Supreme Court dismisses appeal and orders retrial due to judge recusal based on close family ties to defense counsel.

Απόφαση 84 / 2021 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 84/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Μαρία Τζανακάκη, Α. Β. και Ευστάθιο Νίκα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Νοεμβρίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου Ιωαννιτών, που εδρεύει στα Ιωάννινα και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Βιργινία Μυταρέλλη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "Β. Γ. και Σία ΟΕ", που εδρεύει στην … Ιωαννίνων και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Β. Γ. του Π., κατοίκου …, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Μ. Π. με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και 3) Κ. Π. του Γ., κατοίκου …, ως μοναδικού εξ αδιαθέτου κληρονόμου της αποβιωσάσης στις 10-09-2015 Φ. Π. του Γ., ο οποίος δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 06-02-2012 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων και συνεκδικάστηκε με την από 12-11-2013 αγωγή της ήδη 1ης των αναιρεσιβλήτων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 502/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 179/2017 του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 17-4-2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Α. Β., που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο ο αναιρεσείων και οι 1η και 2ος των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω. Μετά τη συζήτηση της υπόθεσης και ειδικότερα την 17-12-2020 η Αρεοπαγίτης και Εισηγήτρια της υπόθεσης Α. Β. κατέθεσε στην Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την υπό την ίδια ημερομηνία αίτηση αυτοεξαίρεσης, η οποία έχει ως εξής:

[Προς την Κα Πρόεδρο του Αρείου Πάγου Αίτηση αυτοεξαίρεσης Α. Β., Αρεοπαγίτη

Κατά τη μελέτη των δικογραφιών της δικασίμου 06-11-2020 ενώπιον του Δ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, διαπίστωσα ότι στην υπόθεση υπ' αριθμ. πινακίου …, με αναιρεσείοντα τον Δήμο Ιωαννιτών και αναιρεσιβλήτους τους α) Ο.Ε. με την επωνυμία "Β. Γ. και Σία ΟΕ", β) Β. Γ. και γ) Κ. Π., παραστάθηκε με δήλωση, άρθρο 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ, ως πληρεξουσία δικηγόρος των πρώτης και δεύτερου των αναιρεσιβλήτων, η δικηγόρος Ιωαννίνων Μ. Π.. Η εν λόγω δικηγόρος είναι σύζυγος (ήδη χήρα) του πρώτου εξαδέλφου μου Κ. Κ. και διατηρώ μαζί της τόσο προσωπικά όσο και με την οικογένεια μου πολύ στενές σχέσεις. Επειδή για το λόγο αυτό είναι πολύ πιθανόν να προκληθούν υπόνοιες μεροληψίας εις βάρος μου, παρακαλώ να εξαιρεθώ από την ως άνω υπόθεση, τόσο ως εισηγήτρια όσο και ως μέλος της σύνθεσης του Δικαστηρίου, για την έκδοση της σχετικής απόφασης (άρθρα 52 και 55 του ΚΠολΔ).

Αθήνα 17-12-2020

Η Αιτούσα (υπογραφή)

Α. Β. Αρεοπαγίτης].

Στη συνέχεια, στις 08-01-2021 (και μετά από το με αριθμ. πρωτ. 3169/21-12-2020 έγγραφο της Προέδρου του Αρείου Πάγου με το οποίο διαβιβάστηκε η ως άνω αίτηση αυτοεξαίρεσης στην Πρόεδρο του Δ' Τμήματος) το Δικαστήριο συγκροτήθηκε εν Συμβουλίω από τους: Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Μαρία Τζανακάκη, Ευστάθιο Νίκα και Μαρία Βάρκα (Εισηγήτρια), Αρεοπαγίτες και από τον ίδιο ως άνω Γραμματέα, προκειμένου ν' αποφασίσει για την ανωτέρω αίτηση.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 55 παρ.1 και 4 ΚΠολΔ «Δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσής τους, οφείλουν να το δηλώσουν στον πρόεδρο του δικαστηρίου», «Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο».

Συνεπώς, νόμιμα φέρεται στο Δικαστήριο, που συνεδριάζει σε Συμβούλιο, η από 17-12-2020 και με αρ. γεν. πρωτ. 3158/18-12-2020 αίτηση αυτοεξαίρεσης που υποβλήθηκε από την Αρεοπαγίτη Α. Β., μέλους της σύνθεσης του Δ' Πολιτικού Τμήματος του Δικαστηρίου τούτου και πρέπει αυτή να ερευνηθεί.

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 52 παρ.1 περ. στ' ΚΠολΔ και 6 παρ.1 ΕΣΔΑ, που υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, σαφώς προκύπτει ότι οι δικαστές μπορούν να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο, αν, μεταξύ άλλων, προκαλούν υπόνοια μεροληψίας. Η δήλωση αυτού του κωλύματος που αφορά, πλην άλλων, και την περίπτωση ιδιαίτερης σχέσης φιλίας ή προσωπικής γνωριμίας και φιλικών σχέσεων του δικαστή με τον πληρεξούσιο δικηγόρο διαδίκου (ΑΠ 44/2015, ΑΠ 328/2011), ή και με στενό συγγενικό πρόσωπο αυτού (δικηγόρου) δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υπόθεσης για την έκδοση της σχετικής απόφασης, οπότε, αν αποφασιστεί η εξαίρεση του δικαστή από τη σύνθεση, το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την εκδίκασή της.

Στην προκειμένη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο κατά την δικάσιμο της 06-11-2020 της κρινόμενης με αριθμό πινακίου … αίτησης αναίρεσης του Δήμου Ιωαννιτών κατά των αναιρεσιβλήτων: 1) ΟΕ με την επωνυμία "Β. Γ. και ΣΙΑ", 2) Β. Γ. και 3) Κ. Π., εκ των οποίων οι δύο πρώτοι των αναιρεσιβλήτων εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο από την πληρεξούσια δικηγόρο Ιωαννίνων Μ. Π., με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 ΚπολΔ, το μέλος της σύνθεσης Αρεοπαγίτης Α. Β., διαπίστωσε, ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσής της, γι' αυτό και υπέβαλε προς την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, η οποία διαβίβασε προς την Πρόεδρο του Δ' Πολιτικού Τμήματος, την ακόλουθη δήλωση:

"ΠΡΟΣ Την Κα Πρόεδρο του Αρείου Πάγου. Αίτηση αυτοεξαίρεσης.

Κατά τη μελέτη των δικογραφιών της δικασίμου 06-11-2020 ενώπιον του Δ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, διαπίστωσα ότι στη υπόθεση υπ' αριθμ. Πινακίου …, με αναιρεσείοντα τον Δήμο Ιωαννιτών και αναιρεσιβλήτους τους α)ΟΕ με την επωνυμία "Β. Γ. και ΣΙΑ", β) Β. Γ. και γ) Κ. Π., παραστάθηκε με δήλωση, άρθρο 242 παρ.2 ΚπολΔ, ως πληρεξούσια δικηγόρος των πρώτης και δεύτερου των αναιρεσιβλήτων, η δικηγόρος Ιωαννίνων Μ. Π.. Η εν λόγω δικηγόρος είναι σύζυγος (ήδη χήρα) του πρώτου εξαδέρφου μου Κ. Κ. και διατηρώ μαζί της τόσο προσωπικά όσο και με την οικογένειά μου πολύ στενές σχέσεις. Επειδή για το λόγο αυτό είναι πολύ πιθανόν να προκληθούν υπόνοιες μεροληψίας εις βάρος μου, παρακαλώ να εξαιρεθώ από την ως άνω υπόθεση, τόσο ως εισηγήτρια όσο και ως μέλος της σύνθεσης του Δικαστηρίου, για την έκδοση της σχετικής απόφασης (άρθρα 52 και 55 του ΚΠολΔ).

Αθήνα 17-12-2020

Η αιτούσα

(υπογραφή)

Α. Β. Αρεοπαγίτης" .

Τα αναφερόμενα στη δήλωση ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και εντεύθεν είναι βάσιμα. Συνακόλουθα, επειδή είναι ενδεχόμενο η ανωτέρω ιδιαίτερη φιλία και σχέση να δημιουργήσει στους διαδίκους την εντύπωση ότι η δηλούσα θα οδηγηθεί σε κρίση επηρεασμένη από τη σχέση αυτή, γεγονός που επιφέρει κατ' ανάγκη δυσπιστία ως προς το αμερόληπτο της κρίσης της, πρέπει να αποφανθεί το Δικαστήριο τούτο ότι η προαναφερόμενη Αρεοπαγίτης, μέλος της σύνθεσής του, είναι εξαιρετέα στην εξεταζόμενη υπόθεση.

Συνεπώς, πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της προκείμενης υπόθεσης, κατά το άρθρο 307 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αποφαίνεται ότι η Αρεοπαγίτης Α. Β., μέλος της σύνθεσης του Δικαστηρίου αυτού στη δικάσιμο της 06-11-2020, είναι εξαιρετέα στη συζήτηση της αναφερόμενης στο σκεπτικό υποθέσεως.

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της κρινόμενης με αριθμό πινακίου 42 αίτησης, με αναιρεσείοντα τον Δήμο Ιωαννιτών και αναιρεσιβλήτους τους 1) ΟΕ με την επωνυμία "Β. Γ. και ΣΙΑ", 2) Β. Γ. και 3) Κ. Π., σε νέα δικάσιμο που θα οριστεί με επιμέλεια των διαδίκων, ενώπιον του ιδίου τμήματος του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχει η εξαιρετέα δικαστής.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Ιανουαρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 22 Ιανουαρίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ