Supreme Court allows appeal against traffic accident verdict due to insufficient reasoning on driver liability.

Απόφαση 855 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 855/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 22 Μαρτίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας που εδρεύει στην ..., με την επωνυμία "ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΙΣ Α.Α.Ε." νόμιμα εκπροσωπούμενης, η οποία εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Γεώργιο Μανουσάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ο. χήρας Θ. Α., κατοίκου ..., ενεργούσας αφενός για τον εαυτό της ατομικά, αφετέρου ως ασκούσας τη γονική μέριμνα των ανηλίκων τέκνων της, α. Μ. Α. του Θ. και β. Χ. Α. του Θ., 2. Γ. Α. του Θ., ήδη ενηλικιωθέντα, για τον εαυτό του ατομικά, όλοι οι ανωτέρω εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Νικόλαο Παπαδάτο, ο οποίος παραστάθηκε αφού ανακάλεσε την από 20/3/2013 δήλωσή του και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-8-2007 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:3045/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6313/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10-5-2012 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γρηγόριος Κουτσόπουλος ανέγνωσε την από 10/3/2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του μοναδικού λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 10 του ν. ΓΠΝ/1911, 297, 309, 330 και 914 ΑΚ προκύπτει, ότι απαραίτητη προϋπόθεση της ευθύνης προς αποζημίωση σε περίπτωση τροχαίου ατυχήματος, είναι η υπαιτιότητα του οδηγού του αυτοκινήτου που προκάλεσε τη ζημία, καθώς και η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της πράξεως ή παραλείψεως του οδηγού, από τις οποίες προκλήθηκε η ζημία, η ύπαρξη δε τη υπαιτιότητας δεν αποκλείεται κατ' αρχήν από το γεγονός, ότι στο αποτέλεσμα της βλάβης που προκλήθηκε, συνετέλεσε και συνυπαιτιότητα του ζημιωθέντος, εφόσον δεν διακόπτεται ο αιτιώδης σύνδεσμος. Η ύπαρξη της υπαιτιότητας ή της συνυπαιτιότητας καθώς και ο βαθμός του πταίσματος των εμπλακέντων στο ατύχημα προσώπων, δεν αναιρούνται από μόνο το γεγονός, ότι το ένα από τα πρόσωπα αυτά παραβίασε τις διατάξεις του Κώδικα οδικής κυκλοφορίας (ΚΟΚ), αφού μόνη η παραβίαση των διατάξεων αυτού, δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση των συνεπειών από αυτοκινητικό ατύχημα. Αποτελεί απλώς στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης παραβάσεως και του επελθόντος αποτελέσματος. (ΑΠ 307/2005).

Εξάλλου, ο εκ του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως, για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση του δικαστηρίου, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολομ.ΑΠ 30/1997, Ολομ.ΑΠ 28/1997). Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσεως, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, για στην κρίση αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανελέγκτως, κατ' άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το αποδεικτικό πόρισμα και για το λόγο αυτό καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος (ΑΠ 1206/2008, ΑΠ 358/2008, 361/2008, ΑΠ 610/2007, ΑΠ 1490/2006).

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως από αυτή προκύπτει, μετά από συνεκτίμηση των αποδεικτικών μέσων που αναφέρει, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη κρίση του, ως αποδειχθέντα, ότι την 1-12-2006 και περί ώρα 19:05 ο Θεόδωρος Αναστασόπουλος οδηγώντας την υπ' αριθμ. κυκλ. ... δίκυκλη μοτοσυκλέτα ιδιοκτησίας του, εκινείτο στη δεξιά λωρίδα της λεωφόρου Σχιστού με κατεύθυνση προς Κερατσίνι και πλησίαζε στο 2ο χιλιόμετρο αυτής (λεωφόρου Σχιστού) από την ΝΕΟΑΚ.

Στο σημείο αυτό η λεωφόρος Σχιστού είναι ευθεία, το ρεύμα πορείας προς Κερατσίνι έχει συνολικό πλάτος 14 μέτρα με τρεις λωρίδες κυκλοφορίας και μία βοηθητική πλάτους 2,85 μ., στην οποία απαγορεύεται η στάση και η στάθμευση των οχημάτων, αφού υπάρχει απαγορευτική πινακίδα (Ρ-40). Το όριο της ταχύτητας στην ως άνω οδό ήταν 80 χιλιόμετρα και οι συνθήκες φωτισμού ήταν επαρκείς.

Ο οδηγός της ως άνω μοτοσυκλέτας είχε αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα, μεγαλύτερη του ορίου των 80 χιλιομέτρων, και οδηγούσε υπό την επίδραση οινοπνεύματος και δης ανιχνεύθηκε στο αίμα 1,49% (gr/11) οινόπνευμα. Όταν δε η ως άνω μοτοσυκλέτα έφθασε στο 2ο χιλιόμετρο της λεωφόρου Σχιστού ο οδηγός της έχασε τον έλεγχο αυτής και προσέκρουσε με τη δεξιά πλευρά της στην οπίσθια αριστερή γωνία του ...

επικαθήμενου οχήματος, το οποίο ήταν σταθμευμένο στη βοηθητική λωρίδα της Λεωφόρου Σχιστού. Κατ' αυτήν (πρόσκρουση) καταστράφηκε ο προφυλακτήρας του επικαθήμενου οχήματος στη βάση του, επίσης κόπηκε στη βάση του το οπίσθιο αριστερό φανάρι και σχίστηκε το οπίσθιο ελαστικό αυτού, ακολούθως η μοτοσυκλέτα ανατράπηκε και συρόμενη ακινητοποιήθηκε δίπλα από τη διαχωριστική νησίδα στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας, ο δε οδηγός της εκτινάχθηκε στη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας τραυματιζόμενος θανάσιμα.

Δέχθηκε στη συνέχεια το Εφετείο ότι από τα προεκτιθέμενα προκύπτει ότι το προαναφερόμενο ατύχημα οφείλεται σε συγκλίνουσα αμέλεια αφ' ενός του οδηγού της μοτ/τας και αφ' ετέρου του α' εναγομένου, αφού και οι δύο δεν επέδειξαν την επιμέλεια που θα επεδείκνυε ο μέσος συνετός οδηγός υπό τις ίδιες περιστάσεις συντελώντας με την αμελή συμπεριφορά τους στην επέλευση του ενδίκου ατυχήματος.

Ειδικότερα, στην επέλευση του ως άνω ουσιαστικού ατυχήματος συνετέλεσε κατά ποσοστό 80% η αμελής συμπεριφορά του οδηγού της μοτ/τας ο οποίος οδηγώντας με μεγάλη ταχύτητα και υπό την επήρεια οινοπνεύματος δεν είχε τον έλεγχο του οχήματος του μ' (αρ. 12 § 1, 19 § 1, 2 και 43 ΚΟΚ) μ' αποτέλεσμα να χάσει τον έλεγχο της μηχανής του και να προσκρούσει το μ' αρ.

Ρ - 25827 επικαθήμενο όχημα του α' εναγομένου. Στην επέλευση όμως του εν λόγω ατυχήματος συνετέλεσε και ο α' εναγόμενος κατά ποσοστό 20% ο οποίος εστάθμευσε το όχημα του στη βοηθητική λωρίδα κυκλοφορίας της λεωφόρου Σχιστού, αν και αυτό απαγορευόταν (αρ. 34 § 2 περ. 1ε ΚΟΚ). Εάν δε δεν ήταν σταθμευμένο το εν λόγω όχημα στην προαναφερόμενη θέση, με βάση τα διδάγματα της κοινής πείρας δεν θα είχε επέλθει κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων το ως άνω θανατηφόρο αποτέλεσμα, αφού δεν υπήρχε άλλο εμπόδιο στο χώρο αυτό.

Έτσι η παράβαση της προαναφερόμενης διάταξης του ΚΟΚ τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με το επελθόν ως άνω ζημιογόνο αποτέλεσμα. Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε ότι το ένδικο αυτοκινητικό ατύχημα οφείλεται σε συγκλίνουσα υπαιτιότητα των ανωτέρω οδηγών των εμπλακέντων αυτοκινήτων και αφού δέχθηκε το σχετικό λόγο της έφεσης των εναγόντων εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση που είχε κρίνει εν μέρει αντιθέτως και δη είχε δεχθεί ότι στην πρόκληση του εν λόγω ατυχήματος αποκλειστικός υπαίτιος τυγχάνει ο οδηγός του με αριθμ.

κυκλοφορίας ... Δ.Χ.Φ. αυτοκίνητο ρυμουλκούμενο - επικαθήμενο όχημα Γ. Τ., το οποίο ήταν ασφαλισμένο στην αναιρεσείουσα, δέχθηκε εν μέρει την αγωγή των εναγόντων και επιδίκασε σ' αυτούς τα εις αυτήν (απόφαση) αναφερόμενα χρηματικά ποσά . Έτσι που έκρινε το Εφετείο διέλαβε στις προσβαλλόμενες αποφάσεις του ανεπαρκή αιτιολογία ως προς την υπαιτιότητα κατ' αυτό και του οδηγού του φορτηγού αυτοκινήτου, που ήταν ασφαλισμένο στην αναιρεσείουσα, στην επέλευση της σύγκρουσης των ανωτέρω οχημάτων.

Και τούτο διότι ως προς τη θεμελίωση της υπαιτιότητας αυτής στηρίχθηκε κυρίως σε παραβιάσεις του ΚΟΚ από τον οδηγό του ως άνω αυτοκινήτου, που είχε σταθμεύσει στη βοηθητική λωρίδα κυκλοφορίας της λεωφόρου Σχιστού, καίτοι απαγορευόταν κατ' άρθρο 34 § 9 ΚΟΚ χωρίς να έχει τοποθετήσει την προβλεπόμενη από την διάταξη αυτή πινακίδα, ενώ δεν παρέθεσε άλλα πραγματικά περιστατικά τα οποία να δικαιολογούν την εκτροπή της δίκυκλης μοτοσυκλέτας, που οδηγούσε ο θανών οδηγός, από την δεξιά λωρίδα όπου εκινείτο στην βοηθητική λωρίδα κυκλοφορίας, ενόψει του επαρκούς φωτισμού της λεωφόρου Σχιστού, και της δυνατότητας αυτού να αντιληφθεί το ως άνω ογκώδες όχημα που ήταν σταθμευμένο.

Επίσης, δεν διευκρινίζεται: 1) από ποία απόσταση ο οδηγός της δίκυκλης μοτοσυκλέτας αντελήφθη την ύπαρξη του ως άνω ογκώδους φορτηγού αυτοκινήτου στην προαναφερομένη βοηθητική λωρίδα κυκλοφορίας, 2) αν ο ίδιος οδηγός είχε τη δυνατότητα να προβεί σε αποφεκτικό ελιγμό, για να αποφύγει την πρόσκρουση του επί του φορτηγού αυτοκινήτου, δεδομένου ότι το ρεύμα κυκλοφορίας της οδού όπου εκινείτο αποτελείτο από τρείς (κύριες) λωρίδες κυκλοφορίας συνολικού πλάτους 14 μέτρων, εκτός της βοηθητικής λωρίδας, η οποία είχε πλάτος 2,85 μέτρα και 3) δεν αιτιολογεί αν οι ως άνω παραβιάσεις του ΚΟΚ τελούσαν σε αιτιώδη συνάφεια με την εντός της βοηθητικής λωρίδας κυκλοφορίας επελθούσα πρόσκρουση τις δίκυκλης μοτοσυκλέτας στο οπίσθιο μέρος του ως άνω φορτηγού αυτοκινήτου.

Για την αιτία αυτή η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση ως προς το ανωτέρω ζήτημα, που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Επομένως, ο μοναδικός λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο διατυπώνεται κατά των προσβαλλομένων αποφάσεων αντίστοιχη από τη διάταξη του άρθρου 669 αριθμ. 19 ΚΠολΔ αιτίαση είναι βάσιμος, και πρέπει να γίνει δεκτός.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί τις υπ' αριθμ. 6313/2009 και 4998/2011 αποφάσεις του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσες, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3000) ευρώ. Και

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στην καταθέσασα.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Απριλίου 2013. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 9 Μαΐου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ