Supreme Court dismisses appeal against lower court ruling on auction ranking list validity and standing.

Απόφαση 83 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 83/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Ιανουαρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και τον προϊστάμενο της ΔΟΥ Λαγκαδά που εδρεύει στο Λαγκαδά, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Ευθύμιο Τσάκα πληρεξούσιο πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Α. Μ. του Δ., κατοίκου ..., 2. Σ. Π. Μ. του Δ., κατοίκου ... και 3. Ν. Κ. του Χ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αντώνιο Μπιλίση.

Κοινοποιουμένη προς Συμβολαιογράφο Μ. Β. του Γ., που εδρεύει στο ..., η οποία δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-3-2009 ανακοπή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 33031/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 2322/2010 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 2-2-2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος, ανέγνωσε την από 4-1-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου τους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Εισάγεται προς εκδίκαση, αίτηση, για αναίρεση απόφασης δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, η οποία έκρινε επί αναγνωριστικής αγωγής και ανακοπής κατά εκτελέσεως σε σχέση με πίνακα κατάταξης τον οποίο συνέταξε συμβολαιογράφος προς την οποία κοινοποιείται η αίτηση αυτή.

ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 62 ΚΠολΔ, όποιος έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων έχει και την ικανότητα να είναι διάδικος. Ενώσεις προσώπων που επιδιώκουν κάποιο οικονομικό όφελος, χωρίς να είναι σωματεία, καθώς και εταιρίες που δεν έχουν νομική προσωπικότητα μπορεί να είναι διάδικοι.

Άρα, ικανότητα διαδίκου έχουν και τα νομικά πρόσωπα, και το Δημόσιο, όχι όμως και οι υπηρεσίες του Δημοσίου (ΑΠ 1852/2005). Στην υπό κρίση υπόθεση όπως προκύπτει από την επισκόπηση (αρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ) του δικογράφου της ένδικης ανακοπής αυτή στρέφεται κατά "της Δ.Ο.Υ. Λαγκαδά που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Διευθυντή της και τον Υπουργό Οικονομικών ...".

Η προσβαλλόμενη απόφαση, έκρινε συναφώς, τα ακόλουθα: Στην προκειμένη περίπτωση, η ένδικη ανακοπή απευθύνεται κατά της ΔΟΥ Λαγκαδά που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Διευθυντή της και τον Υπουργό Οικονομικών". Αντίγραφο αυτής επιδόθηκε στον Υπουργό Οικονομικών και στον προϊστάμενο της ΔΟΥ Λαγκαδά. Από το όλο περιεχόμενο της ...

δεν απονέμεται σ' αυτή από κάποια διάταξη νόμου ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων ως υπηρεσία ανεξάρτητη από το Ελληνικό Δημόσιο 2) ότι διάδικος στις δικές του ΚΕΔΕ είναι το Δημόσιο που εκπροσωπείται από το διευθυντή του Ταμείου στο οποίο βεβαιώθηκαν οι προς είσπραξη οφειλές προς το Δημόσιο, 3) ότι επί ανακοπών του ΚΕΔΕ τα δικόγραφα αυτών πρέπει να απευθύνονται στο διευθυντή του Ταμείου (ήδη Προϊστάμενο της ΔΟΥ) ως νομίμου εκπροσώπου αυτού (Δημοσίου) και προς τον Υπουργό των Οικονομικών πλην, όμως, η απεύθυνση της ανακοπής κατά του Ελληνικού Δημοσίου μπορεί να συναχθεί και να προκύπτει από το όλο περιεχόμενο του δικογράφου και δεν είναι απαραίτητο να προκύπτει από ρητή σχετική διατύπωση στην αρχή του δικογράφου".

Σύμφωνα με τα παραπάνω, εφ' όσον και από την επισκόπηση του εισαγωγικού δικογράφου της δίκης, σαφώς συνάγεται, πως η ένδικη ανακοπή, στρέφεται, αναμφίβολα, κατά του Ελληνικού Δημοσίου, ουδεμία δε αμφιβολία καταλείπεται περί τούτου. Άρα, ο πρώτος λόγος της αναίρεσης, από το άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ (βλ. και Ολ.ΑΠ 25/2008) που προβάλλει τα αντίθετα είναι αβάσιμος.

ΙΙΙ. Κατά την ουσιαστικού δικαίου, διάταξη του άρθρου 1017 παρ.2 ΚΠολΔ, σε πλειστηριασμό πράγματος κινητού ή ακινήτου, δεν υπάρχει ευθύνη για πραγματικά ελαττώματα. Για τα νομικά ελαττώματα υπάρχει ευθύνη μόνο εκείνου, ο οποίος επισπεύδει τον πλειστηριασμό και μόνο, αν αυτός εγνώριζε, κατά το χρόνο του πλειστηριασμού, την ύπαρξη του νομικού ελαττώματος.

Η ευθύνη από τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού δεν αποκλείεται. Έτσι, ο υπερθεματιστής, εφ' όσον κατέβαλε το εκπλειστηρίασμα, έχει δικαίωμα, αν το πράγμα δεν μπορεί να μεταβιβαστεί σ' αυτόν, ελεύθερο και στην κατάσταση που περιγράφηκε στην έκθεση κατάσχεσης, δικαιούται: α)να στραφεί κατά του επισπεύδοντος με βάση τις διατάξεις των άρθρων 514 έως 516, 382, 297 και 298 ΑΚ και να ζητήσει αποζημίωση για μη εκπλήρωση υπό τον όρο, όμως, πως ο επισπεύδων γνώριζε, κατά το χρόνο του πλειστηριασμού, την ύπαρξη του νομικού ελαττώματος και β)να ασκήσει την αξίωση του αδικαιολογήτου πλουτισμού, εναντίον εκείνου, που παρά τις γενικές διατάξεις, ενέχεται στην απόδοσή του.

Ειδικότερα, κατ' άρθρα 380, 382, παρ.2, 389 παρ.2 ΑΚ, έχει το δικαίωμα να υπαναχωρήσει, με βάση τις διατάξεις των άρθρων 904 επ. ΑΚ. Και, αν μεν έχει καταβάλει το πλειστηρίασμα, να αναζητήσει την επιστροφή του, αν δε δεν το έχει ακόμη καταβάλει, να αρνηθεί την καταβολή του, θεωρώντας πως έχει απαλλαγεί από τη συναφή υποχρέωσή του (ΑΠ 872/1973).

Πριν από τη διανομή του πλειστηριάσματος πλουσιότερος είναι ο επισπεύδων δανειστής και οι δανειστές που αναγγέλθηκαν (βλ. Γεωργιάδη - Σταθόπουλου Ερμηνεία ΑΚ στο άρθρο 904 αρ.129 πρβλ. και ΑΠ 453/2006). Επιπρόσθετα στην παραπάνω περίπτωση ο υπερθεματιστής, αφού πλήρωσε το εκπλειστηρίασμα, μπορεί να ασκήσει ανακοπή του άρθρου 583 επ.

ΚΠολΔ, κατά των πράξεων της εκτέλεσης που τον θίγουν (σχ. ΑΠ 753/2001 βλ. και Μπρίνια: Αναγκ.Εκτ V αρθρ. 1017 παρ.656). Σε περίπτωση, εξ άλλου, ακύρωσης του πλειστηριασμού, οι δανειστές κατέχουν το πλειστηρίασμα χωρίς νόμιμη αιτία (ΑΠ 1306/2006, ΑΠ 453/2006). Η δε σχετική, εν προκειμένω, απαίτηση του υπερθεματιστή και το έννομο συμφέρον του για ανατροπή του πλειστηριασμού είναι προφανές (βλ.

Βαλτούδη: σε ΑΠ.Γεωργιάδη Σύντομη Ερμηνεία ΑΚ στο άρθρο 904 αρ.19 σελ.1788-1789 με παράθεση των θεωρητικών απόψεων και ΑΠ 1306/2006, ΑΠ 453/2006). Στην υπό κρίση περίπτωση, η προσβαλλόμενη απόφαση, δέχτηκε, συναφώς, τα ακόλουθα: "Στην προκείμενη περίπτωση ... η ανακοπή του άρθρου 583 επ. ΚΠολΔ κατά του πίνακα κατάταξης ... είναι νόμιμη.

Τούτο διότι οι ανακόπτοντες υπερθεματιστές προσβάλλουν και ανακόπτουν ως τρίτοι τον ... πίνακα κατάταξης ... για τη διανομή στους δανειστές της καθ' ης η εκτέλεση οφειλέτριας ("ΕΤΕΝΑ ΕΛΛΑΣ ΕΠΕ") του πλειστηριάσματος του ποσού των 300.005 ευρώ, το οποίο αυτοί (υπερθεματιστές) της κατέβαλαν και είναι κατατεθειμένο στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και το οποίο αντιστοιχεί στα εκπλειστηριασθέντα παραρτήματα, επικαλούμενοι, ότι είχαν απαλλαγεί από την υποχρέωση να το καταβάλουν σύμφωνα με το άρθρο 380 ΑΚ και συνεπώς, δικαιούνταν να τους επιστραφεί, αφού δεν ανήκει στην καθ' ης η εκτέλεση και δεν είναι διαθέσιμο στους δανειστές της.

Συνεπώς ... νομιμοποιούνται οι υπερθεματιστές να προσβάλλουν κατά το άρθρο 583 ΚΠολΔ τον πίνακα κατάταξης ως εξώδικη πράξη που τους προκαλεί βλάβη. Παραδεκτά δε αυτοί κατά το άρθρο 218 ΚΠολΔ σωρεύουν στο ίδιο δικόγραφο και αναγνωριστική αγωγή του άρθρου 70 ΚΠολΔ με την οποία ζητούν να αναγνωρισθεί, ότι για τους παραπάνω λόγους, οι εναγόμενοι δεν έχουν δικαίωμα επί του πλειστηριάσματος για το οποίο κατατάχθηκαν και το οποίο ανήκει σ' αυτούς, καθόσον με την κατάταξή τους οι εναγόμενοι αμφισβητούν το δικαίωμα αυτών για επιστροφή του πλειστηριάσματος και η ζητούμενη διάγνωση αποτελεί πρόσφορο μέσο άρσης της αμφισβήτησης και αποτροπής του προκαλουμένου κινδύνου στα συμφέροντά τους, συνιστά δε άλλωστε προδικαστικό ζήτημα της προαναφερόμενης ανακοπής ...". Με τις πιο πάνω παραδοχές του, το Εφετείο ορθά έκρινε πως υφίσταται ενεργητική και παθητική, αντίστοιχα, νομιμοποίηση των διαδίκων μερών στην προκείμενη δίκη, σύμφωνα και με τα νομικά δεδομένα που προαναφέρθηκαν. Άρα, ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης, ο οποίος προβάλλει τα αντίθετα (παράβαση άρθρου 559 αρ.1 ΚΠολΔ), με εσφαλμένη εφαρμογή και ερμηνεία των διατάξεων των άρθρων 1017 παρ.2 ΚΠολΔ και 199, 514, 516 και 520 ΑΚ, λόγω του ότι δεν υπάρχει ευθύνη του επισπεύδοντος δανειστή έναντι των υπερθεματιστών, και μόνος υπόχρεος είναι ο οφειλέτης, εφ' όσον δεν ακυρώθηκε ο πλειστηριασμός, είναι αβάσιμος.

Μετά ταύτα, πρέπει ν' απορριφθεί στο σύνολό της η ένδικη αίτηση, και να επιβληθεί σε βάρος του αναιρεσείοντος η δικαστική δαπάνη των αντιδίκων του (αρθρ.176, 180, 183 αρθρ.22 Ν. 3693/1957).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 2/2/2011 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου προς αναίρεση της 2322/2010 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Επιβάλλει σε βάρος του αναιρεσείοντος τη δικαστική δαπάνη των αναιρεσίβλητων από τριακόσια (300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Μαρτίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 14 Ιανουαρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ