Supreme Court allows appeal when appellate court examines contract validity without an appeal argument.

Απόφαση 845 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 845/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Βασίλειο Φούκα, Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη και Γεώργιο Γεωργέλλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του στις 11 Απριλίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Καλαθοσφαιρικής ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΑΡΗΣ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Κόντη.

Της αναιρεσίβλητης: Καλαθοσφαιρικής ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΗΡΑΚΛΗΣ 1908 ΚΑΕ", που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16 Οκτωβρίου 2005 ανακοπή της ήδη αναιρεσείουσας που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 28.822/2006 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 2.972/2007 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα, με την από 29 Φεβρουαρίου 2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Φούκας ανέγνωσε την από 28 Μαρτίου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθούν οι λόγοι αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη της.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως προκύπτει από την υπ' αριθμό 1759/28-1-2011 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης ..., αντίγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως με τις υπ' αυτήν έκθεση καταθέσεως και πράξη ορισμού της αναφερομένης στην αρχή δικασίμου, με κλήση προς παράσταση κατ' αυτή για τη συζήτησή της, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στο αναφερόμενο σε αυτή πρόσωπο, για την αναιρεσίβλητη. Αφού αυτή δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το οικείο πινάκιο και κατά τη σειρά εγγραφής της σε αυτό, ούτε κατέθεσε δήλωση ότι δεν θα παραστεί κατά την εκφώνηση αυτής, σύμφωνα με τα άρθρα 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως παρά την απουσία αυτής (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ).

Επειδή, ο εκ του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως, ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (Ολομ.

ΑΠ 9/1997, ΑΠ 625/2008, ΑΠ 328/2008). Δεν αποτελούν "πράγματα" κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, τα πορίσματα των αποδείξεων, τα οποία το δικαστήριο εκτιμά ανελέγκτως. "Πράγματα" υπό την ως άνω έννοια αποτελούν και οι λόγοι της εφέσεως ή αντεφέσεως, οι οποίοι αφορούν αυτοτελείς ισχυρισμούς (Ολομ.ΑΠ 22/2005, Ολομ. ΑΠ 11/1996).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 522 ΚΠολΔ, με την άσκηση της έφεσης η υπόθεση μεταβιβάζεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο μέσα στα όρια που καθορίζονται με την έφεση και τους πρόσθετους λόγους. Η διάταξη αυτή ρυθμίζει ειδικώς, σε σχέση με την έφεση, την καθιερούμενη από το άρθρο 106 του ΚΠολΔ γενική αρχή της διάθεσης, σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο ενεργεί μόνο ύστερα από αίτηση διαδίκου και αποφασίζει με βάση τους πραγματικούς ισχυρισμούς που προτείνουν και αποδεικνύουν οι διάδικοι και τις αιτήσεις που υποβάλλουν, εκτός αν ο νόμος ορίζει διαφορετικά.

Το αίτημα συνεπώς της έφεσης και οι λόγοι αυτής, που το στηρίζουν, οριοθετούν το μεταβιβαστικό αποτέλεσμα της έφεσης. Το Εφετείο, για να αποφασίσει αν πρέπει ή όχι να εξαφανίσει την εκκαλουμένη απόφαση, είναι υποχρεωμένο να περιορισθεί στην έρευνα μόνο των παραπόνων που διατυπώνονται με τους λόγους της έφεσης ή τους πρόσθετους λόγους, και των ισχυρισμών που, ως υπεράσπιση κατά των λόγων αυτών, προβάλλει, σύμφωνα με το άρθρο 527 αριθμ. 1 του ΚΠολΔ, ο εφεσίβλητος, καθώς και εκείνων των ζητημάτων η έρευνα των οποίων προηγείται, ως αναγκαίο προαπαιτούμενο, για να ληφθεί απόφαση σε σχέση με τα παράπονα που διατυπώνονται με τους λόγους έφεσης και τα οποία κατά νόμο εξετάζει αυτεπαγγέλτως το δικαστήριο, όπως είναι το ορισμένο ή η νομική βασιμότητα της αγωγής ή της ένστασης, που αυτεπαγγέλτως τα εξετάζει το Εφετείο, στην περίπτωση που με την έφεση διατυπώνονται παράπονα μόνο για την κρίση ως προς την ουσιαστική βασιμότητα αυτών.

Εξάλλου, η διάταξη του άρθρου 534 του ΚΠολΔ, που προβλέπει αντικατάσταση των εσφαλμένων αιτιολογιών και απόρριψη της έφεσης, εάν το διατακτικό της απόφασης που έχει προσβληθεί με έφεση κρίνεται ορθό, δεν παρέχει στο Εφετείο, τη δυνατότητα να ερευνήσει παράπονα που δεν προβλήθηκαν με λόγους έφεσης ή ισχυρισμούς που δεν προβλήθηκαν από το εφεσίβλητο ως υπεράσπιση κατά της έφεσης, αλλά προϋποθέτει ότι το Εφετείο ενεργεί χωρίς να υπερβαίνει τα οριοθετούμενα με τους λόγους της έφεσης όρια του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της έφεσης.

Έτσι, εάν το Εφετείο, χωρίς να εξαφανίσει την πρωτόδικη απόφαση, αντικαταστήσει την αιτιολογία αυτής, χωρίς σχετικό λόγο εφέσεως, υπερβαίνει τα όρια του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της εφέσεως, δηλαδή λαμβάνει υπόψη λόγο εφέσεως και συνεπώς "πράγμα", κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, που δεν προτάθηκε και έτσι ιδρύεται ο εκ του εδαφίου α' της τελευταίας αυτής διατάξεως (άρ. 559 αρ. 8 ΚΠολΔ), προβλεπόμενος λόγος αναιρέσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση, η ήδη αναιρεσείουσα, με την ανακοπή της κατά της υπ' αριθμό 29546/2005 διαταγής πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, ζήτησε να ακυρωθεί αυτή και για το λόγο ότι εκδόθηκε χωρίς νόμιμη αιτία, αφού η υποκείμενη μεταξύ αυτής και της καθ' ής συμβατική σχέση είναι απολύτως άκυρη, ώστε δεν υφίσταται αξίωση της τελευταίας κατ' αυτής.

Η καθ' ής η ανακοπή και ήδη αναιρεσίβλητη προέβαλε ότι η υποκείμενη της επιταγής σχέση είναι έγκυρη και ότι η ανακόπτουσα καταχρηστικώς ασκεί το δικαίωμά της. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με την υπ' αριθμό 28822/2006 απόφασή του, έκρινε ότι η σύμβαση είναι άκυρη, αλλά η επίκληση της ακυρότητας από την ανακόπτουσα είναι καταχρηστική.

Κατά της αποφάσεως αυτής η ανακόπτουσα άσκησε την από 21-9-2006 έφεση, με την οποία προσέβαλε μόνο την αιτιολογία αυτής ως προς την καταχρηστική εκ μέρους της επίκληση της ακυρότητας της υποκειμένης της επιταγής από 22-6-2004 συμβάσεως και ζήτησε να εξαφανισθεί η πρωτόδικη απόφαση μόνο κατά το μέρος που δέχεται τον ισχυρισμό της καθ' ής περί καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος εκ μέρους της και απορρίπτει την ανακοπή.

Κατά της ιδίας αποφάσεως η καθ' ής η ανακοπή άσκησε αντέφεση, παραπονούμενη για την κρίση της περί ακυρότητας της συμβάσεως. Το Εφετείο συνεκδίκασε την έφεση και την αντέφεση και με την προσβαλλομένη υπ' αριθμό 2972/2007 απόφασή του απέρριψε την αντέφεση ως εκπροθέσμως ασκηθείσα και για το λόγο αυτό απαράδεκτη, ερεύνησε αυτεπαγγέλτως την ορθότητα της πρωτόδικης αποφάσεως, ως προς την παραδοχή της για την ακυρότητα της υποκείμενης της επιταγής σύμβασης και έκρινε ότι αυτή είναι έγκυρη, αντιθέτως προς όσα έκρινε η εκκαλουμένη, αντικατέστησε τις αιτιολογίες εκείνης και απέρριψε την έφεση.

Έτσι όμως, ερευνώντας το κύρος της συμβάσεως, χωρίς λόγο εφέσεως ως προς το ζήτημα αυτό, παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολομ. ΑΠ 22/2005). Επομένως πρέπει να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, εκ του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, πλην των πρότερον δικασάντων (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Η αναιρεσίβλητη πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας (άρθρα 183 και 176 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμό 2972/2007 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Θεσσαλονίκης, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, πλην εκείνων που εξέδωσαν την αναιρουμένη απόφαση.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία καθορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Μαΐου 2011.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Μαΐου 2011 .

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ