Supreme Court allows appeal against land damage compensation exceeding restoration costs under Article 281 AC. The court found the lower court erred in rejecting the abuse of right claim.
Greece (EL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Greece allowed the appellant's appeal against the First Instance Court's decision to award compensation based on restoration costs. The appellants argued that the compensation amount exceeded the actual value of the damaged land, constituting an abuse of right under Article 281 of the Civil Code. The Court held that the lower court erred by treating the compensation amount as a matter of substantive assessment rather than applying the statutory limitation, thus violating Article 281 AC and remanding the case for retrial.
Legislator headnote
AI generatedArticle 281 AC; Article 559(1) KPolD: When the value of damaged property is less than the restoration cost, a claim for compensation based on restoration costs may be rejected as excessive under Article 281 AC, and the lower court erred if it treated the amount as a matter of substantive assessment rather than applying the statutory limitation.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 859 / 2008 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 859/2008
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Α1' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Ρήγα, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε και Δημήτριο Πατινίδη, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 21 Ιανουαρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει μεταξύ :
Του αναιρεσείοντος: Χ, τον οποίο εκπροσώπησαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι του Κωνσταντίνος Καλλέργης και Βασίλειος Παρασκευόπουλος
Των αναιρεσιβλήτων: Ψ1, για τον εαυτό της ατομικά και ως συγκληρονόμου και καθολικής διαδόχου του αποβιώσαντος Ψ, Ψ2, ως συγκληρονόμου και καθολικού διαδόχου του αποβιώσαντος Ψ και Ψ3 ως συγκληρονόμου και καθολικής διαδόχου του αποβιώσαντος Ψ, τους οποίους εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος τους Βασίλειος Θεοτοκάτος.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24.11.1998 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρεθύμνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 14/2000 προδικαστική, 28/2002 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 23/2005 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητά ο αναιρεσείων με την από 03.05.2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης-Σπυρίδων Τέντες ανέγνωσε την από 12.01.2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως. Οι πληρεξούσιοι του αναιρεσείοντος ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Αν η αξία του βλαβέντος κατόπιν αδικοπραξίας πράγματος υπολείπεται της δαπάνης αποκαταστάσεώς του, η αγωγή προς αποζημίωση που λαμβάνει ως βάση υπολογισμού της ζημίας την ως άνω δαπάνη μπορεί να αποκρουσθεί, κατά το υπερβάλλον, ως καταχρηστική κατά την έννοια του άρθρου 281 ΑΚ. Διότι, ενόψει και της αρχής της αποκαταστάσεως του δανειστή στην προ του ζημιογόνου γεγονότος κατάσταση, που διέπει το δίκαιο της αποζημιώσεως, το ασκούμενο κατά τον άνω τρόπο δικαίωμα υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη, τα χρηστά ήθη και ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός του.
Στην προκειμένη περίπτωση, οι αναιρεσίβλητοι με την αγωγή τους εζήτησαν αποζημίωση σε χρήμα για τη βλάβη την οποία υπέστη οικόπεδό τους από εκτεταμένες εκχωματώσεις που ενήργησε σ' αυτό αυθαιρέτως ο αναιρεσείων, συνεπεία των οποίων αλλοιώθηκε η μορφολογία του εδάφους. Την αιτούμενη αποζημίωση υπολόγισαν οι ενάγοντες με βάση τη δαπάνη αποκαταστάσεως των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση με τα απαιτούμενα τεχνικά μέσα.
Ο εναγόμενος, μεταξύ άλλων, προέβαλε ένσταση καταχρηστικής ασκήσεως δικαιώματος, στηριζόμενη στον ισχυρισμό ότι η αιτούμενη αποζημίωση υπερβαίνει κατά πολύ την πραγματική αξία του πράγματος. Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του έκανε δεκτή την αγωγή, αφού απέρριψε την ως άνω ένσταση καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος, ως νόμω αβάσιμη, με την αιτιολογία ότι η διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ δεν εφαρμόζεται όσον αφορά το ύψος του αιτήματος της αγωγής, το οποίο είναι θέμα ουσιαστικής εκτιμήσεως.
Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ, υποπίπτοντας έτσι στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ. Κατ' ακολουθίαν, ο σχετικός δεύτερος λόγος της αναιρέσεως είναι βάσιμος.
Μετά ταύτα, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ακολούθως δε να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την 23/2005 απόφαση του Εφετείου Κρήτης.
Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και
Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2000) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 27 Μαρτίου 2008.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 17 Απριλίου 2008.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ