Supreme Court allows appeal against labor dispute judgment for breach of good faith in interpreting recruitment rules.

Απόφαση 854 / 2020 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 854/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2'Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πηνελόπη Ζωντανού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Νικόλαο Πιπιλίγκα, Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου, Θεόδωρο Μαντούβαλο - Εισηγητή και Πελαγία Ακάσογλου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 11 Φεβρουαρίου 2020, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1)Ό. Ν. του Θ., κατοίκου ... και 2)Α. Τ. του Κ., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αθανάσιο Κωστίκο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., που κατέθεσε προτάσεις. Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Ελληνική Ραδιοφωνία, Τηλεόραση Ανώνυμη Εταιρία (ΕΡΤ Α.Ε.)", (όπως μετονομάστηκε από "ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ, ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α.Ε" (ΝΕΡΙΤ Α.Ε.), που εδρεύει στην … και διατηρεί υποκατάστημα στη Θεσσαλονίκη, νόμιμα εκπροσωπούμενη, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Πατσιαντό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., που κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23/6/2016 αγωγή των ήδη αναιρεσειουσών, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 450/2017 του ίδιου Δικαστηρίου και 2642/2018 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 24/1/2019 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 24-1-2019 και με αριθ. κατάθεσης 269/33/2019 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών υπ' αριθ. 2642/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Με την απόφαση αυτή, το Εφετείο δέχθηκε την από 28-2-2017 έφεση της αναιρεσίβλητης - εναγομένης κατά της υπ' αριθ. 450/2017 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης και απέρριψε ως ουσία αβάσιμη την από 23-6-2016 αγωγή των αναιρεσειουσών - εναγουσών κατ' αυτής, με την οποία οι ενάγουσες - αναιρεσείουσες ζήτησαν α) να αναγνωριστεί ότι συνδέονται με την εναγομένη με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου πλήρους απασχόλησης από 20-1-2016, με αντικείμενο την παροχή υπ' αυτών υπηρεσιών δημοσιογράφων πολιτικού και ελεύθερου ρεπορτάζ στη Θεσσαλονίκη και β) να υποχρεωθεί η εναγομένη να αποδέχεται τις υπηρεσίες τους, σύμφωνα με την υπ' αρ. ...2014 προκήρυξη. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (ΚΠολΔ 552, 553, 556, 558, 564 § 1, 566 § 1, 144). Είναι συνεπώς παραδεκτή (ΚΠολΔ 577 § 1) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και τη βασιμότητα των λόγων της (ΚΠολΔ 577 § 3).

Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται και όταν η παράβαση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου αφορά τους ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών, γενικούς ή ειδικούς, με τους οποίους αίρονται οι ασάφειες ή πληρούνται τα κενά που διαπιστώνονται στις δικαιοπρακτικές δηλώσεις βουλήσεως των μερών.

Ειδικότερα, παράβαση των ερμηνευτικών κανόνων των δικαιοπραξιών, που περιέχονται στα άρθρο 173 και 200 του ΑΚ, υφίσταται, όταν το δικαστήριο της ουσίας είτε προσέφυγε στους ερμηνευτικούς αυτούς κανόνες προς συμπλήρωση ή ερμηνεία της δικαιοπραξίας, μολονότι δέχθηκε ότι η δικαιοπραξία είναι πλήρης και σαφής και δεν έχει ανάγκη συμπλήρωσης ή ερμηνείας, κατά την ανέλεγκτη ως προς αυτό κρίση του, είτε παρέλειψε να προσφύγει στους ίδιους ερμηνευτικούς κανόνες, καίτοι ανέλεγκτα, επίσης, διαπίστωσε την ύπαρξη κενού ή ασάφειας στις δηλώσεις βουλήσεως των δικαιοπρακτούντων, οι οποίες έχρηζαν έτσι κατάλληλης συμπλήρωσης ή ερμηνείας με εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 173 και 200 του ΑΚ.

Προσφυγή πάντως στις διατάξεις αυτές υπάρχει, έστω και αν αυτές δεν κατονομάζονται ρητά στην απόφαση, εφόσον από το περιεχόμενο της απόφασης προκύπτει ότι το δικαστήριο, αναζητώντας την αληθινή βούληση των συμβαλλομένων, προσέφυγε τελικά στους ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων 173 και 200 ΑΚ. Η διαπίστωση εξάλλου από το δικαστήριο της ουσίας κενού ή ασάφειας στη δικαιοπραξία δεν είναι αναγκαίο να αναφέρεται ρητά στην απόφασή του, αλλά αρκεί να προκύπτει και έμμεσα από αυτή, όπως συμβαίνει όταν, παρά την έλλειψη σχετικής διαπίστωσης στην απόφαση, το δικαστήριο της ουσίας προέβη σε συμπλήρωση ή ερμηνεία της δικαιοπραξίας, γεγονός που αποκαλύπτει ακριβώς ότι το δικαστήριο αντιμετώπισε κενό ή ασάφεια στις δηλώσεις βουλήσεως των δικαιοπρακτούντων, που το ανάγκασαν να καταφύγει στη συμπλήρωση ή ανάλογα στην ερμηνεία τους.

Ιδίως αυτό συμβαίνει όταν το δικαστήριο προβαίνει στο συσχετισμό των όρων της σύμβασης, στη λήψη υπόψη στοιχείων εκτός της σύμβασης ή αντλεί επιχειρήματα από το σκοπό της. Πρέπει δε για να είναι ορισμένος ο σχετικός λόγος αναίρεσης να αναφέρεται στο αναιρετήριο το περιεχόμενο της δικαιοπραξίας, η οποία εσφαλμένα ερμηνεύθηκε, η διαπίστωση από το δικαστήριο της ουσίας κενού ή ασάφειας ως προς τη δικαιοπρακτική δήλωση βουλήσεως, το περιεχόμενο που έπρεπε, να προσδώσει σ' αυτή με σωστή ερμηνεία η απόφαση και σε τι συνίσταται το σφάλμα της ως προς την παραβίαση των ερμηνευτικών κανόνων (ΑΠ 896/2019, ΑΠ 849/2017, ΑΠ 432/2016, ΑΠ 715/2010).

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 185, 189, 192, 201, 361 και 648 ΑΚ συνάγεται ότι η προκήρυξη διαγωνισμού προς πλήρωση θέσεων εργασίας συνιστά πρόταση καταρτίσεως συμβάσεως εκ μέρους του εργοδότη προς αόριστο αριθμό προσώπων, οι οποίοι έχουν τα οριζόμενα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, οπότε η συμμετοχή του ενδιαφερομένου στον διαγωνισμό συνιστά αποδοχή της προτάσεως και επιφέρει την κατάρτιση της συμβάσεως υπό την αίρεση της επιτυχίας.

Οι όροι της προκηρύξεως δύνανται να προβλέπουν την αξιολόγηση και κατάταξη των υποψηφίων βάσει μόνον των αποδεικνυομένων προσόντων εκάστου ή και την υποβολή αυτών σε εξέταση, επιτυχών δε θεωρείται ο υποψήφιος, ο οποίος κατέλαβε σειρά επιτυχίας αντιστοιχούσα προς τον αριθμό των προκηρυχθεισών θέσεων, οπότε, εάν συντρέχουν και οι λοιποί όροι της προκηρύξεως, πληρούται η αίρεση και ο εργοδότης, αρνούμενος να αποδεχθεί τις υπηρεσίες του επιτυχόντος, καθίσταται υπερήμερος και οφείλει μισθό υπερημερίας κατ' άρθρο 656 ΑΚ.

Εάν αντιθέτως ο υποψήφιος καταλάβει σειρά πέραν των προκηρυχθεισών θέσεων, ματαιούται οριστικώς η αίρεση, ως εκ τούτου, εάν ωρισμένοι εκ των επιτυχόντων δεν προσληφθούν τελικώς και δεν πληρωθούν όλες οι προκηρυχθείσες θέσεις εργασίας, ο αποτυχών υποψήφιος δεν καταλαμβάνει αυτοδικαίως μία των κενών θέσεων, ούτε δύναται να εγείρει σχετική αξίωση, εκτός εάν υπάρξει νέα πρόταση προς κατάρτιση συμβάσεως, η οποία πάντως εναπόκειται στην διακριτική ευχέρεια του εργοδότη (ΑΠ 1898/2013).

Τούτο όμως δεν ισχύει, εάν η προκήρυξη περιέχει τον όρο ότι οι μη πληρούμενες από τους επιτυχόντες θέσεις θα συμπληρώνονται από τους επομένους κατά σειρά κατατάξεως υποψηφίους, αφού, υπό τον εν λόγω όρο, η κατάληψη από τον υποψήφιο σειράς πέραν των προκηρυχθεισών θέσεων δεν επιφέρει αφ' εαυτής την ματαίωση της αιρέσεως, η οποία δύναται να πληρωθεί εν συνεχεία εάν υπάρξει αντίστοιχη θέση μη πληρωθείσα από επιτυχόντα.

Για την τελείωση της σύμβασης εργασίας και την περιέλευση του εργοδότη σε υπερημερία με τις εντεύθεν συνέπειες είναι αδιάφορο εάν το όνομα του ενάγοντος περιελήφθη ή όχι στους πίνακες επιτυχόντων του διαγωνισμού, αρκούντος του ότι αυτός συμμετείχε στο διαγωνισμό με τους όρους που έθεσε ο εργοδότης και επέτυχε σε αυτόν (ΑΠ 1163/2019).

Όπως προκύπτει από την παραδεκτή, κατ' άρθρ. 561 § 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, του περιεχομένου της προσβαλλομένης αποφάσεώς του, το Εφετείο, δέχθηκε επί λέξει τα εξής: "Με το άρθρο 1 του Ν. 4173/2013 ιδρύθηκε ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ, ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΑΕ - ΝΕΡΙΤ ΑΕ", αφού πρώτα προηγήθηκε η έκδοση της υπ' αριθ. 2/11-6-2013 ΚΥΑ του Υπουργού Οικονομικών και του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ, με την οποία καταργήθηκε το μέχρι τότε υφιστάμενο νομικό πρόσωπο με την επωνυμία "ΕΡΤ ΑΕ" και λύθηκαν αυτοδικαίως οι συμβάσεις εργασίας του προσωπικού του.

Με το άρθρο 1 του Ν. 4324/2015 δεν θίχθηκε η ως άνω κατάργηση της παλαιάς ΕΡΤ τροποποιήθηκε όμως μόνο η ως άνω επωνυμία σε "Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση Ανώνυμη Εταιρία (ΕΡΤ ΑΕ)", η οποία αποτελεί την εναγόμενη πλέον ανώνυμη εταιρεία. Με το άρθρο 16Α παρ. 2 του τελευταίου νόμου ορίσθηκε ότι οι συμβάσεις αορίστου χρόνου που είχαν συναφθεί με τη ΝΕΡΙΤ Α.Ε.

παραμένουν σε ισχύ δεσμεύοντας την εναγόμενη ανώνυμη εταιρεία. Η εναγόμενη εταιρεία υπό την αρχική επωνυμία της "ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ, ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΑΕ-ΝΕΡΙΤ ΑΕ", λόγω της προαναφερθείσας αυτοδίκαιας λύσης των συμβάσεων εργασίας, μεταξύ άλλων και των δημοσιογράφων, το έτος 2014 προκήρυξε διαγωνισμό πρόσληψης δημοσιογράφων.

Με βάση την ...2014 προκήρυξη αποφάσισε τη κίνηση της διαδικασίας πρόσληψης εκατό τριάντα δύο (132) δημοσιογράφων με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου (117 θα απασχολούνταν στην Αθήνα και 15 στη Θεσσαλονίκη), χωρίς να δεσμεύεται ως ΝΠΙΔ να ακολουθήσει τις διαδικασίες πρόσληψης προσωπικού των παραπάνω ειδικοτήτων μέσω του ΑΣΕΠ (βλ.

άρθρο 14 παρ. η Ν 2190/1994). Σύμφωνα με τους όρους της προκήρυξης αυτής η πρόσληψη αφορούσε μεταξύ άλλων και πέντε (5) δημοσιογράφους, που θα είχαν ως αντικείμενο εργασίας τη διενέργεια πολιτικού και ελεύθερου ρεπορτάζ και έδρα τους τη Θεσσαλονίκη. Πρόσληψη κατά την εν λόγω προκήρυξη θα γινόταν κατόπιν αξιολόγησης των υποψηφίων από το Διοικητικό Συμβούλιο της εναγόμενης με τη συνεπικουρία αξιολογητών και εξωτερικών τεχνικών συμβούλων (επιτροπή αξιολόγησης), η οποία (αξιολόγηση) περιλάμβανε τρία στάδια.

Συγκεκριμένα, κατά το πρώτο στάδιο οι υποψήφιοι θα κατατάσσονταν βάσει των τυπικών τους προσόντων (πτυχίο, μεταπτυχιακό /διδακτορικό, γνώση ξένων γλωσσών, γνώση ηλεκτρονικών υπολογιστών, εμπειρία). Κατά το δεύτερο στάδιο θα γινόταν αξιολόγηση των προκριθέντων του πρώτου σταδίου από δύο αξιολογητές με βάση το σύνολο του εργασιακού βίου του κάθε υποψηφίου, λαμβάνοντας υπόψη το αναλυτικό βιογραφικό, την εν γένει παρουσία στον χώρο των ΜΜΕ και στοιχεία, όπως τυχόν δημοσιογραφικές αποκαλύψεις, διακεκριμένο ρεπορτάζ, επιτυχημένες αποστολές και συντονισμό συζητήσεων, ενώ κατά το τρίτο και τελευταίο στάδιο, όσοι υποψήφιοι είχαν προκριθεί στο τέλος του δεύτερου σταδίου, θα καλούντο σε συνέντευξη από την Επιτροπή Αξιολόγησης.

Ο τελικός πίνακας κατάταξης θα καταρτιζόταν με βάση το άθροισμα των μορίων του πρώτου, του δευτέρου και του τρίτου σταδίου. Με βάση τον τελευταίο αυτό πίνακα το Διοικητικό Συμβούλιο της εναγόμενης θα προχωρούσε στην κατάρτιση σύμβασης πρόσληψης των επιτυχόντων του πίνακα αυτού, του οποίου θα γινόταν ανάρτηση και στον διαδικτυακό τόπο της ΝΕΡΙΤ Α.Ε.

Οριζόταν ακόμη στην εν λόγω προκήρυξη ότι οι υποψήφιοι δεν θα υπέβαλαν τα δικαιολογητικά σε πρωτότυπα με την αίτηση συμμετοχής, η δε κατάταξή τους στους σχετικούς πίνακες θα γινόταν βάσει αντιγράφων που θα επισύναπταν στην ηλεκτρονική αίτηση συμμετοχής. Όφειλαν, όμως, οι υποψήφιοι, που θα επιλέγονταν για την κάλυψη των θέσεων, να υποβάλλουν πριν από την πρόσληψη τα οριζόμενα από την προκήρυξη δικαιολογητικά σε πρωτότυπα ή νομίμως επικυρωμένα αντίγραφα.

Οι υποψήφιοι, όπως ορίσθηκε στην παράγραφο Ε στοιχείο 3 της εν λόγω προκήρυξης, που δεν αποδείκνυαν με τα νόμιμα δικαιολογητικά τα κριτήρια και τις ιδιότητες που δήλωσαν και τα οποία εξετάσθηκαν για την κατάταξή τους στους σχετικούς πίνακες, θα διαγράφονταν από αυτούς και δεν θα προσλαμβάνονταν, οι δε θέσεις που θα προέκυπταν θα καλύπτονταν από τους επόμενους κατά τη σειρά κατάταξης υποψηφίους.

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι, εφόσον κατά τα προαναφερθέντα, ορίσθηκε με την εν λόγω προκήρυξη ότι η πρόσληψη θα γινόταν με βάση τον τελευταίο πίνακα κατάταξης (τελικό), με βάση τους επιτυχόντες του πίνακα αυτού, οι μη καταταχθέντες στον εν λόγω πίνακα δεν θεωρούνταν ότι πέτυχαν στο διαγωνισμό και ότι πληρώθηκε και ως προς αυτούς η αίρεση της επιτυχίας στο διαγωνισμό ακόμη και εάν κάποιος από τους επιτυχόντες δεν υπέβαλε τα νόμιμα δικαιολογητικά και συνέτρεχε περίπτωση κλήσης προς πρόσληψη επόμενου κατά σειρά κατάταξης κάποιου υποψηφίου σε κάποιο από τους συνταχθέντες πίνακες (επιλαχόντα)...

Οι ενάγουσες, που είναι δημοσιογράφοι στο επάγγελμα, έλαβαν μέρος στο διαγωνισμό αυτόν και υπέβαλαν δικαιολογητικά για την κατάληψη μίας εκ των πέντε (5) θέσεων στον τομέα Ελεύθερου- Πολιτικού ρεπορτάζ στη Θεσσαλονίκη της ως άνω Προκήρυξης (...2014) Ωστόσο μετά τη διενέργεια και το πέρας του διαγωνισμού, σύμφωνα με το Πρακτικό υπ' αριθ. ....12.2014 του Δ.Σ.

της εναγόμενης εταιρίας εγκρίθηκε ο Τελικός Πίνακας Κατάταξης των υποψηφίων- μεταξύ άλλων- και για το αντικείμενο "...)", οι ενάγουσες δεν κατάφεραν να καταταχθούν στον ως άνω Τελικό Πίνακα Κατάταξης των θέσεων της προκήρυξης, αφού σ' αυτόν κατατάχθηκαν οι εξής πέντε (5) δημοσιογράφοι: 1) στην πρώτη θέση η Ε.

Τ., 2) στη δεύτερη θέση Κ. Ζ., 3) στην τρίτη θέση ο Α. Ι., 4) στην τέταρτη θέση ο Ί.- Ν. Τ. και 5) στην πέμπτη θέση η Θ. Χ.. Επομένως, οι ενάγουσες δεν συμπεριελήφθησαν στον πίνακα των επιτυχόντων καθόσον, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, κατέλαβαν την έβδομη και την όγδοη θέση, αντίστοιχα, στην εν λόγω διαδικασία αξιολόγησης...

Στη συνέχεια προκηρύχθηκαν οι βουλευτικές εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015 και αναστάλθηκε κάθε διορισμός και πρόσληψη σε φορείς ελεγχόμενους από το δημόσιο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 28 του Νόμου 2190/1994. Για τον λόγο αυτό η ως άνω ανώνυμη εταιρεία δεν ολοκλήρωσε την υπογραφή των συμβάσεων εργασίας των ως άνω επιτυχόντων.

Από τις ως άνω βουλευτικές εκλογές αναδείχθηκε νέα κυβέρνηση, η οποία, διαφωνώντας με την κατάργηση της παλαιάς ΕΡΤ από την προηγούμενη κυβέρνηση και την αυτοδίκαιη λύση των συμβάσεων εργασίας του προσωπικού της, πέτυχε τη ψήφιση από την Ελληνική Βουλή νέου νόμου και δη του προαναφερθέντος νόμου 4324/2015, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 29.4.2015, σύμφωνα με τον οποίο η ΝΕΡΙΤ Α.Ε.

μετονομάσθηκε σε "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" (Ε.Ρ.Τ. Α.Ε.) και συνεπώς δεν θίχθηκε το νομικό γεγονός της κατάργησης της παλαιάς ΕΡΤ, ενώ, μεταξύ άλλων, με το άρθρο 16Α του Νόμου 4173/2013, που προστέθηκε με το άρθρο 14 του Νόμου 4324/2015, ορίσθηκε ότι οι κάθε είδους συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου αόριστου χρόνου ή έμμισθης εντολής του προσωπικού, το οποίο την 11η Ιουνίου 2013 απασχολείτο στην Ε.Ρ.Τ.

Α.Ε. και οι οποίες λύθηκαν, με το άρθρο 3 της 2/11.6.2013 της προαναφερόμενης κοινής απόφασης του Υπουργού Οικονομικών και του Υφυπουργού στον Πρωθυπουργό (Β' 1414), όπως ισχύει, αναβιώνουν από την ημέρα δημοσίευσης του νόμου αυτού στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (29.4.2015) και θεωρούνται εφεξής συμβάσεις, που έχουν συναφθεί με την εναγόμενη.

Μεταξύ αυτών των συμβάσεων ήταν και οι συμβάσεις της Ε. Τ. και Θ. Χ., δυνάμει των οποίων αυτές απασχολούνταν στην ΕΡΤ με τις ίδιες ακριβώς ειδικότητες και στα ίδια καθήκοντα με αυτά στα οποία θα προσλαμβάνονταν, λόγω της επιτυχίας τους στον διαγωνισμό, που προκηρύχθηκε με την προαναφερθείσα υπ' αριθ. ...2014 προκήρυξη, και στα οποία πράγματι απασχολήθηκαν στη συνέχεια με βάση τις αναβιωθείσες προγενέστερες συμβάσεις τους, χωρίς δηλαδή να προσληφθούν με βάση τη διαδικασία πρόσληψης με τον προαναφερθέντα διαγωνισμό και χωρίς άρα να υποβάλουν τα νόμιμα δικαιολογητικά για την πρόσληψη αυτή, σ' αντίθεση με τη δεύτερη και τον τέταρτο των επιτυχόντων, που προσλήφθηκαν ακολουθώντας τη νόμιμη διαδικασία με την υποβολή των σχετικών πιστοποιητικών, σύμφωνα με το υπ' αριθ. ...1.2016 πρακτικό του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΡΤ Α.Ε., ενώ ο τρίτος επιτυχών Α.

Ι. υπαναχώρησε από τη σύμβαση. Οι ενάγουσες... Ισχυρίζονται... ότι... οι θέσεις τους στο διαγωνισμό έμειναν ακάλυπτες και επομένως οι θέσεις, τουλάχιστον δύο απ' αυτές, πρέπει, κατά εφαρμογή του προαναφερθέντος όρου της προκήρυξης, να καλυφθούν από τις ίδιες, που ήταν οι επόμενες κατά σειρά κατάταξης υποψήφιες, λαμβανομένου υπόψη ότι η πρώτη επιλαχούσα του Πίνακα Κατάταξης Θ.

Τ., δυνάμει της ίδιας ως άνω μεταβατικής διάταξης αναβίωσε η σύμβαση εργασίας της με την εναγόμενη, με ημερομηνία κατάρτισης της σύμβασής τους από τις 20.1.2016, ημερομηνία που προσλήφθηκαν οι επιτυχόντες συνυποψήφιοί τους (Κ. Ζ. και Ί.- Ν. Τ.). Ο ως άνω ισχυρισμός είναι όμως αβάσιμος στην ουσία του, αφού όπως αποδείχθηκε, ουδέποτε οι ενάγουσες κατατάχθηκαν στον τελικό πίνακα κατάταξης ως δεύτερη και τρίτη επιτυχούσα (έστω ως υπεράριθμοι)...

Σε κάθε περίπτωση ίδια είναι η κρίση του Δικαστηρίου, ότι δηλαδή δεν καταρτίστηκε σύμβαση εργασίας μεταξύ των διαδίκων, ακόμη και αν ήθελε γίνει δεκτό ότι συνομολογήθηκε σιωπηρά μεταξύ των διαδίκων αίρεση επιτυχίας στο διαγωνισμό με τον προαναφερθέντα όρο της προκήρυξης (παράγραφο Ε στοιχείο 3), δυνάμει του οποίου οι επιτυχόντες, που δεν αποδείκνυαν με τα νόμιμα δικαιολογητικά, τα κριτήρια και τις ιδιότητες που δήλωσαν και τα οποία εξετάστηκαν για την κατάταξή τους στους σχετικούς πίνακες, θα διαγράφονταν από αυτούς και δεν θα προσλαμβάνονταν, οι δε θέσεις που θα προέκυπταν θα καλύπτονταν από τους επόμενους κατά τη σειρά κατάταξης υποψηφίους...

Και τούτο διότι η παραπάνω συμπεριφορά της εναγόμενης δεν προσκρούει στην καλή πίστη, υπό την έννοια που εκτίθεται στην μείζονα σκέψη της παρούσας, αφού η μη πρόσληψη των προαναφερόμενων επιτυχόντων δεν οφείλεται σε μη απόδειξη με νόμιμα δικαιολογητικά των κριτηρίων και των ιδιοτήτων που δήλωσαν και εξετάστηκαν για την κατάταξή τους στον σχετικό πίνακα επιτυχόντων, αλλά σε άλλο νόμιμο λόγο (αναβίωση εκ του νόμου συμβάσεων εργασίας και υπαναχώρηση), επί πλέον δε η εναγόμενη για τις επιτυχούσες Ε.

Τ. και Θ. Χ. ενήργησε με τον προαναφερθέντα τρόπο, συμμορφούμενη με τη διάταξη νόμου, δυνάμει του οποίου αναβίωσαν εξαρχής οι συμβάσεις εργασίας αυτών, εκ παραλλήλου προσληφθέντων με τη διαγνωστική διαδικασία, προσέτι δε με τη συμπεριφορά αυτή ουδόλως παραβλάφθηκε ο σκοπός της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας με διαγωνισμό, που στοχεύει στην πρόληψη των ικανότερων υποψηφίων με βάση τις αρχές της ισότητας και της αξιοκρατίας, αφού και με την εν λόγω συμπεριφορά εν τέλει προσλαμβανόταν οι ίδιοι υποψήφιοι στα ίδια ακριβώς καθήκοντα, δηλαδή οι ικανότεροι των εναγουσών ως προς την υπεροχή μάλιστα των οποίων οι ίδιες ουδέν παράπονο προβάλλουν.

Συνακόλουθα, η ένδικη αγωγή είναι απορριπτέα ως ουσιαστικά αβάσιμη".

Υπό τις ως άνω παραδοχές το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα προέβη σε ερμηνεία, παρά την μη ρητή αναφορά της διαπιστώσεως, του όρου της παραγράφου Ε υπό στοιχείο 3 της προκήρυξης, που συνέταξε και δημοσίευσε η αναιρεσίβλητη (...2014), σχετικά με το αν πληρώθηκε η αίρεση επιτυχίας των αναιρεσειουσών στο διαγωνισμό.

Ειδικότερα, το Εφετείο, αντλώντας επιχειρήματα και κρίσεις εκτός του περιεχομένου της προκήρυξης και προσφεύγοντας στην καλή πίστη, δέχθηκε ότι, παρά την μη υποβολή των νομίμων δικαιολογητικών από τους 3 εκ των 5 επιτυχόντων υποψηφίων και την 1η των επιλαχόντων, οι προκύπτουσες κενές θέσεις δεν μπορούν να καλυφθούν από τους επόμενους κατά τη σειρά κατάταξης υποψηφίους, συγκεκριμένα από τις ενάγουσες και ήδη αναιρεσείουσες, διότι:

α) αυτές δεν θεωρούνταν ότι πέτυχαν στο διαγωνισμό, εφόσον δεν ήταν στον τελικό πίνακα κατάταξης, β) η μη προσκόμιση από τους επιτυχόντες των νομίμων δικαιολογητικών, προς απόδειξη των ιδιοτήτων που δήλωσαν οφείλεται σε άλλο νόμιμο λόγο, ήτοι των μεν δύο σε αναβίωση εκ του νόμου των συμβάσεων εργασίας τους, του δε τρίτου σε υπαναχώρησή του, γ) η εναγόμενη και ήδη αναιρεσίβλητη ως προς τις επιτυχούσες Ε.

Τ. και Θ. Χ. ενήργησε συμμορφούμενη σε διάταξη νόμου, δυνάμει του οποίου αναβίωσαν εξαρχής οι συμβάσεις εργασίας αυτών, εκ παραλλήλου προσληφθέντων με τη διαγνωστική διαδικασία και δ) ουδόλως παραβλάφθηκε με την μη πρόσληψη των εναγουσών και ήδη αναιρεσειουσών ο σκοπός της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας με διαγωνισμό, που στοχεύει στην πρόσληψη των ικανότερων υποψηφίων με βάση τις αρχές της ισότητας και της αξιοκρατίας, εφόσον εν τέλει προσλαμβάνονται οι ίδιοι υποψήφιοι στα ίδια ακριβώς καθήκοντα, δηλαδή οι ικανότεροι των εναγουσών, ως προς την υπεροχή μάλιστα των οποίων οι ίδιες ουδέν παράπονο προβάλλουν.

Με την δοθείσα όμως ως άνω ερμηνεία το Εφετείο παραβίασε τους κανόνες της καλής πίστεως και των συναλλακτικών ηθών (άρθρα 173 και 200 ΑΚ). Και αυτό διότι, με τον όρο της παραγράφου Ε υπό στοιχείο 3 της προκήρυξης, ορίστηκε ότι "Οι υποψήφιοι που δεν αποδεικνύουν με τα νόμιμα δικαιολογητικά, τα κριτήρια και τις ιδιότητες που δήλωσαν και τα οποία εξετάσθηκαν για την κατάταξή τους στους σχετικούς πίνακες, διαγράφονται από αυτούς και δεν προσλαμβάνονται.

Οι θέσεις που προκύπτουν, καλύπτονται από τους επόμενους κατά τη σειρά κατάταξης υποψηφίους". Από τη διατύπωση του όρου αυτού, λαμβανομένων υπόψη των ερμηνευτικών των δικαιοπραξιών διατάξεων των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, προκύπτει ότι: Ι) Αν κάποιος υποψήφιος από τον πίνακα οριστικών αποτελεσμάτων δεν καταθέσει καθόλου ή καταθέσει ελλιπώς τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τότε οι κενές θέσεις καλύπτονται από τους επόμενους κατά τη σειρά κατάταξης υποψηφίους του τελικού πίνακα κατάταξης, αδιάφορα εάν το όνομά τους περιελήφθη ή όχι στον πίνακα επιτυχόντων του διαγωνισμού υπό την αυτονόητη προϋπόθεση (αίρεση) της προσκόμισης των νόμιμων δικαιολογητικών από τους τελευταίους και του ελέγχου της ορθότητας αυτών από την εταιρία.

ΙΙ) Η αιτία της μη κατάθεσης ή της ελλιπούς κατάθεσης των απαιτούμενων δικαιολογητικών από κάποιον υποψήφιο είναι αδιάφορος, δεδομένου ότι δεν γίνεται κάποια διάκριση στην προκήρυξη.

ΙΙΙ) Η κάλυψη των κενών θέσεων που τυχόν θα προκύψουν συνιστά υποχρέωση της αναιρεσίβλητης εταιρίας και δεν επαφίεται στη διακριτική της ευχέρεια. Η δε με νόμο μεταγενέστερη αναβίωση των συμβάσεων εργασίας ορισμένων εκ των επιτυχόντων δεν αναιρεί την εφαρμογή του ως άνω όρου της προκήρυξης, ούτε οδηγεί σε αποκλεισμό της κάλυψης των κενών θέσεων από τους επιλαχόντες, καθόσον, όταν ψηφίστηκε η προαναφερθείσα μεταβατική διάταξη του άρθρου 14 ν. 4324/2015, με την οποία αναβίωσαν οι συμβάσεις του προσωπικού της ΕΡΤ, μολονότι ο επίδικος διαγωνισμός για τη στελέχωση της αναιρεσίβλητης ήταν ακόμη ανοιχτός και σε ισχύ, δεν προβλέφθηκε διάταξη περιορισμού των προσλήψεων κατά το λόγο αναβίωσης των συμβάσεων εργασίας. IV) Με τον αποκλεισμό των εναγουσών κλονίζεται η εμπιστοσύνη ως προς την συνέπεια που πρέπει να υπάρχει στις συναλλαγές.

Κατά συνέπεια το Εφετείο υπέπεσε στην προβλεπομένη, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 εδ. β' ΚΠολΔ, πλημμέλεια της παράβασης των ερμηνευτικών κανόνων των δικαιοπραξιών (άρθρα 173 & 200 AK) με το να προβεί σε εσφαλμένη εφαρμογή αυτών, που δεν είναι σύμφωνη με την καλή πίστη, αφού ληφθούν υπόψη και τα συναλλακτικά ήθη, του μέσου συνετού και έντιμου κοινωνικού ανθρώπου. Πρέπει, επομένως, οι επ' αυτής της πλημμέλειας στηριζόμενοι πρώτος και δεύτερος λόγοι αναίρεσης να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι. Παρέλκει δε περαιτέρω, η έρευνα των λοιπών λόγων του αναιρετηρίου, καθόσον η αναιρετική εμβέλεια των πιο πάνω λόγων που έγιναν δεκτοί στο σύνολο της προσβαλλόμενης με την αναίρεση απόφασης καθιστά αλυσιτελή την εξέταση των λοιπών, η παραδοχή των οποίων οδηγεί στο ίδιο αποτέλεσμα (ΑΠ 55/2018, ΑΠ 204/2017). Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να αναιρεθεί η πληττόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (ΚΠολΔ 580 § 3) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη που ηττήθηκε, στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειουσών που κατέθεσαν κοινές προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά τους (ΚΠολΔ 176, 183, 189 § 1, 191 § 2), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 2642/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την παραπάνω απόφαση.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειουσών, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 26 Μαΐου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 28 Ιουλίου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ