Supreme Court partially allows appeal against second instance judgment regarding construction defect damages.

Απόφαση 847 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 847/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεράσιμο Φουρλάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Πέππα, Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού και Αθανάσιο Καγκάνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 7 Δεκεμβρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Εταιρείας με την επωνυμία "Α.Ο.Ε.", πρώην "... Ο.Ε.", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Στέφανο Λύρα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Σ. Τ. του Ν., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Ηλία Γεράκη και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31/10/2007 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1412/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1420/2014 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17/10/2014 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Πηνελόπη Ζωντανού ανέγνωσε την από 25/11/2015 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι) Με την από 17-10-2014 αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η 1420/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Με την απόφαση αυτή, αφού απορρίφθηκε η έφεση κατά της 1412/2011 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, επικυρώθηκε η Πρωτόδικη απόφαση, που έκανε εν μέρει δεκτή κατ' ουσίαν την αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης για το ποσό των 36.645,75 ευρώ, με τον νόμιμο τόκο. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566§1 Κ.Πολ.Δ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577§1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577§3 Κ.Πολ.Δ).

ΙΙ) Κατά το άρθρο 559 αρ. 8, 10, 11, 12, 17, 19 και 20 Κ.Πολ.Δ., ιδρύονται, αντίστοιχα, λόγοι αναίρεσης: α) αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, έλαβε υπόψη πράγματα, που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα, που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, β) αν το δικαστήριο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη, γ) αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις, που δεν προσκομίσθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, δ) αν το δικαστήριο παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων, ε) αν η ίδια η απόφαση περιέχει αντιφατικές διατάξεις, στ) αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ζ) αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου με το να δεχτεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο.

ΙΙΙ) Στην προκειμένη περίπτωση , από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης προκύπτει ότι το Δικαστήριο δέχθηκε ως αποδειχθέντα τα εξής: "Με το υπ' αριθμόν 68…/26.10.2006 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου …, Α. Π., που έχει μεταγραφεί νόμιμα, η ενάγουσα (αναιρεσίβλητη) αγόρασε από την εναγομένη ομόρρυθμη εταιρεία (αναιρεσείουσα) το υπό στοιχείο Ε1 διαμέρισμα του πέμπτου ορόφου μιας πολυκατοικίας, που βρίσκεται στο ..., τον υπό στοιχεία Ρ-3 χώρο στάθμευσης αυτοκινήτου ..., καθώς επίσης, την υπό στοιχεία ΑΠ-10 αποθήκη του υπογείου ..., αντί συνολικού τιμήματος πώλησης 85.052,05 ευρώ.

Όπως αναγράφεται στο αγοραπωλητήριο συμβόλαιο, το ως άνω ακίνητο διαμέρισμα κατά το χρόνο κατάρτισης της σύμβασης αγοραπωλησίας βρισκόταν στο στάδιο της αποπεράτωσης των επιχρισμάτων και προετοιμασίας τοποθέτησης των πατωμάτων. Ρητά, επίσης, συνομολογείται στο πωλητήριο συμβόλαιο, ότι τόσον οι ως άνω οριζόντιες ιδιοκτησίες, όσον και οι κοινόχρηστοι χώροι της πολυκατοικίας θα αποπερατωθούν με δαπάνες της πωλήτριας-εναγόμενης και θα παραδοθούν στην αγοράστρια-ενάγουσα, οι μεν οριζόντιες ιδιοκτησίες στις 30-1-2007, ενώ οι κοινόχρηστοι χώροι, στις 30-3-2007.

Συμφωνήθηκε επίσης, ότι σε περίπτωση καθυστέρησης της παράδοσης των οριζόντιων ιδιοκτησιών και των κοινοχρήστων χώρων, πέραν των 20 ημερών από τις παραπάνω ημερομηνίες, η πωλήτρια-εναγομένη θα ήταν υποχρεωμένη να καταβάλει στην αγοράστρια-ενάγουσα, ως ποινική ρήτρα, το ποσό των 25 ευρώ την ημέρα για τις οριζόντιες ιδιοκτησίες και το ποσό των 5 ευρώ την ημέρα για τους κοινόχρηστους χώρους.

Συμφωνήθηκε, επίσης, ότι οι εργασίες αποπεράτωσης των οριζόντιων ιδιοκτησιών και ολόκληρη η κατασκευή τους θα γίνει σύμφωνα με τα αντίστοιχα σχέδια που προσαρτήθηκαν στην υπ' αριθμ. 67…/7.7.2006 πράξη σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας της ίδιας Συμβολαιογράφου, σε συνδυασμό και με τους όρους της από Νοεμβρίου 2005 Γενικής Συγγραφής Υποχρεώσεων (ΓΣΥ).

Στο συμβόλαιο προβλέφθηκε επίσης ότι οι δαπάνες παροχών (π.χ. ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ κ.λπ.) βαρύνουν την πωλήτρια εταιρεία. Αποδείχθηκε περαιτέρω, ότι η εναγομένη πωλήτρια δεν παρέδωσε στην ενάγουσα αγοράστρια τις εν λόγω οριζόντιες ιδιοκτησίες κατά το συμφωνημένο χρόνο παράδοσης. Έτσι η ενάγουσα παρέλαβε τελικώς τις ως άνω οριζόντιες ιδιοκτησίες στις 12.7.2007.

Επομένως για το χρονικό διάστημα από 30.1.2007 έως 12.7.2007, κατά το οποίο καθυστέρησε η παράδοση των οριζόντιων ιδιοκτησιών, η ενάγουσα είναι υπερήμερη, διότι η μη έγκαιρη παράδοση του διαμερίσματος, της αποθήκης και της θέσης στάθμευσης, στη συμφωνημένη δήλη ημέρα, οφείλεται σε δική της αποκλειστική υπαιτιότητα, με άμεση συνέπεια την κατάπτωση, υπέρ της ενάγουσας, της ποινικής ρήτρας, ποσού 25 ευρώ ημερησίως, αρχής γενομένης από 19.2.2007, καθόσον ρητώς αναφέρεται στο ως άνω συμβόλαιο ότι η ποινική ρήτρα θα οφείλεται σε περίπτωση καθυστέρησης πέραν των 20 ημερών από τις 30.1.2007.

Αποδείχθηκε επίσης, ότι οι κοινόχρηστοι χώροι, οι οποίοι θα έπρεπε να παραδοθούν σύμφωνα με το ως άνω πωλητήριο συμβόλαιο, μέχρι τις 30.3.2007, παραδόθηκαν ταυτόχρονα με τις ως άνω οριζόντιες ιδιοκτησίες, ήτοι στις 12.7.2007. Τούτο είχε ως συνέπεια την κατάπτωση της υπέρ της ενάγουσας συμφωνημένης ποινικής ρήτρας των πέντε ευρώ ημερησίως, με ημεροχρονολογία έναρξης την 19η.4.2007, δοθέντος του ότι ρητά συμφωνείται στο ως άνω συμβόλαιο ότι η ποινική ρήτρα θα οφείλεται σε περίπτωση καθυστέρησης πέραν των 20 ημερών από τις 30.3.2007.

Επομένως, σύμφωνα με τα παραπάνω και ως προς το ποσό της ποινικής ρήτρας η ενάγουσα δικαιούται Α) για μεν τις οριζόντιες ιδιοκτησίες 3.550 ευρώ (142 ημέρες X 25 ευρώ) και Β) για τους κοινόχρηστους χώρους 415 ευρώ (83 ημέρες X 5 ευρώ) και συνολικά, για την αιτία αυτή, 3.965 ευρώ. Όσον αφορά το σχετικό ισχυρισμό της εναγόμενης, τον οποίον επαναφέρει με τον πρώτο λόγο της έφεσής της, ότι η καθυστέρηση στην παράδοση των ανωτέρω οριζόντιων ιδιοκτησιών και των κοινοχρήστων χώρων οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα της ενάγουσας, η οποία αρνούνταν να προσέλθει να τους παραλάβει προβάλλοντας διαφόρους προσχηματικούς λόγους, δεν κρίνεται πειστικός από το Δικαστήριο.

Και τούτο διότι στο προαναφερθέν συμβόλαιο αγοραπωλησίας αναγράφεται ότι "Κατά την παράδοση των πωλούμενων ιδιοκτησιών θα υπογράφεται πρωτόκολλο παράδοσης-παραλαβής. Της παράδοσης θα προηγείται έγγραφη ειδοποίηση της πωλήτριας προς την αγοράστρια προ δεκαημέρου, η οποία θα υποχρεούται να προσέλθει για την παραλαβή ή αιτιολογημένα να αρνηθεί αυτή προβάλλοντας εγγράφως σοβαρούς λόγους".

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προαναφέρθηκε, οι ανωτέρω ιδιοκτησίες παραδόθηκαν στην ενάγουσα-αγοράστρια στις 12.7.2007 συνταχθέντος του σχετικού πρωτοκόλλου παράδοσης-παραλαβής, αφού είχε προηγηθεί η από 26.6.2007 εξώδικη δήλωση-πρόσκληση-διαμαρτυρία της τελευταίας προς την εναγομένη-πωλήτρια, με την οποία την καλούσε να της παραδώσει τις ανωτέρω ιδιοκτησίες.

Αντίθετα, έγγραφη ειδοποίηση της πωλήτριας προς την αγοράστρια προκειμένου να προσέλθει να παραλάβει τις ιδιοκτησίες που αγόρασε δεν αποδείχθηκε παρότι τούτο οριζόταν ρητά στο προαναφερθέν συμβόλαιο, ήταν δε αναμφισβήτητα προς το συμφέρον της πωλήτριας να λάβει χώρα η παράδοση των ιδιοκτησιών προκειμένου να εισπράξει το υπόλοιπο του τιμήματος και να αποφύγει την κατάπτωση των ποινικών ρητρών.

Συνακόλουθα, ο πρώτος λόγος της κρινόμενης έφεσης πρέπει ν' απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος. Αποδείχθηκε προσέτι ότι η ενάγουσα διαπίστωσε σωρεία κακοτεχνιών και ελλείψεων στις οριζόντιες ιδιοκτησίες που αγόρασε από την εναγόμενη, τις οποίες επισήμανε σ' αυτήν με την από 26.6.2007 εξώδικη δήλωση που της απέστειλε, επιφυλάχθηκε εξάλλου των δικαιωμάτων της εκ των ελαττωμάτων αυτών κατά τη σύνταξη του από 12.7.2007 πρωτοκόλλου και παραλαβής.

Στη συνέχεια, μετά την παράδοση των εν λόγω οριζόντιων ιδιοκτησιών, την 12.7.2007 η ενάγουσα ανέθεσε στην τεχνική εταιρεία με την επωνυμία "M. Ο.Ε." τη σύνταξη τεχνικής έκθεσης προκειμένου να καταγραφούν και να κοστολογηθούν οι ως άνω κακοτεχνίες και ελλείψεις. Πράγματι στην από 23.7.2007 τεχνική έκθεση της ως άνω εταιρείας καταγράφηκαν για λογαριασμό της ενάγουσας οι διαπιστωθείσες από τους μηχανικούς της εταιρείας κακοτεχνίες και ελλείψεις, που απαιτούν διόρθωση, οι αποκλίσεις και διαφορές από τη Γενική Συγγραφή Υποχρεώσεων ως και οι κακοτεχνίες και τα ελαττώματα που μειώνουν την εμπορική αξία του ακινήτου.

Ειδικότερα διαπιστώθηκαν τα εξής: α) Κακοτεχνίες που απαιτούν διόρθωση: 1) η ηλεκτρολογική εγκατάσταση του πλυντηρίου δεν είναι στη σωστή θέση, 2) κακότεχνο φινίρισμα μαρμάρινου πάγκου νεροχύτη W.C., 3) κάκιστη τοποθέτηση πλακιδίων δαπέδου της έμπροσθεν βεράντας που δημιουργεί λιμνάζοντα νερά σε μεγάλο βαθμό, 4) έλλειψη στοκαρίσματος στην επαφή πλακιδίων δαπέδου - κουφωμάτων, 5) κακότεχνη τοποθέτηση πλακιδίων W.C.

άνωθεν της μπανιέρας, 6) κακή ή καθόλου τοποθέτηση μαρμαροποδιάς στα κατωκάσια των συρόμενων κουφωμάτων αλουμινίου (παράθυρα -μπαλκονόπορτες), 7) ραγισμένο και κακώς τοποθετημένο μάρμαρο στο στηθαίο της όπισθεν βεράντας, 8) μικρό τμήμα της επένδυσης της θύρας ασφαλείας της κεντρικής εισόδου έχει σπάσει, 9) ένα πλακίδιο δαπέδου στον ανελκυστήρα είναι σπασμένο, 10) στο σημείο της θέσης στάθμευσης Ρ3 και πιο συγκεκριμένα στην πλάκα οροφής έχει τοποθετηθεί κυτίο καλωδιώσεων της ΔΕΗ με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η διέλευση και στάθμευση οχήματος με ικανό ύψος (π.χ.

τζιπ), 11) στο αυτό σημείο έχει καθαιρεθεί τμήμα της πλάκας από οπλισμένο σκυρόδεμα εμφανώς με χρήση κομπρεσέρ (στο εσωτερικό του κυτίου) προκειμένου να περάσουν τα καλώδια, δεν έχει όμως αποκατασταθεί η οπή της πλάκας με αποτέλεσμα να είναι εμφανείς οι οπλισμοί αυτής (σίδερα) οι οποίοι αργά ή γρήγορα θα οξειδωθούν καθώς είναι εκτεθειμένοι στην ατμόσφαιρα και δη σε υπόγειο χώρο όπου τα ποσοστά υγρασίας είναι αυξημένα, και 12) υφίστανται πολλά σημεία κακότεχνου ή ελλιπούς χρωματισμού, με αποτέλεσμα να είναι επιβεβλημένος ο χρωματισμός σε μια στρώση τουλάχιστον του συνόλου των τοιχοποιίας, Β) Διαφορές από τη Γενική Συγγραφή Υποχρεώσεων που απαιτούν διόρθωση: 1) στο υπνοδωμάτιο έχουν τοποθετηθεί πλακίδια δαπέδου αντί για το προβλεπόμενο δάπεδο εκ ξυλείας, 2) το σύνολο των εσωτερικών θυρών είναι τύπου MDF με επικάλυψη αντί του προβλεπόμενου πρεσαριστού τύπου συμπαγούς λευκής ξυλείας, 3) η κλειδαριά της θύρας της αποθήκης δεν είναι ασφαλείας, ως όφειλε, 4) τα θυρόφυλλα των ερμαρίων του υπνοδωματίου δεν είναι επενδυμένα με βακελίτη ως όφειλαν 5) τα πλακίδια τοίχου στο WC δεν είναι τύπου πορσελάνης ως όφειλαν και δεν έχουν τοποθετηθεί έως την οροφή του W.C., ως επίσης όφειλαν, 6) στο εξωτερικό κούφωμα εξ αλουμινίου στο χώρο του σαλονιού δεν έχει τοποθετηθεί εξωτερικό χωνευτό συρόμενο παντζούρι με πλαστικές περσίδες ως όφειλε, 7) στο εξωτερικό κούφωμα αλουμινίου του W.C.

δεν έχει τοποθετηθεί σιδεριά ασφαλείας ως όφειλε, 8) δεν υφίσταται παροχή νερού στο χώρο της κουζίνας για πλυντήριο πιάτων ως όφειλε, 9) δεν υφίσταται παροχή νερού στο όπισθεν μπαλκόνι ως όφειλε, 10) δεν υφίσταται φως πάσου και φώτα κάτω από τα ντουλάπια της κουζίνας ως όφειλε, και 11)δεν υφίσταται παροχή τριφασικού ρεύματος, ως όφειλε, παρά μόνο μονοφασικού.

Για την αποκατάσταση των ως άνω κακοτεχνιών και ελλείψεων η ενάγουσα θα υποχρεωθεί να δαπανήσει το συνολικό ποσό των 15.287,75 ευρώ σύμφωνα με τις ισχύουσες τιμές κόστους του Αναλυτικού Τιμολογίου Οικοδομικών Εργασιών (ΑΤΟΕ) του ΥΠΕΧΩΔΕ και της αγοράς που αναφέρονται στην ως άνω τεχνική έκθεση. Το κόστος αποκατάστασης των ως άνω κακοτεχνιών αποδεικνύεται τόσον από την παραπάνω τεχνική έκθεση όσον και από την κατάθεση του μάρτυρα της ενάγουσας, Β.

Σ., πολιτικού μηχανικού, ο οποίος καταθέτοντας ως μάρτυρας στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, ανέφερε ότι για την αποκατάσταση των κακοτεχνιών απαιτούνται πάνω από 20.000 ευρώ. Περαιτέρω, σύμφωνα με την ίδια τεχνική έκθεση διαπιστώθηκαν τα εξής: 1) το σύνολο των επιχρισμάτων του διαμερίσματος έχει διαφορετικό πάχος κατά τόπους και είναι κακοκατασκευασμένο με αποτέλεσμα όλες οι τοιχοποιίες να φαίνονται στραβές, ειδικά μετά την τοποθέτηση οιωνδήποτε ερμαρίων.

Επίσης το κατά τόπους ακανόνιστο πάχος επιχρίσματος εγείρει αμφιβολίες για τη σταθερότητά του και τη μη ρηγμάτωση σε οιαδήποτε περίπτωση σεισμικής φόρτισης του κτιρίου, 2) το μεγαλύτερο μέρος των πλακιδίων δαπέδου του σαλονιού έχουν κουφώσει από κακή τοποθέτηση, 3) στο χώρο του γκαράζ, η κεντρική θύρα διέλευσης οχημάτων έχει πλάτος 2,50 τ.μ.

αντί 3,55 που αναγράφεται στα σχέδια, 4) το πλάτος της θέσης στάθμευσης είναι 2,16 τ.μ. αντί 2,25 τ.μ. που ρητά ορίζεται από τον Κτιριοδομικό Κανονισμό και αναφέρεται και στα εγκεκριμένα σχέδια του κτιρίου, 5) το σύνολο των ερμαρίων δεν έχει εντοιχισθεί ως φαίνεται στα εγκεκριμένα αρχιτεκτονικά σχέδια του ακινήτου και 6) από αυτοψία στο χώρο του έμπροσθεν εξωτερικού κουφώματος του σαλονιού δε φάνηκε η τοποθέτηση μόνωσης μεταξύ των δύο δρομικών τοιχοποιιών που αποτελούν τον εξωτερικό τοίχο.

Τα αμέσως ανωτέρω υπ' αριθμ. 1-6 ελαττώματα μειώνουν ουσιωδώς την αξία των ιδιοκτησιών που αγόρασε η ενάγουσα από την εναγόμενη κατά το ποσόν των 15.000 ευρώ. Το ποσό αυτό προσδιορίστηκε από την προαναφερθείσα τεχνική έκθεση και κρίνεται από το Δικαστήριο εύλογο και πειστικό δεδομένου ότι, τα ελαττώματα αυτά εντοπίζονται σε ουσιώδη σημεία των οριζόντιων ιδιοκτησιών, όπως είναι το δάπεδο του διαμερίσματος, το πλάτος της θέσης στάθμευσης και το πλάτος της θύρας της θέσης στάθμευσης, η δυσλειτουργία των οποίων δυσχεραίνει κατά πολύ τη διαβίωση και χρησιμοποίηση των οριζόντιων ιδιοκτησιών, με συνέπεια να μειώνει ουσιωδώς την αξία τους.

Οι περισσότερες από τις παραπάνω κακοτεχνίες - κατασκευαστικά ελαττώματα διαπιστώθηκαν και από την πολιτικό μηχανικό Χ. Κ. κατά την αυτοψία που διενήργησε στο εν λόγω ακίνητο στις 5.4.2008, μετά από αίτηση της εναγομένης κατασκευάστριας εταιρείας στο ΤΕΕ και στην οποία παρέστησαν η ενάγουσα και ο εκπρόσωπος της εναγομένης, καθώς και σύμβουλοι μηχανικοί και των δύο πλευρών.

Σημειώνεται ότι από την παράδοση των επίδικων ιδιοκτησιών μέχρι τη διενέργεια της αυτοψίας από τη μηχανικό του ΤΕΕ παρήλθε ικανό χρονικό διάστημα (οχτώ και πλέον μηνών) με αποτέλεσμα ορισμένες από τις ανωτέρω κακοτεχνίες να έχουν διορθωθεί από την ίδια την ενάγουσα, η οποία θέλοντας να κατοικήσει άμεσα στο ως άνω διαμέρισμα ευλόγως προέβη στη διόρθωση πολλών κακοτεχνιών που υπήρχαν σε αυτό, γεγονός που επισημαίνεται από την διενεργήσασα την ανωτέρω αυτοψία μηχανικό, η οποία στη δεύτερη σελίδα της αυτοψίας αναφέρει ότι: "Στο διαμέρισμα έχει προστεθεί ή και αλλάξει μέρος του εξοπλισμού από την κα Τ.

με αποτέλεσμα να μην είναι εμφανείς σήμερα πολλές από τις κακοτεχνίες που αναφέρονται στην αγωγή της προς την εταιρεία". Η ύπαρξη των ανωτέρω κακοτεχνιών επιβεβαιώνεται και από την κατάθεση του μάρτυρα της ενάγουσας, Β. Σ., ο οποίος καταθέτοντας στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου ανέφερε ότι επισκέφθηκε το διαμέρισμα της ενάγουσας αμέσως μετά την παραλαβή του και διαπίστωσε τα προβλήματα που υπήρχαν σε αυτό.

Αντίθετα, ο μάρτυρας της εναγόμενης, Σ. Γ., ο οποίος κατέθεσε στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, δεν δύναται να συνεισφέρει στη διαμόρφωση κρίσης περί του αντιθέτου, αφού, όπως ο ίδιος κατέθεσε, εργάστηκε στο υπό κατασκευή διαμέρισμα της ενάγουσας ως ελαιοχρωματιστής και απεχώρησε όταν ολοκλήρωσε την εργασία του πριν την παράδοση του διαμερίσματος ούτως ώστε να μην γνωρίζει πως ήταν το διαμέρισμα και ποιες ελλείψεις παρουσίαζε κατά το χρόνο που παραδόθηκε από την εναγόμενη στην ενάγουσα.

Τέλος αποδείχθηκε ότι η ενάγουσα δαπάνησε για αγορά επίπλων κουζίνας μάρκας Protecta, το ποσόν των 1.813 ευρώ και για αγορά μπαταρίας κουζίνας, νεροχύτη κουζίνας και μπαταριών μπάνιου το ποσόν των 580 ευρώ, ήτοι συνολικά 2.393 ευρώ, ποσό το οποίο συμφωνήθηκε με το από 20.11.2006 ιδιωτικό συμφωνητικό να βαρύνει την εναγομένη.

Συνεπώς, κατόπιν όλων αυτών η ενάγουσα δικαιούται το συνολικό ποσό των 36.645,75 ευρώ (3.965 ως ποινική ρήτρα + 15.287,75 ως αποζημίωση για τις κακοτεχνίες + 15.000 ευρώ ως αποζημίωση για τη μείωση αξίας + 2.393 ευρώ βάσει του από 20.11.2006 ιδιωτικού συμφωνητικού). Επομένως, η αγωγή έπρεπε να γίνει εν μέρει δεκτή και να υποχρεωθεί η εναγομένη να καταβάλει στην ενάγουσα το συνολικό ποσό των 36.645,75 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επομένη της επίδοσης της αγωγής. Εφόσον τα ίδια είπε και η εκκαλούμενη απόφαση, δεν έσφαλε και ορθά εκτίμησε τις αποδείξεις. Γι' αυτό η έφεση της εναγόμενης- εκκαλούσας ... πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της ως ουσιαστικά αβάσιμη".

ΙV) Υπό τις ως άνω παραδοχές, το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο της εφαρμογής των ουσιαστικών διατάξεων των άρθρων 404 επ. και 688 - 690 Α.Κ. όσον αφορά τα αιτήματα της αγωγής περί καταβολής ποινικών ρητρών όπως και περί καταβολής αποζημίωσης για διόρθωση και αποκατάσταση κακοτεχνιών και ελλείψεων, που υπάρχουν στις παραδοθείσες στην αναιρεσίβλητη από την αναιρεσείουσα οριζόντιες ιδιοκτησίες.

Όσα δε, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ., αντίθετα διαλαμβάνονται, κατά το μέρος αυτό, στους πρώτο και δεύτερο λόγους αναίρεσης, είναι αβάσιμα και απορριπτέα. Το υποστηριζόμενο από την αναιρεσείουσα, ότι δεν κατέπεσαν σε βάρος της οι συμφωνηθείσες, σε περίπτωση υπερημερίας της, ποινικές ρήτρες, διότι επανειλημμένα κάλεσε την αναιρεσίβλητη εντός των προθεσμιών που ορίστηκαν με τη σύμβαση για την παραλαβή των οριζόντιων ιδιοκτησιών και των κοινοχρήστων χώρων της επίδικης πολυώροφης οικοδομής αναφέρεται στην ουσία της υπόθεσης , η οποία είναι αναιρετικά ανέλεγκτη.

Επίσης το υποστηριζόμενο από την αναιρεσείουσα, ότι στην προσβαλλομένη απόφαση δεν αναφέρονται οι ελλείψεις και κακοτεχνίες του εκτελεσθέντος έργου, που δικαιολογούσαν την άρνηση της αναιρεσίβλητης σε παραλαβή του, ερείδεται επί της εσφαλμένης προϋπόθεσης, ότι υπήρξε εκ μέρους αυτής εμπρόθεσμη εκτέλεση των οριζοντίων ιδιοκτησιών και κοινοχρήστων χώρων, ενώ το Δικαστήριο, με την απόφασή του δέχθηκε υπερημερία αυτής ως προς την παράδοσή τους.

Την σχετική δε κρίση του το Εφετείο στήριξε, κυρίως, στο γεγονός, ότι ουδεμία έγγραφη ειδοποίηση προηγήθηκε από την αναιρεσείουσα, όπως ρητά προβλέφθηκε στην μεταξύ τους καταρτισθείσα σύμβαση, για παράδοση του έργου πριν την 12-7-2007, ενώ αντίθετα υπήρξε εξώδικη έγγραφη διαμαρτυρία της αναιρεσίβλητης με ημερομηνία 26.6.2007, για καθυστέρηση στην παράδοση των οριζοντίων ιδιοκτησιών και των κοινοχρήστων χώρων.

Περαιτέρω, όμως, όσον αφορά την αιτούμενη από την αναιρεσίβλητη αποζημίωση για μείωση της αξίας των οριζοντίων ιδιοκτησιών συνεπεία κακοτεχνιών και ελλείψεων, το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του ελλιπείς αιτιολογίες, εφόσον δεν αναφέρει, ποια η αξία των επίδικων οριζοντίων ιδιοκτησιών με τα ελαττώματα κατά το χρόνο παράδοσής τους σ' αυτή και ποια η αξία τους χωρίς τα ελαττώματα, ώστε με βάση την προκύπτουσα μεταξύ τους αναλογία να υπολογιστεί η μείωση της αξίας τους.

Κατόπιν αυτών, ο μεν πρώτος, εκ του άρθρου 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναίρεσης είναι αβάσιμος, ο δε δεύτερος, επίσης εκ του άρθρου 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναίρεσης είναι, εν μέρει, βάσιμος, δηλαδή μόνο κατά το μέρος που πλήττεται η απόφαση για ελλιπή αιτιολογία ως προς τη μείωση της αξίας των οριζοντίων ιδιοκτησιών συνεπεία ελαττωμάτων που υπάρχουν σ' αυτό.

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο σχημάτισε την κρίση του και κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα, αφού έλαβε υπόψη τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων, που εξετάστηκαν στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, τις υπ' αριθ. 1704/13.11.2013 και 1705/13.11.2013 ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον του Ειρηνοδίκη Πειραιά των μαρτύρων της αναιρεσείουσας, οι οποίες ελήφθησαν μετά από προηγούμενη κλήτευση της αναιρεσίβλητης, όπως και όλα τα έγγραφα που οι διάδικοι νόμιμα προσκόμισαν και επικαλέστηκαν και τα οποία το Δικαστήριο έλαβε υπόψη είτε ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων.

Επομένως, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν δέχθηκε χωρίς απόδειξη εν μέρει ως βάσιμη κατ' ουσίαν την αγωγή, γι' αυτό και οι εκ του άρθρου 559 αρ. 10 Κ.Πολ.Δ. πρώτος και τρίτος λόγοι της αίτησης είναι αβάσιμοι. Ακόμη, από την βεβαίωση του Εφετείου ότι έλαβε υπόψη: α) την 1705/13.11.2013 ένορκη βεβαίωση, που αφορά την κατάθεση της Ά.

Κ. και β) την από 25-5-2013 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Φ. Γ. αλλά και από το σκεπτικό της προσβαλλομένης απόφασης, καθίσταται απολύτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις και τα παραπάνω έγγραφα.

Συνεπώς, οι εκ του άρθρου 559 αρ. 11 Κ.Πολ.Δ. πρώτος και δεύτερος λόγοι της αίτησης είναι αβάσιμοι. Εξ άλλου, αβάσιμος είναι και ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η εκ του άρθρου 559 αρ. 12 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια. Και αυτό διότι Εφετείο στην παραπάνω κρίση του κατέληξε, αφού έλαβε υπόψη, όπως προαναφέρθηκε, τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα αποδεικτικά στοιχεία, καθένα ξεχωριστά αλλά και συνεκτιμώντας τα μεταξύ τους.

Το ότι έκρινε πιο αξιόπιστη την με ημερομηνία 23-7-2007 τεχνική έκθεση της εταιρείας "Μ. ΟΕ", σε σχέση με άλλα αποδεικτικά στοιχεία δεν σημαίνει ότι προσέδωσε στο έγγραφο αυτό αυξημένη αποδεικτική δύναμη. Ο εκ του άρθρου 559 αρ. 20 Κ.Πολ.Δ. δεύτερος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο η αναιρεσείουσα παραπονείται για παραμόρφωση του περιεχομένου της από 26-5-2008 έκθεσης πραγματογνωμοσύνης της πολιτικού μηχανικού του ΤΕΕ Χ.

Κ. είναι απορριπτέος ως αόριστος, καθόσον δεν παρατίθεται στο αναιρετήριο το περιεχόμενο του εγγράφου κατά λέξη ώστε από τη σύγκριση του αληθινού περιεχομένου αυτού με εκείνο που φέρεται ότι δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας να είναι δυνατή η κρίση από τον Άρειο Πάγο της ύπαρξης ενδεχομένως διαγνωστικού σφάλματος.

Εξ άλλου, αόριστος είναι και ο εκ του άρθρου 559 αρ. 17 Κ.Πολ.Δ. δεύτερος λόγος της αίτησης, καθόσον δεν αναφέρονται σ' αυτή αντιφάσεις στο διατακτικό της προσβαλλομένης απόφασης, οι οποίες να δημιουργούν τον συγκεκριμένο αναιρετικό λόγο, δεδομένου ότι τυχόν αντιφάσεις στο αιτιολογικό της απόφασης δεν ιδρύουν τον συγκεκριμένο λόγο.

Ανεξαρτήτως όμως αυτού, από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, δεν διαπιστώνεται κάποια αντίφαση στο διατακτικό της. Τέλος, αόριστοι είναι οι εκ του άρθρου 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ. πρώτος και δεύτερος λόγοι της αίτησης, διότι δεν αναφέρονται σ' αυτή οι ισχυρισμοί που προέβαλε η αναιρεσείουσα προς απόκρουση του με την αγωγή ασκουμένου δικαιώματος και δεν ελήφθησαν υπόψη από το Δικαστήριο.

Οι προβαλλόμενοι από την αναιρεσείουσα ισχυρισμοί, οι σχετικοί με το χρόνο αποπεράτωσης των εργασιών και με το έγκαιρο της πρόσκλησης της αναιρεσίβλητης για παραλαβή των επιδίκων, αποτελούν αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, καθώς και επιχειρήματα της αναιρεσείουσας, που δεν ελέγχονται αναιρετικά, κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, ενώ το αναφερόμενο ότι έγιναν στο έργο πρόσθετες και βελτιωτικές εργασίες κατ' απαίτηση της αναιρεσίβλητης δεν συνδέεται με κάποιον προβληθέντα από την αναιρεσείουσα ισχυρισμό.

Ωστόσο, και αν ακόμη υποτεθεί ότι η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται ότι η καθυστέρηση παράδοσης δεν οφείλονταν σε υπαιτιότητά της αλλά σε εκτέλεση τέτοιων εργασιών και πάλι υπάρχει αοριστία , διότι δεν αναφέρεται ότι ο σχετικός ισχυρισμός προβλήθηκε στον Α' βαθμό και επαναφέρθηκε νόμιμα στον Β' βαθμό και παρόλα αυτά το Δικαστήριο δεν απάντησε επ' αυτού, όπως είχε υποχρέωση.

Κατ' ακολουθία, εφόσον ένας λόγος αναίρεσης είναι εν μέρει βάσιμος, πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλομένη απόφαση, δηλαδή μόνο κατά το μέρος που αφορά στην αιτούμενη αποζημίωση λόγω μείωσης της αξίας των επίδικων οριζοντίων ιδιοκτησιών συνεπεία ελαττωμάτων, να παραπεμφθεί δε η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) και να επιστραφεί στην αναιρεσείουσα το καταβληθέν παράβολο (άρθρο 495 παρ.4 Κ.Πολ.Δ, όπως η παράγραφος αυτή προστέθηκε με άρθρο 1παρ. 2 Ν. 4055/2012 με έναρξη ισχύος 2-4-2012).

Τέλος, πρέπει να καταδικαστεί η

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την 1420/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών , σύμφωνα με τα οριζόμενα στο σκεπτικό

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση για το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στην αναιρεσείουσα

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Ιουνίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 22 Μαΐου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ