Supreme Court remands appeal for retrial due to unproven standing of the managing agent at the time of hearing.

Απόφαση 839 / 2025 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 839/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σωκράτη Πλαστήρα, Σταύρο Μάλαινο, Αντιγόνη Τζελέπη και Ζωή Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Σεπτεμβρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Α. Λ., για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μ. Σ. του Σ., κατοίκου ..., ως διαχειρίστριας της επί της οδού ..., στην ... ευρισκομένης πολυκατοικίας, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Εμμανουήλ Ρόδιο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Κ. Π. του Κ. και 2) Τ. Δ. του Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Γιαλαμά, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι ανακαλεί την από 19-9-2024 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και παρίσταται.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-4-2014 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 819/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7102/2020 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 13-5-2021 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ζωή Καραχάλιου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 1, 2, 3, 4 παρ. 2, 5 και 13 του ν. 3741/1929 "περί της ιδιοκτησίας κατ' ορόφους", που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 54 του ΕισΝΑΚ, και 1002 Α.Κ. προκύπτει ότι οι συνιδιοκτήτες κοινής οικοδομής που υπάγεται στο καθεστώς του νόμου αυτού μπορούν με συμφωνία τους να ρυθμίσουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, τόσο στα κοινά μέρη που μπορούν να καθορίζουν οι ίδιοι, όσο και στις διηρημένες ιδιοκτησίες τους, κατά παρέκκλιση των διατάξεων του νόμου αυτού που είναι ενδοτικό δίκαιο, καθορίζοντας συνελεύσεις και διορίζοντας διαχειριστή, που θα τους εκπροσωπεί ενώπιον των δικαστηρίων. Διαχειριστής μπορεί με απόφαση της γενικής συνέλευσης των συνιδιοκτητών, να διοριστεί συνιδιοκτήτης ή τρίτος.

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 62 παρ. β' και 64 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι ο κατά το άρθρο 4 παρ. 1 και 2 του πιο πάνω νόμου διορισμένος διαχειριστής (σύμφωνα με τον κανονισμό ή με παμψηφία των συνιδιοκτητών) πολυώροφης οικοδομής, αν δεν ορίζεται διαφορετικά, εκπροσωπεί και ενώπιον των δικαστηρίων, το σύνολο των ιδιοκτητών της, ως ένωση προσώπων, η οποία στερείται νομικής προσωπικότητας, παριστάμενος ως ενάγων και εναγόμενος για τις υποθέσεις που σχετίζονται με τη διαχείριση αυτής, δυνάμενος να εναγάγει συνιδιοκτήτη ή να εναχθεί απ' αυτόν για κάθε διαφορά από τη σχέση της συνιδιοκτησίας.

Διάδικος όμως στο δικαστήριο, δηλαδή υποκείμενο της δικονομικής έννομης σχέσης είναι μόνο η ένωση των συνιδιοκτητών (παρισταμένη στο δικαστήριο με τον διαχειριστή της) και όχι οι κατ' ιδίαν συνιδιοκτήτες, οι οποίοι δεν έχουν την ιδιότητα του διαδίκου, αλλά του τρίτου σε σχέση με την εκκρεμή δίκη, τα ονόματα των οποίων ούτε καν χρειάζεται να αναφέρονται στην αγωγή, αρκεί να γίνεται μνεία της συγκεκριμένης ένωσης των συνιδιοκτητών, κατά τρόπο που να μη δημιουργείται αμφισβήτηση για την ταυτότητα της και να αναφέρεται στην αγωγή ότι εκπροσωπείται νόμιμα (Α.Π. 595/2010).

Αν δε κατά τη διάρκεια της επιδικίας επέλθει μεταβολή στο πρόσωπο του διαχειριστή, τότε την ένωση των ιδιοκτητών εκπροσωπεί ο νέος διαχειριστής, αντίστοιχα δε παύει χωρίς άλλο και η σχετική προς εκπροσώπηση εξουσία του προηγούμενου διαχειριστή, χωρίς να επέρχεται βίαιη διακοπή της δίκης, όπως ισχύει και για νομικά πρόσωπα για την ταυτότητα του νομικού λόγου (Α.Π. 791/2009, Α.Π. 1681/2008).

Εξάλλου, κατά τις διατάξεις του άρθρου 68 Κ.Πολ.Δ., η νομιμοποίηση των διαδίκων αποτελεί διαδικαστική προϋπόθεση της δίκης για την παροχή έννομης προστασίας, ερευνάται δε και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο, σε κάθε στάση της δίκης (άρθρο 73 Κ.Πολ.Δ.). Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 254 παρ. 1 εδ. α' Κ.Πολ.Δ., η οποία, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 573 παρ. 1 ιδίου Κώδικα, εφαρμόζεται και στη διαδικασία της κατ' αναίρεση δίκης, προκύπτει ότι ο Άρειος Πάγος δύναται να διατάξει την επανάληψη της συζήτησης της υπόθεσης, η οποία έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν κατά την μελέτη της υπόθεσης ή τη διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση. Η παρεχόμενη δε από την ανωτέρω διάταξη εξουσία περιλαμβάνει και το δικαίωμα του δικαστηρίου να διατάξει, εκτός άλλων, την επανάληψη, και όταν διαπιστώνει, μετά το πέρας της συζήτησης κατά τη μελέτη της υπόθεσης ή τη διάσκεψη, κενά ή αμφίβολα σημεία, που σχετίζονται με το παραδεκτό της αίτησης αναίρεσης (Α.Π. 282/2024, Α.Π. 323/2023, Α.Π. 1374/2021, Α.Π. 339/2019, Α.Π. 341/2018, Α.Π. 1760/2017).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.) και τα λοιπά στοιχεία της δικογραφίας, προκύπτουν τα εξής: Επί της από 2-4-2014 (αριθμ. έκθ. κατ. 56983/1106/2014) αγωγής (διαφορά από οροφοκτησία), από τους ήδη αναιρεσίβλητους Κ. Π. και Τ. Δ., ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, κατά της Α.

Δ. Μ., υπό την ιδιότητά της ως διαχειρίστριας της κείμενης στην ... (οδός ...) πολυκατοικίας, εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών μεταξύ ιδιοκτητών και διαχειριστών ιδιοκτησίας κατ' ορόφους (άρθρ. 647 επ. Κ.Πολ.Δ.), η υπ' αριθμ. 819/2017 οριστική απόφαση του ως άνω Δικαστηρίου, η οποία απέρριψε την αγωγή.

Κατά της απόφασης αυτής οι αναιρεσίβλητοι άσκησαν την από 15-6-2017 έφεσή τους, επί της οποίας εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 7102/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία δέχθηκε τυπικά και κατ' ουσίαν την έφεση, εξαφάνισε την εκκαλούμενη υπ'αριθμ. 819/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, κράτησε την υπόθεση και δικάζοντας την αγωγή, δέχθηκε εν μέρει αυτήν και υποχρέωσε την εναγόμενη- εφεσίβλητη, υπό την ιδιότητά της ως διαχειρίστριας της προαναφερόμενης πολυκατοικίας να παραδώσει στους ενάγοντες-εκκαλούντες το νέο κλειδί της θύρας εισόδου στον κοινόχρηστο χώρο, κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα στο διατακτικό της.

Κατά της απόφασης αυτής η αναιρεσείουσα Μ. Σ., υπό την ιδιότητα της διαχειρίστριας της ως άνω πολυκατοικίας, εκλεγμένη από την ετήσια συνέλευση των ιδιοκτητών του έτους 2020, έχοντας αναλάβει τα καθήκοντα της διαχειρίστριας από τον Ιανουάριο του 2021, άσκησε την κρινόμενη από 13-5-2021 (αριθμ. έκθ. κατ. 3235/444/14-5-2021) αίτηση αναίρεσης, η οποία συζητήθηκε κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (20-9-2024).

Ωστόσο, δεν αποδεικνύεται ότι κατά το χρόνο συζήτησης η αναιρεσείουσα, η οποία παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Εμμανουήλ Ρόδιου, δυνάμει του υπ' αριθμ. ...-2021 πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Αθηνών Λ. Ν. Ζ.- Π., είχε την ιδιότητα της διαχειρίστριας της εν λόγω πολυκατοικίας, ώστε να προκύπτει, περαιτέρω, για το παραδεκτό της συζήτησης της κρινόμενης αίτησης, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, ότι νομίμως εκπροσωπεί την ένωση των συνιδιοκτητών της πολυκατοικίας και έχει την εξουσία διεξαγωγής της συγκεκριμένης δίκης, ενόψει του ότι οι αναιρεσίβλητοι στις από 25-9-2024 προτάσεις που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, αμφισβητούν την ιδιότητα της αναιρεσείουσας, ως διαχειρίστριας, κατά τη συζήτησης της αίτησης, ισχυριζόμενοι ότι με απόφαση της γενικής συνέλευσης της πολυκατοικίας νέος διαχειριστής έχει εκλεγεί από 1-6-2023 μέχρι και σήμερα ο Α.

Κ. Επομένως, κατά τη μελέτη και διάσκεψη της υπόθεσης παρουσιάσθηκαν τα ως άνω κενά και αμφίβολα σημεία, τα οποία χρειάζονται συμπλήρωση και διευκρίνιση, και πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζήτησης, προκειμένου να προσκομισθούν, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας τα έγγραφα, από τα οποία να προκύπτει ότι κατά το χρόνο συζήτησης της υπόθεσης (20-9-2024) ήταν διαχειρίστρια της παραπάνω πολυκατοικίας, όπως η τελευταία, πριν από τη συζήτηση, απόφαση γενικής συνέλευσης, που εξέλεξε την αναιρεσείουσα ως διαχειρίστρια, καθώς και ενδεχόμενες μεταγενέστερες αυτής αποφάσεις της γενικής συνέλευσης κατόπιν σύγκλησής της (της γ.σ.) από την ίδια ως διαχειρίστρια.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο της από 13-5-2021 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 7102/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, προκειμένου να προσκομισθούν, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, τα αναφερόμενα στο σκεπτικό έγγραφα.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Απριλίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Μαΐου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ