Supreme Court allows appeal against civil judgment for negligence death due to conflicting criminal acquittal.

Απόφαση 851 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 851/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεράσιμο Φουρλάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Πέππα, Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού και Αθανάσιο Καγκάνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 16 Νοεμβρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Γ. Κ. του Π., 2) Θ. Κ. του Π., κατοίκων ..., 3) Ομόρρυθμης Εταιρείας με την επωνυμία "... Ο.Ε." που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Κουτσουλέλο και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Θ. συζύγου Ε. Ζ., 2) Χ. Ε. Ζ., 3) Σ. Ε. Ζ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σωτήριο Σίμο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις, 4) Ε. Ε. Ζ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο, 5) Μ. Μ. χήρας Ν. Ζ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σωτήριο Σίμο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Στο σημείο αυτό, ο πληρεξούσιος των ως άνω αναιρεσειόντων, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, δήλωσε ότι το ορθό όνομα του υπό στοιχείο 4 αναιρεσιβλήτου είναι "Ν." και όχι "Ε." όπως εκ παραδρομής αναφέρεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20/11/2007 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και την από 2/6/2008 προσεπίκληση-παρεμπίπτουσα αγωγή των υπό στοιχεία 1 και 2 αναιρεσειόντων, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κορίνθου και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 184/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 253/2014 του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 13/10/2014 αίτησή τους και τους από 22/10/2014 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Καγκάνης ανέγνωσε την από 24/4/2015 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του παρόντος Δικαστηρίου Αρεοπαγίτη Χαράλαμπου Μαχαίρα, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο υπό στοιχεία (VI) πρόσθετος λόγος αναίρεσης και να απορριφθούν όλοι οι λόγοι του δικογράφου του αναιρετηρίου. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ. 1, 2 και 3 του Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι, αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανιστεί κατά τη συζήτηση της υποθέσεως ή εμφανιστεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιός επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολειπόμενος διάδικος, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικος του, τότε ερευνάται αν ο απολειπόμενος, ή ο μη παριστάμενος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος,(διάδικος) κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Αν η κλήση για συζήτηση δεν επιδόθηκε, ή επιδόθηκε αλλά όχι νόμιμα και εμπρόθεσμα, ο Αρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται με νέα κλήση. Εξάλλου, κατά τη γενική διάταξη του άρθρου 226 παρ. 1 εδ. 3 και 4 Κ.Πολ.Δ., που εφαρμόζεται και κατά την αναιρετική διαδικασία, (ΑΠ1391/2009) αν η συζήτηση αναβληθεί, ο γραμματέας είναι υποχρεωμένος αμέσως μετά το τέλος της συνεδριάσεως, να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίστηκε.

Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Κατά την έννοια της τελευταίας αυτής διατάξεως, η αναβολή της συζητήσεως και η εγγραφή αυτής στο πινάκιο του δικαστηρίου για τη μετ' αναβολή δικάσιμο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων για τη δικάσιμο αυτήν και επομένως δεν χρειάζεται νέα κλήση του διαδίκου, όταν ο απολειπόμενος κατά τη μετ' αναβολή δικάσιμο διάδικος είχε νομίμως κλητευθεί να παραστεί κατά τη δικάσιμο κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση, ή είχε παραστεί νομίμως κατά την ίδια δικάσιμο, και επομένως με τη νόμιμη παράσταση και μη εναντίωσή του καλύφθηκε η μη νόμιμη κλήτευση του κατά την αρχική δικάσιμο.

Αντιθέτως, αν κατά την αρχική δικάσιμο δεν είχε κλητευθεί νομίμως να παραστεί και δεν παραστάθηκε, ή δεν παραστάθηκε νομίμως, όπως συμβαίνει και όταν ο δικηγόρος, που εκπροσώπησε αυτόν κατά την αρχική δικάσιμο, δεν είχε πληρεξουσιότητα, η από το πινάκιο αναβολή της υποθέσεως και η εγγραφή αυτής για τη νέα μετ' αναβολή δικάσιμο δεν ισχύει ως κλήτευση για τη νέα δικάσιμο [ΑΠ 659/06, ΑΠ 2157/07, ΑΠ 664/06).

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 576§3 ΚΠολΔ, όπως αυτή ισχύει μετά την τροποποίησή της με το άρθρ.62 ν.4139/2013, προκύπτει ότι, αν μετέχουν περισσότεροι στη δίκη για την αναίρεση και δεν κλητεύθηκε από το διάδικο που επισπεύδει τη συζήτηση, κάποιος απ' αυτούς, επί μεν απλής ομοδικίας, η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση αυτής χωρεί νομίμως ως προς τους ομοδίκους που εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν κλητευθεί νομοτύπως, κηρυσσομένης απαράδεκτης ως προς τους λοιπούς, επί δε αναγκαστικής (ομοδικίας) η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς όλους τους ομοδίκους (ΑΠ 1322/2014).Κατ' ακολουθίαν αυτών πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης ως προς τον τέταρτο αναιρεσίβλητο, Ν. Ε. Ζ., όπως παραδεκτώς, με δήλωση καταχωρηθείσα στα πρακτικά, διορθώθηκε το κύριο όνομα αυτού από (το εσφαλμένο) Ε. στο (ορθό) Ν., ενόψει, αφενός της μη εμφανίσεως αυτού κατά την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά του σχετικού πινακίου και της μη υποβολής της από το άρθρο 242 ΚΠολΔ δήλωσης και αφετέρου της μη αποδεικνυομένης από τους παρισταμένους αναιρεσείοντες είτε νομίμου κλητεύσεως αυτού από τους ίδιους είτε επίσπευσης της συζήτησης από τον απολειπόμενο ως άνω αναιρεσίβλητο.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εκ του πινακίου, κατά τη δικάσιμο της 4-5-15 δοθείσα, κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων, αναβολή για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο δεν ισχύει ως κλήτευση του ως άνω απολειπομένου για το λόγο, ότι η παράστασή του κατά τη δικάσιμο αυτή (4-5-15) δεν ήταν νόμιμη ενόψει του ότι η ως πληρεξουσία δικηγόρος αυτού, εμφανισθείσα (δικηγόρος) Α. Πρωτονοτάριου δεν αποδεικνύεται, ότι είχε πληρεξουσιότητα να τον εκπροσωπήσει και να ζητήσει την αναβολή της συζήτησης με αποτέλεσμα να μην καλύπτεται, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, ούτε η τυχόν ακυρότητα της κλήτευσής του για την αρχική δικάσιμο, ούτε η έλλειψη κλήτευσης αυτού για την ως άνω, μετ' αναβολή, δικάσιμο.

Περαιτέρω, ενόψει του χαρακτήρα της συνδέουσας τους αναιρεσιβλήτους ομοδικίας, ως απλής, πρέπει να διαταχθεί ο χωρισμός της υποθέσεως και να χωρήσει η συζήτηση αυτής ως προς τους λοιπούς παρισταμένους αναιρεσιβλήτους (άρθρο 576 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως και τους, παραδεκτώς, με ιδιαίτερο δικόγραφο και εντός της οριζομένης στη διάταξη του άρθρου 569 παρ. 2 ΚΠολΔ προθεσμίας ασκηθέντες και προς τους αναιρεσιβλήτους επιδοθέντες, από 22-10-14, προσθέτους λόγους (ΟλΑΠ 33/1996), ζητείται η αναίρεση, για τους διαλαμβανομένους στα παραπάνω δικόγραφα λόγους, της 253/2014 τελεσιδίκου αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου.

Η ανεπάρκεια των πραγματικών περιστατικών που εκτίθενται στην αγωγή σε σχέση με αυτά που απαιτούνται από το νόμο για η θεμελίωσή της, χαρακτηρίζεται ως νομική αοριστία και ελέγχεται με τον αναιρετικό λόγο από τον αριθμό 1 του αρθρ. 559 ΚΠολΔ ως παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, εφόσον το δικαστήριο της ουσίας έκρινε τελικά ως ορισμένη την αγωγή, αρκούμενο σε λιγότερα ή διαφορετικά στοιχεία από αυτά που απαιτεί ο νόμος.

Με τον ίδιο λόγο ελέγχεται και το σφάλμα του δικαστηρίου της ουσίας να κρίνει ως αόριστη την αγωγή, αξιώνοντας για τη θεμελίωση της περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος για τη θεμελίωση του επίδικου δικαιώματος (ΟλΑΠ 18/1998). Αντίθετα, η έλλειψη εξειδίκευσης των πραγματικών περιστατικών που θεμελιώνουν, κατ' αρχήν, το ασκούμενο με την αγωγή ουσιαστικό δικαίωμα και αποτελούν την προϋπόθεση εφαρμογής του αντιστοίχου κανόνα ουσιαστικού δικαίου χαρακτηρίζεται ως ποσοτική αοριστία της αγωγής, και ελέγχεται αναιρετικά με το λόγο από τον αριθ. 14 του αρθρ. 559 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 1......

ΑΠ573/1981,ΑΠ697/2012,ΑΠ1495/2009). Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 118 αριθ. 4 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, το αναιρετήριο δικόγραφο πρέπει να περιέχει κατά τρόπο σαφή και ορισμένο το λόγο αναιρέσεως, ώστε όχι μόνο να εξάγεται από αυτόν σε ποιον από τους περιοριστικά στο άρθρο 559 ίδιου Κώδικα αναφερόμενους αναιρετικούς λόγους υπάγεται, αλλά και να καθορίζονται σ' αυτόν τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, κατά τον αναιρεσείοντα, στοιχειοθετούν την πλημμέλεια που αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση με βάση, όπου καθορίζονται στο αναιρετήριο.

Ειδικότερα, για το ορισμένο της από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ προβλεπομένης αιτιάσεως, συνισταμένης στην, παρά το νόμο, μη κήρυξη από το δικαστήριο του απαραδέκτου του αγωγικού δικογράφου λόγω αοριστίας, απορρέουσας από τη μη εξειδίκευση των θεμελιωτικών της αποδιδομένης στους εναγομένους αδικοπρακτικής συμπεριφοράς πραγματικών περιστατικών απαιτείται να διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο:

α) το ακριβές περιεχόμενο της αγωγής, β) οι σχετικές με το ορισμένο αυτού (δικογράφου) παραδοχές του δικαστηρίου και γ) επίκληση ότι ο σχετικός περί αοριστίας ισχυρισμός, που θεμελιώνει το λόγο αναίρεσης είχε προταθεί στο εφετείο με λόγο εφέσεως (ΑΠ 765/2008).

Κατ' ακολουθίαν αυτών, ο τρίτος κύριος λόγος της αναιρέσεως με τον οποίο προβάλλεται από τους αναιρεσείοντες η από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, αιτίαση με την επίκληση ότι, παρά το νόμο, η προσβαλλομένη απόφαση δεν απέρριψε (κήρυξε) ως απαράδεκτη την κατ' αυτών εγερθείσα ένδικη αγωγή των αναιρεσιβλήτων λόγω αοριστίας απορρέουσας από την έλλειψη εξειδίκευσης των θεμελιωτικών στοιχείων της επικαλουμένης αδικοπρακτικής συμπεριφοράς αυτών (αναιρεσειόντων- εναγομένων), κρίνεται απορριπτέος ως ενδεής της επικλήσεως των απαιτουμένων για την πληρότητα της προσβαλλομένης [από το άρθρο 559 αρ.14 ΚΠολΔ] αιτιάσεως στοιχείων.

Ειδικότερα, αφενός της αναφοράς του ακριβούς, ως προς το κρίσιμο ως άνω ζήτημα, περιεχομένου του αγωγικού δικογράφου, το οποίο πρέπει να σημειωθεί ότι, ούτε καν περιληπτικώς διατυπώνεται στο αναιρετήριο και αφετέρου των σχετικών με το ορισμένο αυτού (δικογράφου) παραδοχών της προσβαλλομένης αποφάσεως, με αποτέλεσμα να καθίσταται, εξαιτίας των παραπάνω ελλείψεων, ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος αναφορικά με την προβαλλομένη αιτίαση.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Καμιά ωστόσο διάταξη επιβάλλει την ειδική μνεία και τη χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, αλλά αρκεί η γενική κατ' είδος αναφορά αυτού (αποδεικτικών μέσων) (μάρτυρες, έγγραφα, πραγ/νη, ένορκες βεβαιώσεις κλπ.).

Ειδικώς, όταν πρόκειται για απόφαση ποινικού δικαστηρίου το δικαστήριο της ουσίας, παρόλο που δεν δεσμεύεται από το περιεχόμενο αυτής δυνάμενο να καταλήξει σε διαφορετικό αποδεικτικό πόρισμα πρέπει, ενόψει της σπουδαιότητας του αποδεικτικού αυτού μέσου, να το αντικρούσει (ΑΠ 240/11, ΑΠ 704/08). Μόνο αν από γενική ή ρητή ακόμη αναφορά, σε συνδυασμό με το περιεχόμενο της απόφασης, δεν προκύπτει, κατά τρόπο αναμφίβολο (Ολ ΑΠ 2/2008) ή κατ' άλλη έκφραση, αδιστάκτως βέβαιο (Ολ ΑΠ 13, 14, 15/2005), ότι λήφθηκε υπόψη κάποιο συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο, στοιχειοθετείται ο από το αρθρ. 559 περ. 11 γ' αναιρετικός λόγος (ΑΠ 577/2015, ΑΠ 87, 483, 495, 1461/13).

Με τον πρώτο κύριο λόγο της αναίρεσης προβάλλεται από τους αναιρεσείοντες η από το άρθρο 559 αρ. 11 γ' ΚΠολΔ, αιτίαση με την επίκληση ότι παρά το νόμο, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψη, κατά τη διαμόρφωση του αποδεικτικού της πορίσματος, την αφενός (και κυρίως) προς απόκρουσή της κατ' αυτού από τους αναιρεσιβλήτους ασκηθείσας και επί των διατάξεων των άρθρων 914, 922 ΑΚ και 302 παρ. 1 ΠΚ θεμελιωθείσας (από 20-11-2007) αγωγής και αφετέρου προς απόδειξη της κατά εν λόγω αγωγής προβληθείσας απ' αυτούς (αναιρεσείοντες) ενστάσεως συνυπαιτιότητας, νομίμως μετ' επικλήσεως ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, από τους ίδιους προσκομισθείσα υπ' αριθμ. 890/2012 αμετάκλητη (αθωωτική) απόφαση του Τριμελούς Πλημ/κείου Κορίνθου με την οποία ο δεύτερος εξ αυτών (Θ.

Κ. του Γ.) κρίθηκε αθώος, κατά πλειοψηφία της αποδοθείσας σ' αυτόν [υπό την ιδιότητα του επιβλέποντος μηχανικού της ανεγειρομένης από την τρίτη αναιρεσείουσα (Ο.Ε ... ) οικοδομής] κατηγορίας της ανθρωποκτονίας από αμέλεια του συγγενούς των αναιρεσιβλήτων Ι. Ζ., (ο οποίος ως χειριστής ανυψωτικού γερανού τραυματίστηκε θανάσιμα, υποστάς ηλεκτροπληξία, κατά τη διαδικασία εκφόρτωσης στην παραπάνω οικοδομή οικοδομικών υλικών) στην οποία επιχειρείται να θεμελιωθεί η επικαλουμένη από τους αναιρεσιβλήτους αδικοπρακτική συμπεριφορά αυτού και συνακολούθως των λοιπών αναιρεσειόντων.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι, αυτή, μετ'εκτίμηση των εκατέρωθεν προσκομισθεισών αποδείξεων, έκανε μερικά δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη των παραπάνω ένδικη αγωγή των αναιρεσιβλήτων κατ' αποδοχή της υποβληθείσας από τους αναιρεσείοντες ενστάσεων συνυπαιτιότητας (κατά 50%) του παθόντος δεχθείσα, αναφορικά με την υπαιτιότητα του ως άνω επιβλέποντος μηχανικού αναιρεσείοντος, ότι "δια το ως άνω ατύχημα, εκτός από συνυπαιτιότητα κατά ποσοστό 50% που έχει για τους ως άνω λόγους ο θανών, δεκτής γενομένης ως ουσία βασίμου και της σχετικής ενστάσεως των εναγομένων, ευθύνονται ως συνυπαίτιοι και οι εναγόμενοι (αναιρεσείοντες) κατά το έτερον 50% με συνέπεια τον έλεγχο της πρωτοβαθμίου αποφάσεως, η οποία έσφαλε ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων.

Ειδικότερα, το ένδικο ατύχημα οφείλεται και σε συνυπαιτιότητα των εναγομένων, ήτοι, σε έλλειψη της επιβαλλόμενης σύνεσης και προσοχής τους, εκάστου υπό την ανωτέρω εκτεθείσα ιδιότητά τους, λόγω μη λήψεως των επιβαλλομένων από το Νόμο και της περιστάσεως μέτρων ασφαλείας κατά την ανέγερση της οικοδομής, καθώς, σύμφωνα με το άρθρο 3 του Ν. 1396/1983 (Μέτρα ασφαλείας σε οικοδομές και ιδιωτικά τεχνικά έργα), η τρίτη εναγόμενη εργολήπτρια εταιρεία, αλλά και ο πρώτος εναγόμενος, ως διαχειριστικό και καταστατικό όργανο αυτής, ήταν συνυπεύθυνοι και υποχρεούνταν να λαμβάνουν και να τηρούν όλα τα μέτρα ασφαλείας κατά την ανέγερση της οικοδομής καθώς και να τηρούν, σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης και της τέχνης, τις οδηγίες του επιβλέποντος, όπως προβλέπονται στο άρθρο 7 του νόμου τούτου.

Επιπλέον, σύμφωνα με την ως άνω διάταξη, ο δεύτερος εναγόμενος επιβλέπων μηχανικός και ομόρρυθμο μέλος της τρίτης εναγόμενης εργοληπτικής εταιρείας, όφειλε να δίνει οδηγίες (και εγγράφως) σύμφωνες με τους κανόνες της επιστήμης και της τέχνης, για τη λήψη μέτρων ασφαλείας από κινδύνους που προέρχονται από εναέριους και υπόγειους αγωγούς της Δ.Ε.Η.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 78 τού Π.Δ. 1079/1981 οι εναγόμενοι όφειλαν, για την πρόληψη ατυχημάτων, από άμεση ή έμμεση επαφή ή προσέγγιση προς δίκτυα ή λοιπά στοιχεία ηλεκτρικών εγκαταστάσεων υπό τάση, α) να λαμβάνουν όλα τα επιβαλλόμενα μέτρα ώστε να αποκλείεται η προσέγγιση εργαζομένων σε ηλεκτροφόρους αγωγούς ή στοιχεία, ασχέτως τάσεως τους, β) να πραγματοποιούνται, οι μεταφορές σιδηροπλισμού, σωλήνων, κιγκλιδωμάτων και οι εγκαταστάσεις μηχανημάτων, τροχιών, αναβατορίων, πυραύλων, όπως και οι προσεγγίσεις αντλιών σκυροδέματος, μακριά από ηλεκτροφόρους αγωγούς, ασχέτως τάσεως, γ) να λαμβάνει σε περιοχές όπου υπάρχουν εναέρια ηλεκτρικά δίκτυα ή εγκαταστάσεις, εφόσον εργάζονται ή κινούνται ψηλά οχήματα - μηχανήματα, γερανοί, εκσκαφείς κλπ, πέραν των ανωτέρω μέτρων ασφαλείας και μετά έγγραφη έγκριση της Δ.Ε.Η.

πρόσθετα ειδικά μέτρα ασφαλείας, όπως η καταβίβαση του ιστού (μπούμας), η κατασκευή ειδικών ξύλινων πλαισίων - περιθωρίων ασφαλείας σε σημεία συνήθων διελεύσεων κάτωθεν γραμμών, δ) να πραγματοποιείται, οποιαδήποτε απαιτούμενη επέμβαση στα δίκτυα της Δ.Ε.Η. (ανύψωση, διακοπή ρεύματος κλπ.) μόνο από αυτή, κατόπιν εγγράφου αιτήσεώς τους.

Επιπλέον, όφειλαν, σύμφωνα με τη διάταξη 79 του ιδίου ως άνω Προεδρικού Διατάγματος, εφόσον πλησίον του εργοταξίου διέρχονταν αγωγοί ηλεκτρικού ρεύματος, να ειδοποιήσουν εγγράφως τη Δ.Ε.Η. η οποία εξετάζοντας από κοινού με τον εγκαλούντα το έργο και τον επιβλέποντατα μέτρα ασφαλείας που έπρεπε να ληφθούν, και ύστερα από έγγραφη έγκριση της αρμόδιας υπηρεσίας της, να λάμβαναν όλα τα ενδεικνυόμενα κατά περίπτωση προστατευτικά μέτρα και ιδίως την κατασκευή προστατευτικών σανιδωμάτων.

Στην προκειμένη περίπτωση, όμως οι εναγόμενοι δεν είχαν λάβει τα απαιτούμενα μέτρα ασφαλείας και ειδικότερα δεν είχαν τοποθετήσει προστατευτικά ξύλινα πλαίσια μεταξύ των ηλεκτροφόρων καλωδίων που διήρχοντο έμπροσθεν της οικοδομής και της προσόψεως αυτής αλλά και μεταξύ των ηλεκτροφόρων καλωδίων και του εδάφους (δηλαδή κάτω από ταύτα), ούτε διεκόπη, ύστερα από αίτησή τους, προσωρινά η ηλεκτροδότηση του εν λόγω εναερίου δικτύου της Δ.Ε.Η , για την ασφαλή εκφόρτωση των οικοδομικών υλικών από τον Ι.

Ζ.. Εξάλλου, κατά τη δεδομένη κρίσιμη χρονική στιγμή στο χώρο του εργοταξίου δεν ευρίσκετο ο επιβλέπων το έργο μηχανικός (δεύτερος εναγόμενος), ούτε ο εκπρόσωπος και διαχειριστής της εργολήπτριας - κατασκευαστικής εταιρείας, ούτως ώστε να απαγορεύσουν στον Ι. Ζ. την εκφόρτωση των υλικών από την εμπρόσθια πλευρά της οικοδομής και να επιβάλλουν ταύτην από τον ακάλυπτο χώρο όπου δεν υπήρχε δίκτυο ηλεκτροφόρων καλωδίων ή άλλοs κίνδυνος.

Αντιθέτως, στην οικοδομή ευρίσκετο προς παραλαβήν των υλικών ένας τεχνίτης (κτίστης), ονόματι Ι. Α., ο οποίος κατέθεσεν ως μάρτυρας ενώπιον του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, υπέρ των εναγομένων και ο οποίος, καθ' ομολογίαν του, επ' ουδενί προσπάθησε να αποτρέψει τον θανόντα από το_να εκφορτώσει τα υλικά στην εμπρόσθια όψη της οικοδομής.

Ούτε του επέβαλε την εκφόρτωση από την οπίσθια πλευρά της οικοδομής. Τα ανωτέρω δεν αναιρούνται ούτε από το ότι προ του ατυχήματος και προ της ενάρξεως των εργασιών ανεγέρσεως της οικοδομής είχε ήδη προηγηθεί μετατόπιση του εναερίου δικτύου της Δ.Ε.Η, το οποίο εμπόδιζε την ανέγερση αυτής καθόσον, η εν λόγω μετατόπιση εγένετο για το σκοπό τούτο.

Εξάλλου η Δ.Ε.Η μετά τη μετατόπιση του δικτύου της μπορεί μεν να επέτρεψε τη συνέχιση των οικοδομικών εργασιών, πλην όμως, ρητώς επεσήμανε ότι "η επαφή ή και απλή προσέγγιση είτε απευθείας, είτε μέσω οιουδήποτε αντικειμένου στις εγκαταστάσεις είναι άκρως επικίνδυνη" (βλ. και υπ' αριθμών Φ288/28/3/2005 έγγραφο της Δ.Ε.Η), εφιστώντας έτσι την προσοχή προς λήψη περαιτέρω (προσθέτων) μέτρων ασφαλείας, τα οποία όμως ουδέποτε ελήφθησαν, με συνέπεια τον επελθόντα θάνατο του Ι.

Ζ.".

Στο παραπάνω συμπέρασμα κατέληξε η προσβαλλόμενη απόφαση, σύμφωνα με τη διαλαμβανομένη σ' αυτή βεβαίωση, αφού έλαβε υπόψη , "τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων, απόδειξης και ανταποδείξη οι οποίοι εξετάστηκαν στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου που περιέχονται στα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα ταυτάριθμα πρακτικά καθώς και όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που οι διάδικοι προσκομίζουν και επικαλούνται...". Παρά όμως την παραπάνω βεβαίωση της προσβαλλομένης αποφάσεως περί λήψεως υπόψη και "όλων αναιξερέτως των έγγραφων που επικαλέσθηκαν . και προσκόμισαν οι διάδικοι; από το όλο περιεχόμενο αυτής και ιδίως από την έλλειψη οποιαδήποτε αναφοράς στην παραπάνω ποινική απόφαση δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση έλαβε υπόψη και την παραπάνω αμετάκλητη απόφαση του ποινικού δικαστηρίου αντικρούοντας, όπως θα έπρεπε την απαλλακτική κρίση αυτού αναφορικά με την αποδιδομένη στον ως άνω αναιρεσείοντα κατηγορία της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, την οποία αντιθέτως (κατηγορία) αποδέχεται αυτή (προσβαλλόμενη απόφαση) προς θεμελίωση της (κατά συνυπαιτιότητα) αδικοπρακτικής ευθύνης του εν λόγω αναιρεσείοντος στην πρόκληση της επικαλουμένης (ηθικής) ζημίας του αναιρεσιβλήτου με αποτέλεσμα την αποδοχή ως (και ουσιαστικά) βασίμου της προβαλλομένης, από το άρθρ. 559 αρ. 11γ' ΚΠολΔ, αιτιάσεως.

Κατ' ακολουθίαν αυτών πρέπει να γίνει δεκτός ως και ουσιαστικά βάσιμος ο παραπάνω, από το άρθρ. 559 αρ. 11 γ ΚΠολΔ πρώτος κύριος λόγος, η αναιρετική εμβέλεια του οποίου καθιστά αλυσιτελή την έρευνα των λοιπών προβαλλομένων κυρίων και προσθέτων λόγων της αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί προς εκδίκαση η υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές (άρθ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) διατασσομένης της επιστροφής του παραβόλου στους αναιρεσείοντες (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ).Τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων πρέπει να επιβληθούν σε βάρος των ηττηθέντων αναιρεσιβλήτων (αρθ. 176,183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΚΗΡΥΣΣΕΙ απαράδεκτη τη συζήτηση ως προς τον τέταρτο αναιρεσίβλητο Ν. Ε. Ζ..

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθ. 253/2014 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή του παραβόλου στους αναιρεσείοντες.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Τριμελές Εφετείο Ναυπλίου, συγκροτούμενο από διαφορετικούς από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση δικαστές.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Μαρτίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 22 Μαϊου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ