Supreme Court dismisses appeal to remove judges from a panel deciding on their own removal requests.

Απόφαση 850 / 2012 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 850/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χαράλαμπο Δημάδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Δημήτριο Μαζαράκη, Χαράλαμπο Αθανασίου, Κων/νο Τσόλα και Νικόλαο Μπιχάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 4 Απριλίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αιτούντος: Δήμου Κηφισιάς, που εδρεύει στην Κηφισιά, και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιό του Κων/νο Δεμερτζή, που παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητά του ως δικηγόρου.

Της καθής η αίτηση: Φ. χας Ε. Π., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Καρακώστα.

Στο σημείο αυτό ο δικηγόρος του αιτούντος, ζήτησε και έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο του Δικαστηρίου και ανέπτυξε την από 8-2-2012 αίτηση εξαίρεσης των Αρεοπαγιτών κ.κ. Ερωτόκριτου Καλούδη και Σπυρίδωνος Μητσιάλη της από 2-5-2011 αίτησης αναίρεσης της Φ. Π. κατά του Δήμου Κηφισιάς και στη συνέχεια κατέθεσε στο ακροατήριο την από 4-4-2012 νέα αίτησή του στην οποία ζητάει τον προσδιορισμό της από 8-2-2012 αίτησης εξαίρεσης σε άλλο τμήμα του Αρείου Πάγου και την εξαίρεση του Αρεοπαγίτη κ. Χαραλάμπου Δημάδη από την συζήτηση της για σήμερα προσδιορισμένης αίτησής του Δήμου Κηφισιάς.

Στη συνέχεια ο δικηγόρος της καθής η αίτηση δήλωσε να απορριφθεί η αίτηση εξαίρεσης.

Κατά της παραπάνω αίτησης εξαίρεσης υποβλήθηκε στις 24-2-2012 η αίτηση αυτοεξαίρεσης του Αρεοπαγίτη κ. Σπυρίδωνα Μιτσιάλη και εκδόθηκε η υπ' αριθ. 543/3-4-2012 απόφαση του Αρείου Πάγου που δέχεται την από 24-2-2012 αίτηση αυτοεξαίρεσης του κ. Αρεοπαγίτη Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, ώστε να μη μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου επί της αναφερόμενης στο σκεπτικό υπόθεσης κατά την ορισθείσα μετ' αναβολή δικάσιμο της 6-2-2013.

Στη συνέχεια το δικαστήριο προχώρησε στη συζήτηση της υπόθεσης, όσων αφορά τον κ. Ερωτόκριτο Καλούδη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά τις περί εξαιρέσεως δικαστών διατάξεις του ΚΠολΔ και ειδικότερα κατά τη διάταξη του άρθρου 52 παρ. 1 στοιχ. στ', δικαστές μπορεί να εξαιρεθούν από οποιοδήποτε διάδικο μεταξύ άλλων περιπτώσεων και "εάν έχουν προκαλέσει ή προκαλούν υπόνοια μεροληψίας, ιδίως αν έχουν με κάποιο διάδικο ιδιαίτερη φιλία, ιδιαίτερες σχέσεις καθηκόντων ή εξάρτησης, έριδα ή έχθρα".

Κατά δε το άρθρο 54 εδάφ. α', αρμόδιο να αποφανθεί για την εξαίρεση είναι το δικαστήριο, στο οποίο υπηρετεί ο εξαιρούμενος, και κατά το άρθρο 57 παρ. 1 εξαίρεση προτείνεται από τον διάδικο πέντε ημέρες πριν από τη συζήτηση στο ακροατήριο, ενώ αργότερα έως ότου περατωθεί η συζήτηση στο ακροατήριο, μόνο αν πιθανολογείται ότι η περίπτωση ή οι λόγοι της εξαίρεσης προέκυψαν ή έγιναν γνωστοί στον διάδικο μετά την πάροδο της πενθήμερης προθεσμίας Στην τελευταία περίπτωση, αν η εξαίρεση γίνει δεκτή, μπορούν, ύστερα από αίτηση, να κηρυχθούν άκυρες οι πράξεις της διαδικασίας, στις οποίες είχε συμπράξει εκείνος του οποίου ζητείται η εξαίρεση.

Εξάλλου, η κατά το άρθρο 57 παρ. 1 του ΚΠολΔ, τασσόμενη πενθήμερη προθεσμία αφορά στην επ' ακροατηρίου συζήτηση της υποθέσεως και δεν σχετίζεται με τη συζήτηση, κατά την οποία αποφασίζεται απλώς αναβολή της υποθέσεως. Επομένως, η από 8-2-2012 κρινόμενη αίτηση εξαίρεσης δικαστών, η οποία κατατέθηκε στο ακροατήριο κατά τη δικάσιμο της 8-2-2012, κατά την οποία απαγγέλθηκε αναβολή της συζήτησης της από 2-5-2011 αίτησης της Φ.

Π. κατά του Δήμου Κηφισιάς για αναίρεση της 1344/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, και αναβλήθηκε η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης εξαίρεσης για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο της 4-4-2012, είναι, από την άποψη του εμπροθέσμου της καταθέσεώς της, παραδεκτή. Περαιτέρω, με το άρθρο 6 παρ. 1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΔΑ), που κυρώθηκε με το ν.δ. 53/1974 και έχει υπερνομοθετική ισχύ (άρθρο 28 παρ. 1 του Συντ/τος), ορίζεται ότι "πάν πρόσωπο έχει δικαίωμα όπως η υπόθεσή του δικαστεί δικαίως, δημοσίως και εντός λογικής προθεσμίας υπό ανεξαρτήτου και αμερολήπτου δικαστηρίου, νομίμως λειτουργούντος, το οποίο θα αποφασίσει είτε επί των αμφισβητήσεων επί των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της αστικής φύσεως ...".

Από το συνδυασμό της διάταξης αυτής με την ως άνω διάταξη του άρθρου 52 παρ. 1 στοιχ. στ' ΚΠολΔ προκύπτει, ότι αμφότερες υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, αφού οι δικαστές μπορεί να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο, αν προκαλούν υπόνοια μεροληψίας. Περαιτέρω, κατά την έννοια της άνω διάταξης του άρθρου 52 στοιχ.

στ' ΚΠολΔ, μόνη η γνώμη του Εισηγητή Αρεοπαγίτη, που διατυπώνεται στην κατ' άρθρο 571 ΚΠολΔ έκθεση για το παραδεκτό και το βάσιμο ή μη των λόγων αναίρεσης δεν δημιουργεί υπόνοιες προσωποληψίας υπέρ ή κατά ενός ή του άλλου διαδίκου (ΑΠ 207/2006, ΣΤΕ 1573/2009). Στην προκείμενη περίπτωση, ενώπιον του Γ' Τμήματος του Αρείου Πάγου εκκρεμεί η από 2-5-2011 αίτηση της Φ.

Π. κατά του Δήμου Κηφισιάς για αναίρεση της 1344/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Ο αναιρεσίβλητος Δήμος Κηφισιάς δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του με την από 8-2-2012 αίτηση ζήτησε την εξαίρεση των Αεροπαγιτών Ερωτόκριτου Καλούδη και Σπυρίδωνος Μιτσιάλη από την εκδίκαση της ως άνω αίτησης αναίρεσης. Ως προς τον Αεροπαγίτη Σπυρίδωνα Μιτσιάλη η αίτηση εξαίρεσης είναι άνευ αντικειμένου, διότι ο Αεροπαγίτης Σπυρίδων Μιτσιάλης ήδη υπέβαλε την από 24-2-2012 αίτηση αυτοεξαίρεσής του, η οποία έγινε δεκτή με την 543/1912 απόφαση σε συμβούλιο αυτού του Δικαστηρίου.

Περαιτέρω, ως προς την εξαίρεση του Αεροπαγίτη Ερωτόκριτου Καλούδη ο αναιρεσίβλητος Δήμος Κηφισιάς διά του πληρεξουσίου του δικηγόρου προβάλλει τα εξής: Η όλη διαφορά μεταξύ του αναιρεσίβλητου Δήμου και της αναιρεσείουσας άρχισε με την άσκηση της από 15-12-1998 αγωγής του Δήμου, επί της οποίας εκδόθηκε η 4460/2004 απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου που απέρριψε την αγωγή, αιτία δε της εσφαλμένης κατά τα προβαλλόμενα πρωτόδικης απόφασης ήταν ότι στηρίχθηκε σε εσφαλμένη έκθεση πραγματογνωμοσύνης, ενώ με την 1750/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών βάσει άλλων διαταχθεισών εκθέσεων πραγματογνωμοσύνης έγινε δεκτή η έφεσή του και ακολούθως δεκτή η αγωγή, η οποία όμως απόφαση αναιρέθηκε με την 402/2009 απόφαση αυτού του Δικαστηρίου.

Ακολούθως, εκδόθηκε η ήδη αναιρεσιβαλλομένη 1344/2011 απόφαση του Εφετείου, η οποία και πάλι δέχτηκε την έφεση και την αγωγή του Δήμου. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ερωτόκριτος Καλούδης, του οποίου ζητείται η εξαίρεση, με την από 26-1-2012 έκθεση εισήγησης εισηγείται να γίνουν δεκτοί οι συναφείς από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολ λόγοι αναίρεσης, με τους οποίους η ήδη αναιρεσείουσα υποστήριζε, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου στερείτο νόμιμης βάσης, διότι περιείχε ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες.

Περαιτέρω, ο αιτών Δήμος προβάλλει, ότι η ως άνω εισήγηση περιέχει εξώφθαλμες πλημμέλειες, οι οποίες εξέρχονται των ακραίων ορίων της δικαστικής κρίσης και συνιστούν αντικειμενικούς λόγους, που δικαιολογούν την αμφισβήτηση της αμεροληψίας του δικαστή, είναι δε αυθαίρετη σε τέτοιο βαθμό, ώστε τυχόν αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης θα συνιστούσε παρέμβαση στην κρίση των δικαστών του Εφετείου Αθηνών, στέρηση του αναιρεσίβλητου Δήμου από το δικαίωμα του δικαίως δικάζεσθαι ενώπιον του Αρείου Πάγου και έμμεση παρέμβαση του Αρείου Πάγου σε κάθε μελλοντική κρίση του Εφετείου.

Ότι η εισήγηση προβαίνει σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του Ν.Δ. 690.1948 "περί συμπληρώσεως των περί σχεδίων πόλεων διατάξεων" και του από 7/10-7-1925 π.δ/τος (εγκεκριμένο σχέδιο Δήμου Κηφισιάς), το οποίο εγκρίθηκε κατ' εφαρμογή του άρθρου 7 του ν.δ/τος της 17-7-1923, έρχεται δε, κατά τα προβαλλόμενα, σε αντίθεση με τη νομολογία του Αρείου Πάγου ως προς την ερμηνεία του Ν.Δ. 690/1948 και η εισήγηση δεν στηρίζεται σε κάποια πραγματική έλλειψη αιτιολογιών, αφού, κατά τα προβαλλόμενα, οι τεχνικές εκθέσεις και τα διαγράμματα εφαρμογής αποτελούν εσωτερικά τεχνικά βοηθήματα των υπηρεσιών πολεοδομίας και από την άποψη αυτή δεν επάγονται έννομες συνέπειες για τους διοικουμένους.

Τέλος, προβάλλεται ότι όλοι οι ανωτέρω λόγοι εξαίρεσης στηρίζουν "τις ισχυρές υπόνοιες μεροληψίας εις βάρος του αναιρεσείοντος και ήδη αιτούντος Δήμου Κηφισιάς του Εισηγητή Ερωτόκριτου Καλούδη, αφού η Εισήγησή του για αναίρεση της προσβαλλόμενης 1344/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών είναι αντικειμενικά μη υποστηρίξιμη σε βαθμό δικαστικής αυθαιρεσίας, η δε αυθαιρεσία αυτή συνιστά αντικειμενικό γεγονός για το οποίο η αμεροληψία του Εισηγητή καθίσταται αμφισβητήσιμη".

Από όσα ανωτέρω προβάλλονται δεν πιθανολογείται, ότι ο εν λόγω εισηγητής διάκειται εχθρικά έναντι του Δήμου, ώστε να μπορεί, αντικειμενικά, να θεωρηθεί ότι προκαλούνται υπόνοιες μεροληψίας εκ μέρους του. Σε κάθε περίπτωση, η από 8-2-2012 αίτηση εξαίρεσης του εισηγητή Ερωτόκριτου Καλούδη πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι ο αιτών αναφέρει ως λόγο εξαίρεσης μόνο τη γνώμη του Εισηγητή στην κατατεθείσα έγγραφη Εισήγησή του για το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της αίτησης αναίρεσης, η οποία γνώμη του, κατά τον αναιρεσίβλητο-αιτούντα, είναι μεροληπτική, υπέρ της αναιρεσείουσας, αφού, όπως εκτέθηκε στη μείζονα σκέψη της παρούσας, μόνη η διατύπωση της γνώμης αυτής του Εισηγητή Αρεοπαγίτη στην κατ' άρθρο 571 ΚΠολΔ Εισήγησή του, δεν δημιουργεί υπόνοιες προσωποληψίας υπέρ της αναιρεσείουσας, ακόμη δε και τα προβαλλόμενα, ότι η Εισήγηση είναι προϊόν αυθαιρεσίας και έτσι καθίσταται αμφισβητήσιμη η αμεροληψία του Εισηγητή και ότι περιλαμβάνει εξώφθαλμες πλημμέλειες, οι οποίες εξέρχονται των ακραίων ορίων της δικαστικής κρίσης και συνιστούν αντικειμενικούς λόγους, που δικαιολογούν την αμφισβήτηση της αμεροληψίας του, και ότι η αυθαιρεσία αυτή θα μπορούσε να δικαιολογήσει τον πειθαρχικό έλεγχο του Δικαστή, ενισχύουν το γεγονός, ότι ο αιτών αναφέρει ως λόγο εξαίρεσης μόνο τη γνώμη του Εισηγητή στην κατατεθείσα έγγραφη Εισήγησή του για το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της αίτησης αναίρεσης.

Επειδή, κατά τις διατάξεις του άρθρου 57 παρ. 2 και 3 του ΚΠολΔ, όπως το άρθρο αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο 12 παρ. 1 του Νόμου 3666/2008, που ισχύει από 10-6-2008 (Φ.Ε.Κ. Α' αριθ. 105/10-6-2008 και άρθρ. 13 του ίδιου Νόμου, ορίζονται τα ακόλουθα: "Άρθρο 57 παρ. 2: Δεν επιτρέπεται αίτηση εξαίρεσης: α) όλων των μελών του δικαστηρίου, στο οποίο υπηρετούν πράγματι περισσότεροι από πέντε δικαστές, β) μελών του δικαστηρίου ή του γραμματέα του δικαστηρίου, το οποίο αποφασίζει για την αίτηση εξαίρεσης κατά το άρθρο 54, γ) περισσοτέρων των οκτώ δικαστών για κάθε δικαστήριο στο οποίο υπηρετούν πράγματι τουλάχιστον δώδεκα δικαστές, δ) περισσοτέρων των τεσσάρων δικαστών για κάθε δικαστήριο, στο οποίο υπηρετούν πράγματι τουλάχιστον επτά δικαστές και περισσοτέρων των δύο όταν υπηρετούν πράγματι λιγότεροι από επτά δικαστές, ε) μελών του δικαστηρίου, το οποίο αποφασίζει για την παραπομπή της αίτησης εξαίρεσης από δικαστήριο σε δικαστήριο κατά το άρθρο 50.

Παρ. 3. Αίτηση εξαίρεσης, η οποία υποβάλλεται παρά τα οριζόμενα στην προηγούμενη παράγραφο, είναι απαράδεκτη και απορρίπτεται από το ίδιο το δικαστήριο, του οποίου ζητείται η εξαίρεση μελών του. Η αίτηση αυτή δεν αποτελεί λόγο αποχής από την άσκηση των καθηκόντων τους για τα πρόσωπα των οποίων ζητείται η εξαίρεση".

Στην προκείμενη περίπτωση, ο αιτών Δήμος κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο υπέβαλε την από 4-4-2012 αίτησή του, με την οποία προβάλλει, ότι "όπως διαπιστώθηκε κατά την επισκόπηση του εκθέματος του παρόντος Γ' τμήματος ενώπιον αυτού εκκρεμούν επίσης δύο αιτήσεις εξαιρέσεως της Κ. Μ. κατά του δικαστή Χαράλαμπου Δημάδη των οποίων Εισηγητής είναι ο Αεροπαγίτης Ερωτόκριτος Καλούδης, του οποίου ήδη ζητείται η εξαίρεση.

Ότι με τον τρόπο αυτό δημιουργείται οξύμωρο και ασυμβίβαστο, αφού καλείται το τμήμα να κρίνει την αμεροληψία του κ. Καλούδη με κριτή τον κ. Δημάδη και εν συνεχεία την αμεροληψία του κ. Δημάδη με Εισηγητή-κριτή τον κ. Καλούδη. Ότι επιπροσθέτως προκύπτει, ότι λόγω της πρόδηλης διαρκούς και στενής συνεργασίας των δικαστών του Γ' τμήματος στο πλαίσιο των κοινών εργασιών τους δημιουργούνται προδήλως σχέσεις ιδιαίτερης γνωριμίας και αμοιβαίας φιλίας, οι οποίες συνιστούν, από την άποψη της εκδίκασης της αιτήσεως εξαιρέσεως, πραγματικούς και ηθικούς λόγους, οι οποίοι καθιστούν, υποκειμενικώς μεν πραγματικώς δυσχερή την αντικειμενική και αμερόληπτη κρίση επί της αιτήσεως εξαιρέσεως κατά στενώς συνεργαζομένων συναδέλφων τους και αντικειμενικώς αμφισβητήσιμη την κρίση τους αυτή και ότι η στενή αυτή σχέση, μάλιστα, φθάνει, στην προκείμενη δικάσιμο, σε σημείο αμοιβαίας εξάρτησης μεταξύ των κρινόντων και των κρινομένων στις σήμερα εκκρεμούσες αιτήσεις εξαιρέσεως, κατά την οποία ο ένας καλείται να κρίνει την εξαίρεση του άλλου".

Με την αίτηση δε αυτή ζητεί τον προσδιορισμό της κρινόμενης από 8-2-2012 αίτησης εξαίρεσης σε άλλο τμήμα του Αρείου Πάγου και όλως επικουρικώς την εξαίρεση του Αρεοπαγίτη Χαραλάμπους Δημάδη από τη συζήτηση της σήμερα προσδιορισμένης αίτησης του Δήμου Κηφισιάς. Από τα ανωτέρω προκύπτει, ότι ο αιτών Δήμος κατά τη συζήτηση της κρινόμενης από 8-2-2012 αίτησης εξαίρεσης στο ακροατήριο ο αιτών άσκησε νέα αίτηση (από 4-4-2012), με την οποία ουσιαστικά ζητεί την εξαίρεση των μελών του δικαστηρίου, το οποίο αποφασίζει για την αίτηση εξαίρεσης και επικουρικώς του Προεδρεύοντος Αρεοπαγίτη Χαράλαμπου Δημάδη, για το λόγο της πρόκλησης υπόνοιας μεροληψίας και δη αντικειμενικώς αμφισβητήσιμης κρίσης.

Σύμφωνα, όμως, με την εφαρμοστέα στην προκείμενη περίπτωση διάταξη του άρθρου 57 παρ. 2 εδάφ. β' του ΚΠολΔ, όπως ισχύει από την 10-6-2008, η προαναφερθείσα από 4-4-2012 νέα αίτηση εξαίρεσης των μελών αυτού του δικαστηρίου, το οποίο αποφασίζει για την αίτηση εξαίρεσης και επικουρικώς του Προεδρεύοντος Αρεοπαγίτη Χαράλαμπου Δημάδη, είναι απαράδεκτη και πρέπει να απορριφθεί.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 8-2-2012 αίτηση του Δήμου Κηφισιάς για την εξαίρεση του Αρεοπαγίτη Ερωτόκριτου Καλούδη και την από 4-4-2012 αίτηση του Δήμου για την εξαίρεση των μελών αυτού του δικαστηρίου, που δικάζει την από 8-2-2012 αίτηση εξαίρεσης ή επικουρικώς του Προεδρεύοντος Αρεοπαγίτη Χαράλαμπου Δημάδη.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Απριλίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Μαΐου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ