205, 207 ΣΠΚ, ΚΠΔ), και οι οποίες δεν υπόκεινται σε έφεση, ούτε σε αναθεώρηση, υπόκεινται όμως σε αναίρεση, εντός προθεσμίας είκοσι ημερών (20) ημερών, που αρχίζει από την καταχώρηση των στοιχείων της απόφασης καθαρογραμμένης σε ειδικό βιβλίο καθαρογράφησης αποφάσεων που τηρείται στην γραμματεία του δικαστηρίου(άρθρο 212 ΣΠΚ) {Α.Π 861/2009, Α.Π 652/2008}.

Εν προκειμένω η προσβαλλόμενη με αίτηση αναίρεσης από τον Εισαγγελέα του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου Αθηνών με αριθμό 4/2015 απόφαση του Τριμελούς Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης, για υπέρβαση εξουσίας, (για περίπτωση που επιτρέπεται η άσκηση αναίρεσης αφού σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν η οριστική παύση της ποινικής δίωξης λόγω παραγραφής, ως υπέρβαση εξουσίας δεν αποτελεί λόγο αναθεώρησης, κατά το άρθρο 209 ΣΠΚ, αλλά αποτελεί λόγο αναίρεσης), καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο καθαρογράφησης αποφάσεων που τηρείται στην γραμματεία του ανωτέρω δικαστηρίου στις 27-1-2015, η δε αίτηση αναίρεσης κατ’ αυτής ασκήθηκε από τον Εισαγγελέα του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου μετά την παρέλευση είκοσι ημερών από την ως άνω καταχώρηση, στις 26-2-2015, ήτοι εκπρόθεσμα, και κατά συνέπεια πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη, ενόψει των προηγούμενων αναπτύξεων, αφού από τη διάταξη του άρθρου 476 παρ.1 συνάγεται ότι μία από τις περιπτώσεις κατά τις οποίες το ένδικο μέσο της αναίρεσης κηρύσσεται απαράδεκτο από το δικαστήριο του Αρείου Πάγου στο οποίο συζητήθηκε, είναι και εκείνη κατά την οποία ασκήθηκε εκπρόθεσμα. Για τους λόγους αυτούς Προτείνω: Α. Να απορριφθεί, ως απαράδεκτη η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης. Η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Βασιλική Θεοδώρου".

Αφού άκουσε

τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και έπειτα αποχώρησε.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, υπέρβαση εξουσίας, που ιδρύει τον εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Η’ του ΚΠΔ λόγο αναιρέσεως, υπάρχει όταν το δικαστήριο ή ασκεί δικαιοδοσία την οποία εκ του νόμου δεν έχει ή χωρίς να συντρέχουν στη συγκεκριμένη περίπτωση οι προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος για την άσκησή της είτε αρνείται να ασκήσει τη δικαιοδοσία την οποία έχει από το νόμο, παρ’ όλον ότι συντρέχουν οι όροι άσκησής της.

Ενδεικτικώς δε αναφέρονται στην ανωτέρω διάταξη οι υπό τα στοιχεία α’ , β’ , γ’ και δ’ περιπτώσεις υπερβάσεως εξουσίας. Περαιτέρω από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 205, 207-214 του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα (Σ.Π.Κ., που κυρώθηκε με το νόμο 2287/1995), 505 παρ. 1 εδ. δ’ και 510 παρ. 1 ΚΠΔ προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι από τις αναφερόμενες στο τελευταίο αυτό άρθρο περιπτώσεις υπερβάσεως εξουσίας (510 παρ. 1 στοιχ.

Η’ μετά την κατάργηση της περιπτώσεως Θ’ με το άρθρ. 50 παρ. 4 του ν. 3160/03), συνιστούν λόγους αναθεωρήσεως των οριστικών αποφάσεων των στρατοδικείων, (αυτών δηλ. που όπως απηγγέλθησαν δεν προσβάλλονται με έφεση ("αμετάκλητες") μόνον η επίλυσις προκαταρκτικού ζητήματος, που υπάγεται στην αποκλειστική αρμοδιότητα των πολιτικών δικαστηρίων (περ.

β’ ), η παράβασις διατάξεων που ρυθμίζουν την παράσταση πολιτικής αγωγής κατά τα άρθρα 65 παρ. 1, 66 παρ. 1 του ΚΠΔ (περ. γ) και η καταδίκη για έγκλημα για το οποίο δεν υποβλήθηκε νομίμως η απαιτούμενη έγκλησις ή αίτησις ή για το οποίο δεν εδόθη η άδεια διώξεως ή για το οποίο δεν έχει επιτραπεί ρητώς η έκδοσις (περ.

δ’ ), ενώ η οποιαδήποτε άλλη περίπτωσις υπερβάσεως εξουσίας αποτελεί λόγο αναιρέσεως των ανωτέρω αποφάσεων, όπως όταν το δικαστήριο αποφάσισε για υπόθεση που δεν υπάγεται στη δικαιοδοσία του. Επίσης λόγο αναιρέσεως συνιστά και η έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας από την απόφαση κατά το Συντ.

και τον ΚΠΔ ως και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως (άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ και Ε’ του ΚΠΔ). Επίσης από τις αυτές ως άνω διατάξεις και ειδικότερον από την διάταξη του άρθρου 212 του ΣΠΚ, προκύπτει ότι για κάθε δικαιούμενο πρόσωπο συνεπώς και για τον Εισαγγελέα του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, η προθεσμία ασκήσεως των ενδίκων μέσων της αιτήσεως αναθεωρήσεως και της αιτήσεως αναιρέσεως κατά των οριστικών αποφάσεων των στρατοδικείων είναι είκοσι ημέρες για καθένα από τα ένδικα αυτά μέσα και αρχίζει, η μεν προθεσμία της αιτήσεως αναθεωρήσεως των αποφάσεων αυτών (στρατοδικείων), από την καταχώρηση των στοιχείων τους καθαρογραμμένων σε ειδικό βιβλίο καθαρογραφής αποφάσεων, που τηρείται στην γραμματεία του δικαστηρίου, η δε προθεσμία της αιτήσεως αναιρέσεως, εφ’ όσον δεν έχει ασκηθεί αίτησις αναθεωρήσεως, μετά την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας της τελευταίας αυτής αιτήσεως.

Την αίτηση του δε για αναίρεση των αποφάσεων των στρατοδικείων μπορεί ο Εισαγγελέας του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, να δηλώσει και στον γραμματέα του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου (509 1β ΚΠΔ, 213 παρ. 1 ΣΠΚ), (ο οποίος, εισαγγελέας μπορεί να εκκαλεί και κάθε αθωωτική απόφαση του στρατοδικείου κατά τα άρθρα (205, 207 ΣΠΚ, 486 ΚΠΔ).

Δεν είναι, όμως αθωωτικές και ως εκ τούτου δεν υπόκεινται σε έφεση οι αποφάσεις, που παύουν οριστικώς την ποινική δίωξη, υπόκεινται όμως σε αναίρεση, μετά την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας για την άσκηση κατ’ αυτών αιτήσεως αναθεωρήσεως για τους προαναφερθέντες λόγους. Επομένως, οι αποφάσεις που παύουν οριστικώς την ποινική δίωξη, δεν υπόκεινται σε αναθεώρηση για υπέρβαση εξουσίας, παρά μόνον (υπόκεινται) σε αναίρεση εντός προθεσμίας είκοσι (20) ημερών από της καταχωρήσεώς τους καθαρογραμμένων στο ως άνω ειδικό βιβλίο.

Περαιτέρω εκπρόθεσμη άσκηση του άνω ενδίκου μέσου τότε μόνο συγχωρείται, σύμφωνα με την πηγάζουσα από το άρθρο 255 του Αστικού Κώδικα γενική αρχή του δικαίου, κατά την οποία κανείς δεν υποχρεούται στα αδύνατα, όταν στην κατά το άρθρο 474 του ΚΠοινΔ έκθεση ή στην κατ’ άρθρο 473 παρ. 2 του ΚΠοινΔ δήλωση προς τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, γίνεται επίκληση των περιστατικών, τα οποία συνιστούν ανώτερη βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα, που κατέστησαν αδύνατη την εμπρόθεσμη άσκηση, καθώς και των αποδεικτικών μέσων που αποδεικνύουν τα περιστατικά αυτά.

Άλλως, η αίτηση αναιρέσεως είναι απαράδεκτη ως εκπρόθεσμη και ως τοιαύτη, όπως προκύπτει εκ του συνδυασμού των διατάξεων των άνω άρθρων 476 και 513 ΚΠοινΔ, απορρίπτεται. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα επισκοπούμενα παραδεκτώς έγραφα της δικογραφίας, με την προσβαλλόμενη υπ’ αριθμ. 4/2015 απόφασή του, που δημοσιεύθηκε την 8-1-2015, το Τριμελές Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης, έπαυσε οριστικά την ποινική δίωξη κατά του κατηγορουμένου Γ.

Γ. του Κ., λόγω παραγραφής του αξιοποίνου της πράξεως της συκοφαντικής δυσφημήσεως κατά συρροήν, που φέρεται ότι ετέλεσε στην Θεσσαλονίκη την 11-6-2009, η οποία (παραγραφή του αξιοποίνου) επήλθε ένεκα ακυρότητος της επιδόσεως του σχετικού κλητηρίου θεσπίσματος στον κατηγορούμενο αυτόν, που έγινε εντός της πενταετούς παραγραφής της και παρόδου στην συνέχεια αυτής χωρίς να γίνει νέα έγκυρη επίδοσις.

Η απόφαση αυτή καταχωρήθηκε καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο καθαρογεγραμμένων αποφάσεων, που τηρείται από την Γραμματεία του προαναφερομένου δικαστηρίου στις 27-1-2015 (βλ. την από 10-3-2015 σχετική υπηρεσιακή βεβαίωση του Γραμματέως του ως άνω δικαστηρίου). Η υπό κρίσιν αναίρεση, με μόνους λόγους (αναιρέσεως) εκείνον της κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Η’ του ΚΠΔ υπερβάσεως εξουσίας και, κατ’ εκτίμησιν, εκείνον της, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε’ , εσφαλμένης ερμηνείας και εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διατάξεως, ασκήθηκε με έκθεση του Εισαγγελέως του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου στον Γραμματέα του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου την 26-2-2015, ήτοι μετά την πάροδο της κατά νόμο ως άνω εικοσαημέρου προθεσμίας, χωρίς σ’ αυτήν να εκτίθεται η συνδρομή ανωτέρας βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος, που να δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκησή της.

Δεδομένου δε ότι η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, ως τοιαύτη στρατοδικείου, που έπαυσε την ποινική δίωξη λόγω παραγραφής της αποδιδομένης στον κατηγορούμενο αξιοποίνου πράξεως, δεν υπόκειται, συμφώνως προς τις προαναφερθείσες διατάξεις, σε αναθεώρηση για υπέρβαση εξουσίας, για άλλον, εκτός των ανωτέρω λόγων αυτής (υπερβάσεως εξουσίας), ουδέ για εκείνον εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ.

Ε’ , της εσφαλμένης ερμηνείας και εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διατάξεως, αλλ’ υπόκειται μόνον σε αναίρεση εντός της προθεσμίας των είκοσι ημερών από της καταχωρήσεώς της καθαρογεγραμμένης στο οικείο βιβλίο, η οποία (προθεσμία), κατά τα εκτεθέντα, κατά τον χρόνο ασκήσεώς της και είχε παρέλθει, πρέπει, η κρινομένη αίτηση αναιρέσεως συμφώνως προς τα άρθρα 513 παρ. 1 εδ.

α’ και 476 παρ. 1 ΚΠοινΔ, ν’ απορριφθεί ως απαράδεκτη, λόγω εκπροθέσμου ασκήσεως της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 26-2-2015 αίτηση του Εισαγγελέως του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου, για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 4/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Μαρτίου 2016. Και,

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 15 Απριλίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ