Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds and partially allows interest claim against railway company.

Απόφαση 858 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 858/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα και Γεώργιο Χρυσικό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Δεκεμβρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:

Α. Της αναιρεσείουσας:Ανώνυμης εταιρίας, (άμα και) Δημόσιας Επιχειρήσεως, υπό την επωνυμία "Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος " (ΟΣΕ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ηλία Δημάκη.

Της αναιρεσιβλήτου:Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Εταιρία Διαχείρισης Τουριστικών, Ναυτιλιακών, Επιχειρήσεων Ε.Ο.Μ.Α ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρήστο Καραμανλή.

Β. Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Εταιρία Διαχείρισης Τουριστικών, Ναυτιλιακών, Επιχειρήσεων Ε.Ο.Μ.Α ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρήστο Καραμανλή.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης εταιρίας, (άμα και) Δημόσιας Επιχειρήσεως, υπό την επωνυμία "Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος " (ΟΣΕ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ηλία Δημάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25 Σεπτεμβρίου 2001 αγωγή της ως άνω εταιρίας "Ε.Ο.Μ.Α. Α.Ε" που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3306/2004 του ιδίου και 6924/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα-αναιρεσίβλητη με την από 12 Ιουλίου 2006 αίτησή της ως και η αναιρεσίβλητη-αναιρεσείουσα με την 29 Ιουνίου 2006 όμοια.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Αρεοπαγίτης Βασίλειος Φούκας, ανέγνωσε τις από 27 Νοεμβρίου 2008 εκθέσεις του, με τις οποίες εισηγήθηκε α)επί της από 12.7.2006 αιτήσεως:να γίνει δεκτός ο δεύτερος και να απορριφθεί ο πρώτος λόγος αναιρέσεως και β)επί της από 29.6.2006 αιτήσεως: την απόρριψη της αναιρέσεως.

Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσειουσών ζήτησαν την παραδοχή των αιτήσεων, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή των, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, η από 12-7-2006 αίτηση του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣΕ) και η από 29-6-2006 αίτηση της εταιρίας με την επωνυμία "Εταιρία Διαχείρισης Τουριστικών Ναυτιλιακών Επιχειρήσεων E.Ο.M.A.A.E.", περί αναιρέσεως της υπ' αριθμό 6924/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, πρέπει να συνεκδικασθούν λόγω της πρόδηλης συναφείας τους (άρθρα 573 παρ. 1 και 246 ΚΠολΔ).

Α) Επί της από 12-7-2006 αιτήσεως αναιρέσεως του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣΕ).

Επειδή, εκ του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα, δηλαδή αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το με ημερομηνία 23.12.2007 δικόγραφο της εφέσεως της ήδη αναιρεσίβλητηςκατά της υπ' αριθμό 3.306/2004 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, αυτή ζήτησε να εξαφανισθεί η εκκαλούμενη απόφαση διότι κακώς εκτίμησε τις αποδείξεις και δέχθηκε ότι η εναγομένη εξόφλησε τις απαιτήσεις της κατ' αυτής με παραίτηση από αυτές.

Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε, μέσα από εκτίμηση των αποδείξεων, κατά την ανέλεγκτη κρίση του, ότι η απαίτηση της ενάγουσας κατά της εναγομένης αποσβέσθηκε με παραίτηση, πλην ποσού 7.491,74 ευρώ, το οποίο επιδίκασε σε αυτήν. Επομένως, ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη η πλημμέλεια ότι έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν είναι αβάσιμος.

Ο ίδιος λόγος της αναιρέσεως, κατά το μέρος με το οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση έλλειψη νόμιμης βάσεως, διότι έκρινε ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο... "και μη εφαρμόζοντας ορθώς τον Νόμον" δέχθηκε εσφαλμένα ότι εξοφλήθηκε η απαίτηση της ενάγουσας κατά της εναγομένης, είναι αβάσιμος, διότι πρόκειται για περιττή φράση που χρησιμοποιήθηκε κατά την εκτίμηση των αποδείξεων.

Επειδή, κατά το άρθρο 522 ΚΠολΔ, με την άσκηση της εφέσεως η υπόθεση μεταβιβάζεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο μέσα στα όρια που καθορίζονται από την έφεση και τους πρόσθετους λόγους.

Αν η πρωτόδικη απόφαση απέρριψε την αγωγή κατά την κύρια απαίτηση και τους τόκους και αυτή προσβάλλεται από τον ενάγοντα με έφεση μόνο ως προς το κεφάλαιο της απαίτησης, η υπόθεση μεταβιβάζεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο ως προς αυτή, ώστε, αν επιδικασθεί και το κεφάλαιο των τόκων, μετά την παραδοχή της κυρίας απαίτησης, τότε το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε, υπό την έννοια ότι δεν έχει αχθεί νομίμως ενώπιόν του, γι' αυτό και η απόφαση του Εφετείου υπόκειται σε αναίρεση κατ' άρθρο 559 αρ. 9 ΚΠολΔ.

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα διαδικαστικά έγγραφα της υποθέσεως, προκύπτουν τα εξής: Η ενάγουσα, με την από 25.9.2001 αγωγή της κατά της εναγομένης, ζήτησε να υποχρεωθεί αυτή να της καταβάλει το ποσό των 4.530.000 δραχμών, νομιμοτόκως από 21.11.1994. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, με την υπ' αριθμό 3306/2004 οριστική απόφασή του, έκρινε νόμιμη την αγωγή, πλήν του κεφαλαίου της περί επιδικάσεως τόκων από χρόνο προγενέστερο από αυτόν της επιδόσεως της αγωγής και στη συνέχεια απέρριψε αυτή κατά το μέρος που κρίθηκε νόμιμη, ως κατ' ουσίαν αβάσιμη. Η ενάγουσα άσκησε κατά της αποφάσεως αυτής την από 23.12.2004 έφεση, με την οποία δεν διατυπώνει κανένα παράπονο για την απόρριψη ως μη νομίμου, του κεφαλαίου των τόκων, ώστε η υπόθεση δεν μεταβιβάσθηκε στο Εφετείο ως προς το κεφάλαιο αυτό. Το Εφετείο, το οποίο, μετά την παραδοχή της αγωγής ως προς την κυρία απαίτηση, επιδίκασε και τόκους, υπέπεσε στη πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 9 ΚΠολΔ, ώστε είναι βάσιμος, ο δεύτερος λόγος της αναιρέσεως. Επομένως πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το κεφάλαιο των επιδικασθέντων τόκων και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Β) Επί της από 29-6-2006 αιτήσεως αναιρέσεως της Εταιρίας Διαχείρισης Ξενοδοχειακών, Τουριστικών, Ναυτιλιακών Επιχειρήσεων (E.Ο.M.A.A.E.):

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 3 του ΝΔ της 4/4-9-1935 περί διοικήσεως των σιδηροδρόμων του Ελληνικού Κράτους, η οποία διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 10 παρ. 11 το Ν.Δ. 4246/1962 και ακολούθως με τον ΑΝ 392/1968, οι ΣΕΚ απολαμβάνουν ως προς τις αστικές σχέσεις τους όλων των προνομίων του Δημοσίου. Κατά δε τη διάταξη του άρθρου 4 παρ. 1 του ΝΔ 674/1970 "περί ιδρύσεως Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος", ο ΟΣΕ, από της ισχύος αυτού, αναλαμβάνει κατά πλήρες και αποκλειστικό δικαίωμα την ευθύνη και αρμοδιότητα των συγκοινωνιακών και μεταφορικών υπηρεσιών που ήδη διεξάγονται και παρέχονται από το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία Σιδηρόδρομοι Ελληνικού Κράτους (Σ.Ε.Κ.), οι υπηρεσίες δε αυτές, "μεθ' όλων των συμπαρομαρτούντων δικαιωμάτων, υποχρεώσεων, προνομίων και καθηκόντων των Σ.Ε.Κ.

περιέρχονται αυτοδικαίως και άνευ οιασδήποτε μεταβολής εις το Ελληνικόν Δημόσιον, μεταβιβαζόμενα αυτοδικαίως δυνάμει το παρόντος εις τον Ο.Σ.Ε., όστις διαδέχεται ούτω τους Σ.Ε.Κ. ως καθολικός αυτών διάδοχος".Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι ο "Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος (Ο.Σ.Ε.) Α.Ε" έχει όλα τα δικαστικά και δικονομικά προνόμια του Ελληνικού Δημοσίου, περιλαμβανομένου και αυτού της καταβολής τόκου (νομίμου ή υπερημερίας) 6% ετησίως για κάθε οφειλή του εάν δεν ορίσθηκε διαφορετικά με σύμβαση ή ειδικό νόμο, σύμφωνα με το άρθρο 21 του Κ.Δ της 26-6/10-7-1944 περί κώδικος νόμων περί δικών του Δημοσίου.

Οι ως άνω διατάξεις που αναγνωρίζουν το προνόμιο αυτό υπέρ του ΟΣΕ δεν αντίκεινται στα άρθρα 4 παρ. 1 και 20 παρ. 1 του Συντάγματος (Πρό βλ. Ολομ. ΑΠ 25/2000, Ολομ. ΑΠ 3/1992, Ολομ. ΑΠ 23-24/2004). Επομένως ο αντίθετος, δεύτερος λόγος της αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, διότι υποχρέωσε τον αναιρεσίβλητο να καταβάλει στην αναιρεσείουσα τη διαλαμβανόμενη σε αυτή οφειλή του προς αυτή με τόκο 6% ετησίως, παρά τα οριζόμενα με τα άρθρα 293 ΑΚ, 3 Ν. 2842/2000 και την ΠΥΣ 1/14-1-2000, είναι αβάσιμος.

Επειδή, κατά το άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, η εκτίμηση του περιεχομένου διαδικαστικών εγγράφων της ίδιας ή άλλης δίκης, ιδίως αγωγών, παρεμβάσεων, ενδίκων μέσων, προτάσεων ή δικαστικών αποφάσεων, ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο, όταν η πλημμέλεια που αποδίδεται στα έγγραφα αυτά δημιουργεί λόγο αναιρέσεως από τους περιοριστικώς αναφερομένους στο άρθρο 559 του ΚΠολΔ.

Όμως, για τη διαπίστωση της πλημμέλειας, πρέπει να προσκομίζονται τα επίμαχα διαδικαστικά έγγραφα προς έλεγχο, διαφορετικά ο λόγος απορρίπτεται ως αβάσιμος.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αναιρέσεως, πλήττεται η προσβαλλομένη για παραβίαση του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, συνισταμένη στο ότι έλαβε υπόψη της ισχυρισμό-ένσταση περί συνυπαιτιότητας της αναιρεσείουσας στην πρόκληση της ζημίας της, που δεν προκλήθηκε από τον αναιρεσίβλητο. Όμως η αναιρεσείουσα δεν προσκομίζει τις προτάσεις του αναιρεσιβλήτου για να ελεγχθεί αν η προσβαλλομένη απόφαση υπέπεσε ή όχι στην ως άνω πλημμέλεια. Επομένως ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να απορριφθεί η αναίρεση αυτή. Η αναιρεσίβλητη και αναιρεσείουσα εταιρία "E.Ο.M.A.A." πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος και αναιρεσιβλήτου Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος (άρθρα 183 και 176 ΚΠολΔ).

Για τους λόγους αυτούς

Συνεκδικάζει τις αιτήσεις αναιρέσεως.

Απορρίπτει την από 29-6-2006 αίτηση της εταιρίας "E.Ο.M.A.A.E." περί αναιρέσεως της υπ' αριθμό 6924/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Δέχεται την από 12-7-2006 αίτηση αναιρέσεως του "Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣE) A.E.".

Αναιρεί εν μέρει την υπ' αριθμό 6924/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών ως προς το κεφάλαιο των επιδικασθέντων τόκων για χρόνο προγενέστερο της ασκήσεως της αγωγής.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Αθηνών, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, πλην αυτών που εξέδωσαν την αναιρουμένη απόφαση.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη και αναιρεσείουσα εταιρία "E.Ο.M.A. A.E." στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος και αναιρεσιβλήτου "Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣE) Α.Ε.", την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1800) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 27 Ιανουαρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Απριλίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ