Supreme Court dismisses appeal as appeal reason constitutes inadmissible factual evaluation of undisputed facts.

Απόφαση 843 / 2013 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 843/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (λόγω μη υπάρξεως Αντιπροέδρου στο Τμήμα), Δημήτριο Μαζαράκη, Νικόλαο Μπιχάκη, Ερωτόκριτο Καλούδη και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 6 Μαρτίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "Δήμος Ραφήνας" με έδρα τη Ραφήνα, νόμιμα εκπροσωπούμενου, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευθύμιο Παναγιωτόπουλο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Οικοδομικού Συνεταιρισμού Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "Οικοδομικός Συνεταιρισμός ο Πρωτεύς Σ.Π.Ε." και έδρα την ..., ο οποίος βρίσκεται υπό εκκαθάριση και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Α. χήρας Ν. Θ., το γένος Κ. Κ., κατοίκου ..., 3) Κ. Θ. του Ν., κατοίκου ..., και 4) Α. Θ. του Ν., κατοίκου ... . Οι 1ος, 2η και 3ος εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Α. Θ. και ο 4ος παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητά του ως δικηγόρου.

Κοινοποιουμένη προς: 1) Β. Μ., κάτοικο ..., και 2) Ι. Μ., κάτοικο ..., οι οποίοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Συμεών Γιαννιώτη-Γαλανό.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις: 1) από 3/1/2008 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, 2) από 10/11/2008 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, 3) από 11/11/2008 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος και 4) από 23/5/2008 πρόσθετη παρέμβαση του Β. Μ., οι οποίες κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3791/2009 του ιδίου Δικαστηρίου και 6600/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων Δήμος με την από 1/3/2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ερωτόκριτος Καλούδης ανέγνωσε την από 20/2/2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τις διατάξεις των άρθρων 966 και 967 ΑΚ σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 968, 969 και 970 ΑΚ προκύπτει, ότι κοινής χρήσης είναι τα πράγματα, τα οποία, είτε από το νόμο (όπως με το χαρακτηρισμό τους ως κοινοχρήστου από το ρυμοτομικό διάγραμμα του σχεδίου πόλης), είτε από τη βούληση του ιδιοκτήτη (όπως με διαθήκη ή δωρεά) έλαβαν τον προορισμό αυτό με την τήρηση των νόμιμων διατυπώσεων (άρθρα 369, 503, 1033, 1745, 2014, 1192 ΑΚ).

Υπό την ισχύ του ΑΚ για να καθιερωθεί κοινή χρήση επί ακίνητου πράγματος, με τη βούληση του ιδιοκτήτη, πρέπει η εν λόγω δήλωσή του περί παραιτήσεως από την κυριότητα να υποβληθεί σε συμβολαιογραφικό έγγραφο και μεταγραφή. Εξάλλου, ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται, αν για την εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου, το δικαστήριο απαίτησε περισσότερα στοιχεία ή αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσία την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχτηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε ότι αποδείχτηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε τα εξής: "Ο (ήδη πρώτος αναιρεσίβλητος) ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Ο ΠΡΩΤΕΥΣ ΣΠΕ" ... το έτος 1952, έχοντας ως κύριο σκοπό ... "την παρ' εκάστου των μελών αυτού απόκτησιν ετοίμου οικίας ή κατοικίας, πληρούσης τους όρους δομήσεως ...

ή την απόκτησιν οικοπέδου αρτίου αστικής ή εξοχικής εκτάσεως δια την ανέγερσιν οικοδομής", αγόρασε από τον Γ. Σ. με το .../27.3.1952 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Δημητρίου Στάμου, που μεταγράφηκε νόμιμα, ένα αγρόκτημα εκτάσεως 128,7 στρεμμάτων, που βρίσκεται στη ... . Με πρωτοβουλία και επίσπευση του ως άνω ιδιοκτήτη συναιτερισμού επιτεύχθηκε η επέκταση του ρυμοτομικού σχεδίου Ραφήνας Αττικής στην ανωτέρω περιοχή της ιδιοκτησίας του, σύμφωνα με το από 23.3.1953 β.δ. "περί επεκτάσεως του ρυμοτομικού σχεδίου Ραφήνας Αττικής" (ΦΕΚ 76/30.3.1953), με το οποίο (β.δ.) εγκρίθηκε η επέκταση του ρυμοτομικού σχεδίου Ραφήνας (Αττικής) στην περιοχή της ιδιοκτησίας του Οικοδομικού Συνεταιρισμού "Ο Πρωτεύς", ως εμφανίζεται στο από 15.4.1952 διάγραμμα του μηχανικού Φ.

Κ., θεωρημένο υπό του Γενικού Διευθυντού Οικισμού με την 12648 πράξη του ... Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι το ανωτέρω ρυμοτομικό σχέδιο αποτυπώθηκε στο από τον Δεκέμβριο 1952 ρυμοτομικό διάγραμμα του μηχανικού Λ. Κ., το οποίο κυρώθηκε ... με τη με αριθμό Ε 29921/16.7.1953 απόφαση του Υπουργού Δημοσίων Έργων (ΦΕΚ 173/7.8.1953).

Βάσει αυτών, η ανωτέρω έκταση χωρίστηκε σε δύο τμήματα ... Το έτος 1981 ο ιδιοκτήτης συνεταιρισμός με το .../1981 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Αριστομένους Δέδε, νομίμως μεταγραφέν, μεταβίβασε λόγω πωλήσεως ποσοστό 6% αδιαιρέτως της ανωτέρω έκτασης στον Ν. Θ., δικαιοπάροχο των δεύτερης, τρίτου και τέταρτου των λοιπών εναγόντων της από 3-1-2008 αγωγής.

Τον ανωτέρω Ν. Θ., αποβιώσαντα στις 23-5-2006 άνευ διαθήκης, διαδέχθηκαν στην κληρονομιά του ως μόνοι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του η σύζυγός του Α. χα Ν. Θ. και τα δύο τέκνα του Κ. και Α. (δεύτερη, τρίτος και τέταρτος των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων) σε ποσοστό 2/8 η πρώτη και από 3/8 αδιαιρέτως καθένα από τα δύο τέκνα του, επί του ως άνω ιδανικού μεριδίου του των 6% αδιαιρέτως επί του αγροτεμαχίου Α, την κληρονομιά τους, δε, αυτή αποδέχθηκαν με την .../2007 πράξη δήλωσης αποδοχής κληρονομιάς του συμβολαιογράφου Αθηνών Κωνσταντίνου Δέδε, νομίμως μεταγραφείσης.

Τοιουτοτρόπως, με παράγωγο τρόπο, οι ενάγοντες: α) επί μεν του εκτός σχεδίου αγροτεμαχίου Α, συνολικού εμβαδού 4.193,40 τμ. κατέστησαν συγκύριοι, ο μεν πρώτος ενάγων οικοδομικός συνεταιρισμός σε ποσοστό 94% αδιαιρέτως, οι δε λοιποί επί του υπολοίπου ποσοστού των 6% αδιαιρέτως και δη η δεύτερη σε ποσοστό 2/8 αδιαιρέτως επ' αυτού και σε ποσοστό 3/8 αδιαιρέτως επ' αυτού καθένας από τους τρίτο και τέταρτο, β) επί δε, του εκτός σχεδίου αγροτεμαχίου Β εμβαδού 22.235,3 τμ. (μετά την αφαίρεση εκτάσεως 1939,83 ή 1940 τμ.

που αποτελεί αντικείμενο της από 11-11-2008 αγωγής του Δήμου Ραφήνας και περί της οποίας θα γίνει λόγος, εκτενώς, στη συνέχεια) ο οικοδομικός συνεταιρισμός απέκτησε κατά τον ίδιο (παράγωγο) τρόπο την αποκλειστική κυριότητα. Από την περιέλευση, σύμφωνα με τις προδιαληφθείσες διακρίσεις, των αγροτεμαχίων στην κυριότητα των εναγόντων, αυτοί συμπεριφέρονταν (ο εξ αυτών συνεταιρισμός δια των νομίμων εκπροσώπων του) στα επίδικα αγροτεμάχια ως κύριοι, επιχειρώντας επ' αυτών όλες τις προσιδιάζουσες στη φύση και τον προορισμό τους εμφανείς πράξεις νομής (προσπάθεια περιφράξεώς τους, που ματαιώθηκε για το λόγο που θα αναφερθεί παρακάτω), με συνείδηση, ότι ήσαν δικά τους και προβαίνοντας σε όλες τις δικαστικές και εξώδικες ενέργειες για τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων τους στα διαφιλονικούμενα αγροτεμάχια, χωρίς να έχουν αποξενωθεί απ' αυτά και χωρίς να εκδηλώσουν καθ' οιονδήποτε τρόπο επιθυμία για τη στέρηση της ιδιοκτησίας τους ...

Περαιτέρω, μετά τη θέση του συνεταιρισμού σε εκκαθάριση οι εκκαθαριστές αυτού ... πέτυχαν την έκδοση της 786/2002 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία επετράπη η ελεύθερη εκποίηση του αγροτεμαχίου αυτού. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο συνεταιρισμός προέβη σε αναγκαίες ενέργειες και για την εκποίηση του αγροτεμαχίου Β.

Κατ' αρχήν, ο συνεταιρισμός και ο δικαιοπάροχος των λοιπών εναγόντων Ν. Θ., επιδόθηκαν σε πολυετή αγώνα προκειμένου να πετύχουν την άρση του βάρους, που επιβλήθηκε στην επίδικη έκταση με το χαρακτηρισμό της, ως χερσαίας ζώνης του Λιμένος Ραφήνας, με την 23/27-3-1979 πράξη της Λιμενικής Επιτροπής του πρώην Λιμενικού Ταμείου Ραφήνα ...

όταν ήρθη το νομικό βάρος ... με την 15910/2003 απόφαση, ο συνεταιρισμός πέτυχε με την από 27-7-2005 αίτησή του, την έκδοση της 3279/2006 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία του παρασχέθηκε η άδεια να προβεί σε εκποίηση με εκούσιο πλειστηριασμό του αγροτεμαχίου Β', ενώ με την 654/2006 απόφαση του Ειρηνοδικείου Κρωπίας, που εκδόθηκε, κατόπιν της από 11-8-2006 αιτήσεώς του, ορίστηκε ως τόπος πλειστηριασμού του παραπάνω ακινήτου η Αθήνα.

Όλες τις παραπάνω νομικές πράξεις τους, τόσο ο συνεταιρισμός, όσο και ο άμεσος δικαιοπάροχος των λοιπών εναγόντων Ν. Θ., ενήργησαν σε σχέση με τα επίδικα με συνείδηση, ότι ήταν δικά τους και κατά τρόπο σαφή, που ουδεμία αμφιβολία δημιουργεί, εκδήλωσαν την πρόθεσή τους να εξουσιάζουν τα επίδικα αγροτεμάχια, ως κύριοι μη αφήνοντας αυτά εκτεθειμένα στην κοινή χρήση, ώστε να θεωρηθούν κοινόχρηστα.

Ο εκκαλών-εφεσίβλητος Δήμος Ραφήνας, ως εναγόμενος ισχυρίστηκε, μεταξύ άλλων, για να θεμελιώσει την ιστορική βάση της ένστασής του περί κατάχρησης δικαιώματος, ότι η πρόθεση του συνεταιρισμού να θέσει την επίδικη έκταση σε κοινή χρήση προκύπτει και από το σχεδιάγραμμα του μηχανικού Λ. Κ., που σχεδιάστηκε το Μάρτιο 1953 επί του οποίου, ως ιδιοκτήτης της ένδικης εδαφικής έκτασης μεταξύ της οδού ...

και της θάλασσας αναφέρεται η τότε Κοινότης και ήδη, Δήμος Ραφήνας. Ο ισχυρισμός του αυτός περιέχεται στο σχετικό λόγο της εφέσεώς του και αποτελεί περιεχόμενο της από 25-9-2010 πρόσθετης παρέμβασης, που άσκησε το πρώτον ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου ο Ι. Μ.. Περί του θέματος αυτού προσκομίζονται τρία τοπογραφικά διαγράμματα του μηχανικού Λ.

Κ., ήτοι: α) το από 15-4-1952 διάγραμμα ιδιοκτησίας Οικοδομικού Συνεταιρισμού Εφέδρων Πολεμιστών "Ο Πρωτεύς" ΣΠΕ, που θεωρήθηκε προς έγκριση με την 12648/18-3-1953 πράξη του Γενικού Διευθυντή Οικισμού, εγκρίθηκε με το από 23.3.1953 διάταγμα που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 76 Α'/130-3-1953. Στο διάγραμμα αυτό το βορειοδυτικό όριο της εντός σχεδίου ιδιοκτησίας του συνεταιρισμού, εμφαίνεται να συνορεύει πέραν της οδού ..., που σηματοδοτεί το όριο της εντός σχεδίου με την εκτός σχεδίου έκταση, με έκταση, που δεν προσδιορίζεται και είναι προφανές, ότι αποτελεί το εκτός σχεδίου αγροτεμάχιο Α' και πέραν της διακεκομμένης γραμμής, που προσδιορίζει το απώτατο δυτικό (βορειοδυτικό) όριο αυτού, υπάρχει η ένδειξη "όρια Κοινότητος Ραφήνας", β) το από Μαρτίου 1953 ρυμοτομικό, πλέον, διάγραμμα του ιδίου μηχανικού, σύμφωνα με το οποίο η εντός σχεδίου έκταση έχει σχηματοποιηθεί σε 137 οικόπεδα με τις πλευρικές διαστάσεις και τα εμβαδά τους κειμενόμενα από 601 έως 754 τμ., το, δε, βορειοδυτικό του όριο εμφαίνεται, κατά τον ίδιο ως άνω τρόπο, δηλαδή με την ένδειξη "Κοινότης Ραφήνας" πέραν της διακεκομμένης γραμμής, που καθορίζει το απώτατο δυτικό όριο της εκτός σχεδίου έκτασης του συνεταιρισμού και γ) το από Μαρτίου 1953 ίδιο ρυμοτομικό διάγραμμα, που έχει επισυναφθεί στο .../12-11-1953 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο του συμ/φου Αθηνών Γεωργίου Ι.

Σεργοπούλου και υπογράφεται από τους συμβαλλόμενους πωλητές (τότε Πρόεδρο και Γ. Γραμματέα του συνεταιρισμού) και τον αγοραστή Κ. Τριανταφυλλόπουλο. Πράγματι, και στο τελευταίο αυτό ρυμοτομικό διάγραμμα, έχει τεθεί, ως βορειοδυτικό όριο η ένδειξη Κοινότης Ραφήνας με την εξής διαφορά: Η διακεκομμένη γραμμή εμφαίνεται, ως συνεχής και η φράση Κοινότης Ραφήνας έχει τεθεί, η μεν λέξη Κοινότης έξωθεν της γραμμής αυτής, η, δε, λέξη Ραφήνας συνεχίζεται εντός της εδαφικής έκτασης, που οριοθετείται από την οδό ...

και τη συνεχή αυτή γραμμή. Προφανές είναι, εν προκειμένω, ότι τυχαίως τέθηκε η λέξη "Ραφήνας" εντός της εδαφικής, εκτός σχεδίου, έκτασης του συνεταιρισμού, η οποία σαφώς οριοθετείται με τη συνεχή πλέον γραμμή. Σε αντίθετη περίπτωση, εάν δηλαδή ο συνεταιρισμός ήθελε να αφήσει την εκτός σχεδίου έκτασή του στην κοινή χρήση, όπως διατείνεται ο εκκαλών-εναγόμενος και ο προσθέτως υπέρ αυτού παρεμβαίνων, δεν υπήρχε λόγος να τεθεί το παραπάνω όριο δια της συνεχούς γραμμής.

Άλλωστε, εάν συνέβαινε κάτι τέτοιο (βούληση του συνεταιρισμού να αφήσει την εκτός σχεδίου έκτασή του στην κοινή χρήση), η ιδία ένδειξη έπρεπε να τεθεί και στο ανατολικό, βορειοανατολικό όριο της εντός σχεδίου έκτασής του, δηλαδή στην πέραν της οδού ... και της θάλασσας εκτός σχεδίου ιδιοκτησία του, που αποτελεί το αγροτεμάχιο Β', πράγμα, όμως, που δεν συμβαίνει.

Με βάση τα παραπάνω, ουδόλως προκύπτει πρόθεση περί αφέσεως σε κοινή χρήση των ενδίκων εκτάσεων του συν/σμού, την οποία μάλιστα (κατά τους ισχυρισμούς του εκκαλούντος και του προσθέτως υπέρ αυτού παρεμβαίνοντας) δια της επισυνάψεως του συγκεκριμένου τελευταίου ρυμοτομικού διαγράμματος σε όλα τα συμβόλαια μεταβίβασης των οικοπέδων του, γνωστοποίησε σε όλα τα μέλη του, καθιστώντας, έτσι, την πρόθεσή του, έτι περαιτέρω γνωστή σε απεριόριστο αριθμό ατόμων.

Αντιθέτως, δεν καταλείπεται αμφιβολία περί του ότι οι αρχικές διοικήσεις του συνεταιρισμού ουδέποτε είχαν εκφράσει τη βούληση να αφεθούν οι επίδικες εκτάσεις στην κοινή χρήση ...".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο κατέληξε στην κρίση ότι συγκύριοι του επίδικου εδαφικού τμήματος Α' εμβαδού 4.193,40 τ.μ. έγιναν οι ήδη αναιρεσίβλητοι ενάγοντες κατά τα προμνημονευθέντα ποσοστά εξ αδιαιρέτου ο καθένας και αποκλειστικός κύριος μέρους του εδαφικού τμήματος Β' εμβαδού 22.235,30 τ.μ. ο ήδη αναιρεσίβλητος συνεταιρισμός με τον προεκτεθέντα παράγωγο τρόπο, ο καθένας τους, που αποτελούσε τη βάση της ένδικης - από 3.1.2008 - αρνητικής και αναγνωριστικής κυριότητας ακινήτων αγωγής των αναιρεσιβλήτων, την οποία ακολούθως και δέχτηκε εν μέρει ως βάσιμη και κατ' ουσίαν επικυρώνοντας έτσι - κατά τα κεφάλαια αυτά - την εκκαλούμενη απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, το οποίο είχε εκφέρει όμοια κρίση. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεν παραβίασε ούτε την προμνημονευθείσα ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 1033 ΑΚ, ούτε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 1134, 1169, 1187 και 1319 ΑΚ που επικαλείται ο αναιρεσείων και αναφέρονται, αντίστοιχα, στην απόσβεση των πραγματικών και των προσωπικών δουλειών και στην παραίτηση από την υποθήκη, τις οποίες ορθά δεν εφάρμοσε, εφόσον υπό τα ως άνω δεδομένα δεν συνέτρεχε περίπτωση εφαρμογής τους, και, συνεπώς, ο τρίτος λόγος της αναίρεσης, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο, υπό την επίκληση της πλημμέλειας αυτής, υποστηρίζονται τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

ΙΙ. Ο προβλεπόμενος από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για παραμόρφωση εγγράφου συνίσταται στο διαγνωστικό λάθος της απόδοσης από το δικαστήριο της ουσίας ως αποδεικτικό, με την έννοια των άρθρων 339 και 432 ΚΠολΔ, έγγραφο, περιεχομένου καταδήλως διαφορετικού από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα. Δεν περιλαμβάνει όμως και την περίπτωση που το δικαστήριο, από την εκτίμηση και αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου του εγγράφου, έστω και εσφαλμένα, καταλήγει σε συμπέρασμα αντίθετα από εκείνο που θεώρησε ως ορθό ο αναιρεσείων, γιατί τότε πρόκειται για αιτίαση σχετική με την εκτίμηση πραγμάτων, η οποία δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο.

Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης, κατ' ορθή εκτίμησή του, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση (όχι και η από τον αριθμό 19, αλλά μόνο) η από τον αριθμό 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο, με το να δεχθεί, ότι "... από το 49/27.5.1981 Πρακτικό της Γενικής Συνέλευσης των μελών του Συνεταιρισμού, σαφώς προκύπτει, ότι ...

η μετά το διορισμό (των εκκαθαριστών) πρόταση του Προέδρου του απερχόμενου Δ.Σ. Α. που εγκρίθηκε από τη Γ.Σ. επιβάλλει μεν συγκεκριμένη υποχρέωση στους εκκαθαριστές ... δεν συνιστά, όμως, όρο και δεν ασκεί έννομη επιρροή στην ενεργητική νομιμοποίηση των νόμιμων εκπροσώπων-εκκαθαριστών του ενάγοντος συνεταιρισμού για την άσκηση της κρινόμενης αγωγής", παραμόρφωσε το περιεχόμενο του εν λόγω Πρακτικού της Γενικής Συνέλευσης των μελών του Συνεταιρισμού, στο οποίο, μεταξύ των άλλων, εμπεριέχεται και ότι "...

οι εκκαθαριστές οφείλουν πριν προβούν εις την εκποίηση των ακινήτων, δια ικανού νομικού να ξεκαθαρίσουν τη νομική θέση των εκποιουμένων και από πλευράς εκτάσεως της παρούσης καταστάσεως αυτών δια να αποφύγουν νομικάς περιπλοκάς ..." που συνιστά όρο προς τους εκκαθαριστές, οι οποίοι, έχοντας παραβιάσει τον όρο αυτό "κατ' εξακολούθηση επί δεκαετίες" είχαν εκπέσει "εκ των πραγμάτων από την ιδιότητά τους αυτή" και κατά συνέπεια δεν νομιμοποιούνται να παρίσταται "ενώπιον οιουδήποτε Δικαστηρίου μηδέ εξαιρουμένου και του εκδόσαντος την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου Αθηνών".

Ο αναιρετικός αυτός λόγος πρέπει να απορριφθεί, προεχόντως, ως απαράδεκτος, εφόσον με αυτόν δεν αποδίδεται διαγνωστικό σφάλμα ως προς το αληθινό περιεχόμενο του πιο πάνω εγγράφου, δηλαδή λάθος κατά την ανάγνωση, αλλά σφάλμα ως προς την εκτίμηση του περιεχομένου του.

ΙΙΙ. Κατά το άρθρο 562 παρ.2 ΚΠολΔ "είναι απαράδεκτος λόγος αναίρεσης που στηρίζεται σε ισχυρισμό ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α)για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση, γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη" (Ολ.ΑΠ 43/1990 ΝοΒ 39.242).

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι ο ισχυρισμός που στηρίζει το λόγο αναίρεσης πρέπει να είχε προταθεί στο δικαστήριο, το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση και μάλιστα ότι είχε προταθεί νόμιμα. Το γεγονός δε, ότι ο ισχυρισμός έπρεπε να ληφθεί αυτεπαγγέλτως υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας δεν έχει σημασία, γιατί, στην περίπτωση αυτή, το δικαστήριο παραβίασε μεν το νόμο, λόγος, όμως, αναίρεσης δεν μπορεί να ιδρυθεί, αν ο σχετικός ισχυρισμός δεν είχε προταθεί νόμιμα από το διάδικο, εκτός αν συντρέχει κάποια από τις εξαιρέσεις του άρθρου 562 παρ.2 ΚΠολΔ.

Έτσι, στον περιορισμό υπόκειται και ο ισχυρισμός περί έλλειψης ενεργητικής νομιμοποίησης, η οποία παρόλο που εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο της ουσίας, δεν αφορά όμως τη δημόσια τάξη και, συνεπώς, ο περί αυτής ισχυρισμός για να ιδρύσει λόγο αναίρεσης πρέπει να έχει προταθεί στο εφετείο και να αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι έγινε η σχετική πρόταση (ΑΠ 1743/2009 ΝοΒ 58.729).

Εξάλλου, όπως προκύπτει από τη διάταξη του άρθρου 562 παρ.2 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων μπορεί να ασκήσει πρόσθετους λόγους αναίρεσης με δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του Αρείου Πάγου, όχι δε και με τις προτάσεις του, που, κατά το άρθρο 570 παρ.1 εδ.β' ΚΠολΔ, κατατίθενται είκοσι τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο.

Ο αναιρεσίβλητος, όμως, αν προβάλλει ενστάσεις κατά του παραδεκτού της αναίρεσης, η έρευνα των οποίων γίνεται αυτεπαγγέλτως (άρθρο 577 ΚΠολΔ), ο Άρειος Πάγος θα τις ερευνήσει παρά το εκπρόθεσμα των προτάσεων (ΑΠ 589/1984 Δ 16.683,684). Τέλος, από τις διατάξεις του άρθρου 13 παρ.2 ΙΙ αριθ.1 εδάφ. 1 και 11 εδάφ. 1 του π.δ. 93/1987 (βλ.

και αντίστοιχες διατάξεις του άρθρου 18 του π.δ.17/1984), κατά τις οποίες: "Μέχρι την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης ο συνεταιρισμός θεωρείται ότι υφίσταται για την εκκαθάριση και μόνο και διατηρεί την επωνυμία του, στην οποία προστίθενται ολογράφως οι λέξεις "υπό εκκαθάριση". Οι εκκαθαριστές αποπερατώνουν τις εκκρεμείς υποθέσεις, εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις του λυθέντος συνεταιρισμού και εισπράττουν τις απαιτήσεις", προκύπτει, ότι η εκκαθάριση δεν ολοκληρώνεται προτού αποπερατωθούν οι εκκρεμείς υποθέσεις.

Στην προκείμενη περίπτωση, ο αναιρεσείων (Δήμος Ραφήνας), με τον πρόσθετο λόγο αναίρεσης, τον οποίο άσκησε με τις - μετά τη συζήτηση - από 15.3.2013 προτάσεις του - "ΥΠΟΜΝΗΜΑ", κατ' εκτίμησή του, προβάλλει το πρώτον ενώπιον του Αρείου Πάγου την πλημμέλεια από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, γιατί το Δικαστήριο της ουσίας παρέλειψε να κηρύξει απαράδεκτη την ένδικη - από 3.1.2008 - αρνητική αγωγή (ΑΚ 1108) του υπό εκκαθάριση πρώτου αναιρεσίβλητου οικοδομικού συνεταιρισμού και τις διαδικαστικές πράξεις αυτού που ακολούθησαν (μεταξύ των οποίων η έφεση, η - από 5.3.2012 - αίτηση αναίρεσης και εν γένει οι λοιπές πράξεις και παραστάσεις ενώπιον των Δικαστηρίων), ως εκ του ότι: "Παρήλθε χρονικό διάστημα, όχι απλά 2 ετών, αλλά τριάντα (30) ετών από των με αριθμό 49/27.5.1981 Πρακτικών της Γ.Σ.

των μελών του Συνεταιρισμού, προστιθέμενης από το έτος αυτό και μίας επιπλέον διετίας, προβλεπόμενης κατά το ως προηγούμενα ΠΔ (93/1987) και ... οι άνω ... αντίδικοί (του), ουδέποτε και σε κανένα στάδιο της δίκης, μηδέ εξαιρουμένης της ενώπιον του (Αρείου Πάγου) δίκης, προσκόμισαν νομιμοποιητικά έγγραφα και μάλιστα σύννομα προς το άνω Π.Δ., έτσι ώστε είναι ξεκάθαρο, όπως και με κάθε βεβαιότητα, πως οι εκκαθαριστές του πρώτου αναιρεσίβλητου (οικοδομικού συνεταιρισμού), έπαψαν να έχουν αυτή την ιδιότητα, έτσι ώστε η από τον (εν λόγω οικοδομικό συνεταιρισμό) έγερση της εναντίον (αυτού-αναιρεσείοντος) αγωγής, επί της οποίας εκδόθηκε η 3791/2009 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και στη συνέχεια η με αριθμό 6600/2011 αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, φέρουσες ως νομίμους εκπροσώπους αυτής, πρόσωπα που δεν εδικαιούντο και δεν έφεραν νόμιμα την ως προηγούμενα ιδιότητα του εκκαθαριστή, έτσι ώστε το σύνολο ανεξαιρέτως των από αυτούς (τους φερόμενους ως εκκαθαριστές) διαδικαστικών πράξεων είναι απαράδεκτες και ανομιμοποίητες και κατόπιν αυτού, η από μέρους (του οικοδομικού συνεταιρισμού) αγωγή, έφεση και αίτηση αναιρέσεως και οι εν γένει λοιπές πράξεις και παραστάσεις ενώπιον των Δικαστηρίων πάσχουν απαραδέκτου ως μη νόμιμες και επιπλέον κατόπιν αυτού, χαρακτηρίζονται εκ του Νόμου ως μηδέποτε εγερθείσες - απαράδεκτες, κάτι το οποίο ερευνάται και έπρεπε να ερευνηθεί αυτεπάγγελτα από τα μέχρι σήμερα Δικαστήριο (πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο), κάτι που όμως δεν συνέβη".

Ο πρόσθετος αυτός λόγος αναίρεσης, σύμφωνα με τις προεκτεθείσες νομικές σκέψεις, είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί. Όσον αφορά την εκπροσώπηση του πρώτου αναιρεσίβλητου υπό εκκαθάριση οικοδομικού συνεταιρισμού στον Άρειο Πάγο από τους: 1) Ν. Π., 2) Π. Κ. και 3) Β.-Α. Θ. ως εκκαθαριστές του, από τα προσκομιζόμενα ειδικά ...

και .../2012 πληρεξούσια των συμβολαιογράφων Αθηνών Κωνσταντίνου Δέδε του Αριστομένους και Οιχαλίας Ιωάννη Μαλαπάνη του Νικολάου προκύπτει, ότι: "Ο ανωτέρω Συνεταιρισμός λύθηκε και τέθηκε υπό εκκαθάριση δυνάμει της από 27.5.1981 απόφασης της Γενικής Συνελεύσεως, σε συνδυασμό με την υπ' αριθμ. 1795/1983 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ...

Δυνάμει των ανωτέρω αποφάσεων ορίστηκαν αρχικά εκκαθαριστές του Συνεταιρισμού οι Α. Π., Π. Κ. και Ι. Μ.. Στη συνέχεια ο Ι. Μ. αντικαταστάθηκε από την Χ. Θ. δυνάμει της υπ' αριθμ. 219/1990 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αθηνών 219/1990 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αθηνών ..., η Χ. Θ. αντικαταστάθηκε από τη Β.-Α. Θ. δυνάμει της υπ' αριθμ. 409/2003 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αθηνών ...

και ο Α. Π. αντικαταστάθηκε από το Ν. Π. δυνάμει της υπ' αριθμ. 674/2009 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αθηνών ...". Επομένως, προκύπτει ότι οι προαναφερόμενοι είναι εκκαθαριστές του πρώτου αναιρεσίβλητου υπό εκκαθάριση οικοδομικού συνεταιρισμού και ότι νόμιμα τον εκπροσώπησαν στον Άρειο Πάγο και συνεπώς τα αντίθετα που υποστηρίζονται από τον αναιρεσείοντα Δήμο είναι αβάσιμα και πρέπει να απορριφθούν.

IV. Οι εκ των άρθρων 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγοι αναίρεσης είναι δυνατό να φέρονται ότι πλήττουν την προσβαλλόμενη απόφαση για παραβίαση ευθεία ή εκ πλαγίου κανόνος ουσιαστικού δικαίου, αλλά στην πραγματικότητα να πλήττουν την προσβαλλόμενη απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων υπό την επίκληση της παραβίασης κανόνος ουσιαστικού δικαίου, που δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο, κατά το άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ (ΑΠ 1548/2009). Εξάλλου, ως διδάγματα της κοινής πείρας θεωρούνται γενικές αρχές που συνάγονται επαγωγικώς από την καθημερινή παρατήρηση της εμπειρικής πραγματικότητας, τη συμμετοχή στις συναλλαγές και τις γενικές τεχνικές ή επιστημονικές γνώσεις, οι οποίες έχουν γίνει κοινό κτήμα και χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο για την εξειδίκευση των αόριστων νομικών εννοιών και για την έμμεση απόδειξη κρίσιμων γεγονότων ή την εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν. Η παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας ιδρύει, κατά τη σαφή έννοια των άρθρων 559 παρ.1 εδάφ. β' και 560 παρ.1 εδάφ. β' ΚΠολΔ, λόγο αναίρεσης μόνο αν αυτά χρησιμοποιήθηκαν εσφαλμένως από το δικαστήριο κατά την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την απαγωγή σ' αυτούς των πραγματικών περιστατικών που αποδείχθηκαν και όχι προς έμμεση απόδειξη ή προς εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν (Ολ.ΑΠ 2/2008, 8, 10, 11/2005).

Στην προκείμενη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο αναίρεσης προσάπτεται στο Εφετείο αιτίαση ότι με την προσβαλλόμενη απόφασή του παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου τις διατάξεις του ΝΔ 690/1948 και του άρθρου 281 ΑΚ, διότι δέχτηκε, μεταξύ άλλων, ότι: "... ουδόλως προκύπτει πρόθεση περί αφέσεως σε κοινή χρήση των ένδικων εκτάσεων του συνεταιρισμού ... (και) δεν καταλείπεται αμφιβολία περί του ότι οι αρχικές διοικήσεις του συνεταιρισμού ουδέποτε είχαν εκφράσει τη βούληση να αφαιθούν οι επίδικες εκτάσεις στην κοινή χρήση ...

αποδείχθηκε ότι οι κάτοικο της περιοχής διέρχονται ανεμπόδιστα από την επίδικη έκταση με αυτοκίνητα ή πεζοί ... Ωστόσο τα γεγονότα αυτά ... δεν μπορούν να οδηγήσουν στην απώλεια της κυριότητας των εναγόντων ... η τοποθέτηση μιας άγκυρας εντός της αμφισβητούμενης περιοχής από το Δήμο Ραφήνας συνιστά μεμονωμένη χρήση περιορισμένης εδαφικής έκτασης με την ανοχή των εναγόντων, η οποία ...

δεν είναι ικανή ως πράξη νομής να προσδώσει το χαρακτήρα της κοινοχρησίας στα επίδικα ..." και, έτσι, δεν εφάρμοσε τις προεκτεθείσες διατάξεις του Ν.Δ. 690/1948 και του άρθρου 281 ΑΚ, ενώ, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, τα οποία δεν έλαβε "ολωσδιόλου υπόψη, άλλως χρησιμοποίησε αυτά εσφαλμένα" και συγκεκριμένα τα αναφερόμενα ως διδάγματα της κοινής πείρας πραγματικά περιστατικά "της μακροχρόνια, μόνιμης, σταθερής, καθημερινής και ανεμπόδιστης κοινής χρήσης, της ανοχής του πρώτου αναιρεσίβλητου (υπό εκκαθάριση οικοδομικού συνεταιρισμού), της μη άσκησης υπ' αυτού οιασδήποτε σε βάρος (του αναιρεσείοντος Δήμου) εξωδικαστικής ή δικαστικής ενέργειας για τη διασφάλιση του υποτιθέμενου δικαιώματός του, την αποτροπή απεμπόλισης (από τον πρώτο αναιρεσίβλητο) της υπ' αυτού όποιας τυχόν κυριότητάς του, της υπόδειξης για έγκριση ρυμοτομικού σχεδίου, όπου η επίδικη έκταση αφέθηκε εκτός εντάξεώς του, της ρητής αναφοράς στο πρόσωπο (του αναιρεσείοντος) - "Κοινότητα Ραφήνας" καταχωρημένης στο ρυμοτομικό διάγραμμα Λ.

Κ. έτους 1953 και μάλιστα στο κέντρο της επιδίκου εκτάσεως, της επί του διαγράμματος αυτού υπογραφής του τότε Προέδρου του Συνεταιρισμού Κ. Λ., της επισύναψης του διαγράμματος αυτού στο με αριθμό .../1953 συμβόλαιο ως άνω, της μνείας του διαγράμματος αυτού και του συμβολαίου που έχει επισυναφθεί, σε όλα ανεξαιρέτως τα μετέπειτα συμβόλαια, ανερχόμενα σε 136, μεταξύ των οποίων και τα συμβόλαια που αφορούν στο πρόσωπο του αγοραστή Ν.

Θ., δικαιοπαρόχου των 2ης, 3ου και 4ου των αναιρεσιβλήτων και της μεταγραφής στο Υποθηκοφυλακείο όλων των συμβολαίων πωλήσεως", έπρεπε να δεχθεί, ότι "η επίδικη εκτός σχεδίου εδαφική έκταση ... α) αφέθηκε με τη βούληση και την καθ' υπόδειξη του πρώτου αναιρεσιβλήτου εκτός ρυμοτομήσεως και εκτός σχεδίου πόλης από το έτος 1953, μόνο και μόνο ως κοινόχρηστος χώρος, με τη δική του ανοχή, β) με επιμέλεια και επίσπευση του ίδιου - πρώτου αναιρεσιβλήτου συνεταιρισμού - εκπονήθηκε το από Μαρτίου 1953 ρυμοτομικό διάγραμμα του μηχανικού Λ.

Κ., στο οποίο ... αποτυπώθηκε η επισήμανση "ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΡΑΦΙΗΑΣ" και μάλιστα τοποθετήθηκε στο κέντρο της όλης αυτής εκτάσεως ... (και το οποίο) προσαρτήθηκε στο υπ' αριθμ. .../1953 συμβόλαιο ... με περαιτέρω παραπομπή - μνεία καταχωρημένη σε όλα ανεξαιρέτως τα επακολουθήσαντα αυτού 136 συμβόλαια πωλήσεως οικοπέδων από το συνεταιρισμό προς τρίτους αγοραστές ..., γ) κατά τη διάρκεια όλων ...

των 10 ετών ... από το 1953 ... η άσκηση της κοινής χρήσεως του επίδικου ακινήτου από τους κατοίκους - δημότες της περιοχής υπήρξε πολλαπλή, γνωστή, ορατή σε όλους και δεδομένη ..., δ) από 15 ετίας και πλέον εντός της επιδίκου εκτάσεως υπάρχει τοποθετημένη άγκυρα μεγάλων διαστάσεων ... τοποθετηθείσα τότε από τον Αντιδήμαρχο Ραφήνας ...

και ε) ουδέποτε (ο Δήμος Ραφήνας) οχλήθηκε (ε), είτε εξώδικα, είτε δικαστικά ... από τον πρώτο αναιρεσίβλητο στην προαναφερόμενη άσκηση νομής και κοινόχρηστη χρήση ..." και με βάση όλα τα παραπάνω να εφαρμόσει τις ουσιαστικού δικαίου ως άνω διατάξεις του ν.. 690/1948 και του άρθρου 281 ΑΚ. Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί τόσο διότι ο αναιρεσείων υπό την επίκληση της παραβίασης κανόνων ουσιαστικού δικαίου πλήττει αποκλειστικά την αναιρετικά ανέλεγκτη από το Δικαστήριο της ουσίας εκτίμηση πραγματικών γεγονότων (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ), όσο και διότι τα αναφερόμενα ως διδάγματα της κοινής πείρας πραγματικά περιστατικά, παρεκτός του ότι δεν συγκροτούν την έννοια τέτοιων διδαγμάτων, δεν αφορούν την ερμηνεία ή την εφαρμογή συγκεκριμένων κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, αλλά αναφέρονται στην ουσία της υπόθεσης.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων, ο οποίος ηττάται, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), μειωμένα, όμως, σύμφωνα με το άρθρο 281 παρ.2 του ν. 3463/2006 "Κύρωση του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων". Δικαστικά έξοδα σε βάρος των προσθέτως υπέρ του αναιρεσείοντος παρεμβάντων, που παρέστησαν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης, δεν επιβάλλονται, εφόσον από την παράστασή τους αυτήν δεν προκλήθηκε στους καθ' ων η παρέμβαση αναιρεσιβλήτους πρόσθετη δαπάνη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 1.3.2012 αίτηση του Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΡΑΦΗΝΑΣ" για αναίρεση της 6600/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε εξακόσια (600) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 29 Απριλίου 2013.

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 2 Μαΐου 2013.

O ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ