Supreme Court allows appeal against second instance court for failure to cite specific evidence documents.

Απόφαση 843 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 843/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα και Νικόλαο Λεοντή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Μαρτίου 2009, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος:..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Κωνσταντόπουλο.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΑ Α.Ε", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αννα Λυκούδη, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30 Ιανουαρίου 1989 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείου Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4030/2004 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 1834/2006 μη οριστική και 5465/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 16 Φεβρουαρίου 2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Αρεοπαγίτης Νικόλαος Λεοντής, ανέγνωσε την από 16 Φεβρουαρίου 2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του μοναδικού λόγου της 1326/26-11-2007 αιτήσεως για αναίρεση της 5465/1-8-2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη 1326/26-11-2007 αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 5465/1-8-2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, κατ' επιτρεπτή, κατά το άρθρο 561§2 Κ.Πολ.Δ., εκτίμηση διαδικαστικών εγγράφων. Ειδικότερα, με την 714/1-2-1989 αγωγή εφέρετο προς διάγνωση, κατά το ενδιαφέρον την παρούσα αναιρετική διαδικασία αντικείμενο αυτής, αξίωση της δι' αυτής ενάγουσας και ήδη αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΑ ΑΕ" κατά του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος, απορρέουσα από την αποδιδόμενη στον τελευταίο άδικη και υπαίτια πράξη.

Επί της εν λόγω αγωγής εκδόθηκε αρχικά η 3167/1989 πράξη του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία τάχθηκε το οικείο θέμα αποδείξεως, και στη συνέχεια, κατά μερική παραδοχή της, η 4030/2004 οριστική αυτού απόφαση και σε δεύτερο βαθμό, ύστερα από τις 10732/17-12-2004 και 10781//20-12-2004 εφέσεις των διαδίκων, η 5465/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με απορριπτική επ' αυτών κατ' ουσίαν κρίση.

Κατά της τελευταίας αυτής αποφάσεως εναντιώνεται ο ηττηθείς εκκαλών με την ένδικη αίτηση αναιρέσεως και με την έννοια αυτή ερευνάται στη συνέχεια ο διατυπούμενος δι' αυτής μοναδικός λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 11 β' Κ.Πολ.Δ. Ειδικότερα, από τις διατάξεις των άρθρων 106, 335, 338 έως 340 και 346 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο, προκειμένου να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση περί της αλήθειας ή μη των πραγματικών ισχυρισμών των διαδίκων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οφείλει να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα (αλλά και μόνον εκείνα) τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. β' Κ.Πολ.Δικ., αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν. Κατά την αληθινή έννοια της διατάξεως αυτής, που προκύπτει και από το συνδυασμό της προς τις διατάξεις των άρθρων 106, 237 εδ. 1 στοιχ. β, 346 και 453 παρ. 1 Κ.Πολ.Δικ., η πρώτη από τις οποίες εισάγει το συζητητικό σύστημα στη διαγνωστική δίκη, δηλαδή της ενεργείας του δικαστηρίου κατόπιν πρωτοβουλίας των διαδίκων, ως αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν, νοούνται και εκείνες των οποίων δεν έγινε σαφής και ορισμένη επίκληση με τις προτάσεις του διαδίκου που τις προσκόμισε.

Σαφής και ορισμένη είναι η επίκληση εγγράφου όταν είναι ειδική και από αυτήν προκύπτει η ταυτότητα του. Μπορεί δε η επίκληση αυτή να γίνει είτε με τις προτάσεις της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η απόφαση είτε με αναφορά δια των προτάσεων αυτών σε συγκεκριμένο μέρος των προσκομιζόμενων προτάσεων προηγούμενης συζήτησης, όπου γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 240 ΚΠολΔικ.

Η τελευταία αυτή διάταξη, αναφέρεται βέβαια στον τρόπο επαναφοράς "ισχυρισμών", έχει όμως εφαρμογή και για την επίκληση αποδεικτικών μέσων, λόγω της ταυτότητας του νομικού λόγου. Δεν είναι συνεπώς νόμιμη η κατ' έφεση επίκληση εγγράφου, προς άμεση ή έμμεση απόδειξη, όταν στις προτάσεις ενώπιον του Εφετείου περιέχεται γενική μόνο αναφορά σε όλα τα έγγραφα που ο διάδικος είχε επικαλεστεί και προσαγάγει πρωτοδίκως, χωρίς παραπομπή σε συγκεκριμένα μέρη των επανυποβαλλόμενων πρωτόδικων προτάσεων, που περιέχεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου, ή με ενσωμάτωση των προτάσεων προηγουμένων συζητήσεων, στις οποίες γίνεται επίκληση των εγγράφων, στις προτάσεις της δευτεροβάθμιας δίκης (Α'ΟλΑΠ 23/2008).

Κατά τις αιτιολογίες της προσβαλλόμενης αποφάσεως για το σχηματισμό του αποδεικτικού της πορίσματος στηρίχθηκε και έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε " τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων, που εξετάστηκαν νόμιμα ενώπιον του Εισηγητή Δικαστή που διορίστηκε με την προαναφερόμενη 3167/1989 Πράξη και περιέχονται στη με αριθμό 1049/1991 Εισηγητική 'Εκθεσή του, όπως αυτές εκτιμώνται τόσο κάθε μια χωριστά όσο και σε συνδυασμό με τις άλλες, ανάλογα με την αξιοπιστία και το λόγο γνώσεως κάθε μάρτυρα, σε συνδυασμό με όλα τα επικαλούμενα και νόμιμα προσκομιζόμενα έγγραφα, τα οποία λαμβάνονται υπόψη είτε για άμεση είτε για συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων...".

Από τη διατύπωση "όλα τα επικαλούμενα και νόμιμα προσκομιζόμενα έγγραφα" προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και τα έγγραφα, τα οποία η ήδη αναιρεσίβλητη επικαλέσθηκε με τις ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου προτάσεις της, με απλή αναφορά και ενσωμάτωσή τους σε εκείνες που κατέθεσε ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου κατά τη συζήτηση της υποθέσεως κατά την δικάσιμο της 8-3-2007, της οποίας επακολούθησε η έκδοση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, χωρίς παραπομπή σε συγκεκριμένα τμήματα των επανυποβαλλόμενων πρωτόδικων προτάσεων, και με την έννοια αυτή έλαβε υπόψη αποδείξεις των οποίων δεν έγινε νόμιμη επίκληση, κατά την βάσιμα διατυπούμενη περί τούτου αναιρετική αιτίαση από το άρθρο 559 αρ. 11 β' Κ.Πολ.Δ., με το μοναδικό λόγο του ερευνώμενου δικογράφου.

Συνακόλουθα αυτών πρέπει, κατά παραδοχή του λόγου αυτού αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη δι' αυτής απόφαση και παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση ενώπιον του αυτού Εφετείου Αθηνών, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (Κ.Πολ.Δ. 580§3). Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε προτάσεις, τα οποία ορίζει στο ποσό των 2.000,000 Ευρώ (Κ.Πολ.Δ. 183).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 5465/1-8-2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκασή της στο αυτό Εφετείο Αθηνών, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Και,

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000,00) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Μαρτίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Απριλίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ