Supreme Court reverses lower court for misapplying Article 382 AC on impossibility of performance due to land sale.

Απόφαση 845 / 2008 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 845/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Βασίλειο Ρήγα, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε-Εισηγητή και Νικόλαο Λεοντή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Ν. ΧΑΡΑΓΚΙΩΝΗΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ" και ήδη (ΑΚΡΟΠΟΛ ΧΑΡΑΓΚΙΩΝΗΣ-ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗ, ΚΤΗΜΑΤΙΚΗ, ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΩΝ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος Γεώργιος Παραμυθιώτης

Των αναιρεσιβλήτων: Ψ1, Ψ2, Ψ3 και Ψ4. Ανώνυμης εμπορικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΕΛΛΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕχΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" (πρώην ΛΕΞΙΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στη Νέα Σμύρνη και εκπροσωπείται νόμιμα, τους οποίους εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος τους Κωνσταντίνος Καλαβρός.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-1-2001 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4228/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 6503/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 7-9-2006 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης-Σπυρίδωνας Τέντες ανέγνωσε την από 22-10-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου και την απόρριψη του δεύτερου λόγου της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Στην καλούμενη σύμβαση εκτελέσεως οικοδομικού έργου με αντιπαροχή ο εργολάβος αναλαμβάνει την ανέγερση οικοδομής, αποτελούμενης από περισσότερες οριζόντιες ιδιοκτησίες, σε οικόπεδο που ανήκει κατά κυριότητα στον αντισυμβαλλόμενό του εργοδότη. Η παροχή του εργολάβου συνίσταται στην εκτέλεση του οικοδομικού έργου με δικές του εν γένει δαπάνες.

Η παροχή του εργοδότη συνίσταται στην συνομολογούμενη με συμβολαιογραφικό έγγραφο υποχρέωση να μεταβιβάσει στον εργολάβο ή σε τρίτους που υποδεικνύονται από αυτόν ποσοστά εξ αδιαιρέτου της κυριότητας του οικοπέδου με τις αντίστοιχες οριζόντες ιδιοκτησίες. Αν ο εργοδότης, πριν από τη μεταβίβαση αυτή, προβεί σε μεταβίβαση της κυριότητας του οικοπέδου προς τρίτο, καθιστά με δική του υπαιτιότητα αδύνατη την παροχή του, γεννάται δε έτσι αξίωση του εργολάβου προς αποζημίωση, σύμφωνα με την εφαρμοστέα γενικώς στις αμφοτεροβαρείς συμβάσεις διάταξη του άρθρου 382 ΑΚ.

Στην προκείμενη περίπτωση η αναιρεσείουσα με την αγωγή της ισχυρίσθηκε τα ακόλουθα: Με το .../... προσύμφωνο μεταβιβάσεως ποσοστών ακινήτου και εργολαβικό συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθήνας Τριαντάφυλλου Παπαδόπουλου, όπως τροποποιήθηκε με το .../... συμβόλαιο του ίδιου ως άνω συμβολαιογράφου, οι δύο πρώτοι εναγόμενοι και ο Α, ο οποίος απεβίωσε στις ...

και κληρονομήθηκε από τους δεύτερο και τρίτη των εναγομένων, συγκύριοι ενός οικοπέδου μετά της επ'αυτού παλαιάς οικίας που βρίσκεται στην περιοχή της ... στην Αθήνα, ανέθεσαν στην ενάγουσα την ανέγερση νέας οικοδομής με το σύστημα της αντιπαροχής, αντί εργολαβικού ανταλλάγματος, που αντιστοιχούσε σε διηρημένες ιδιοκτησίες, μετά την υπαγωγή της ανεγειρθησόμενης οικοδομής, με την .../...πράξη συστάσεως οριζόντιας ιδιοκτησίας του ίδιου ως άνω συμβολαιογράφου, στο σύστημα της οριζόντιας ιδιοκτησίας. 'Ότι οι ως άνω συγκύριοι του πιο πάνω ακινήτου με το .../...συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Περιστερίου Αικατερίνης Μαμουζέλου-Σπηλιανοπούλου, πώλησαν και μεταβίβασαν στην τέταρτη εναγομένη ανώνυμη εταιρία το ως άνω ακίνητο τους και με την από 10-11-1992 έγγραφη δήλωσή τους, που της επιδόθηκε αυθημερόν, υπαναχώρησαν από την εργολαβική σύμβαση. 'Ότι η υπαναχώρηση των πιο πάνω εναγομένων κρίθηκε, κατόπιν σχετικής προσφυγής της στο διαιτητικό δικαστήριο, άκυρη και ανίσχυρη με τη 31/1993 απόφαση του διαιτητικού δικαστηρίου, που κατέστη τελεσίδικη μετά την έκδοση της 1352/1995 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών και αμετάκλητη μετά την έκδοση της 1616/1995 αποφάσεως του Αρείου Πάγου. 'Ότι οι εναγόμενοι-οικοπεδούχοι με το να υπαναχωρήσουν ακύρως από τη σύμβαση έργου και με το να πωλήσουν και μεταβιβάσουν στη τέταρτη εναγομένη το υπό οικοδόμηση ακίνητό τους κατέστησαν υπαιτίως αδύνατη την εκτέλεση της εργολαβικής συμβάσεως αλλά και την εκπλήρωση της παροχής τους, που συνίστατο στην μεταβίβαση προς την ενάγουσα ή τρίτους με υπόδειξη της, λόγω εργολαβικού ανταλλάγματος, του συμφωνηθέντος ποσοστού εξ αδιαιρέτου επί του οικοπέδου και ως εκ τούτου ευθύνονται σε πλήρη αποζημίωσή της, ήτοι στο διαφέρον εκπληρώσεως, στο οποίο περιλαμβάνεται τόσο η θετική ζημία όσο και το διαφυγόν κέρδος της, το οποίο συνίσταται στην κατά το χρόνο ασκήσεως της αγωγής αξία των οριζοντίων ιδιοκτησιών που θα ελάμβανε ως εργολαβικό αντάλλαγμα αν εκπληρωνόταν η σύμβαση έργου, μετ'αφαίρεση του κόστους δαπάνης για την ανέγερση της όλης οικοδομής.

Κατ'ακολουθίαν αυτών ζήτησε, ύστερα από παραδεκτό περιορισμό του αιτήματος της, να αναγνωρισθεί ότι οι εναγόμενοι υποχρεούνται να της καταβάλουν ως αποζημίωση τα αναφερόμενα ειδικότερα σ'αυτή χρηματικά ποσά. Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση του έκρινε ότι η αγωγή αυτή δεν είναι νόμιμη. Ειδικότερα δε στήριξε την κρίση του στη σκέψη ότι, υπό τα ιστορούμενα πραγματικά περιστατικά, οι τρεις πρώτοι εναγόμενοι περιήλθαν, εξαιτίας της πωλήσεως του οικοπέδου στην τέταρτη εναγομένη και της μη παραδόσεώς του στην ενάγουσα προς ανέγερση της οικοδομής, σε υπερημερία δανειστή, λόγω της οποίας υποχρεούνται στην περιορισμένη αποζημίωση που προβλέπεται στη διάταξη του άρθρου 358 ΑΚ και όχι το αιτούμενο διαφέρον εκπληρώσεως.

Με την κρίση του όμως αυτή το δικαστήριο της ουσίας, λανθασμένα υπολαμβάνοντας ότι με την αγωγή ως γενεσιουργός λόγος της ευθύνης προς αποζημίωση προβάλλεται η αθέτηση της υποχρεώσεως των εργοδοτών προς σύμπραξη (παράδοση του οικοπέδου προς ανέγερση της οικοδομής), ενώ πράγματι, κατά το σαφές περιεχόμενο της αγωγής, προβάλλεται η υπαίτια αδυναμία εκπληρώσεως της κύριας παροχής τους, ήτοι της υποχρεώσεώς τους προς μεταβίβαση του συμφωνηθέντος ποσοστού εξ αδιαιρέτου επί του οικοπέδου και των αντιστοίχων οριζοντίων ιδιοκτησιών, παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 382 ΑΚ, μη εφαρμόζοντας αυτή αν και ήταν εφαρμοστέα εν προκειμένω.

Επομένως, υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, ο δε σχετικός πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως είναι βάσιμος.

Μετά ταύτα πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ακολούθως δε να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση το ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6503/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων τριακοσίων (1.300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 27 Μαρτίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 17 Απριλίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ