Supreme Court dismisses appeal due to President's recusal request based on friendship ties.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appeal because the presiding judge voluntarily requested recusal due to long-standing personal friendships with the appellant. The court accepted this declaration of bias as valid under Article 52 of the Code of Civil Procedure, overriding the initial hearing. Consequently, the case was ordered to be retried before a new panel without the recused judge.
Legislator headnote
AI generatedArt. 52(5)(e), (6)(στ) ΚΠολΔ; Art. 307 ΚΠολΔ: A judge may voluntarily recuse themselves if they have personal ties that could raise reasonable doubts about impartiality, and the court must then order a retrial.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 849 / 2022 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 849/2022
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
B1' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Λουκά Μόρφη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήμητρα Ζώη, Ιωάννα Μαργέλλου-Μπουλταδάκη, Ιωάννη Δουρουκλάκη και Δημητρία Στρούζα-Ξένου, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 11 Ιανουαρίου 2022, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων:1) … 36) …. Εκ των ανωτέρω αναιρεσειόντων οι με α/α 1η, 18η, 27η, 29η παραστάθηκαν δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Δημητρίου Περπατάρη, ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις. Οι με α/α 9ος , 19η, 23η των αναιρεσειόντων παραστάθηκαν μετά κι όλοι οι λοιποί αναιρεσείοντες δια των πληρεξουσίων δικηγόρων Δημητρίου Ζερδελή, Δημητρίου Βερβεσού και Ανδρέα Γαβαλά και κατέθεσαν προτάσεις. Του αναιρεσίβλητου: Δημοτικού Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "Οργανισμός Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων" (ΟΠΑΝΔΑ) ως καθολικού διαδόχου του Δημοτικού Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "Οργανισμός Νεολαίας και Άθλησης Δήμου Αθηναίων", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στην Αθήνα και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξουσίας δικηγόρου Ευγενίας Δημητροπούλου, η οποία κατέθεσε προτάσεις.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-9-2013 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν η 2302/2014 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, εκδόθηκε η (3156/2017 μη οριστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, σε συμβούλιο, που έκανε δεκτή την αίτηση αποχής δικαστή και διέταξε την επανάληψη της συζήτησης) και κατόπιν η 2139/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 30-1-2019 αίτησή τους και τους από 31-5-2021 πρόσθετους λόγους αυτής.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η Αρεοπαγίτης Δημητρία Στρούζα-Ξένου. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσείοντων ζήτησαν την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.
Κατά την 13η Απριλίου 2022, ημέρα που συκροτήθηκε το παρόν δικαστήριο, προκειμένου να διασκεφθεί την ανωτέρω υπόθεση, ένα μέλος του, ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Λουκάς Μόρφης, ο οποίος προήδρευσε του Β1 Πολιτικού Τμήματος του Δικαστηρίου κατά την δικάσιμο της 11-1-2022, διαπίστωσε ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσής του, γι' αυτό και υπέβαλε προς την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την 851/13-4-2022 δήλωσή του, η οποία έχει ως εξής: "Προς την Κυρία Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήλωση αποχής του Λουκά Μόρφη, Αντιπροέδρου.
Έχω την τιμή να σας αναφέρω ότι κατά την δικάσιμο της 11ης Ιανουαρίου 2022 του Β1 Τμήματος, του οποίου προεδρεύω, συζητήθηκε αίτηση αναιρέσεως μεταξύ άλλων και του Χ. Κ. του Θ. κατά του Οργανισμού Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων. Μετά του εν λόγω αναιρεσείοντος και της οικογένειας του συνδέομαι από δεκαετίας δια φιλικών δεσμών και έχω μετάσχει σε κοινωνικές εκδηλώσεις.
Ως εκ τούτου, ένεκα λόγων ευπρεπείας, πρέπει να απόσχω από την εκδίκαση της εν λόγω υποθέσεως. Ο δηλών (υπογραφή) Λουκάς Μόρφης." Την 17-5-2022 το Δικαστήριο συγκροτήθηκε από τους: Δήμητρα Ζώη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (που ορίσθηκε με την 167/2022 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Ιωάννα Μαργέλλου-Μπουλταδάκη, Ιωάννη Δουρουκλάκη, Δημητρία Στρούζα-Ξένου-Κοκολέτση και Τριανταφυλλιά Πατρώνα-Εισηγήτρια επί της δηλώσεως εξαίρεσης, Αρεοπαγίτες και την ίδια ως άνω Γραμματέα, προκειμένου να αποφασίσει για την επί της ανωτέρω αίτηση αναίρεσης δήλωση αυτοεξαίρεσης.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
1. Με τις διατάξεις του άρθρ. 55§§1 και 4 ΚΠολΔ ορίζεται ότι δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσής τους, οφείλουν να το δηλώσουν στον πρόεδρο του δικαστηρίου, το οποίο αποφασίζει για τη δήλωση αυτή χωρίς τη συμμετοχή του δηλούντος και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο.
Συνεπώς παραδεκτά φέρεται στο Δικαστήριο αυτό, που συνεδριάζει σε συμβούλιο, η από 13.4.2022 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης) του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Λουκά Μόρφη, ως Προέδρου του παρόντος Β-1 Πολιτικού Τμήματος του Δικαστηρίου, η οποία υποβλήθηκε στην Πρόεδρο του Αρείου Πάγου και πρέπει η δήλωση αυτή να ερευνηθεί. 2.
Οι διατάξεις του άρθρ. 52 ΚΠολΔ, που ορίζουν τις περιπτώσεις υποβολής δήλωσης εξαίρεσης από δικαστές, εισαγγελείς ή υπαλλήλους της γραμματείας των δικαστηρίων, συνδυαζόμενες και με τις διατάξεις του άρθρ. 6§1 της ΕΣΔΑ, σκοπό έχουν να εξασφαλίσουν την αμεροληψία της δικαιοσύνης. Ειδικότερα κατά τις διατάξεις των περιπτώσεων (ε) και (στ) του ως άνω άρθρ. 52 ΚΠολΔ, οι δικαστές, οι εισαγγελείς και οι υπάλληλοι της γραμματείας των δικαστηρίων, με οποιαδήποτε ιδιότητα και αν ενεργούν, μπορούν να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο, εκτός άλλων, και όταν έχουν μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου του οποίου η απόφαση προσβλήθηκε με έφεση ή αναίρεση ή όταν έχουν προκαλέσει ή προκαλούν υπόνοια μεροληψίας.
Η σχετική δήλωση αυτοεξαίρεσης δεν υπόκειται σε χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υπόθεσης, οπότε αν αυτή γίνει δεκτή και αποφασιστεί η εξαίρεση του δηλούντος δικαστή, εισαγγελέα ή γραμματέα, το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την εκδίκαση της υπόθεσης στην οποία αυτός μετέσχε και να διατάξει την επανάληψή της κατά το άρθρ. 307 ΚΠολΔ.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όπως από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτει, ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Λουκάς Μόρφης, ο οποίος προήδρευσε του Β-1 Πολιτικού Τμήματος του Δικαστηρίου κατά τη δικάσιμο της 11.1.2022, κατά την οποία συζητήθηκε η από 30.01.2019 αίτηση και οι από 31.05.2021 πρόσθετοι σ' αυτή λόγοι των: Γ.
Κ. του Δ., κλπ (35) για αναίρεση της αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσας κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών (άρθρ. 663 επ. ΚΠολΔ) υπ' αριθ. 2139/2018 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, διαπίστωσε κατά τη διάσκεψη της υπόθεσης στις 13.4.2022 ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσής του, γι' αυτό και υπέβαλε προς την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την ως άνω από 13.4.2022 δήλωσή του, με την οποία ζήτησε να εξαιρεθεί ως προς την υπόθεση αυτή από τη σύνθεση του Δικαστηρίου, επειδή μετά του αναιρεσείοντος Χ.
Κ. του Θ. και της οικογενείας του συνδέεται από δεκαετίας δια φιλικών δεσμών. Ως εκ τούτου, ένεκα λόγων ευπρέπειας, πρέπει να απόσχει από την εκδίκαση της εν λόγω υποθέσεως. Ο λόγος αυτός κρίνεται βάσιμος και ικανός να δικαιολογήσει τη ζητούμενη από τον δηλούντα εξαίρεσή του από την εκδίκαση της υπό κρίση υπόθεσης.
Συνεπώς η σχετική δήλωσή του πρέπει να γίνει δεκτή, να αποφασισθεί η εξαίρεσή του από τη σύνθεση του Δικαστηρίου στην εξεταζόμενη υπόθεση και να διαταχθεί κατά τα λοιπά η επανάληψη της συζήτησής της.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αποφαίνεται ότι ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Λουκάς Μόρφης, ο οποίος προήδρευσε του Β-1 Πολιτικού Τμήματος του Δικαστηρίου κατά τη δικάσιμο της 11.1.2022, κατά την οποία συζητήθηκε η από 30-1-2019 αίτηση και οι από 31-5-2021 πρόσθετοι σ' αυτή λόγοι των: Γ. Κ. του Δ. κλπ (35), για αναίρεση της υπ' αριθ. 2139/2018 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, πρέπει να εξαιρεθεί από την εκδίκαση της υπόθεσης αυτής. Και Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της υπόθεσης σε νέα δικάσιμο, που θα ορισθεί με επιμέλεια των διαδίκων, ενώπιον του ίδιου Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετάσχει πλέον ο ως άνω εξαιρετέος δικαστής.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Μαΐου 2022.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 19 Μαΐου 2022.
Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ