Supreme Court dismisses appeal on abuse of process regarding accelerated enforcement of debt claims.

Απόφαση 857 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 857/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα και Γεώργιο Γεωργέλλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Μαρτίου 2009, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος:..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αντώνιο Μπιλίση.

Της αναιρεσιβλήτου:..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Χατζηνικολάου, με δήλωση κατ' αρθρο 242 παρ. 2 ΚπολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20 Νοεμβρίου 2006 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης ως και τον από 29 Δεκεμβρίου 2006 πρόσθετο λόγο ανακοπής. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:11675/2007 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 2872/2007 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 4 Ιανουαρίου 2008 αίτησή του ως και τους από 5 Ιανουαρίου 2009 πρόσθετους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Γεωργέλλης, ανέγνωσε την από 27 Φεβρουαρίου 2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 281 του ΑΚ, 116 και 933 του Κ.Πολ.Δικ. και 25 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι η πραγμάτωση με αναγκαστική εκτέλεση της απαιτήσεως του δανειστή κατά του οφειλέτη, αποτελεί ενάσκηση ουσιαστικού δικαιώματος δημοσίου δικαίου και συνεπώς λόγο της ανακοπής του άρθρου 933 Κ.Πολ.Δικ. μπορεί να αποτελέσει και η προφανής αντίθετη της επισπευδόμενης διαδικασίας της αναγκαστικής εκτελέσεως, στα αντικειμενικά όρια της καλής πίστεως ή των χρηστών ηθών ή του κοινωνικού ή οικονομικού σκοπού του δικαιώματος, που θέτει η διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ .

Κατά την έννοια της τελευταίας αυτής διατάξεως για να θεωρηθεί η άσκηση του δικαιώματος ως καταχρηστική, θα πρέπει η προφανής υπέρβαση των ορίων που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο οικονομικός ή κοινωνικός σκοπός του δικαιώματος να προκύπτει από την προηγηθείσα συμπεριφορά του δικαιούχου ή από την πραγματική κατάσταση που δημιουργήθηκε ή τις περιστάσεις που μεσολάβησαν ή από άλλα περιστατικά, τα οποία, χωρίς κατά νόμο να εμποδίζουν τη γέννηση ή να επάγονται την απόσβεση του δικαιώματος, καθιστούν μη ανεκτή την άσκηση του κατά τις περί δικαίου και ηθικής αντιλήψεις του μέσου κοινωνικού ανθρώπου (Ολ.ΑΠ 17/95, Ολ.

ΑΠ 62/90). Στη προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση του δικογράφου των πρόσθετων λόγων της ανακοπής που άσκησε ο ανακόπτων και ήδη αναιρεσείων κατά της επισπευδομένης σε βάρος του αναγκαστικής εκτέλεσης από την καθής και ήδη αναιρεσίβλητη προς ικανοποίηση της επιδικασθείσης χρηματικής απαιτήσεώς της από αποκτήματα ποσού 600.000 ευρώ πλέον νομίμων τόκων από της επίδοσης της αγωγής προκύπτει ότι ο ανακόπτων με τον τέταρτο πρόσθετο λόγο ο οποίος και μόνο ενδιαφέρει εδώ ισχυρίστηκε τα εξής:

Ότι η καθ'ης η ανακοπή καταχρηστικά και κακόπιστα επισπεύδει την προσβαλλόμενη εκτέλεση σε βάρος των αναφερομένων στην κατασχετήρια έκθεση ακινήτων του, καθόσον στις αρχές του Δεκεμβρίου του έτους 2006 και προκειμένου να εξοφληθεί ολοσχερώς η απαίτηση της καθ'ης από τα αποκτήματα κατά τη διάρκεια του γάμου τους, που της επιδικάσθηκε με την 40010/2005 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, για ικανοποίηση μέρους της οποίας επιβλήθηκε στα αναφερόμενα δύο ακίνητά του με την με αριθμό ...

κατασχετήρια έκθεση του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης ... αναγκαστική κατάσχεση και με την με αριθμό ... περίληψη αυτής επισπεύδεται ο πλειστηριασμός τους, της πρότεινε είτε να της μεταβιβάσει το ακίνητό του που βρίσκεται στο ... και επί του οποίου υφίσταται συγκρότηµα που περιλαµβάνει αναψυκτήριο, ταβέρνα, πισίνα, γήπεδα κλπ., συνολικής αξίας 1.000.000 ευρώ και επιπλέον να της καταβάλει σε μετρητά 150.000 ευρώ, ώστε να διευκολυνθεί αυτή να πληρώσει το φόρο και τα έξοδα µεταβίβασης, είτε να της µεταβιβάσει ποσοστό 43% εξ αδιαιρέτου όλης της ακίνητης περιουσίας του που απέκτησε κατά τη διάρκεια του γάμου τους, συνολικής αξίας 2.500.000 ευρώ, ότι η καθ' ης αρνήθηκε να δεχθεί µία από τις παραπάνω προτάσεις του, οι οποίες μάλιστα στη συνέχεια περιβλήθηκαν και το συμβολαιογραφικό τύπο. 'Οτι η τελευταία του αντιπρότεινε προκειμένου να λυθεί συμβιβαστικά η διαφορά τους να παραμείνει στην κυριότητά του ένα ακίνητο και συγκεκριμένα το αγροτεμάχιο στη ..., εκτάσεως 5.626τμ επί του οποίου υφίσταται βιοτεχνικός χώρος, και να μεταβιβάσει στην ίδια και τα τέκνα τους τα άλλα δύο ακίνητα (γεωτεμάχιο στη ..., εκτάσεως 4.068τμ μετά των επ'αυτού κτισμάτων και το προπεριγραφέν ακίνητο στο ...) και ότι με την πρότασή της αυτή η καθ'ης, ενώ δικαιούται το 1/3 της περιουσίας που αποκτήθηκε στο όνομά του κατά τη διάρκεια του γάμου, εκμεταλλευόμενη τη δυσχερέστατη θέση του επιδιώκει να της αποδοθεί το 75% της ακίνητης περιουσίας του, με βάση τα ειδικότερα αναφερόμενα σχετικά με την αξία εκάστου ακινήτου.

Ότι ενόψει του γεγονότος ότι ο ίδιος είναι έτοιμος να προχωρήσει στη μεταβίβαση των περιουσιακών του στοιχείων, όπως πρότεινε στην καθ'ης, η επιμονή της τελευταίας στην προσβαλλόμενη κατάσχεση και στον εκπλειστηριασμό των κατασχεθέντων ακινήτων του ως μέσο εκτέλεσης για την ικανοποίηση της επιδικασθείσας απαίτησής της από τη συμμετοχή της στα αποκτήματα του γάμου τους, με την παράλληλη προβολή εκβιασμών, υπερβαίνει τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη και ο οικονομικός και κοινωνικός σκοπός του δικαιώματός της.

Ο ανωτέρω πρόσθετος λόγος της ανακοπής είναι μη νόμιμος καθόσον τα επικαλούμενα προς θεμελίωσή του πραγματικά περιστατικά δεν καθιστούν καταχρηστική κατά την έννοια του άρθρου 281 του Α.Κ. την επισπευδόμενη αναγκαστική εκτέλεση και τούτο διότι η φερόμενη προβολή εκ μέρους της καθής η ανακοπή των ανωτέρω αντιπροτάσεων στις προτάσεις του ανακόπτοντος για συμβιβαστική επίλυση της διαφοράς τους, η μη αποδοχή τελικά των ανωτέρω προτάσεων του τελευταίου από την πρώτη και η επιδίωξη από αυτή της ικανοποιήσεως της επιδικασθείσας χρηματικής απαίτησης δια της επισπευδόμενης αναγκαστικής εκτελέσεως δεν συνιστά συμπεριφορά που υπερβαίνει κατά τρόπο προφανή τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο οικονομικός ή ο κοινωνικός σκοπός του δικαιώματος.

Έτσι που έκρινε και το Εφετείο δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 281 ,288 Α.Κ.,116 Κ.Πολ.Δ., γι 'αυτό ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης από τον αριθ.1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα είναι απορριπτέος. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 281 ΑΚ και 262, 269 και 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ., προκύπτει ότι, εάν για τη στήριξη ισχυρισμού καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος προβάλλονται περισσότερα αυτοτελή πραγματικά περιστατικά, τα οποία πρέπει να ληφθούν υπόψη αθροιστικά, "πράγματα" που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, η μη λήψη υπόψη των οποίων ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αριθ. 8 εδάφ.

β` του ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης, αποτελούν το καθένα από τα περισσότερα πραγματικά περιστατικά που έχουν παραδεκτώς προβληθεί και συνεπώς η μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας ενός ή περισσοτέρων από αυτά, εφόσον έχουν παραδεκτώς προταθεί, στοιχειοθετεί τον προβλεπόμενο από την τελευταία διάταξη λόγο αναίρεσης.

Στη προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης από τον αριθ.8 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη του και τον ισχυρισμό του ανακόπτοντος ότι η μη καταβολή εκ μέρους αυτού του επιδικασθέντος χρηματικού ποσού οφείλεται στην πλήρη οικονομική του αδυναμία και όχι στην αυθαίρετη άρνησή του να το πράξει αν και διαθέτει τα χρήματα, τον οποίο νομίμως προέβαλε ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και επανέφερε με την έφεσή του στο Εφετείο για τη θεμελίωση της επικαλούμενης καταχρηστικότητας.

Περαιτέρω με τον δεύτερο πρόσθετο λόγο της αναίρεσης από τον ίδιο αριθμό προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη του τον προβληθέντα για τον ίδιο λόγο ισχυρισμό ότι η απαίτηση της καθής η ανακοπή ανέρχεται κατά κεφάλαιο τόκους και έξοδα σε ποσό μικρότερο των 800.000 ευρώ. Αμφότεροι οι λόγοι αυτοί είναι απορριπτέοι διότι δεν πρόκειται για ισχυρισμούς που αποτελούν πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, καθόσον οι ισχυρισμοί αυτοί είτε αυτοτελώς λαμβανόμενοι υπόψη είτε και σε συνδυασμό με τους λοιπούς ως άνω πραγματικούς ισχυρισμούς δεν καθιστούν καταχρηστική την εκ μέρους της καθής η ανακοπή επίσπευση της αναγκαστικής εκτέλεσης.

Ο από το άρθρο 559 αριθ 19 Κ.Πολ.Δικ., λόγος αναιρέσεως προϋποθέτει ουσιαστική έρευνα της υποθέσεως και για αυτό δεν ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν εισήλθε στην αποδεικτική διαδικασία και δεν διατύπωσε αποδεικτικό πόρισμα, αλλά απέρριψε την αγωγή ή την ανακοπή ή την ένσταση ως μη νόμιμη ή αόριστη (0λ. ΑΠ 3/1997, Ολ. ΑΠ 44/1990). Κατ'ακολουθίαν ο πρώτος πρόσθετος λόγος της αναίρεσης κατά το δεύτερό του σκέλος με τον οποίο προβάλλονται αιτιάσεις από τον αριθ.19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος καθόσον ο ανωτέρω πρόσθετος λόγος της ανακοπής απορρίφθηκε ως μη νόμιμος. Περαιτέρω ο ίδιος πρόσθετος λόγος της αναίρεσης κατά το πρώτο σκέλος του πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως αλυσιτελής διότι οι αιτιάσεις που προβάλλονται με αυτόν αφορούν αιτιολογία πλεοναστική η οποία δεν στηρίζει το διατακτικό της απόφασης.

Ο δικαστικός έλεγχος της τηρήσεως της αρχής της αναλογικότητας που θεσπίζεται με τη διάταξη του άρθρου25 παρ. 1 του Συντάγματος περιορίζεται στον έλεγχο της συνταγματικότητας διατάξεως νόμου και συγκεκριμένα αν ο νομοθετικός περιορισμός ενός συνταγματικώς προστατευομένου δικαιώματος σέβεται ή όχι την αρχή της αναλογικότητας. Δηλαδή ο έλεγχος από άποψη τηρήσεως της αρχής αυτής γίνεται μεταξύ αφενός μεν της συνταγματικής διατάξεως, που προστατεύει κάποιο δικαίωμα, αφετέρου δε της νομοθετικής διατάξεως, που το περιορίζει. Έξω, όμως, από το πεδίο αυτό τα δικαστικά όργανά δεν έχουν εξουσία να εφαρμόζουν απευθείας την αρχή της αναλογικότητας κατά την ενάσκηση της δικαιοδοτικής λειτουργίας τους σε συγκεκριμένη υπόθεση, αλλά εφαρμόζουν την οικεία διάταξή του νόμου, ο οποίος αναθέτει σε αυτά ν` αποφασίζουν. Κατ'ακολουθίαν ο τρίτος πρόσθετος λόγος κατ'εκτίμηση μόνο από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολ.Δ. κατά το μέρος που με αυτόν προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο με την ανωτέρω κρίση του παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος. Ο ίδιος λόγος από τον ίδιο αριθμό κατά το μέρος που προβάλλεται αιτίαση για παραβίαση των διατάξεων 6παρ.1, 8 παρ. 2 ,9 παρ.2 και 10παρ.2 της ΕΣΔΑ είναι απορριπτέος ως αόριστος διότι δεν προσδιορίζονται σε τι συνίστανται οι αποδιδόμενες πλημμέλειες.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 4-1-2008 αίτηση του ...για αναίρεηση της υπ' αριθ. 2872/2007 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και,

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Μαρτίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Απριλίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ