Supreme Court allows appeal against arbitration award due to contradictory findings on notice timeliness.

Απόφαση 840 / 2012 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 840/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Γεώργιο Γιαννούλη, Βασίλειο Φούκα, Νικόλαο Λεοντή και Αντώνιο Ζευγώλη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό το, στις 19 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Τσοπελάκο.

Της αναιρεσίβλητης: Εταιρίας με την επωνυμία "AVIN INTERNATIONAL S.A", η οποία εδρεύει στο Παναμά και έχει νόμιμα εγκαταστήσει γραφείο στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Γεωργακόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24 Δεκεμβρίου 2001 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5000/2004 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 724/2007 του Εφετείου Πειραιώς (Ναυτικό Τμήμα). Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 19 Μαΐου 2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Αντώνιος Ζευγώλης, ανέγνωσε την από 10 Οκτωβρίου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί και οι δύο λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τα άρθρα 440 και 441 ΑΚ "ο συμψηφισμός επιφέρει απόσβεση των μεταξύ δυο προσώπων αμοιβαίων απαιτήσεων, όσο καλύπτονται, αν είναι ομοειδείς κατά το αντικείμενο και ληξιπρόθεσμες. Ο συμψηφισμός επέρχεται αν ο ένας τον επικαλεσθεί με δήλωση προς τον άλλο. Η πρόταση του συμψηφισμού επιφέρει απόσβεση των αμοιβαίων απαιτήσεων από τότε που συνυπήρξαν".

Κατά την έννοια των πιο πάνω διατάξεων, το διαπλαστικό δικαίωμα της προτάσεως του συμψηφισμού δημιουργείται από τη στιγμή που δύο αντίθετες απαιτήσεις, οι οποίες πληρούν τις προϋποθέσεις του συμψηφισμού, θα συνυπάρξουν. Ο δικαιούχος της κάθε απαιτήσεως έχει από το χρονικό αυτό σημείο το δικαίωμα να αποσβέσει την απαίτηση του δανειστή του, προτείνοντας την ανταπαίτησή του σε συμψηφισμό.

Με την πρόταση αυτού, που είναι αδιάφορο πότε θα γίνει, οι αμοιβαίες απαιτήσεις, εφόσον διατηρούνται κατά το χρονικό αυτό σημείο, εξαλείφονται αναδρομικώς, δηλαδή από το χρονικό σημείο που συνυπήρξαν (ΑΠ 1219/1997). Εξάλλου, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 240-244 και 210 ΑΚ προκύπτει ότι, αν με δικαιοπραξία έχει τεθεί προθεσμία από την οποία εξαρτάται η επέλευση έννομων αποτελεσμάτων, για την πληρότητα της απόφασης που δέχεται ότι συνέτρεξαν οι προϋποθέσεις επέλευσης των αποτελεσμάτων αυτών, πρέπει να αναφέρεται η αφετηρία της συμφωνηθείσης προθεσμίας, το χρονικό σημείο μετά την πάροδο της οποίας επέρχονται οι έννομες συνέπειες και ο υπολογισμός του χρόνου, κατά τους ερμηνευτικούς κανόνες των διατάξεων των άρθρων 240-244 ΑΚ.

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την ανωτέρω διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος, προκύπτει, ότι ο προβλεπόμενος απ` αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία (Ολ.ΑΠ 1/1999).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, κρίνοντας επί των εφέσεων των διαδίκων, με τις οποίες είχαν προσβάλει την απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, δέχθηκε τα ακόλουθα: "Η ενάγουσα εταιρία με την επωνυμία "AVIN INTERNATIONAL S.A." (ήδη αναιρεσίβλητη) είναι ναυτιλιακή εταιρία διαχειρίστρια πλοίων, έχει έδρα στον Παναμά και μόνιμη εγκατάσταση γραφείου στο Μαρούσι Αττικής.

Στα πλαίσια της εμπορικής και επαγγελματικής της δραστηριότητας και κατόπιν πρόσκλησης (πρότασης) της εναγομένης εταιρίας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε." (ήδη αναιρεσείουσα), που εστάλη με το υπ' αριθ. 74532/9-2-2000 τέλεξ αυτής για συμμετοχή σε μειοδοτικό διαγωνισμό για τη μεταφορά σαουδαραβικού, ιρανικού και αιγυπτιακού αργού πετρελαίου, δέχθηκε να αναλάβει τη μεταφορά σύμφωνα με τους όρους της παραπάνω πρόσκλησης και υπέβαλε την από 18-2-2000 προσφορά της.

Η εναγομένη κατακύρωσε το μειοδοτικό διαγωνισμό στην ενάγουσα αποστέλλοντας σ' αυτή το υπ' αριθ. 74726/28-2-2000 τέλεξ (με ορθή επανάληψη την 24-3-2000), με το οποίο τελικά καταρτίσθηκε σύμβαση ναύλωσης για τη μεταφορά αργού πετρελαίου από το λιμάνι SIDIKERIR της Αιγύπτου στους λιμένες Πάχης Μεγάρων και Θεσσαλονίκης.

Τα παραπάνω τέλεξ της εναγομένης που αποδέχθηκε η ενάγουσα, παραπέμπουν ρητά στους Γενικούς Όρους Μεταφορών της εναγομένης, οι οποίοι αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του ναυλοσυμφώνου που συνήφθη μεταξύ των συμβαλλομένων μερών. Ειδικότερα, με την εν λόγω σύμβαση ναύλωσης η ενάγουσα εκναυλώτρια ανέλαβε να μεταφέρει για λογαριασμό της εναγομένης ναυλώτριας κατά το χρονικό διάστημα από 1-3-2000 μέχρι 31-12-2000 και σε ημερομηνίες, που θα καθόριζε αποκλειστικά η δεύτερη, ποσότητες αργού πετρελαίου προέλευσης Ιράν, Αιγύπτου και Σαουδικής Αραβίας με τα δεξαμενόπλοια KRITISEA, ANOPOLIS, GERANI, MARIANNA, KRITIWAVE ή υποκατάστατα αυτών με λιμένα φόρτωσης το SIDIKERIR Αιγύπτου και λιμένες εκφόρτωσης στην Πάχη Μεγάρων και στη Θεσσαλονίκη.

Με την ίδια σύμβαση συμφωνήθηκε να καταβάλλεται ο οφειλόμενος ναύλος στην ενάγουσα εντός είκοσι ημερών από το πέρας της εκφόρτωσης με την προσκόμιση τιμολογίου ναύλου, αντιγράφου φορτωτικής και πιστοποιητικού κενών δεξαμενών λιμένα εκφόρτωσης ή έκθεσης επιθεώρησης δεξαμενών. Σε εκτέλεση της σύμβασης ναύλωσης η ενάγουσα πραγματοποίησε, μεταξύ άλλων, και τις εξής τρεις μεταφορές:

α) μετέφερε με το δεξαμενόπλοιο ANOPOLIS 81.612,306 μετρικούς τόνους αργού πετρελαίου τύπου Αραβικού, με φόρτωση την 8-11-2000 στο λιμένα SIDIKERIR Αιγύπτου και εκφόρτωση την 13-11-2000 στο λιμένα Πάχης Μεγάρων, για την οποία (μεταφορά) ο οφειλόμενος συμφωνηθείς ναύλος ανήλθε σε 137.231,09 δολάρια ΗΠΑ, ποσό για το οποίο η ενάγουσα εξέδωσε το υπ' αριθ. 9340/9-11-2000 τιμολόγιο, έναντι του οποίου η εναγομένη της κατέβαλε 28.733,89 δολάρια ΗΠΑ και έτσι απέμεινε υπόλοιπο από 108.497,20 δολάρια ΗΠΑ, β) μετέφερε με το δεξαμενόπλοιο KRITIWAVE ποσότητα 78.826,347 μετρικών τόνων ιρανικού αργού πετρελαίου, με φόρτωση την 13-11-2000 στο λιμένα SIDIKERIR Αιγύπτου και εκφόρτωση την 18-11-2000 στο λιμένα της Θεσσαλονίκης, για την οποία (μεταφορά) ο οφειλόμενος συμφωνημένος ναύλος ανήλθε σε 152.387,09 δολάρια ΗΠΑ, ποσό για το οποίο η ενάγουσα εξέδωσε το υπ' αριθ. 452/F/13-11-2000 τιμολόγιο, έναντι του οποίου η εναγομένη κατέβαλε 35.698,69 δολάρια ΗΠΑ και έτσι απέμεινε υπόλοιπο 116.688,69 δολάρια ΗΠΑ, γ) μετέφερε με το δεξαμενόπλοιο KRITIWAVE ποσότητα τα 78.518,463 μετρικών τόνων ιρανικού αργού πετρελαίου, με φόρτωση την 24-12-2000 στο λιμένα SIDIKERIR Αιγύπτου και εκφόρτωση την 30-12-2000 στο λιμένα Θεσσαλονίκης, για την οποία (μεταφορά) ο οφειλόμενος συμφωνημένος ναύλος ανήλθε 151.791,89 δολάρια ΗΠΑ, για το οποίο η ενάγουσα εξέδωσε το υπ' αριθ. 459/F/27-12-2000 τιμολόγιο, έναντι του οποίου η εναγομένη κατέβαλε 132.182,47 δολάρια ΗΠΑ και έτσι απέμεινε υπόλοιπο 19.609,42 δολάρια ΗΠΑ.

Η εναγομένη συνομολογεί την εκτέλεση των ανωτέρω μεταφορών από την ενάγουσα καθώς και τα προαναφερόμενα ποσά των συμφωνηθέντων ναύλων και των σ' αυτή (ενάγουσα) τμηματικών καταβολών. Περαιτέρω η εναγομένη ισχυρίζεται κατ' ένσταση ότι η ενάγουσα έχει εξοφληθεί, καθόσον η απαίτησή της από το υπόλοιπο οφειλομένων συμφωνημένων ναύλων συνολικού ποσού 244.795,02 δολαρίων ΗΠΑ (108.497,20 + 116.688,40 + 19.609,42) έχει αποσβεσθεί κατόπιν πρότασης εξωδίκως του προβλεπόμενου από όρο σύμβασης ναύλωσης συμψηφισμού της προς ισόποση ανταπαίτηση αυτής (εναγομένης), άλλως η απαίτηση της ενάγουσας έχει αποσβεσθεί με τον προτεινόμενο ενώπιον του δικαστηρίου συμψηφισμό της προς ισόποση ανταπαίτηση αυτής (εναγομένης).

Προς τούτο η εναγομένη επικαλέσθηκε ότι, από υπαιτιότητα της ενάγουσας, που δήλωσε αδυναμία εκτέλεσης της μεταφοράς αργού πετρελαίου της 15-11-2000/17-11-2000, αναγκάσθηκε να ναυλώσει για τη μεταφορά αυτή το δεξαμενόπλοιο "GOOD HOME" της εταιρίας "POLEMBROS SHIPPING LIMITED" και να δαπανήσει επί πλέον το ανωτέρω ποσό, που αποτελεί διαφορά των ναύλων (400.000 δολάρια ΗΠΑ - 155.204,980 δολάρια ΗΠΑ = 244.795,02 δολάρια ΗΠΑ) και συνιστά προτεινόμενη σε συμψηφισμό ανταπαίτησή της.

Εξάλλου, η ενάγουσα αρνήθηκε ότι είναι υπαίτια της μη εκτέλεσης της παραπάνω μεταφοράς και επικαλέσθηκε προς τούτο την παραβίαση από την εναγομένη της συμβατικής υποχρέωσής της να γνωστοποιήσει σ' αυτήν το πρόγραμμα φορτώσεων του μήνα Νοεμβρίου 2000 δέκα ημέρες πριν από την πρώτη φόρτωση του Νοεμβρίου 2000, αφού γνωστοποίησε τούτο την 23-10-2000 και όχι την 21-10-2000.

Ως προς την απαίτηση της ενάγουσας για καταβολή του υπολοίπου οφειλομένων συμφωνημένων ναύλων της επίδικης σύμβασης ναύλωσης και της σύμβασης ναύλωσης με την εταιρία "POLEMBROS SHIPPING LIMITED", από το ίδιο αποδεικτικό υλικό αποδεικνύονται τα ακόλουθα: Με τον υπ' αριθ. 1.12 όρο των Γενικών Όρων Μεταφορών της εναγομένης ορίσθηκε ότι "Σε περίπτωση αδυναμίας του μεταφορέα να εκτελέσει το πρόγραμμα με τα δεξαμενόπλοια που προβλέπονται στη σύμβαση, ο μεταφορέας έχει υποχρέωση να εξεύρει άλλο κατάλληλο δεξαμενόπλοιο για την τήρηση του προγράμματος με τους ίδιους όρους της σύμβασης ή να δεχθεί την ανάθεση της μεταφοράς με άλλο δεξαμενόπλοιο που θα εξευρεθεί από την ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ (εναγομένη) και να επιβαρυνθεί τα τυχόν επί πλέον έξοδα εξ ολοκλήρου", ενώ με τον υπ' αριθ. 1.16 όρο εδάφιο τελευταίο των πιο πάνω Γενικών Όρων ορίσθηκε ότι "Από τον πληρωτέο ναύλο θα αφαιρούνται ποσά που αντιστοιχούν σε τυχόν απαιτήσεις της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ".

Ακόμη η εναγομένη με το από 6-4-2000 τέλεξ προς την ενάγουσα γνωστοποίησε σ' αυτήν ότι "Σε συνέχεια των συμβάσεων μεταφορών ... και κατόπιν των προφορικών μας συνεννοήσεων η ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε. θα αποστέλει με τέλεξ 10 ημέρες πριν την πρώτη φόρτωση του επόμενου μήνα πρόγραμμα φόρτωσης στο SIDIKERIR...Η AVININT. CO θα πρέπει να μας γνωρίζει με τέλεξ 8 ημέρες πριν από την εκάστοτε προγραμματισμένη φόρτωση, το όνομα του Δ/πλοιου που θα την εκτελέσει ...".

Από το περιεχόμενο του πιο πάνω εγγράφου προκύπτει: α) ότι τα μέρη ανέλαβαν πρόσθετες υποχρεώσεις, δηλαδή να γνωστοποιούν μέσα σε ανατρεπτικές προθεσμίες η μεν εναγομένη στην ενάγουσα το πρόγραμμα φόρτωσης αργού πετρελαίου του επόμενου μήνα, η δε ενάγουσα στην εναγομένη το όνομα του δεξαμενόπλοιου που θα ενεργήσει την προγραμματισμένη φόρτωση, β) ότι οι ως άνω υποχρεώσεις αναλαμβάνονται από τους συμβαλλόμενους της σύμβασης ναύλωσης σε συνέχεια αυτής και ότι αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της και ενιαίο σύνολο με τους Γενικούς Όρους Μεταφοράς της εναγομένης, τους οποίους συμπληρώνουν και εξειδικεύουν, δηλαδή με τους υπ' αριθ. 1.12 και 1.16 όρους των Γ.Ο.Μ.

Όμως η εναγομένη, παρά το ότι ανέλαβε την παραπάνω υποχρέωση, ειδοποίησε εκπρόθεσμα την ενάγουσα για το πρόγραμμα της φόρτωσης αργού πετρελαίου του μήνα Νοεμβρίου 2000 από το λιμένα SIDIKERIR Αιγύπτου. Συγκεκριμένα αντί να ενημερώσει την ενάγουσα μέχρι την 21-10-2000, ενημέρωσε αυτήν την 23-10-2000 με την αποστολή του υπ' αριθ. 77478/23-10-2000 τέλεξ, δηλαδή εντός διαστήματος μικρότερου των δέκα ημερών από την πρώτη φόρτωση του μήνα Νοεμβρίου 2000.

Ειδικότερα με το πιο πάνω έγγραφο η εναγομένη ενημέρωσε την ενάγουσα για το πρόγραμμα φορτώσεων του μήνα Νοεμβρίου 2000, μεταξύ των οποίων περιλαμβανόταν και η μεταφορά ποσότητας 80.000 μετρικών τόνων ιρανικού αργού πετρελαίου με υποχρέωση φόρτωσης στο λιμένα SIDIKERIR κατά το χρονικό διάστημα από 15-11-2000 έως 17-11-2000, ζητώντας ταυτόχρονα να της γνωστοποιηθούν τα ονόματα των δεξαμενόπλοιων για τη φόρτωση και μεταφορά των φορτίων.

Η ενάγουσα με το υπ' αριθ. 10603/13-11-2000 έγγραφό της (Fax) γνώρισε στην εναγομένη ότι την εν λόγω μεταφορά, επρόκειτο να εκτελέσει το δεξαμενόπλοιο KRITIWAVE, το οποίο προβλεπόταν να καταπλεύσει στο λιμένα φόρτωσης την 20-11-2000. Η εναγομένη απέστειλε το υπ' αριθ. 77798/14-11-2000 τέλεξ προς την ενάγουσα, με το οποίο της ανακοίνωσε ότι "το δεύτερο φορτίο του ιρανικού πετρελαίου είναι προγραμματισμένο για φόρτωση στο SIDIKERIR στις 15-11-2000 και επομένως το δεξαμενόπλοιο KRITIWAVE δεν είναι αποδεκτό για τη δεύτερη φόρτωση, αλλά θα μπορούσε να εκτελέσει την τρίτη φόρτωση με πρόγραμμα 20-22/11/2000", ζήτησε δε απ' αυτήν το όνομα άλλου δεξαμενόπλοιου που θα εκτελούσε τη δεύτερη φόρτωση της 15-17/11/2000, γνωρίζοντας ταυτόχρονα σ' αυτήν (ενάγουσα) ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ομαλή λειτουργία του διυλιστηρίου Θεσσαλονίκης.

Στη συνέχεια την ίδια ημέρα η εναγομένη απέστειλε στην ενάγουσα και το υπ' αριθ. 77805/14-11-2000 τέλεξ, στο οποίο ανέφερε ότι "Σε συνέχεια του τέλεξ μας 77798/14-11-2000 και της τηλεφωνικής μας επικοινωνίας σας γνωρίζουμε ότι υπάρχει αδυναμία εκ μέρους σας να εκτελέσετε το πρόγραμμα μεταφοράς του δεύτερου ιρανικού φορτίου ...

επομένως τα ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε. θα προχωρήσουν στη ναύλωση άλλου δεξαμενόπλοιου σύμφωνα με τους όρους της μεταξύ μας σύμβασης και το ολικό κόστος μεταφοράς θα επιβαρύνει την εταιρία σας". Ακολούθως η ενάγουσα απέστειλε στην εναγομένη το υπ' αριθ. 10652/15-11-2000 έγγραφό της (Fax), στο οποίο μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι "Την δεύτερη μεταφορά του ιρανικού πετρελαίου του μηνός Νοεμβρίου 2000 με ημερομηνίες 15/17-11-2000 λαμβάνοντας υπ' όψιν μας τα ανωτέρω τέλεξ σας, προγραμματίσαμε να εκτελέσει το δεξαμενόπλοιο ANOPOLIS, το οποίο προβλέπεται να καταπλεύσει στο SIDIKERIR την 19-20/11/2000 ...

Από τα ανωτέρω φαίνεται καθαρά, ότι ουδεμία αδυναμία εκτελέσεως του προγράμματος υπάρχει εκτός της καθυστέρησης φορτώσεως του δεύτερου φορτίου κατά 2 με 3 ημέρες και ως εκ τούτου δεν αποδεχόμεθα την εκ μέρους σας ναύλωση οιουδήποτε πλοίου για λογαριασμό μας". Από την ανωτέρω αλληλογραφία μεταξύ των διαδίκων αποδεικνύεται ότι η εναγομένη ναι μεν βρισκόταν σε αδυναμία να εκτελέσει την προγραμματισμένη για τις 15-17/11/2000 φόρτωση ιρανικού πετρελαίου, αφού τόσο το αρχικά ορισθέν απ' αυτή δεξαμενόπλοιο για τη συγκεκριμένη φόρτωση (το KRITIWAVE) θα κατέπλεε στο λιμάνι φόρτωσης την 20-11-2000, δηλαδή εκτός προγράμματος, όσο και το μετέπειτα ορισθέν δεξαμενόπλοιο (το ANOPOLIS) θα κατέπλεε στο λιμάνι φόρτωσης τη 19-20/11/2000, δηλαδή και πάλι εκτός προγράμματος, πλην όμως η αδυναμία αυτή δεν οφειλόταν σε υπαιτιότητα αυτής (ενάγουσας), αφού, όπως προαναφέρθηκε, δεν ενημερώθηκε από την εναγομένη εμπρόθεσμα, δηλαδή δέκα ημέρες πριν από την πρώτη φόρτωση του μήνα Νοεμβρίου 2000 για το πρόγραμμα φορτώσεων του μήνα αυτού, ώστε να γνωστοποιήσει πριν από αυτήν στην εναγομένη το όνομα του δεξαμενόπλοιου που θα εκτελούσε την φόρτωση της 15-17/11/2000.

Συνεπώς, από τη δαπάνη επιπλέον ποσού από την εναγομένη ως τιμήματος ναύλου για την εκτέλεση της πιο πάνω μεταφοράς από το δεξαμενόπλοιο "GOOD HOME" της εταιρίας "POLEMBROS SHIPPING LIMITED", με την οποία η εναγομένη κατάρτισε σχετική σύμβαση ναύλωσης, δεν δημιουργήθηκε αξίωση (ανταπαίτηση) αυτής κατά της ενάγουσας για καταβολή της διαφοράς (400.000 δολάρια ΗΠΑ βάσει του υπ' αριθ.

C/012/4765/4-12-2000 τιμολογίου μείον 155.204,980 δολάρια ΗΠΑ), αφού υπαίτια της μη εκτέλεσης της μεταφοράς αυτής με δεξαμενόπλοια της ενάγουσας είναι η εναγομένη και δεν συντρέχει περίπτωση εξωδίκου συμβιβασμού σύμφωνα με τον όρο 1.16 εδάφιο τελευταίο των Γενικών Όρων Μεταφοράς της εναγομένης". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο, αφού εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, που είχε δεχθεί ως ουσιαστικά βάσιμη την ένσταση της αναιρεσείουσας (εναγομένης), περί εξοφλήσεως της αναιρεσίβλητης (ενάγουσας) με εξώδικο συμψηφισμό, και είχε απορρίψει στη συνέχεια, ως ουσιαστικά αβάσιμο το αίτημα της αγωγής της για την καταβολή ποσού 244.795,02 δολαρίων ΗΠΑ ως υπολοίπου οφειλομένων συμφωνημένων ναύλων, απέρριψε ακολούθως, ως ουσιαστικά αβάσιμη την άνω ένσταση περί εξωδίκου συμψηφισμού της εναγομένης, κάνοντας στην συνέχεια δεκτή την αγωγή της αναιρεσίβλητης και ως προς το παραπάνω αίτημά της, υποχρεώνοντας την αναιρεσείουσα να καταβάλει σ' αυτήν το ως άνω ποσό των 244.795,02 δολαρίων ΗΠΑ.

Έτσι, που έκρινε το Εφετείο, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες σχετικά με το ως άνω ουσιώδες ζήτημα της ανταπαίτησης της αναιρεσείουσας από την ένδικη σύμβαση, που πρότεινε σε συμψηφισμό προς την επιδιωκόμενη από την αναιρεσίβλητη με την αγωγή της απαίτηση, οι αιτιολογίες δε αυτές καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο περί της ορθής εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 440, 441 ΑΚ, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 240-244 και 210 του ίδιου Κώδικα, τις οποίες, έτσι, παραβίασε εκ πλαγίου.

Ειδικότερα, ενώ δέχεται ότι η αναιρεσείουσα δεν είχε ανταπαίτηση ποσού 244.795,02 δολαρίων ΗΠΑ, που αφορούσε την επιπλέον δαπάνη στην οποία υποβλήθηκε λόγω αδυναμίας της αναιρεσίβλητης να πραγματοποιήσει την προγραμματισμένη μεταφορά αργού πετρελαίου στις 15/17-11-2000, κατά τους όρους 1.12 και 1.16 της συμβάσεως, επειδή δεν γνωστοποίησε στην αναιρεσίβλητη τις προγραμματισμένες μεταφορές του μηνός Νοεμβρίου 2000, δέκα ημέρες πριν από την πρώτη προγραμματισμένη μεταφορά του μηνός αυτού, όρος ο οποίος, κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, ανέτρεπε τα οριζόμενα στους πιο πάνω συμβατικούς όρους, εντούτοις δεν προσδιορίζει το χρόνο της πρώτης προγραμματισμένης μεταφοράς του μηνός Νοεμβρίου 2000, στοιχείο καθοριστικό προκειμένου να ελεγχθεί, αν από τις 23-10-2000, που έγινε η γνωστοποίηση των ως άνω προγραμματισμένων μεταφορών, μέχρι την πρώτη προγραμματισμένη μεταφορά του μηνός Νοεμβρίου 2000, είχε παρέλθει το παραπάνω δεκαήμερο, που θα καθιστούσε ανενεργές και θα ανέτρεπε, λόγω του εκπροθέσμου της γνωστοποίησης αυτής, τις προβλεπόμενες στους άνω συμβατικούς όρους συνέπειες.

Επίσης, ενώ με την προσβαλλόμενη απόφαση γίνεται δεκτό, ότι η αναιρεσίβλητη πραγματοποίησε για λογαριασμό της αναιρεσείουσας κατά το μήνα Νοέμβριο 2000 δύο μεταφορές αργού πετρελαίου, την πρώτη στις 8-11-2000 και την δεύτερη στις 13-11-2000 και δεν πραγματοποίησε λόγω αδυναμίας της, την προγραμματισμένη για τις 15/17-11-2000 μεταφορά, αποδεχόμενο ως εκ τούτου ως πρώτη προγραμματισμένη μεταφορά αυτή της 8-11-2000, δέχεται στη συνέχεια τελείως αντιφατικά, ότι η γνωστοποίηση των προγραμματισμένων για το μήνα Νοέμβριο 2000 μεταφορών, που έγινε στις 23-10-2000, ήταν εκπρόθεσμη, γιατί είχε παρέλθει το δεκαήμερο που τάσσεται με τον πιο πάνω πρόσθετο όρο, και επομένως η αναιρεσείουσα δεν απέκτησε τα δικαιώματα που της παρέχονται από τους όρους 1.12 και 1.16.

των Γ.Ο.Μ., από τους οποίους διέπεται η ένδικη σύμβαση, ενώ κατά τις παραδοχές της, από τις 23-10-2000 έως τις 8-11-2000, που δέχεται ως χρόνο πρώτης μεταφοράς, μεσολαβούσε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δέκα ημερών, ώστε η προβλεπόμενη στον άνω πρόσθετο όρο γνωστοποίηση να έχει γίνει εμπρόθεσμα και να μην ανατρέπονται τα όσα προβλέπονται στους άνω συμβατικούς όρους.

Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, με τον οποίο προβάλλονται αντίστοιχες αιτιάσεις, είναι βάσιμος.

Κατά συνέπεια, μετά την παραδοχή του ως άνω λόγου αναιρέσεως, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), να καταδικασθεί δε η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 724/2007 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2Απριλίου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Μαΐου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ