Supreme Court annuls lower court decision for failing to determine compensation for olive grove components.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court annulled the First Instance Court's decision regarding the specific valuation of olive grove components in the expropriated property. The appellants argued that the lower court incorrectly applied a price per square meter intended for biological clover rather than the requested olive grove elements. Consequently, the court remanded the case for a new trial to properly determine the compensation amount for the specific agricultural components.
Legislator headnote
AI generatedArticles 559(9) and 580(3) of the Code of Civil Procedure; The court must annul a judgment if it fails to address specific claims regarding the valuation of expropriated property components, remanding the case for a new trial by different judges to ensure proper examination.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Απόφαση 83 / 2018 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 83/2018
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Χαράλαμπο Καλαματιανό, Ειρήνη Καλού και Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Νοεμβρίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1) Β. Δ. συζ. Ι., κατοίκου ... (αρ. ιδ. στον ...), 2) Δ. Κ. του Γ., κατοίκου ...), 3) Ε. Μ. του Δ., κατοίκου ...), 4) α. Δ. Κ. του Π. και β. Μ. Κ. χήρας Π., με την ιδιότητα των νομίμων κληρονόμων του Π. Κ. του Δ., κατοίκων ... (αρ. ιδ. στον ...), 5) Μ. Π. του Σ., συζ. Ν. Α., κατοίκου ... (αρ. ιδ. στον ...), 6) α. Δ. χήρας Β. Ψ., β. Ι. Ψ. του Β.
και γ. Ε. Ψ. του Β., με την ιδιότητα των νομίμων εξ αδιαθέτου κληρονόμων του Β. Ψ. του Ι., κατοίκων ... (αρ. ιδ. στον ΚΠ ...), 7) Π. συζ. Α. Δ., το γένος Κ. Τ., κατοίκου ...), 8) Δ. Κ. του Κ., κατοίκου ...), 9) Ε. Κ. του Β., κατοίκου ...), 10) 1. Χ. Κ. του Σ., 2. α) Ι. Α. του Ν., ) Θ. Α. του Ν., 3 ) Κ. Κ. του Τ. και β) Σ. Κ. του Τ., 4 Ε. Κ. του Σ., κατοίκων ...), 11) Α.
Ν. του Α., όπως νόμιμα εκπροσωπείται από τους συνασκούντες την γονική του μέριμνα και επιμέλεια γονείς του Α. Ν. και Έ. Σ. συζ. Α. Ν., κατοίκων ... (αρ. ιδ. στον ... 5), 12) α. Α. Π. του Α., Β. Π. του Α., κατοίκων ... 7), 13) Ά. συζ. Β. Σ., το γένος Κ. Π., κατοίκου ... (αρ. ιδ. στον ... 6), 14) Β. Χ. το γένος Δ. Π., κατοίκου ... (αρ. ιδ. στον ... 8 και 9), 15) Α.
θυγ. Γ. Π., συζ. Π. Δ., κατοίκου ... (αρ. ιδ. στον ...), 16) Κ. Γ. του Α., συζ. Μ. Μ., κατοίκου ... (αρ. ιδ. στον ...), 17) Α. Κ. του Α., κατοίκου ... (αρ. ιδ. στον ΚΠ ...), 18) Ι. Θ. του Α., κατοίκου ... (αρ. ιδ. στον ...), 19) Σ. Κ. του Γ., κατοίκου ...), 20) Κ. Ν. του Α., κατοίκου ... (αρ. ιδ. στον ...), 21) Σ. Β. του Κ., κατοίκου ... (αρ. ιδ. στον ΚΠ ...), 22) α. Α. Λ. του Γ., χήρας Γ.
Μ. του Χ., με την ιδιότητα της νομίμου κληρονόμου του Γ. Μ. του Χ., β. Δ. Μ. του Α., Α. Μ. χας Α., κατοίκων ... (αρ. ιδ. στον ΚΠ ...), 23) Α. Π. του Ι., κατοίκου ... (αρ. ιδ. ...), 24) Η. Μ. του Α. και ) Ι. Μ. του Α., κατοίκων ... 24), 25) α. Η. Λ. του Κ. και β. Ε. χήρας Κ. Λ., ως νομίμων κληρονόμων του Κ. Λ. του Η. και γ. Α. Λ. του Η., κατοίκων ...), 26) α. Γ. Τ.
του Χ., Β. Τ. του Χ., κατοίκων ... (αρ. ιδ. στον ΚΠ ...), 27) Ε. Τ. συζ. Γ., κατοίκου ... 32) , 28) α. Α. χήρας Γ. Χ., το γένος Α. Κ. και Β. συζ. Σ. Α., το γένος Α. Κ., κατοίκων ... 33), 29) Δ. Μ. του Μ., κατοίκου ... (αρ. ιδ. στον ΚΠ ...), 30) ..., που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα (αρ. ιδ. στον ΚΠ ... (ΚΠ ...), 16 (ΚΠ ...), ... (ΚΠ ...), 31) 1. Γ. Κ. του Ν., 2. Α. χήρας Ι.
Κ., 3 Μ. θυγ. Ι. Κ., 4. Γ. θυγ. Ι. Κ., 5. Ο. Κ. χήρας Κ., 6. Σ. Κ. του Κ., 7. Γ. Κ. του Κ., κατοίκων ..., 8. Μ. Π. χήρας Δ. Κ., κατοίκου ... και 9. Δ. Κ. χήρας Α., κατοίκου ... (αρ. ιδ. στον ... ...), 32) Χ. Κ. του Δ., κατοίκου ... (αρ. ιδ. στον ΚΠ ... ... 10(β), 33) 1. Ι. Ψ. του Κ. και 2. α. Ι. Ψ. του Β., β. Δ. χήρας Β. Ψ., γ. Ε. Ψ. του Β., κατοίκων ... (αρ. ιδ. στον ΚΠ ... ... τμήμα 13), 34) α.
Α. χας Δ. Ν., το γένος Ι. Ζ., Α. Ν. του Δ., κατοίκων ..., γ. Σ. Ν. του Δ., δ. Α. Ν. του Δ., κατοίκων ... όλων με την ιδιότητα των νομίμων κληρονόμων του αποβιώσαντος στις 16-01-2014 Δ. Ν. του Α. (αρ. ιδ. στον ... ….), 35) Β. συζ. Χ. Λ., το γένος Δ. Μ., κατοίκου ... ... (αρ. ιδ. στον ... ...), 36) α. Δ. του Β., β. Β. Μ. του Δ., κατοίκων ... ... ... (αρ. ιδ. στον ... 17), 37) Ε.
συζ. Β. Χ., το γένος Β., κατοίκου ... (αρ. ιδ. στον ΚΠ ...), 38) ..., το γένος Γ. Κ., κατοίκου ... ... (αρ. ιδ.: α) α/ιδιοκτ. ΚΠ ..., β) α/ιδιοκτ. ΚΠ ..., γ) αρ/ιδιοκτ. ..., δ) α/ιδιοκτ. ...), 39) ..., το γένος Α. Γ., κατοίκου ... ... (αρ/ιδιοκτ. ΚΠ ...), 40) Χ. Κ. του Δ., κατοίκου ... (αρ. ιδ.: α) αρ/ιδιοκτ. ... β) αρ/ιδιοκτ. ΚΠ ...), 41) Σ. Π. του Κ. (αρ. ιδ. ...), 42) Β. Χ. του Α., κατοίκου ... (α/ιδιοκτ. ...), 43) Α.
Α. του Β., κατοίκου ... (αρ/ιδιοκτ. ΚΠ ... ), 44) Ε. Μ. του Ι. (αρ. ιδ. ΚΠ ... ), 45) Ε. Κ. του Κ., συζ. Γ. Κ., κατοίκου ... (α/ιδιοκτ. ΚΠ ... 26), 46) Ν. Κ. του Κ., κατοίκου ... (α/ιδιοκτ. ΚΠ ... ), 47) Γ. Ν. του Ι., κατοίκου ... (αρ. ιδ.: α/ιδιοκτ. ΚΠ ... 27 και β) αρ/ιδιοκτ. ΚΠ ... 61), 48) Κ. Ν. χήρας Ε., το γένος Ι. Ψ., κατοίκου ... (αρ/ιδιοκτ. ΚΠ ... 27), 49) Κ. Κ. Κ. του Ι., κατοίκου ... (αρ/ιδιοκτ.
ΚΠ ... 27), 50) Ι. Κ. του Δ., κατοίκου ... (α/ιδιοκτ. ΚΠ ... 27), 51) Π. Κ. του Δ., κατοίκου ... (α/ιδιοκτ. ΚΠ ... 27), 52) Χ. χήρας Ν. Ζ., το γένος Ι. Κ., κατοίκου ... (α/ιδιοκτ. ΚΠ ... 27), 53) Κ. χας Ν. Ρ. (αρ/ιδιοκτ. ΚΠ ... 22), 54) Α. χήρας Α. Σ., το γένος Κ. Π., κατοίκου ... (αρ/ιδιοκτ. ΚΠ ... 67), 55) Η. Σ. του Α., κατοίκου ... (αρ/ιδιοκτ. ΚΠ ... 67), 56) Ν. Μ. του Χ., κατοίκου ... (αρ.
ιδ.: α) αρ/ιδιοκτ. ΚΠ ... 4, β) αρ/ιδιοκτ ΚΠ ... 9, γ) αρ./ιδιοκτ ΚΠ ... 12), Ι. Μ. του Χ., κατοίκου ... (αρ. ιδ.: α) αρ/ιδιοκτ. ΚΠ ... 9, β) αρ/ιδιοκτ. ΚΠ ... 12), 58) Σ. Λ. Σ. συζ. Δ., το γένος Θ. Μ., κατοίκου ... (αρ.ιδιοκτ. ΚΠ ... …), 59) Κ. Τ. Κ. του Δ., κατοίκου ... (αρ/ιδιοκτ. ΚΠ ... 35), 60) Γραμματείας χήρας Ι. Μ., το γένος Γ. Ξ. (αρ./ιδιοκτ. ΚΠ ... 43), 61) Γ. Μ. του Ι., κατοίκου ... (αρ./ιδιοκτ.
ΚΠ ... 43), 62) Β. Μ. του Ι., κατοίκου ... (αρ./ιδιοκτ. ΚΠ ... 43), 63) Κ. Μ. του Ι., κατοίκου ... (αρ./ιδιοκτ. ΚΠ ... 43), 64) Α. Ν. του Ε., κατοίκου ... (αρ./ιδιοκτ. ΚΠ ... 63), 65) Θ. συζ. Κ. Ψ., το γένος Κ. Π., κατοίκου ... (αρ./ιδιοκτ. ΚΠ ... 60), 66) Β. χήρας Δ. Α., το γένος Ν. Β., κατοίκου (αρ. ιδ. ΚΠ ... 2), 67) Σ. χήρας Γ. Π., το γένος Α. Δ., 68) Κ. Π. του Γ., 69) Α. Π. του Γ., 70) Γ.
Π. του Ι., 71) Γ. Π. του Α., 72) Χ. Π. του Α., 73) Α. Π. του Α., 74) Π. Π. - Ρ. συζ. Κ. Ρ., το γένος Α. Π., κατοίκων ... (αρ. ιδ. ΚΠ ... ... και ΚΠ ... 2), 75) Χ. χήρας Α. Χ., το γένος Ι. Γ., κατοίκου ..., ως κληρονόμου του Α. Χ. (αρ. ιδ. ΚΠ ... 2), 76) Κ. Χ. του Α., κατοίκου ..., ως κληρονόμου του Α. Χ. (αρ. ιδ. ΚΠ ... 2), 77) Π. χήρας Ι. Ε., το γένος Α. Χ., κατοίκου ..., ως κληρονόμου του Α.
Χ. (αρ. ιδ. ...), 78) Κ. χήρας Ν. Α., το γένος Ν. Μ., κατοίκου ... (αρ. ιδ. ...) και 79) Γ. Β. του Δ. (αρ. ιδ. ΚΠ ... 2). Εκπροσωπήθηκαν όλοι, πλην των Σ. Π. του Κ., Ε. Μ. του Ι., Κ. χας Ν. Ρ., Γραμματείας χήρας Ι. Μ., το γένος Γ. Ξ. και Γ. Β. του Δ., υπό στοιχ. ... αντίστοιχα, που δεν παραστάθηκαν, από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Καφαντάρη, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι:
α) ο Σ. Π. του Κ. (υπό στοιχ. 41 ως άνω), απεβίωσε την 1η-10-2016 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι νόμιμοι εκ διαθήκης κληρονόμοι του Π. Π. του Σ. και Κ. Π. του Σ. (αρ./ιδ. ΚΠ ... 89), εκπροσωπούμενοι από την ίδια, β) ο Ε. Μ. του Ι. (υπό στοιχ. 44 ως άνω), απεβίωσε στις 16-5-2016 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι νόμιμοι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του Ι.
Μ. του Ε., Δ. Μ. του Ε. και Φ. Μ. του Ε., σύζ. Δ. Σ. (αρ./ιδ. ΚΠ ... 25), οι οποίοι εκπροσωπούνται από την ίδια, γ) η Κ. χα Ν. Ρ. (υπό στοιχ. 53 ως άνω), απεβίωσε στις 16-3-2016 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι νόμιμες εκ διαθήκης κληρονόμοι της Ι. σύζ. Ν. Τ., το γένος Δ. Μ. και Ε. Π. του Γ. (αρ./ιδ. ΚΠ ... 22), που εκπροσωπούνται από την ίδια, δ) η Γραμματεία χήρα Ι.
Μ. (υπό στοιχ. 60 ως άνω), απεβίωσε στις 22-12-2015 και οι παριστάμενοι και ατομικά νόμιμοι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της Γ. Μ., Β. Μ. και Κ. Μ. του Ι. της Γραμματείας (υπό στοιχ. ... ως άνω, αρ./ιδ. ΚΠ ... 43) συνεχίζουν τη βιαίως διακοπείσα δίκη για το εξ αδιαιρέτου αυτής ποσοστό συνιδιοκτησίας 1/4, αναλογούν ήδη 1/12 εξ αδιαιρέτου στον καθένα τους, εκπροσωπούμενοι από την ίδια και ε) ο Γ.
Β. του Δ. (υπό στοιχ. 79 ως άνω), απεβίωσε στις 5-5-2015 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι νόμιμοι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του Δ. Β. του Γ. και Κ. Β. του Γ. (αρ./ιδ. ΚΠ ... 2), οι οποίοι εκπροσωπούνται από την ίδια.
Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Χριστοδούλου.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-9-2009 αίτηση προσδιορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης της ήδη αναιρεσίβλητης (μετά την έκδοση της 223/2009 απόφασης του Ι\/Ιονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Λαμίας και συνεκδικάστηκε με άλλες αυτοτελείς αιτήσεις φυσικών προσώπων, μεταξύ των οποίων και των ήδη αναιρεσειόντων, καθώς και με τις ανταιτήσεις και κύριες παρεμβάσεις των εκεί διαδίκων.
Εκδόθηκε η 127/2013 απόφαση του Εφετείου Λαμίας, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 3-9-2014 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.
Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου διάβασε την από 27-1-2017 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των πρώτου, κατά το δεύτερο μέρος του, δεύτερου, τετάρτου και πέμπτου λόγων και την απόρριψη των λοιπών λόγων της από 3-9-2014 και με αρ. εκθ. καταθ. 16/2014 αιτήσεως για αναίρεση της 127/2013 αποφάσεως του Εφετείου Λαμίας. Η πληρεξούσια των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την κρινόμενη από 3.9.2014 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 16/2014 αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η εκδοθείσα, κατά την ειδική διαδικασία των αναγκαστικών απαλλοτριώσεων, υπ' αριθμ. 127/2013 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Λαμίας.
Όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδριάσεως του Δικαστηρίου τούτου, κατά την συζήτηση της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως, που έγινε κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, δεν εμφανίστηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, ή με δήλωση αυτού, κατά το άρθρο 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ., οι εκ των αναιρεσειόντων με αύξ.
αριθμ. αναιρετηρίου ... ήτοι οι: Σ. Π. του Κ., Ε. Μ. του Ι., Κ. χα Ν. Ρ., Γραμματεία χα Ι. Μ., το γένος Γ. Ξ. και Γ. Β. του Δ., αντίστοιχα, εμφανίστηκε όμως η νομίμως διορισθείσα από τους λοιπούς παρισταμένους αναιρεσείοντες πληρεξουσία δικηγόρος αυτών Κωνσταντίνο Καφαντάρη, η οποία δήλωσε ότι οι ανωτέρω αναιρεσείοντες απεβίωσαν μετά την άσκηση της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως, η οποία, όπως προκύπτει από την επί του δικογράφου αυτής καταχωρημένη έκθεση καταθέσεως δικογράφου με αριθμό 16/2014 του γραμματέα του Εφετείου Λαμίας ασκήθηκε στις 5.9.2014.
Από τα επικαλούμενα και νομίμως προσκομιζόμενα έγγραφα προκύπτουν ειδικότερα τα εξής: 1] Ο με αυξ. αριθμ. αναιρετηρίου 41, Σ. Π. του Κ., απεβίωσε στη Λαμία, την 1.10.2016 (βλ. το με αριθμό πρωτ. ....10.2016 απόσπασμα ληξιαρχικής πράξεως θανάτου, που έχει συντάξει ο ληξίαρχος του Δήμου ... ...), ο οποίος με την από 14.5.2014 ιδιόγραφη διαθήκη του, που δημοσιεύθηκε νομίμως άφησε μοναδικούς κληρονόμους του τα τέκνα του Κ.
Π. και Π. Π. (βλ. το υπ' αριθμ. 285/22.5.2017 πρακτικό δημοσιεύσεως ιδιόγραφης διαθήκης του Ειρηνοδικείου Λαμίας και τα με αριθμ. ...2017 και .../2017 πιστοποιητικά των γραμματέων του Ειρηνοδικείου Λαμίας και του Πρωτοδικείου Αθηνών, αντίστοιχα, περί μη δημοσιεύσεως άλλης διαθήκης), οι οποίοι δεν αποποιήθηκαν την επαχθείσα σ' αυτούς κληρονομία (βλ.
το με αριθμό πρωτ. ...2017 πιστοποιητικό του γραμματέα του Ειρηνοδικείου Λαμίας. 2] Ο με αυξ. αριθμ. αναιρετηρίου 44, Ε. Μ. του Ι. απεβίωσε στην ... στις 16.5.2016 (βλ. το από 30.10.2017 απόσπασμα ληξιαρχικής πράξεως θανάτου, που έχει συντάξει ο ληξίαρχος του Δήμου ... ...), χωρίς να αφήσει διαθήκη (βλ. τα με αριθμ. .../2017 και .../2017 πιστοποιητικά των γραμματέων του Ειρηνοδικείου Λαμίας και του Πρωτοδικείου Αθηνών, αντίστοιχα) και άφησε μοναδικούς πλησιέστερους συγγενείς τα τέκνα του Ι.
Μ., Δ. Μ. και Φ. Μ. (βλ. το με αριθμ. πρωτ. .../2016 πιστοποιητικό πλησιέστερων συγγενών του Δήμου ... ...), οι οποίοι δεν αποποιήθηκαν την επαχθείσα σ' αυτούς κληρονομία (βλ. το με αριθμό πρωτ. ...2017 πιστοποιητικό του γραμματέα του Ειρηνοδικείου Λαμίας). 3] Η με αυξ. αριθμ. αναιρετηρίου 53, Κ. χα Ν. Ρ. απεβίωσε στη Λαμία, στις 16.3.2016 (βλ.
το από 24.5.2016 απόσπασμα ληξιαρχικής πράξεως θανάτου, που έχει συντάξει ο ληξίαρχος του Δήμου Λαμιέων ...), η οποία με την υπ' αριθμ. ...11.1.2011 δημόσια διαθήκη της, που συνετάγη ενώπιον του Συμβολαιογράφου Λαμίας Η. Α. και δημοσιεύθηκε νόμιμα ενώπιον του Ειρηνοδικείου Λαμίας στις 23.5.2016 (βλ. το συνταγέν σχετικώς με αριθμό 278/2016 πρακτικό συνεδριάσεως του παραπάνω Δικαστηρίου), εγκατέστησε κληρονόμους της:
α) την Ι. συζ. Ν. Τ., το γένος Δ. Μ. και β) την Ε. Π. του Γ., ήδη συζ. Α. Λ., οι οποίες αποδέχθηκαν την επαχθείσα σ' αυτές κληρονομιά (βλ. τη με αριθμό .../2016 πράξη αποδοχής της Συμβολαιογράφου ... Α. - Χ. Π.). 4] Η με αυξ. αριθμ. αναιρετηρίου 60, Γραμματεία χα Ι. Μ., το γένος Γ. Ξ. απεβίωσε στην ... στις 22.12.2015 (βλ. το από 30.10.2017 απόσπασμα ληξιαρχικής πράξεως θανάτου, που έχει συντάξει ο ληξίαρχος του Δήμου ... ...), χωρίς να αφήσει διαθήκη (βλ.
τα με αριθμ. .../2017 και .../2017 πιστοποιητικά των γραμματέων του Ειρηνοδικείου Λαμίας και του Πρωτοδικείου Αθηνών, αντίστοιχα) και άφησε μοναδικούς πλησιέστερους συγγενείς τα τέκνα της Γ. Μ., Β. Μ. και Κ. Μ. (βλ. το με αριθμ. πρωτ. .../2016 πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών του Δήμου ... ...), οι οποίοι δεν αποποιήθηκαν την επαχθείσα σ' αυτούς κληρονομία (βλ.
το με αριθμό πρωτ. ...2017 πιστοποιητικό του γραμματέα του Ειρηνοδικείου Λαμίας) και 5] Ο με αυξ. αριθμ. αναιρετηρίου 79, Γ. Β. του Δ. απεβίωσε στη Λαμία, στις 5.5.2015 (βλ. το από 2.10.2015 απόσπασμα ληξιαρχικής πράξεως θανάτου, που έχει συντάξει ο ληξίαρχος του Δήμου Μακρακώμης ...), χωρίς να αφήσει διαθήκη (βλ. τα με αριθμ. .../2017 και .../2017 πιστοποιητικά των γραμματέων του Ειρηνοδικείου Λαμίας και του Πρωτοδικείου Αθηνών, αντίστοιχα) και άφησε μοναδικούς πλησιέστερους συγγενείς τα τέκνα του Δ.
Β. και Κ. Β. (βλ. το με αριθμ. πρωτ. .../2015 πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών του Δήμου Μακρακώμης ...), οι οποίοι δεν αποποιήθηκαν την επαχθείσα σ' αυτούς κληρονομία (βλ. το με αριθμό πρωτ. ...2017 πιστοποιητικό του γραμματέα του Ειρηνοδικείου Λαμίας). Όλοι οι ανωτέρω δήλωσαν στο ακροατήριο, κατά την συζήτηση της υποθέσεως, διά της νομίμως παρισταμένης εκπροσωπούσης αυτούς ως άνω πληρεξουσίας δικηγόρου τους την συνέχιση της δίκης στο όνομά τους, υπό τις προεκτεθείσες ιδιότητές τους, οι οποίες ουδόλως αμφισβητούνται από την αναιρεσίβλητη, και, συνεπώς, παραδεκτώς χωρεί η συζήτηση της υποθέσεως και ως προς αυτούς.
Κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 559 αριθμ. 19 του Κ.Πολ.Δικ., η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στο αιτιολογικό που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στην συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που δεν εφαρμόστηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που εφαρμόστηκε.
Ιδρύεται, δηλαδή, ο λόγος αυτός αναιρέσεως όταν από τις παραδοχές της αποφάσεως δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν παραβιάστηκε ή όχι ουσιαστική διάταξη νόμου. Αναφέρεται σε πλημμέλειες αναγόμενες στην διατύπωση του αποδεικτικού πορίσματος και δεν ιδρύεται όταν υπάρχουν ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση αυτών και στην αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, αρκεί τούτο να εκτίθεται πλήρως, σαφώς και χωρίς αντιφάσεις (Ολ.ΑΠ 24/1992, ΑΠ 1852/2007).
Περαιτέρω, κατά την διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 1 του Κ.Πολ.Δικ., αναίρεση επιτρέπεται για (ευθεία) παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου αν το δικαστήριο της ουσίας, με βάση τα αναιρετικώς ανέλεγκτα γενόμενα δεκτά από εκείνο, ως αποδειχθέντα, πραγματικά περιστατικά, δεν εφαρμόσει τον συγκεκριμένο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή εφαρμόσει αυτόν, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμόσει αυτόν εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή ή μη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στον κανόνα δικαίου (Ολ.ΑΠ 1/2013).
Εξ άλλου, κατά το άρθρο 17 παρ. 2 του Συντάγματος, όπως ισχύει μετά την αναθεώρησή του, "κανένας δεν στερείται την ιδιοκτησία του, παρά μόνο για δημόσια ωφέλεια που έχει αποδειχθεί με τον προσήκοντα τρόπο, όταν και όπως ο νόμος ορίζει και πάντοτε αφού προηγηθεί πλήρης αποζημίωση, που να ανταποκρίνεται στην αξία την οποία είχε το απαλλοτριούμενο κατά το χρόνο της συζητήσεως στο δικαστήριο για τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημιώσεως.
Αν ζητηθεί απευθείας ο οριστικός προσδιορισμός της αποζημιώσεως, λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της σχετικής συζητήσεως στο δικαστήριο. Αν η συζήτηση για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημιώσεως διεξαχθεί μετά την παρέλευση έτους από τη συζήτηση για τον προσωρινό προσδιορισμό, τότε για τον προσδιορισμό της αποζημιώσεως λαμβάνεται υπόψη η αξία κατά το χρόνο της συζητήσεως για τον οριστικό προσδιορισμό".
Κατά την παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου "η ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας του απαλλοτριουμένου μετά την δημοσίευση της πράξεως απαλλοτριώσεως και μόνο εξαιτίας της, δεν λαμβάνεται υπόψη". Οι διατάξεις αυτές του Συντάγματος ουσιαστικά επαναλαμβάνονται και στο άρθρο 13 §§ 1 και 2 του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), όπως ισχύει μετά το ν. 2985/2002, που εφαρμόζεται από 1.1.2002, όπου επιπλέον, χωρίς αντίθεση με τις προηγούμενες διατάξεις, ορίζεται και ότι "ως κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριωμένου ακινήτου λαμβάνεται υπόψη και η αξία που έχουν κατά τον κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα, που προσδιορίζεται κυρίως από την αντικειμενική αξία, τα τιμήματα σε συμβόλαια μεταβιβάσεως κυριότητας ακινήτων, τα οποία συντάχθηκαν κατά τον χρόνο κηρύξεως της απαλλοτριώσεως, καθώς και η πρόσοδος του απαλλοτριωμένου" (§1 εδάφιο τελευταίο) και "ενδεχόμενη μεταβολή της αξίας του απαλλοτριωμένου μετά τη δημοσίευση της πράξεως απαλλοτριώσεως και μόνο εξαιτίας της δεν λαμβάνεται υπόψη.
Επίσης δεν υπολογίζεται ανατίμηση προερχόμενη από ενέργειες του ιδιοκτήτη στο απαλλοτριούμενο, που έγιναν μετά την οριζόμενη από το άρθρο 3 ανακοίνωση της απαλλοτριώσεως και μόνο εξαιτίας αυτής". Περαιτέρω, με το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης, για την προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (ΕΣΔΑ), που κυρώθηκε (μαζί με τη Σύμβαση) με το ν.δ. 57/1974 και έχει αυξημένη έναντι των κοινών νόμων ισχύ (άρθρο 28 § 1 του Συντάγματος), ορίζεται ότι "κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του.
Κανένας δεν μπορεί να στερηθεί της περιουσίας του, ειμή διά λόγους δημόσιας ωφέλειας και υπό τους προβλεπόμενους από το νόμο και τις γενικές αρχές του διεθνούς δικαίου όρους. Οι προαναφερόμενες διατάξεις δεν θίγουν το δικαίωμα κάθε κράτους να θέσει σε ισχύ νόμους τους οποίους ήθελε κρίνει αναγκαίους για ρύθμιση της χρήσεως αγαθών σύμφωνα με το δημόσιο συμφέρον ή για εξασφάλιση της καταβολής φόρων ή άλλων εισφορών ή προστίμων".
Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την πληττόμενη απόφασή του, προκειμένου να προβεί στον οριστικό καθορισμό της τιμής μονάδας αποζημιώσεως των αναφερομένων απαλλοτριωθέντων ακινήτων των αναιρεσειόντων, για λόγους δημόσιας ωφέλειας, με βάση την υπ' αριθμ. 1051152/3622/0010/16-3-2007 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Μεταφορών και Επικοινωνιών, για την κατασκευή της νέας διπλής σιδηροδρομικής γραμμής υψηλών ταχυτήτων μεταξύ Σιδηροδρομικού Σταθμού ...
και του Σιδηροδρομικού Σταθμού ..., στο τμήμα από ... στο Νομό ..., δέχθηκε τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Η απαλλοτριούμενη έκταση βρίσκεται στις κτηματικές περιφέρειες των δ.δ. ..., ... του Δήμο... του Νομού ... και δ.δ. ......-... του Νομού .... Τα απαλλοτριωθέντα αποτελούνται κυρίως από αγροτεμάχια (ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος) και φυσικά βρίσκονται εκτός οικισμού και εκτός σχεδίου.
Ωστόσο άλλα έχουν πρόσοψη σε αγροτικές οδούς και άλλα σε επαρχιακή οδό. Η όλη περιοχή βρίσκεται στην αρχή του Θεσσαλικού κάμπου και ανάμεσα σε μεγάλα αστικά κέντρα (Λαμία - Καρδίτσα). Τα αγροτεμάχια, που περιλαμβάνονται στην απαλλοτριωθείσα έκταση είναι πολύ εύφορα και με υψηλή παραγωγικότητα, ενώ είναι επιδεκτικά πολλών ειδών καλλιέργειας.
Ειδικότερα, εκείνα που βρίσκονται στο Δ.Δ. ... διαθέτουν πλούσιο υπέδαφος, το οποίο είναι κατάλληλο για εξόρυξη αδρανών υλικών και χρησιμοποιούνται για την κατασκευή δημοσίων έργων. Τέλος, τα προς απαλλοτρίωση ακίνητα παρουσιάζουν έντονη γεωργική εκμετάλλευση, με ιδιαίτερα διαδεδομένες τις βιολογικές καλλιέργειες, ενώ η ευρύτερη περιοχή ενδείκνυται και για τουριστική αξιοποίηση (αγροτουρισμός), λόγω του ιδιαίτερου φυσικού της κάλλους.
Η Επιτροπή Προεκτίμησης της Κτηματικής Υπηρεσίας του Ν. ... (άρθρ. 15 Ν. 882/01) στην από 16-1-2007 έκθεση προεκτίμησης της αξίας των απαλλοτριουμένων ακινήτων και των επικειμένων τους, προσδιόρισε την αξία τους (με βάση άλλα συγκριτικά στοιχεία προηγουμένων ετών) ως εξής: Για την κτηματική περιφέρεια ...... του Δήμο...:
α) αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα, με πρόσωπο σε αγροτικούς δρόμους σε 0,79 ευρώ/τ.μ., β) αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα και με πρόσωπο στην επαρχιακή οδό ... - ...
σε 2 ευρώ/τ.μ. και γ) αγροτεμάχια ξερικά, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα, με πρόσωπο σε αγροτικούς δρόμους 0,44 ευρώ/τ.μ. Για την κτηματική περιφέρεια ... … α) Για αγροτεμάχια ξερικά ή χέρσα, εκτός οικισμού, εκτός σχεδίου, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα, με πρόσωπο σε αγροτικούς δρόμους, σε 0,44 ευρώ/τ.μ., β) για τους βοσκότοπους περιοχής ...
σε 0,11 ευρώ/τ.μ., γ) για αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα, με πρόσωπο σε αγροτικούς δρόμους σε 0,79 ευρώ/τ.μ. και δ) για αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα και με πρόσωπο στην επαρχιακή οδό ... - ... - ...
σε 2,35 ευρώ/τ.μ. Σύμφωνα με την αιτούσα ... ΑΕ, τα ανωτέρω ποσά ταυτίζονται απόλυτα με την αγοραία αξία των απαλλοτριωθέντων. Οι κύριοι των απαλλοτριωθέντων-ανταιτούντες ζητούν να καθοριστούν τιμές πολύ μεγαλύτερες από αυτές της αιτούσας. Συγκεκριμένα υποστηρίζουν ότι η αξία τους ανέρχεται κατά περίπτωση από 60 ευρώ έως 100 ευρώ ανά τ.μ.
Ωστόσο, η αιτούσα δεν προσκομίζει κάποιο συγκριτικό στοιχείο, ενώ οι ανταιτούντες προσκομίζουν και επικαλούνται: α) την υπ' αριθ. 267/2007 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, με την οποία καθορίστηκε προσωρινή αποζημίωση για ακίνητα που απαλλοτριώθηκαν στην περιοχή Δήμου ... και συγκεκριμένα για αγροτεμάχια ποτιστικά με πρόσωπο σε αγροτικό δρόμο το ποσό των 13 ευρώ/τ.μ.
και για αγροτεμάχια ποτιστικά με πρόσωπο σε επαρχιακή οδό το ποσό των 25 ευρώ/τ.μ. και β) την υπ' αριθ. 373/2006 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, με την οποία καθορίστηκε προσωρινή αποζημίωση για απαλλοτριούμενα ακίνητα στην περιοχή Δ.Δ. ... και ειδικότερα για αγρούς ποτιστικούς με πρόσωπο σε παλαιά επαρχιακή οδό το ποσό των 30 ευρώ/τ.μ.
και για αγρούς ποτιστικούς με πρόσωπο σε αγροτική οδό το ποσό των 18 ευρώ/τ.μ., γ) την υπ' αριθ. 285/2008 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, με την οποία καθορίστηκε προσωρινή αποζημίωση για απαλλοτριούμενα ακίνητα στην κτηματική περιφέρεια ... και ... του Δήμου Θεσσαλιώτιδας για αγροτεμάχια ξηρικά εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού με πρόσωπο σε αγροτικό δρόμο το ποσό των 14 ευρώ/τ.μ.
και για ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου και εκτός οικισμού το ποσό των 18 ευρώ/τ.μ. Τα εν λόγω συγκριτικά στοιχεία, ωστόσο, σχετική αποδεικτική αξία έχουν διότι, αφενός δεν προκύπτει αν αυτή είναι και η οριστικά καθορισθείσα αποζημίωση και αφετέρου ο χρόνος της εκτιμήσεως είναι διαφορετικός.
Με την υπ' αριθ. 223/27.7.2009 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας η προσωρινή αποζημίωση για τα ένδικα ακίνητα και τα επικείμενα συστατικά τους καθορίσθηκε (με κρίσιμο χρόνο την 10.4.2009) ως εξής: Για το έδαφος: 1) Για την κτηματική περιφέρεια ...... του Δήμο...: α) αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα, με πρόσωπο σε αγροτικούς δρόμους σε 16 ευρώ/τ.μ., β) αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα και με πρόσωπο στην επαρχιακή οδό ......
σε 18 ευρώ/τ.μ. και γ) αγροτεμάχια ξηρικά, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα, με πρόσωπο σε αγροτικούς δρόμους 14 ευρώ/τ.μ. 2) Για την κτηματική περιφέρεια … α) Για αγροτεμάχια ξηρικά ή χέρσα, εκτός σχεδίου, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα, με πρόσωπο σε αγροτικούς δρόμους, σε 14 ευρώ/τ.μ., β) για τους βοσκότοπους περιοχής ...
σε 11 ευρώ/τ.μ., γ) για αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα και με πρόσωπο σε αγροτικούς δρόμους σε 16 ευρώ/τ.μ..., δ) για αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800μέτρων από τη θάλασσα και με πρόσωπο στην επαρχιακή οδό ... - ... - ...
σε 18 ευρώ/τ.μ. Για την αξία των κτισμάτων και λοιπών επικειμένων των απαλλοτριωθέντων ακινήτων, περιλαμβανομένων και μη στον κτηματολογικό πίνακα, ως ακολούθως: 1) για αχλαδιές, καρυδιές, κερασιές, αγκορτζιές μεγάλες 150 ευρώ το τεμάχιο 2) για ακακίες μεγάλες 100 ευρώ το τεμάχιο, ακακίες μεσαίες 70 ευρώ το τεμάχιο και ακακίες μικρές 50 ευρώ το τεμάχιο, 3) για πλατάνια, κυπαρίσσια, πεύκα μεγάλα 200 ευρώ το τεμάχιο, 4) για πλακοσκεπές ισόγειο κτίσμα - φρεάτιο ανά τεμάχιο, 5) για καλλιέργεια σιταριού και κριθαριού 10 ευρώ το τ.μ., για καλλιέργεια βίκου προς 5 ευρώ ανά τ.μ., για καλλιέργεια βιολογικού τριφυλλιού 25 ευρώ το τ.μ.
και για καλλιέργεια βιομηχανικής τομάτας 20 ευρώ το τ.μ., 6) ......
Μετά από αυτά, το Δικαστήριο, αφού έλαβε υπόψη του α) τις επικαλούμενες από κάθε διάδικο αξίες των απαλλοτριωθέντων ακινήτων, σε συνδυασμό με τα συγκριτικά και άλλα αποδεικτικά στοιχεία που καθένας απ' αυτούς προσκομίζει και επικαλείται, β) τις εκτιμήσεις των αρμοδίων κατά νόμο προεκτιμητικών επιτροπών, γ) τα τεκμήρια που συνάγονται από την υπ' αριθ. 223/2009 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας που καθόρισε την προσωρινή αποζημίωση και δ) τα συγκριτικά στοιχεία που επικαλέσθηκαν οι διάδικοι, αλλά και όσα οι μάρτυρες αποδείξεως και ανταποδείξεως βεβαίωσαν, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, κατά τον κρίσιμο χρόνο της συζητήσεως ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου (14.5.2013), η αξία των απαλλοτριωθέντων ακινήτων και των επικειμένων τους ανέρχεται, με βάση τις υπάρχουσες οικονομικές και νομισματικές συνθήκες, χωρίς όμως να υπολογίζεται η τυχόν ανατίμηση ή υποτίμησή τους μετά τη δημοσίευση της πράξεως απαλλοτριώσεως και μόνο εξ αιτίας αυτής, στα κατωτέρω αναφερόμενα ποσά, στα οποία πρέπει να καθορισθεί και η οριστική αποζημίωσή τους:
Για το έδαφος: 1) Για την κτηματική περιφέρεια ...... του Δήμο...: α) αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα, με πρόσωπο σε αγροτικούς δρόμους σε 1,6 ευρώ ανά τ.μ., β) αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα και με πρόσωπο στην επαρχιακή οδό ...- ...
σε 4 ευρώ ανά τ.μ. και γ) αγροτεμάχια ξηρικά, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα, με πρόσωπο σε αγροτικούς δρόμους 1 ευρώ ανά τ.μ. 2) Για την κτηματική περιφέρεια ... - ... - ...: α) Για αγροτεμάχια ξηρικά ή χέρσα, εκτός σχεδίου σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από την θάλασσα, με πρόσωπο σε αγροτικούς δρόμους, σε 1 ευρώ ανά τ.μ.
β) για τους βοσκότοπους περιοχής ... σε 0,5 ευρώ ανά τ.μ., γ) για αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα, με πρόσωπο σε αγροτικούς δρόμους σε 1,6 ευρώ ανά τ.μ. και δ) για αγροτεμάχια ποτιστικά ή με δυνατότητα ποτίσματος, εκτός σχεδίου, εκτός οικισμού, σε απόσταση άνω των 800 μέτρων από τη θάλασσα και με πρόσωπο στην επαρχιακή οδό ...-...-...
σε 5 ευρώ ανά τ.μ. Λήφθηκε ιδιαίτερα υπόψη ότι μετά την γενική οικονομική κρίση που επικρατεί στη χώρα από το 2010 και στο εξής η αγορά των ακινήτων και οι αξίες αυτών έχουν καταρρεύσει, ενώ δεν υπάρχει πανελλήνια καθόλου ζήτηση για την αγορά ακινήτων. Για τα επικείμενα συστατικά η οριστική αποζημίωση πρέπει να καθοριστεί στο ύψος των ποσών που καθορίστηκαν προσωρινά με την προαναφερόμενη απόφαση διότι δεν μεσολάβησε κάποια διαφοροποίηση στην αξία τους.......
Κρίσιμος χρόνος εκτιμήσεως είναι, όπως προαναφέρθηκε, ο χρόνος της συζητήσεως ενώπιον του δικαστηρίου αυτού διότι από το χρόνο συζητήσεως ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας της αιτήσεως για την προσωρινή αποζημίωση, δηλαδή την 10η Απριλίου 2009, μέχρι τη συζήτηση της αιτήσεως για την οριστική αποζημίωση (14.5.2013) παρήλθε έτος".
Και υπό τις ως άνω παραδοχές καθόρισε την οριστική τιμή μονάδας των απαλλοτριωθέντων ακινήτων των αναιρεσειόντων στα προαναφερθέντα ποσά. Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο κατά τον καθορισμό της οριστικής τιμής μονάδας αποζημιώσεως των απαλλοτριούμενων ακινήτων, δεν παραβίασε ευθέως τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο πρώτος λόγος της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, κατά το πρώτο μέρος του, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δικ.
Όμως τις ανωτέρω διατάξεις τις παραβίασε εκ πλαγίου με ασαφείς, ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, στερώντας την απόφασή του νόμιμης βάσεως και συνεπώς υπέπεσε στην πλημμέλεια του αριθμού 19 του ως άνω άρθρου (559 του Κ.Πολ.Δικ.). Ειδικότερα, η απόφαση περιέχει ασαφείς αιτιολογίες ως προς την αξία των απαλλοτριωθέντων ακινήτων γιατί, ενώ δέχεται ότι τα αγροτεμάχια αυτά είναι πολύ εύφορα και με υψηλή παραγωγικότητα, επιδεκτικά πολλών ειδών καλλιέργειας και παρουσιάζουν έντονη γεωργική εκμετάλλευση, με ιδιαίτερα διαδεδομένες τις βιολογικές καλλιέργειες, ότι η ευρύτερη περιοχή ενδείκνυται και για τουριστική αξιοποίηση (αγροτουρισμό), λόγω του ιδιαίτερου φυσικού της κάλλους, ενώ δέχεται τα συγκριτικά στοιχεία που προσκόμισαν οι αναιρεσείοντες, ήτοι αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, με τιμές ακινήτων από 13 έως 30 ευρώ ανά τ.μ., ως έχοντα (σχετική έστω) αποδεικτική αξία και ενώ λαμβάνει υπόψη ως τεκμήρια τα συναγόμενα από την 223/2009 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας περί καθορισμού προσωρινής αποζημιώσεως, που καθόρισε τιμές από 14 έως 18 ευρώ για τα επίδικα ακίνητα και αν και επισημαίνει την μη προσκόμιση συγκριτικών στοιχείων από την αναιρεσίβλητη και τονίζοντας ότι λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη την κατάρρευση της αξίας των ακινήτων λόγω της οικονομικής κρίσεως στη Χώρα από το έτος 2010, καθορίζει τιμές χαμηλότερες κατά ποσοστό από 78 έως 95,5% των προσωρινών, χωρίς να αναφέρονται σ' αυτήν σαφή και επαρκή περιστατικά, που να δικαιολογούν τόσο μεγάλη μείωση, ήτοι χωρίς να αναφέρεται ότι οι αξίες των ακινήτων, οι οποίες καθορίστηκαν ως προσωρινές τιμές μονάδος αποζημιώσεως με την προαναφερόμενη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας έχουν υποστεί κατά την τελευταία τριετία (2010-2013) μείωση της αξίας τους κατά ποσοστό 78 έως 95,5% και χωρίς περαιτέρω να παρατίθεται κανένα συγκριτικό στοιχείο ή μαρτυρική κατάθεση περί της αξίας των απαλλοτριουμένων ακινήτων, στο οποίο ως πρόσφορο συγκριτικό στοιχείο βασίστηκε το Δικαστήριο, ώστε να δικαιολογείται λογικώς η συναγωγή του συμπεράσματος στο οποίο κατέληξε και η εκφορά της κρίσεώς του ως προς το ύψος της αξίας αυτών.
Ακόμη ενώ αναφέρει ότι η αξία των ακινήτων κατέρρευσε ένεκα της οικονομικής κρίσεως, δεν αναφέρει ποια ήταν η αξία των ακινήτων πριν ή κατά το έτος 2010, η οποία κατέρρευσε, ώστε να μπορεί να κριθεί αναιρετικά αν 01 τελικά καθοριζόμενες από την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση αξίες, ως οριστικές τιμές μονάδος αποζημιώσεως των απαλλοτριουμένων ακινήτων, δικαιολογούνται ένεκα της καταρρεύσεως των αξιών τους μετά το έτος 2010, λόγω της οικονομικής κρίσεως.
Επομένως, οι συναφείς πρώτος, κατά το δεύτερο μέρος του, και δεύτερος λόγοι της αναιρέσεως, με τους οποίους οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στην προσβαλλομένη απόφαση, κατ' εκτίμηση, την αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δικ., κρίνονται βάσιμοι και πρέπει να γίνουν δεκτοί, παρελκούσης μετά ταύτα της έρευνας του πέμπτου αναιρετικού λόγου, ο οποίος αναφέρεται στο αυτό ως άνω αναιρούμενο κεφάλαιο της προσβαλλομένης αποφάσεως.
Με το άρθρο 26 Κ.Α.Α.Α. ορίζονται, εκτός άλλων, τα ακόλουθα: "1) Η αναγνώριση ων δικαιούχων της αποζημίωσης γίνεται με δικαστική απόφαση κατά την ειδική διαδικασία που ορίζεται με τις διατάξεις του παρόντος. 2) Αρμόδιο για την αναγνώριση των δικαιούχων της αποζημίωσης είναι το Μονομελές Πρωτοδικείο στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται το ακίνητο που απαλλοτριώθηκε ή το μεγαλύτερο τμήμα αυτού.
Το Πρωτοδικείο επιλαμβάνεται μετά από αίτηση κάθε ενδιαφερομένου, 3) Οποιοσδήποτε από τους διαδίκους μπορεί, με δικόγραφο κοινοποιούμενο στους αντιδίκους δεκαπέντε (15) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη συζήτηση της, κατά το άρθρο 18 και επόμενα του παρόντος, αίτησης για τον προσωρινό ή οριστικό καθορισμό της αποζημίωσης, να ζητήσει την αναγνώριση των δικαιούχων της αποζημίωσης με την ίδια απόφαση....... 11.
Το δικαστήριο απέχει να εκδώσει απόφαση αναγνώρισης των δικαιούχων της αποζημίωσης: α) εάν η κυριότητα του απαλλοτριωμένου ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα επ' αυτού πιθανολογείται ότι ανήκει στο Δημόσιο, β) εάν η κυριότητα του απαλλοτριωμένου ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα επ' αυτού διεκδικείται από περισσοτέρους και είναι δυσχερής η διακρίβωση του δικαιούχου, γ)...
και δ)...... Εάν το δικαστήριο απόσχει να εκδώσει απόφαση αναγνώρισης δικαιούχου της αποζημίωσης, η κυριότητα του απαλλοτριουμένου και τα άλλα εμπράγματα δικαιώματα επ' αυτού, κρίνονται κατά την τακτική διαδικασία. 12. Η απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου για την αναγνώριση δικαιούχων δεν υπόκειται σε ένδικα μέσα.
Διάδικοι ή τρίτοι, που αξιώνουν δικαιώματα στο απαλλοτριωμένο ακίνητο, δύνανται να τα ασκήσουν κατά την τακτική διαδικασία, έστω και εάν δεν προβλήθηκαν κατά την ειδική διαδικασία αναγνώρισης δικαιούχων, προς είσπραξη της αποζημίωσης ή αναζήτηση αυτής από εκείνον που την εισέπραξε ή από εκείνον υπέρ του οποίου εκδόθηκε το χρηματικό ένταλμα πληρωμής, χωρίς αυτό να ασκεί επιρροή στη διαδικασία της απαλλοτρίωσης".
Με την τελευταία διάταξη (παρ. 12 εδ. α') ορίζεται, ρητώς, ότι η απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου για την αναγνώριση δικαιούχων δεν υπόκειται σε κανένα ένδικο μέσο. Αποκλείονται όχι μόνο τα τακτικά ένδικα μέσα (ανακοπή, έφεση) αλλά και τα έκτακτα (αναψηλάφηση, αναίρεση). Έτσι, η απόφαση που εκδίδεται επιλύει οριστικά την διαφορά.
Η απαγόρευση της ασκήσεως των ενδίκων μέσων στην περίπτωση αυτή δεν είναι αντίθετη προς τις διατάξεις του άρθρου 20 παρ. 1 του Συντάγματος ή προς εκείνες του άρθρου 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, αφού οι τελευταίες κατοχυρώνουν μεν το δικαίωμα προσβάσεως προς το δικαστήριο, δεν διασφαλίζουν όμως το δικαίωμα υπάρξεως δευτέρου βαθμού κρίσεως και ασκήσεως ενδίκων μέσων.
Η εν λόγω απόφαση όμως, σημειωτέον, υπόκειται σε όλα τα ένδικα μέσα, αν η υπόθεση εισάγεται με την τακτική διαδικασία για έναν από τους αναφερόμενους στο άρθρο 26 παρ. 11 του ν. 2882/2001 λόγους. Εξ άλλου, κατά την διάταξη του άρθρου 20 παρ. 1 του ν. 2882/20001 "αρμόδιο να προσδιορίσει οριστικά την αποζημίωση είναι το Εφετείο, στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται η απαλλοτριουμένη έκταση...".
Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, ερμηνευομένης ενόψει της διατάξεως του άρθρου 17 παρ. 1, 2 και 4 του Συντάγματος, καθώς και του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), που κυρώθηκε με το ν.δ. 53/1974 και κατά το άρθρο 28 του Συντάγματος έχει αυξημένη έναντι των κοινών νόμων ισχύ, ορίζει δε ότι "παν φυσικό ή νομικό πρόσωπο δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του...", αντικείμενο της δίκης του καθορισμού αποζημιώσεως είναι η αποζημίωση εν συνόλω λαμβανομένη, δηλαδή η χορήγηση αποζημιώσεως σε σχέση με την αξία του απαλλοτριωθέντος ακινήτου, καθώς και κάθε άλλο θέμα συναφές με την απαλλοτρίωση και η δικαστική δαπάνη.
Ο προβλεπόμενος στην διάταξη αυτή περιορισμός της αρμοδιότητας του Εφετείου σε μόνο τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημιώσεως είναι ανίσχυρος, ως προσκρούων στην ως άνω διάταξη του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ. Επομένως, αν υποβληθεί αίτημα, στα πλαίσια του οριστικού προσδιορισμού της αποζημιώσεως, περί αναγνωρίσεως του ιδιοκτήτου του απαλλοτριούμενου ακινήτου, ως δικαιούχου της αποζημιώσεως, το Εφετείο είναι αρμόδιο να εξετάσει ενιαίως κατά την διαδικασία αυτή τόσο το αίτημα για την χορήγηση αποζημιώσεως σε σχέση με την αξία του απαλλοτριουμένου ακινήτου, όσο και το αίτημα για την αναγνώριση δικαιούχων της αποζημιώσεως (Ολ.ΑΠ 10/2004 και 11/2004).
Έτσι η εκδιδόμενη στην εν λόγω περίπτωση απόφαση του Εφετείου για την αναγνώριση δικαιούχων δεν υπόκειται και αυτή, όπως και η απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου, κατά τα προεκτεθέντα, σε αναίρεση. Περαιτέρω, κύρια θετική προϋπόθεση για την άσκηση του ενδίκου μέσου της αναιρέσεως είναι να υπάρχει στον αναιρεσείοντα έννομο συμφέρον.
Το έννομο συμφέρον που απαιτείται, για να ασκηθεί ένα ένδικο μέσο, επομένως και η αναίρεση, προκύπτει κυρίως από την βλάβη που υπέστη ο διάδικος, ο οποίος επιδιώκει τον έλεγχο της αποφάσεως. Βλάβη του διαδίκου υπάρχει, όταν βλάπτεται (ηττάται), δηλαδή όταν απορρίπτονται ολικά ή μερικά οι προτάσεις του ή γίνονται ολικά ή μερικά δεκτές έναντι αυτού αιτήσεις του αντιδίκου του.
Η βλάβη δηλαδή του αναιρεσείοντος πρέπει να υπάρχει σε σχέση με τον αντίδικό του και η προσβαλλομένη απόφαση πρέπει να περιέχει κάποια διάταξη υπέρ του αντιδίκου του αναιρεσείοντος. Το έννομο συμφέρον πρέπει να κρίνεται από την προσβαλλομένη απόφαση (Κ.Πολ.Δικ. 68), εφ' όσον δε δεν θεμελιώνεται από τα εκτιθέμενα στο δικόγραφο της αναιρέσεως και δεν προκύπτει από το διατακτικό της προσβαλλομένης, ο αντίστοιχος λόγος αναιρέσεως απορρίπτεται ως απαράδεκτος.
Τέλος, κατά την διάταξη του άρθρου 577 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ., "αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νομίμως ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως". Απαράδεκτη, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, είναι η αναίρεση, μεταξύ άλλων περιπτώσεων, όταν απευθύνεται κατά αποφάσεως που δεν υπόκειται ή δεν μπορεί πλέον να προσβληθεί με ένδικα μέσα και συνεπώς με αναίρεση κατά το χρόνο ασκήσεως της τελευταίας.
Το παραδεκτό της αναιρέσεως εξετάζει ο Άρειος Πάγος και αυτεπαγγέλτως, απορρίπτοντας την αναίρεση, αν ελλείπει η προϋπόθεση αυτή. Αντίθετη ερμηνεία δεν βρίσκει στήριγμα ούτε στην διατύπωση του άρθρου 570 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δικ., που ορίζει ότι "οι διάδικοι δεν είναι υποχρεωμένοι να καταθέσουν προτάσεις, εκτός αν προβάλλονται ενστάσεις ως προς το παραδεκτό και το εμπρόθεσμο της αίτησης αναίρεσης και των πρόσθετων λόγων.
Οι διάδικοι καταθέτουν τις προτάσεις τους είκοσι τουλάχιστον ημέρες πριν από την δικάσιμο", διότι η διάταξη αυτή δεν αποσκοπεί στο να αποκλείσει την από τον Άρειο Πάγο αυτεπάγγελτη έρευνα της συνδρομής του παραδεκτού της ασκήσεως της αιτήσεως αναιρέσεως. Παρέπεται ότι αρκεί να προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας η έλλειψη της άνω προϋποθέσεως του παραδεκτού της αναιρέσεως για την αυτεπάγγελτη έρευνα από τον Άρειο Πάγο, χωρίς να είναι απαραίτητο το από αυτήν απαράδεκτο να προτείνεται με προτάσεις που κατατίθενται στην προθεσμία του άρθρου 570 παρ.1 του Κ.Πολ.Δικ.
Στην προκειμένη περίπτωση, με τον τρίτο λόγο της αναιρέσεως οι με τους αριθμούς 30 και 67 έως 74 αναιρεσείοντες διατείνονται ότι με την προσβαλλομένη απόφαση ο δήμος ... ... (ως διάδοχος του πρώην δήμο... ...) αναγνωρίστηκε κύριος των ιδιοκτησιών για τις υπ' αριθμ. κτηματολογικού πίνακα ... ... ιδιοκτησίες και για τις υπ' αριθμ.
κτηματολογικού πίνακα ... ... ιδιοκτησίες και δικαιούχος της αποζημιώσεως που επιδικάστηκε, αν και αυτός (Δήμος ...) με την από 3.6.2013 δήλωσή του, ενώπιον του Εφετείου, δήλωσε, διά του πληρεξουσίου του δικηγόρου, ότι δεν επιθυμεί την έκδοση αποφάσεως επί του αιτήματός του περί αναγνωρίσεώς του ως δικαιούχου αποζημιώσεως επί των ως άνω ιδιοκτησιών και παρά το γεγονός:
α) ότι ο ως άνω δήμος δεν προσκόμισε τα αναγκαία νόμιμα αποδεικτικά στοιχεία, β) για τις ιδιοκτησίες ... έως και …του κτηματολογικού πίνακα ... ... φέρεται στον εν λόγω κτηματολογικό πίνακα ως ιδιοκτήτης το Ελληνικό Δημόσιο, γ) για τις ιδιοκτησίες με αριθμούς κτηματολογικού πίνακα ... από …έως και … φέρεται ως ιδιοκτήτης η Συνιδιοκτησία κατοίκων ..., δ) για τις υπ' αριθμ.
κτηματολογικού πίνακα ... ... παραστάθηκε ενώπιον του Εφετείου Λαμίας ασκώντας αυτοτελή αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης ο εξ αυτών Αναγκαστικός Συνεταιρισμός Διαχείρισης ... και Κοινής Χορτονομής ... ..., για δε τις ιδιοκτησίες ... κ.π. ... παραστάθηκαν ενώπιον του Εφετείου Λαμίας ασκώντας αυτοτελή αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης οι εξ αυτών (για τη Σ.
Π. χήρα Π. Γ. το γένος Α. και Κ. Δ.), Κ. Π. υιός του Π. Γ. και της Σ., Α. Π. υιός του Π. Γ. και της Σ., Π. Γ. του Ι. και της Β., Γ. Π. του Α. και Ε., Χ. Π. του Α. και Ε., Π. Α. του Α. και Ε., Π. - Ρ. Π. σύζυγος Κ. Ρ. το γένος Π. Α. και Ε.. Διώκουν δε την αναίρεση της προσβαλλομένης αποφάσεως, επειδή το Εφετείο το μεν επιδίκασε στον ως άνω Δήμο κάτι που δεν ζητήθηκε από αυτόν, μη λαμβάνοντας ταυτοχρόνως υπόψη του τους ισχυρισμούς των ιδίων (ως άνω αναιρεσειόντων) περί κυριότητάς τους επί της ως άνω απαλλοτριούμενης εκτάσεως, το δε δεν απείχε να εκδώσει απόφαση αναγνωρίσεως δικαιούχων της αποζημιώσεως, εφόσον η κυριότητα των απαλλοτριουμένων ακινήτων διεκδικείτο από περισσοτέρους δικαιούχους.
Σύμφωνα όμως με όσα προαναφέρθηκαν, η προσβαλλομένη απόφαση, κατά το προεκτεθέν κεφάλαιό της (για την αναγνώριση δικαιούχων), δεν υπόκειται σε αναίρεση. Επιπλέον οι αποδιδόμενες με τον συναφή λόγο αναιρέσεως πλημμέλειες της προσβαλλομένης αποφάσεως δεν αφορούν στην αναιρεσίβλητη "... Α.Ε.", η δε επικαλούμενη από τους ως άνω αναιρεσείοντες βλάβη τους δεν σχετίζεται με την αναιρεσίβλητη και η προσβαλλομένη απόφαση δεν περιέχει ως προς το κεφάλαιο της αναγνωρίσεως δικαιούχων των παραπάνω αναφερομένων απαλλοτριουμένων εκτάσεων κάποια διάταξη υπέρ της αναιρεσίβλητης.
Πρέπει, επομένως, ο συναφής τρίτος λόγος της αναιρέσεως να απορριφθεί ως απαράδεκτος.
Κατά την διάταξη του εδαφίου α' του άρθρου 4 του Ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), "η αναγκαστική απαλλοτρίωση της κυριότητας του ακινήτου επιφέρει αυτοδικαίως και την απαλλοτρίωση κάθε κτίσματος, κατασκευής και δέντρου που υπάρχει πάνω σε αυτό και κάθε άλλου συστατικού του πράγματος κατά τα άρθρα 953 και επόμενα του Αστικού Κώδικα, ανεξάρτητα από τη μνεία τους στην απόφαση κήρυξης της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ή στο κτηματολογικό διάγραμμα ή στον κτηματολογικό πίνακα".
Περαιτέρω, κατά την διάταξη του άρθρου 953 του Α.Κ. "συστατικό μέρος πράγματος, που δεν μπορεί να αποχωριστεί από το κύριο πράγμα χωρίς βλάβη αυτού του ίδιου ή του κυρίου πράγματος ή χωρίς αλλοίωση της ουσίας ή του προορισμού τους δεν μπορεί να είναι χωριστά αντικείμενο κυριότητας ή άλλου εμπραγμάτου δικαιώματος".
Κατά δε την διάταξη του άρθρου 954 παρ. 1 του Α.Κ. "συστατικά του ακινήτου με την έννοια του προηγούμενου άρθρου είναι και 1. τα πράγματα που έχουν συνδεθεί σταθερά με το έδαφος, ιδίως οικοδομήματα, 2. τα προϊόντα του ακινήτου εφόσον συνέχονται με το έδαφος, 3. το νερό κάτω από το έδαφος και η πηγή, 4. οι σπόροι μόλις σπαρθούν και τα φυτά μόλις φυτευτούν".
Εξ άλλου, το άρθρο 17 παρ. 2 και 4 του Συντάγματος ορίζει: "2. Κανένας δεν στερείται την ιδιοκτησία του, παρά μόνο για δημόσια ωφέλεια που έχει αποδειχθεί με τον προσήκοντα τρόπο, όταν και όπως ο νόμος ορίζει, και πάντοτε αφού προηγηθεί πλήρης αποζημίωση..., 4. η αποζημίωση ορίζεται από τα αρμόδια δικαστήρια...".
Ως καταβλητέα αποζημίωση για την συντέλεση της απαλλοτριώσεως και την δυνατότητα καταλήψεως νοείται η κατά την ως άνω διάταξη της παρ. 2 "πλήρης", η οποία πρέπει, συνεπώς, να περιλαμβάνει και την αξία των κατά το ^ άρθρο 953 του Α.Κ. συστατικών του ακινήτου, τα οποία συναπαλλοτριώνονται αυτοδικαίως, σύμφωνα με την προεκτεθείσα διάταξη του άρθρου 4 ν. 2882/2001 περί αναγκαστικών απαλλοτριώσεων.
Περαιτέρω, κατά το άρθρο 16 παρ. 1 και 17 παρ. 3 του ίδιου νόμου η προσκόμιση στην δίκη καθορισμού της αποζημιώσεως, πλην άλλων στοιχείων, του κτηματολογικού πίνακα είναι στοιχείο της προδικασίας, άνευ δε αυτού η αίτηση απορρίπτεται ως απαράδεκτη. Η διάταξη του άρθρου 16 παρ. 1 ν. 2882/2001 αναφέρεται στην καθόλου παράλειψη προσκομίσεως κτηματολογικού πίνακα.
Επομένως, αν προσκομίζεται κτηματολογικός πίνακας για το ακίνητο, υπάρχει η αναγκαία προδικασία, έστω και αν στον πίνακα αυτόν δεν περιέχονται συστατικά του απαλλοτριωθέντος ακινήτου. Ως προς τα συστατικά που δεν περιλαμβάνονται στον κτηματολογικό πίνακα το δικαστήριο έχει εξουσία να προσδιορίζει τιμή μονάδας αποζημίωσης, εφόσον υποβληθεί σχετικό αίτημα.
Έχει δε το δικαστήριο την ευχέρεια κατ' άρθρο 20 παρ. 6 και 7 του ίδιου νόμου, είτε να διατάξει την συμπλήρωση του πίνακα είτε να προχωρήσει στον καθορισμό τιμής και για τα παραλειφθέντα συστατικά, βάσει των προσκομιζόμενων ή τασσόμενων και διεξαγόμενων αποδείξεων (λ.χ. πραγματογνωμοσύνης). Στην τελευταία αυτή περίπτωση ο πίνακας θα συμπληρωθεί, αν υπάρχει ανάγκη, εκ των υστέρων, προκειμένου να υπολογισθεί η συνολικώς καταβλητέα, για την συντέλεση της απαλλοτριώσεως, αποζημίωση (Ολ.ΑΠ 5/2002, ΑΠ 1021/2015, ΑΠ 641/2004).
Τέλος, από την διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 9 του Κ.Πολ.Δικ. προκύπτει ότι ως αίτηση που άφησε αδίκαστη το δικαστήριο νοείται αυτή που αποτελεί κεφάλαιο της δίκης. Έτσι ιδρύεται ο από την διάταξη αυτή σχετικός λόγος και όταν το δικαστήριο δεν αποφάνθηκε (στο διατακτικό ή στις αιτιολογίες με προσόντα διατακτικού) επί αιτήματος καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως των επικειμένων ή συστατικών απαλλοτριωθέντος ακινήτου.
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των κατωτέρω σημειουμένων δικογράφων, οι με αύξοντες αριθμούς αναιρετηρίου 15 (Α. θυγ. Γ. Π., συζ. Π. Δ.), 6α, 6β και 6γ (Δ. χα Β. Ψ., Ι. Ψ. του Β., Ε. Ψ. του Β., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του Β. Ψ. του Ι.), με την από 15.11.2009 με αριθμό πράξεως καταθέσεως δικογράφου 125/2009 αίτησή τους, ζήτησαν τον οριστικό προσδιορισμό αποζημιώσεως και για τα συστατικά των απαλλοτριωθεισών με αριθμούς Κ.Π. ...
ιδιοκτησιών ..., αντίστοιχα και συγκεκριμένα για τις επικείμενες καλλιέργειες αραβοσίτου και τριφυλλιού (μυδικής), αντίστοιχα. Οι με αριθμούς ..., γ και δ' (Α. χα Δ. Ν., Α. Ν., Σ. Ν. και Α. Ν. ως κληρονόμοι του αποβιώσαντος στις 16.1.2014 Δ. Ν. του Α.), 35 (Β. συζ. Χ. Α.), ... και β (Δ. Μ. και Β. Μ.) με την από 18.1.2010 με αριθμό πράξεως καταθέσεως δικογράφου 8/2010 αίτησή τους, ζήτησαν, εκτός άλλων, τον οριστικό προσδιορισμό αποζημιώσεως και για τα συστατικά των απαλλοτριωθεισών με αριθμούς Κ.Π. ...
ιδιοκτησιών ..., αντίστοιχα, και συγκεκριμένα για την καλλιέργεια καλαμποκιού. Οι με αριθμούς …(Χ. Ε., 43 (Α. Α.), 56 (Μ. Ν.), 57 (Μ. Ι.), με την από 4.1.2010 με αριθμό πράξεως καταθέσεως δικογράφου 16/2010 αίτησή τους, ζήτησαν, εκτός άλλων, τον οριστικό προσδιορισμό αποζημιώσεως και για τα συστατικά των απαλλοτριωθεισών με αριθμούς Κ.Π. 41 ..., 50, 4, 9, και 12 ..., αντίστοιχα και συγκεκριμένα για την καλλιέργεια τριφυλλιού.
Η με αριθμό ... (Α. Β. χα Δ.), με την από 4.1.2010 με αριθμό πράξεως καταθέσεως δικογράφου 15/2010 αίτηση, ζήτησε, εκτός άλλων, τον οριστικό προσδιορισμό αποζημιώσεως και για τα συστατικά της απαλλοτριωθείσας με αριθμό Κ.Π. 2 ιδιοκτησίας ... και συγκεκριμένα για τις αμυγδαλιές. Από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι το Εφετείο άφησε αδίκαστες τις αιτήσεις αυτές.
Η αναφερόμενη στην προσβαλλομένη απόφαση, τιμή των 25 ευρώ ανά τ.μ., όπως προκύπτει από τις προεκτεθείσες σχετικές παραδοχές της, αφορά στην καλλιέργεια βιολογικού τριφυλλιού και όχι απλού, για το οποίο οι ως άνω αναιρεσείοντες υπέβαλαν το σχετικό αίτημα, το οποίο, κατά τα προεκτεθέντα, παρέμεινε αδίκαστο.
Επομένως, το Εφετείο υπέπεσε στην προβαλλομένη πλημμέλεια από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δικ. και ο συναφής τέταρτος λόγος της αναιρέσεως πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος.
Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει, κατά παραδοχήν των προαναφερθέντων λόγων αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση μόνο ως προς τους αναιρεσείοντες και μόνο ως προς το κεφάλαιό της, που αφορά στον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημιώσεως των απαλλοτριωθέντων ακινήτων των αναιρεσειόντων και των επικειμένων και συστατικών αυτών, όπως τα τελευταία εκτίθενται ειδικότερα ανωτέρω, κατά την διερεύνηση του συναφούς αναιρετικού λόγου, ως και το αρρήκτως μετ' αυτών συνδεόμενο κεφάλαιο περί δικαστικών εξόδων και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους Δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως, προκειμένου να ερευνηθεί εκ νέου (άρθρο 580 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δικ.). Η αναιρεσίβλητη πρέπει να καταδικαστεί στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα των τελευταίων (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ.), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό. Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στους αναιρεσείοντες του καταβληθέντος εκ μέρους τους παραβόλου, ενόψει της νίκης τους (άρθρο 495 παρ. 4 εδ. ε' του Κ.Πολ.Δικ., όπως ίσχυε και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση πριν αντικατασταθεί με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015, που ισχύει, κατ' άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 αυτού, για τα κατατιθέμενα από 1.1.2016, ένδικα μέσα).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την 127/2013 απόφαση του Εφετείου Λαμίας, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό της παρούσας κεφάλαιο.
Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το ως άνω αναιρούμενο μέρος της, προς περαιτέρω εκδίκαση της στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως.
Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων, το ύψος των οποίων καθορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ. Και Διατάσσει την επιστροφή του καταβληθέντος παραβόλου στους καταθέσαντες τούτο.
ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Δεκεμβρίου 2017.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Ιανουαρίου 2018.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ