Supreme Court overturns appeal court ruling on res judicata regarding standing as heirs in tort claim.

Απόφαση 847 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 847/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Φεβρουαρίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Κ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Bασίλειο Αλιβιζάτο και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Φ. χήρας Α. Γ. το γένος Γ. Κ., 2. Μ. Γ. του Α., 3. Γ. Γ. του Α., κατοίκων ..., οι οποίοι παραστάθηκαν μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Διονυσίου Ράικου και δεν κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30/12/2002 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:5283/2004 μη οριστική και 3936/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3818/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 1-6-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Ιωάννα Πετροπούλου ανέγνωσε την από 27-11-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου και την απόρριψη του δευτέρου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή από τις διατάξεις των άρθρων 321, 322, 324, 331 και 332 ΚΠολΔ συνάγεται ότι οι τελεσίδικες αποφάσεις των πολιτικών δικαστηρίων αποτελούν δεδικασμένο, το οποίο εφ' όσον πρόκειται για δικαίωμα που έχει ήδη κριθεί μεταξύ των ίδιων προσώπων για το ίδιο αντικείμενο της βασιζόμενης στην ίδια νομική και ιστορική αιτία διαφοράς, δεσμεύει τόσο τους διαδίκους και τα αναφερόμενα στα άρθρα 325-329 του αυτού κώδικα άλλα πρόσωπα όσο και τα πολιτικά δικαστήρια, τα οποία δεν μπορούν να επανακρίνουν εκείνο που έχει ήδη κριθεί.

Το δεδικασμένο εκτείνεται και επί του κριθέντος οριστικώς δικονομικού ζητήματος. Ως τέτοιο, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 322 παρ ιβ ΚΠολΔ νοείται κυρίως η απόρριψη της αγωγής ως απαράδεκτης, λόγω ελλείψεως μιας ή περισσοτέρων διαδικαστικών προϋποθέσεων που αναφέρονται είτε στους διαδίκους (ικανότητα να είναι διάδικος ή να παρίσταται στο δικαστήριο), είτε στο δικαστήριο (αρμοδιότητα), είτε στο αντικείμενο της δίκης (εκκρεμοδικία, δεδικασμένο), είτε στο εισαγωγικό έγγραφο της δίκης (ορισμένο της αγωγής).

Εξ άλλου, όπως προκύπτει από τη διάταξη του άρθρου 322 παρ 1 εδ. β του ίδιου κώδικα, η ενεργητική και η παθητική νομιμοποίηση του διαδίκου ως διαδικαστική προϋπόθεση της διεξαγωγής της δίκης, μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο δεδικασμένου εφ' όσον στη νέα μεταξύ των ίδιων διαδίκων δίκη, πρόκειται για την αυτή έννομη σχέση.

Τέλος, ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 16 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας εξετάζοντας αυτεπαγγέλτως ή μετά από πρόταση κάποιου διαδίκου αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του δεδικασμένου, δέχεται παρά το νόμο ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει δεδικασμένο, Για το παραδεκτό δε του προβλεπόμενου από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ 16 ΚΠολΔ λόγου αναίρεσης, πρέπει να είχε προταθεί στο δικαστήριο της ουσίας ισχυρισμός για το δεδικασμένο με λόγο έφεσης.

Δηλαδή, να έχει προβληθεί ότι η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για την ύπαρξη ή όχι δεδικασμένου έγινε κατά παράβαση του νόμου. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα παραδεκτώς κατ' άρθρο 561 παρ 2 ΚΠολΔ επισκοπούμενα διαδικαστικά έγγραφα, με την 2533/2001 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η οποία εκδόθηκε επί της προγενέστερης της ένδικης από 27-4-2000 αγωγής του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος κατά των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων 1.

Φ. χας Α. Γ. 2. Μ. Γ. και 3. Γ. Γ. κρίθηκε τελεσίδικα η υποχρέωση των τελευταίων να καταβάλουν στον ενάγοντα το ποσό των 17. 108.000δρχ. προς αποκατάσταση της ζημίας και της ηθικής βλάβης που υπέστη συνεπεία του ένδικου τροχαίου ατυχήματος από αποκλειστική υπαιτιότητα του Α. Γ. με την ιδιότητά τους ως κληρονόμων (καθολικών διαδόχων ) του αποβιώσαντος ως άνω Α.

Γ. καθ' όσον απορρίφθηκε ως ουσία αβάσιμη, η προβληθείσα από αυτούς ένσταση ελλείψεως παθητικής νομιμοποιήσεως και κατά της απόφασης αυτής δεν ασκήθηκε έφεση από τους ως ανωτέρω εναγόμενους. Ήδη, με την κρινόμενη από 30-12-2002 αγωγή ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων που απευθύνει κατά των αυτών ως ανωτέρω εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων ήτοι κατά των 1.

Φ. χας Α. Γ. 2.Μ. Γ. και 3.Γ. Γ., ζήτησε να αναγνωρισθεί η υποχρέωση των εναγομένων, καταβολής των αναφερόμενων σ' αυτή χρηματικών ποσών προς αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη συνεπεία του ένδικου ατυχήματος από αποκλειστική υπαιτιότητα του Α. Γ. του οποίου τυγχάνουν καθολικοί διάδοχοι και ειδικότερα που ασκούσε ένεκα της ανικανότητάς του προς εργασία συνεπεία του τραυματισμού του από το ατύχημα το χρονικό διάστημα από 1-1-2001 έως 31-3-2003 και κατά 70% από 1-4-2003 μέχρι την συνταξιοδότησή του καθώς και για νέα χρηματική του ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη συνεπεία της επιδεινώσεως της κατάστασης της υγείας του, όπως και πρόσθετη αποζημίωση κατ' άρθρο 931 ΑΚ.

Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση απορρίφθηκε η αγωγή αυτή ως προς τους ανωτέρω εναγόμενους για έλλειψη παθητικής νομιμοποιήσεώς τους, κατά παραδοχή του σχετικού λόγου της από 17-4-2006 εφέσεώς τους, διότι όπως δέχθηκε κληρονόμος του υπαίτιου του ένδικου ατυχήματος Α. Γ., ο οποίος απεβίωσε δυνάμει της από 9-10-1944 ιδιόγραφης αυτού διαθήκης η οποία δημοσιεύθηκε στις 20-10-2000 και κηρύχθηκε κυρία με την 1928/2000 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ήταν οι εγγονοί αυτού 1.

Α. Μ. Γ. 2. Α. Γ. Γ. και Χ. Γ. Γ.. Με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 16 του άρθρου 559 ΚΠολΔ διότι το Εφετείο, απέρριψε με την προαναφερόμενη αιτιολογία την προβληθείσα από τον ενάγοντα και ήδη αναιρεσείοντα ένσταση δεδικασμένου απορρέοντος από την προγενέστερη υπ.

αρ.2533/2001 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών αναφορικά με την ιδιότητα των πιο πάνω εναγομένων ως καθολικών διαδόχων (κληρονόμων) του υπαίτιου του ένδικου τροχαίου ατυχήματος Α. Γ.. Ο αναιρετικός αυτός λόγος πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος, καθ' όσον, η ύπαρξη ή η έλλειψη νομιμοποίησης αποτελεί δικονομικό ισχυρισμό, καλυπτόμενο από το δεδικασμένο που απορρέει από την 2533/2001 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών αναφορικά με την ιδιότητα των και νυν εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων ως καθολικών διαδόχων του Α.

Γ.. Επειδή, με βάση τα προεκτιθέμενα, πρέπει κατά παραδοχή του πρώτου λόγου της από 1-6-2010 και με αρ. κατ. 595/2010 αιτήσεως αναιρέσεως της 3818/2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, η αναιρετική εμβέλεια του οποίου καθιστά αλυσιτελή την εξέταση του δεύτερου λόγου αυτής, πρέπει να γίνει δεκτή, η ως ανωτέρω αίτηση αναιρέσεως, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση κατ' άρθρο 65 παρ 1ν. 4139/2013 στο ίδιο Εφετείο συντιθέμενο από άλλους δικαστές και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος (άρθρ. 183 ΚΠολΔ) κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 3818/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 21 Μαρτίου 2014.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 14 Απριλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ