Supreme Court dismisses appeal in traffic accident case, upholding lower court's liability finding despite new expert evidence.

Απόφαση 839 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 839/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ, Αλεξάνδρα Κακκαβά και Ναυσικά Φράγκου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Οκτωβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Γ. Ν. του Κ., κατοίκου ..., ατομικά και για λογαριασμό των ανηλίκων τέκνων του, των οποίων ασκεί την επιμέλεια και έχει τη γονική μέριμνα, Α. Ν. του Γ. και Κ. - Μ. Ν. του Γ., 2) Α. Σ. του Γ., κατοίκου ..., 3) Μ. συζ. Α. Σ., το γένος Ι. Σ., κατοίκου ..., 4) Ν. Σ. του Α., κατοίκου ..., 5) Β. χας Γ. Σ., το γένος Σ. Μ., κατοίκου ..., 6) Κ. Ν. του Μ., κατοίκου ... και 7) Μ. Ν. του Γ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Κοτζαμανίδη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Γ. Λ. του Ι., κατοίκου ..., 2) Ε. Α. του Β., κατοίκου ... και 3) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΕ", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων οι 1ος και 2η εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σοφοκλή Πιλάβιο και η 3η από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Λάζαρο Χατζηθέμελη, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι ανακαλεί την από 19-10-2016 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και παρίσταται.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-10-2012 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Μυτιλήνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 167/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 75/2015 του Μονομελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 20-10-2015 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ναυσικά Φράγκου διάβασε την από 13-10-2016 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου αναιρέσεως, παρελκούσης της ερεύνης των λοιπών λόγων. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 10 του Ν. ΓΠΝ/1911, 297 έως 300 εδ. β', 914 και 932 ΑΚ προκύπτει ότι σε περίπτωση συγκρούσεως μεταξύ δύο ή περισσοτέρων οχημάτων, η ευθύνη προς αποζημίωση προϋποθέτει συμπεριφορά παράνομη και υπαίτια επέλευση της ζημίας και ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς αυτής και της ζημίας.

Μορφή υπαιτιότητας είναι και η αμέλεια, η οποία υπάρχει, όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια, που απαιτείται στις συναλλαγές, δηλαδή αυτή, που, αν είχε καταβληθεί, με μέτρο τη συμπεριφορά του μέσου συνετού και επιμελούς οδηγού αυτοκινήτου, θα καθιστούσε δυνατή την αποτροπή της συγκρούσεως. Αιτιώδης σύνδεσμος υπάρχει, όταν η παράνομη συμπεριφορά του οδηγού ήταν, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, να επιφέρει τη ζημία και την επέφερε στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Η ύπαρξη της υπαιτιότητας δεν αποκλείεται, κατ' αρχήν, από το γεγονός, ότι στο αποτέλεσμα του ατυχήματος συνετέλεσε και συντρέχον πταίσμα του ζημιωθέντος, εφόσον δεν διακόπτεται ο αιτιώδης σύνδεσμος, αλλά η ύπαρξη αυτού, προβαλλόμενη από τον υπαίτιο κατ' ένσταση, συνεπάγεται τη μη επιδίκαση από το δικαστήριο αποζημιώσεως ή μείωση του ποσού της (άρθρο 300 ΑΚ).

Έτσι, επί ευθύνης προς αποζημίωση από αυτοκινητικό ατύχημα, ελέγχεται η αξιολογική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για τη συνδρομή ή μη υπαιτιότητας και αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ αυτής και του ζημιογόνου αποτελέσματος. Και τούτο διότι πρόκειται για αόριστες νομικές έννοιες, που συνιστούν προϋποθέσεις γενέσεως της εν λόγω ευθύνης, δηλαδή στοιχεία του πραγματικού των εφαρμοζομένων στην περίπτωση αυτή κανόνων δικαίου.

Εξάλλου, η παράβαση των διατάξεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί όμως στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης παραβάσεως και του επελθόντος αποτελέσματος.

Εξάλλου, ο από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της απόφασης δεν προκύπτουν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις εκείνα τα περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ο οποίος εφαρμόστηκε (υπαγωγικός συλλογισμός), ώστε να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγομένου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Στην κρινόμενη υπόθεση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε, ως προς την υπαιτιότητα των οδηγών των συγκρουσθέντων αυτοκινήτων και τις συνθήκες υπό τις οποίες επήλθε το ένδικο ατύχημα, τα εξής πραγματικά περιστατικά: "Την 7-12-2011, ημέρα Τετάρτη και περί ώρα 8.00, η Β. Σ. οδηγούσε το με αρ.

κυκλοφορίας ... Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητο ιδιοκτησίας του πρώτου ενάγοντος, συζύγου της και στο οποίο επέβαινε στο πίσω κάθισμα αριστερά, η θυγατέρα της Α. Ν., ηλικίας 6,5 ετών, επί της Εθνικής οδού Μυτιλήνης - Θερμής, με κατεύθυνση από Θερμή προς Μυτιλήνη. Τον ίδιο χρόνο ο πρώτος εναγόμενος οδηγώντας το με το αρ. κυκλοφορίας ...

Φ.Ι.Χ. αυτοκίνητο ιδιοκτησίας της δεύτερης των εναγομένων, ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική του ευθύνη στην τρίτη εναγομένη ασφαλιστική εταιρία, εκινείτο επί της αυτής ως άνω οδού, αλλά με αντίθετη κατεύθυνση ήτοι από Μυτιλήνη προς Θερμή. Η άνω οδός είναι διπλής κατεύθυνσης, έχει συνολικό πλάτος οδοστρώματος 10,25 μέτρα και επικάλυψη ασφάλτου, με μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, με ενδιάμεση οριζόντια διπλή συνεχόμενη διαχωριστική γραμμή, το όριο ταχύτητας είναι 90 χιλ/ώρα και για τις δύο κατευθύνσεις, στη χ/θ … δε αυτής, το ρεύμα πορείας προς Θερμή και σε μήκος 130 μέτρων περίπου, διαπλατύνεται κατά 1,50 μέτρο, με συνέπεια να σχηματίζεται ένας επιπλέον ασφαλτοστρωμένος χώρος, με ενδιάμεση οριζόντια διακεκομμένη μονή διαγράμμιση, που επεκτείνεται σε τσιμεντένιο ρείθρο απορροής ομβρίων υδάτων και καταλήγει είτε σε συρμάτινη περίφραξη είτε σε κάποια σημεία του σε τοιχίο που φέρει στο πάνω μέρος του συρμάτινη περίφραξη.

Κατά τον κρίσιμο χρόνο επικρατούσαν συνθήκες φωτισμού ημέρας, η κατάσταση της οδού ήταν υγρή λόγω προηγηθείσας ψιλής βροχόπτωσης και η κυκλοφορία των οχημάτων αυξημένη. Όταν η Β. Σ. έφθασε στο ως άνω σημείο της οδού (χ/θ …) όπου εμφανίζει δεξιόστροφη καμπύλη με μικρή ανωφέρεια, επιχειρώντας δεξιά στροφή σε σχέση με την πορεία της, απώλεσε τον έλεγχο του οχήματος που οδηγούσε, εξετράπη της πορείας της προς τα αριστερά και ολισθαίνοντας εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας όπου, αφού διέγραψε διαγώνια πορεία κατέλαβε κάθετα το οδόστρωμα που προορίζεται για την κίνηση των οχημάτων με αντίθετη κατεύθυνση, από Μυτιλήνη προς Θερμή, εντός του οποίου συγκρούσθηκε με το πλάγιο δεξιό του τμήμα, με το εμπρόσθιο και προς τα αριστερά τμήμα του κινούμενου κανονικά στο αντίθετο ρεύμα πορείας και εντός αυτού, αυτοκινήτου που οδηγούσε ο πρώτος εναγόμενος.

Στην συνέχεια, λόγω της σφοδρότητας της σύγκρουσης, το πρώτο όχημα (...), αφού στράφηκε με την πρόσοψη προς Μυτιλήνη, σύρθηκε με το οπίσθιο μέρος του και προσέκρουσε με το αριστερό τμήμα του επί παρακειμένου τοιχίου, το οποίο βρίσκεται δεξιά σε σχέση με την πορεία του εναγομένου, όπου και ακινητοποιήθηκε εντέλει με πρόσωπο προς Μυτιλήνη.

Από την σφοδρότατη αυτή σύγκρουση τραυματίσθηκε θανάσιμα η Β. Σ. η οποία υπέστη βαριά εγκεφαλική κάκωση συνεπεία της οποίας ως μόνης ενεργού αιτίας επήλθε ο θάνατος αυτής, τραυματίσθηκε δε και η συνεπιβαίνουσα στο όχημα ανήλικη θυγατέρα της, Α.. Από τα ανωτέρω αποδεικτικά μέσα συνάγεται ότι η ως άνω σύγκρουση των προαναφερομένων οχημάτων που είχε τα αποτελέσματα αυτά οφείλεται στην αποκλειστική υπαιτιότητα (αμέλεια) της θανατωθείσας οδηγού του ...

αυτοκινήτου, η οποία κατά την οδήγηση αυτού δεν κατέβαλε την επιμέλεια και την προσοχή που κάθε μέσος συνετός οδηγός θα κατέβαλε υπό ανάλογες περιστάσεις. Ειδικότερα, δεν ασκούσε τον αναγκαίο έλεγχο και την εποπτεία στο αυτοκίνητο που οδηγούσε ώστε να μπορεί σε κάθε στιγμή να εκτελεί τους απαιτούμενους, χειρισμούς, δεν ελάττωσε δε την ταχύτητα με την οποία έβαινε (60 χιλ/ώρα) ενόψει των συνθηκών που επικρατούσαν, ήτοι του ολισθηρού οδοστρώματος και της δεξιάς στροφής ως προς την πορεία της, με αποτέλεσμα να χάσει τον έλεγχο του αυτοκινήτου που οδηγούσε, να εκτραπεί αυτό από την πορεία του και να εισέλθει στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας σε απόσταση δύο μέτρων περίπου από το επερχόμενο όχημα του εναγομένου, που έβαινε κανονικά, στο οποίο και επέπεσε με τις πιο πάνω συνέπειες.

Για το ατύχημα αυτό καμία υπαιτιότητα δεν βαρύνει τον πρώτο εναγόμενο διότι αυτός έβαινε κανονικά στο ρεύμα πορείας του, όπως δε εξελίχθηκαν τα γεγονότα, δεν ήταν δυνατόν να πραγματοποιήσει οποιονδήποτε ελιγμό προς αποφυγή της σύγκρουσης διότι η κίνηση του ζημιογόνου επιβατικού αυτοκινήτου που εκδηλώθηκε σε πολύ μικρή απόσταση από αυτόν ήταν αιφνίδια και απρόβλεπτη και δεν άφηνε περιθώρια αντίδρασης.

Τα ισχυριζόμενα από τους ενάγοντες σχετικά με τις συνθήκες του ατυχήματος ότι δηλαδή το όχημα που οδηγούσε η οικεία τους Β. Σ., κατόπιν της εισόδου του στο αντίθετο ρεύμα ακινητοποιήθηκε εντός αυτού για χρονικό διάστημα 20" κατά το οποίο μάλιστα πλησίασε λευκό φορτηγό αγνώστων σε αυτούς στοιχείων το οποίο προσπέρασε με ασφάλεια τούτο (ακινητοποιημένο όχημα) ενώ στη συνέχεια πλησίασε ο εναγόμενος με ταχύτητα περί τα 83 χιλ/ώρα και επέπεσε επ' αυτού ενώ είχε ορατότητα σε απόσταση 150 μέτρων, από κανένα στοιχείο δεν αποδείχθηκε.

Η ύπαρξη του χρονικού περιθωρίου αντίδρασης των 20 δευτερολέπτων είναι συμπέρασμα του Γ. Τ., μηχανολόγου μηχανικού, ο οποίος έλαβε εντολή από τον πρώτο των εναγόντων περί διερεύνησης των συνθηκών του ατυχήματος και ο οποίος στην από 10-2-2012 με αρ. …/10-3-2012 τεχνική έκθεσή του, η οποία λαμβάνεται υπ' όψιν στα πλαίσια του άρθρ. 390 ΚΠολΔ και εκτιμάται ελεύθερα από το Δικαστήριο, αναφέρει στις σελίδες 24 και 25 αυτής ότι "Σύμφωνα με μαρτυρίες την ίδια ώρα από την αντίθετη κατεύθυνση πλησίασε ένα όχημα το οποίο προσπέρασε ασφαλώς το ως άνω επιβατικό όχημα.

Μετά πάροδο χρόνου τουλάχιστον 20 δευτερολέπτων πλησίασε στον τόπο του ατυχήματος το υπ' αρ. ... ΙΧΦ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΟΧΗΜΑ ( Λ.) με ταχύτητα 82,88 + 3 χ/ω με την οποία επέπεσε μετωπικά στο ακινητοποιηθέν επιβατικό όχημα με αποτέλεσμα να μετακινήσει αυτό σε απόσταση 31,4 μέτρων ενώ το ίδιο κινήθηκε για 17 μέτρα...". Κατ' αρχήν να σημειωθεί ότι η ανωτέρω έκθεση, η οποία συντάχθηκε 2 μήνες περίπου μετά το ατύχημα, αναφέρει ίχνη πλαγιολίσθησης 17 μέτρων του οχήματος του εναγομένου ενώ η από 7-12-2011 έκθεση αυτοψίας που συνέταξε ο Αστυφύλακας Π.

Σ. αμέσως μετά το ατύχημα αναφέρει πως "ίχνη τροχοπεδήσεως και πλάγιας ολίσθησης δεν ανευρέθησαν". Ο ανωτέρω μηχανικός αναφέρει ως πηγή αορίστως "μαρτυρίες" ενώ από πουθενά δεν προέκυψαν τα όσα προαναφέρει στην τεχνική του έκθεση. Είναι προφανές ότι στηρίζεται στην από 18-1-2012 προανακριτική κατάθεση του Π.

Κ. ο οποίος κατέθεσε ότι "...ξαφνικά άκουσα ένα διπλό θόρυβο από αυτοκίνητα (σύγκρουση αυτών) και βλέπω μπροστά μου το πράσινο αυτοκίνητο που προπορευόταν (από τον ίδιο) είχε μπει στο ρεύμα κυκλοφορίας και ένα άλλο αγροτικό που ερχόταν από Μυτιλήνη προς Παναγιούδα το χτύπησε, το παρέσυρε και το πέταξε στο τοιχίο περίφραξης του στρατοπέδου που υπάρχει στο σημείο.

Συγχρόνως είδα ένα άσπρο φορτηγό που είχε περάσει χωρίς να χτυπήσει το πράσινο αυτοκίνητο με αρ. κυκλοφορίας ... από το πίσω μέρος του να συνεχίζει την πορεία του προς Παναγιούδα". Το ανωτέρω όχημα (λευκό φορτηγό) είναι αγνώστων λοιπών στοιχείων και η ύπαρξη αυτού αμφισβητείται. Ακόμη όμως αν ήθελε θεωρηθεί υπαρκτό και ότι πράγματι έκανε αποφευκτικό ελιγμό, εξακολουθεί να είναι αυθαίρετο το συμπέρασμα της ως άνω τεχνικής έκθεσης, εφόσον ο ως άνω μάρτυρας σε κανένα σημείο δεν αναφέρει για χρονικό διάστημα 20 δευτερολέπτων ούτε για ακινητοποίηση του οχήματος της θανούσας.

Εξάλλου τα ανωτέρω δεν είναι λογικό να συνέβησαν, διότι αφενός ο οδηγός του λευκού φορτηγού σε περίπτωση που είχε αντιληφθεί να συμβαίνει το ατύχημα αυτό θα σταματούσε για να δει τι έχει συμβεί, αφετέρου δε, εάν εκινείτο ο εναγόμενος, με ταχύτητα 83 χιλ/ώρα σε 20 δευτερόλεπτα θα είχε διανύσει μία απόσταση τουλάχιστον 460 μέτρων (83.000 x 20''/3600), η οποία είναι ικανή απόσταση διενέργειας αποφευκτικού ελιγμού, αλλά παρόλα αυτά επέπεσε επί του ακινητοποιηθέντος οχήματος.

Ο ως άνω μάρτυρας κατέθεσε προανακριτικά ότι ήταν αυτόπτης μάρτυρας του ατυχήματος παρόλο που στην προαναφερόμενη έκθεση αυτοψίας αναφέρεται ότι ουδείς μάρτυρας ανευρέθη, ο δε εναγόμενος υπέβαλε εναντίον του ενώπιον του Εισαγγελέως Πλημ/κών Μυτιλήνης την από 8-2-2012 μήνυση - έγκληση για το αδίκημα της ψευδορκίας.

Εντύπωση πάντως προκαλεί ότι ο ως άνω μάρτυρας δεν προσήλθε να καταθέσει ενώπιον του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου κατά τη δικάσιμο της 14-3-2014, αλλά προτίμησε μία ημέρα πριν να καταθέσει ενόρκως ενώπιον της συμ/φου Μυτιλήνης Π. Α. (βλ. την .../13-3-2014 ένορκη εξέταση). Τέλος από κανένα στοιχείο δεν αποδείχθηκε ότι ο πρώτος εναγόμενος υπερέβη του επιτρεπομένου ορίου ταχύτητας στην περιοχή ώστε να επιμεριστεί ανάλογο ποσοστό ευθύνης, σε κάθε δε περίπτωση δεν αποδείχτηκε η ακριβής ταχύτητα του οχήματός του από την ύπαρξη χαραγών ή ίχνη τροχοπέδησης επί του οδοστρώματος.

Η έλλειψη υπαιτιότητας του εναγομένου στην πρόσκληση της σύγκρουσης έγινε δεκτή και με την υπ' αρ. …/14-6-2013 Διάταξη της Εισαγγελέως Πρωτοδικιών Μυτιλήνης, με την οποία απορρίφθηκε η με αρ. πρωτ. .../2012 αναφορά του Τμήματος Τροχαίας. Μυτιλήνης βάσει της οποίας σχηματίσθηκε η με αρ. ΒΜ … ποινική δικογραφία καθώς δεν προέκυψε, σύμφωνα με όλο το αποδεικτικό υλικό και τις μαρτυρικές καταθέσεις που της τέθηκαν υπόψιν, υπαιτιότητα ή αμέλεια του εγκαλούμενου οδηγού (εναγομένου) και δεν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις για την κίνηση της ποινικής δίωξης σε βάρος του Γ.

Λ. για πρόσκληση θανατηφόρας σωματικής βλάβης από αμέλεια, εφόσον προέκυψε από την προκαταρκτική εξέταση που διενήργησε το Τμήμα Τροχαίας Μυτιλήνης ότι αποκλειστικώς υπαίτια του ατυχήματος ήταν η θανατωθείσα Β. Σ.. Κατά της ως άνω διάταξης ο πρώτος των εναγόντων άσκησε την υπ. αρ. …/12-9-2013 προσφυγή επί της οποίας εκδόθηκε εν τέλει η με αρ.

…/17-9-2013 Διάταξη του Εισαγγελέως Εφετών Βορείου Αιγαίου η οποία αφού την έκανε δεκτή τυπικά και ουσιαστικά, την εξαφάνισε και διέταξε την άσκηση ποινικής δίωξης σε βάρος του εναγομένου για τις αξιόποινες πράξεις της ανθρωποκτονίας από αμέλεια και της σωματικής βλάβης από αμέλεια. Με την ένδικη έφεση οι εκκαλούντες ισχυρίζονται για πρώτη φορά, σε σχέση με τις συνθήκες του ατυχήματος, ότι το όχημα που οδηγούσε η οικεία τους, μετά την ακινητοποίησή του εγκάρσια, δηλαδή υπό γωνία 75 μοιρών περίπου ως προς τον άξονα της οδού με την δεξιά του πλευρά στραμμένη προς την κατεύθυνση εκείνη από την οποία ερχόταν τα αντιρρόπως με αυτό, βαίνοντα οχήματα, κατελάμβανε με το μήκος του εν μέρει κατά 2 τουλάχιστον μέτρα την ασφάλτινη διαπλάτυνση του προς Θερμή ρεύματος πορείας και εν μέρει κατά 1 - 1,50 μέτρα περίπου το συνολικού πλάτους 4,50 μέτρων πλάτος του οδοστρώματος του αντίθετου γι' αυτό (προς Θερμή) ρεύματος πορείας, ο δε εναγόμενος εκινείτο παρανόμως ιππαστί μεταξύ του οδοστρώματος του ρεύματος πορείας του και της πέραν αυτού υφιστάμενης διαπλατύνσεως την οποία κατελάμβανε με το πλάτος του οχήματός του τουλάχιστον κατά ένα μέτρο, εάν εκινείτο δε αυτός κανονικά εντός του ρεύματος πορείας του, θα μπορούσε να ενεργήσει ασφαλή αποφευκτικό ελιγμό προς τα αριστερά εφόσον υπήρχε διαθέσιμο οδόστρωμα στο ρεύμα πορείας του 3 μέτρων τουλάχιστον (4,50 - 1,50).

Η επιχειρούμενη αυτή διόρθωση ως προς τα πραγματικά περιστατικά του ενδίκου ατυχήματος είναι απαράδεκτη, δεκτού γενομένου και του σχετικού ισχυρισμού των δύο πρώτων εφεσιβλήτων, κατά τις σχετικές διατάξεις των άρθρων 224, 526 και 527 παρ. 1 του ΚΠολΔ, αφού επικαλούνται νέα περιστατικά με εντελώς αντίθετο περιεχόμενο από εκείνα που είχαν εκθέσει στην αγωγή, μεταβάλλοντας έτσι την ιστορική βάση της αγωγής (ΑΠ 749/1992 ΕΕΝ 1993 σ. 560 Εφ.Αθ. 4110/1984 Νοβ 82.1226).

Σε κάθε περίπτωση ακόμη και εάν ήθελε κριθεί ότι ο εναγόμενος εκινείτο εξ ολοκλήρου ή κατά ένα τμήμα εντός της βοηθητικής αυτής λωρίδας η οποία αποτελεί τμήμα της ΕΟ Μυτιλήνης - Θερμής και προορίζεται για την διευκόλυνση των προς Θερμή κινουμένων οχημάτων ώστε αυτά να κινούνται εντός αυτής πριν εισέλθουν και αφού εξέλθουν από το στρατόπεδο της Ε.Υ.Π.

και να μη εισέρχονται και εξέρχονται απότομα από το κύριο ρεύμα κυκλοφορίας προς Θερμή, εκινείτο σύννομα καθόσον είναι χώρος απόλυτα προορισμένος για την κίνηση οχημάτων που κινούνται προς Θερμή, λόγω δε της αιφνίδιας και απρόβλεπτης κίνησης του ... οχήματος, ως ανωτέρω αναλύθηκε, δεν θα μπορούσε να ενεργήσει οποιονδήποτε αποφευκτικό ελιγμό.

Αποδείχθηκε όμως ότι ο πρώτος εναγόμενος, όπως προαναφέρθηκε, εκινείτο κανονικά μέσα στο κύριο ρεύμα κυκλοφορίας του κατά την στιγμή της σύγκρουσης. Τα δε ανωτέρω τα οποία αναφέρονται και στην προσκομισθείσα ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου συμπληρωματική από 20-6-2014 τεχνική έκθεση …/2012 του ιδίου ως άνω συντάξαντος αυτήν, Γ.

Τ., έρχονται σε αντίφαση με όσα ο ίδιος κατέθεσε ως μάρτυρας ενώπιον του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου ότι "ο οδηγός του φορτηγού κινείτο στην λωρίδα του μέσα στο ρεύμα πορείας του στην κυρία λωρίδα του" και παρακάτω "από την βοηθητική λωρίδα στο δικό του ρεύμα πορείας θα μπορούσε να διέλθει, ήταν ελεύθερο τμήμα...".

Εξάλλου, πρέπει να σημειωθεί ότι στην …/2012 ως άνω έκθεση πραγματογνωμοσύνης, αναφέρεται σχετικά με την κατάσταση των ελαστικών του οχήματος που οδηγούσε η οικεία των εναγόντων, ότι ήτο κατασκευής 22ης εβδομάδας 2005, είναι εμφανής δε και διά γυμνού οφθαλμού η φθορά αυτών στην σχετική φωτογραφία στην σελίδα 16 της έκθεσης, στοιχείο το οποίο, σε συνδυασμό και των όσων προαναφέρθηκαν σχετικά με τις συνθήκες του ατυχήματος (ολισθηρό οδόστρωμα, ταχύτητα, στροφή) κατά την κρίση του παρόντος Δικαστηρίου, συνέβαλε ουσιωδώς στην πρόκληση του ατυχήματος και την εκτροπή του αυτοκινήτου της θανούσας".

Υπό τα άνω δεδομένα η απόφαση περιέχει πλήρεις, σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς τις συνθήκες του ατυχήματος και την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ των αποδειχθέντων πραγματικών περιστατικών και του επελθόντος αποτελέσματος. Οι επικαλούμενες ελλείψεις όπως, η μη αναφορά α) του μέρους του ρεύματος πορείας του που έβαινε το ΙΧΦ, β) του ακριβούς σημείου συγκρούσεως εντός του ρεύματος πορείας του ΙΧΦ προς Θερμή, γ) της μετά την σύγκρουση πορείας και των τελικών θέσεων των δύο αυτοκινήτων και δ) της ακριβούς ταχύτητας του ΙΧΦ αυτοκινήτου, δεν επιδρούν στον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ της συμπεριφοράς των εμπλακέντων οδηγών και του επελθόντος αποτελέσματος, με την απόδοση πλήρους υπαιτιότητας στην οδηγό του ΙΧΕ αυτοκινήτου, δεδομένου ότι το ατύχημα συνέβη όταν η τελευταία φθάνοντας στο σημείο όπου η οδός εμφανίζει δεξιόστροφη καμπύλη με μικρή ανωφέρεια, επιχειρώντας δεξιά στροφή σε σχέση με την πορεία της, εξετράπη της πορείας της προς τα αριστερά και ολισθαίνοντας εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, όπου αφού διέγραψε διαγώνια πορεία κατέλαβε κάθετα το οδόστρωμα που προορίζεται για τα οχήματα με αντίθετη κατεύθυνση, εντός του οποίου συγκρούστηκε με το ΙΧΦ αυτοκίνητο που οδηγούσε ο πρώτος αναιρεσίβλητος και ο οποίος έβαινε κανονικά και δεν ήταν δυνατόν να πραγματοποιήσει οποιονδήποτε αποφευκτικό ελιγμό, διότι η κίνηση του ΙΧΕ αυτοκινήτου εκδηλώθηκε σε πολύ μικρή απόσταση από αυτόν και δεν άφηνε περιθώρια αντιδράσεως, και δεν εμποδίζουν (οι ελλείψεις αυτές) τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής εφαρμογής των άνω κανόνων δικαίου, όπως αβάσιμα επικαλούνται οι αναιρεσείοντες με τον σχετικό εκ του αρ. 19 άρθρ. 559 ΚΠολΔ λόγο αναιρέσεως.

Συνεπώς ο εκ του αριθμού 19 άρθρ. 559 ΚΠολΔ πρώτος λόγος αναιρέσεως με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 14 του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, η ακυρότητα πρέπει να έχει λάβει χώρα ενώπιον του δικάσαντος δικαστηρίου και να χαρακτηρίζεται ως δικονομική. Περαιτέρω για το ορισμένο του λόγου, με τον οποίο προσβάλλεται απόφαση, επειδή έκρινε ότι η αναφορά στις προτάσεις περιστατικών που δεν περιέχονται στο δικόγραφο της αγωγής συνιστά ανεπίτρεπτη μεταβολή της ιστορικής βάσεως της αγωγής, πρέπει να περιλαμβάνεται στο αναιρετήριο τόσο το περιεχόμενο της αγωγής, όσο και των προτάσεων κατά το μέρος που παρουσιάζει την απόκλιση.

Στην προκειμένη περίπτωση με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια της παραβιάσεως της διατάξεως του άρθρου 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ, κατά την οποία το Εφετείο "απέρριψε ως δικονομικά απαράδεκτη την προβολή εκ μέρους των αναιρεσειόντων με την έφεσή τους και τις επ' αυτής προτάσεις τους διευκρινιστικών περιστατικών που, έστω και αν δεν συμπίπτουν πλήρως με τα εκτιθέμενα στους αγωγικούς ισχυρισμούς τους, προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία και συγκεκριμενοποιούν την αμέλεια του οδηγού του ΙΧΦ αυτοκινήτου" με την αιτιολογία, ότι πρόκειται για "διόρθωση ως προς τα πραγματικά περιστατικά του ενδίκου ατυχήματος" και συνιστά μεταβολή της ιστορικής βάσεως της αγωγής τους.

Όμως δεν περιλαμβάνεται στο αναιρετήριο τόσο το περιεχόμενο της αγωγής, όσο και της εφέσεως και των επ' αυτής προτάσεων κατά το μέρος που παρουσιάζεται η απόκλιση, στοιχεία, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα αναγκαία για το ορισμένο του λόγου αυτού, η έλλειψη των οποίων τον καθιστά απορριπτέο ως απαράδεκτο λόγω αοριστίας.

Κατά συνέπεια ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως πρέπει ν' απορριφθεί ως απαράδεκτος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου α) 559 αριθ. 11γ του ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπ' όψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν και β) 559 αριθ. 12 του ΚπολΔ: Αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων.

Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείοντες με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως προβάλλουν την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπ' όψη ως πλήρη απόδειξη την ομολογία του πρώτου αναιρεσιβλήτου, οδηγού του ΙΧΦ αυτοκινήτου, στην οποία προέβη με τις ενώπιον του δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου προτάσεις του και η οποία περιέχει πραγματικά περιστατικά επιζήμια γι' αυτόν και αφορά στο ουσιώδες ζήτημα της υπαιτιότητας εκάστου οδηγού των συγκρουσθέντων αυτοκινήτων για την επέλευση του ατυχήματος.

Ότι πλέον συγκεκριμένα, ο πρώτος των αναιρεσιβλήτων ανέφερε, κατά πιστή μεταφορά από τις προτάσεις του, τα εξής: "Καθώς βρισκόμουν κανονικά στην πορεία μου στο ύψος της … χ/θ... βλέπω το υπ' αριθμ. κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκίνητο... να βγαίνει με μεγάλη ταχύτητα από την δεξιά ως προς την δική του πορεία στροφή, εκ της οποίας απείχα περίπου 25 μέτρα να πραγματοποιεί εντελώς απότομα κίνηση προς τα αριστερά ως προς την δική της πορεία, με αποτέλεσμα να παραβιάσει την διπλή διαχωριστική γραμμή και να εισέλθει με ταχύτητα σχεδόν κάθετα στο δικό μου ρεύμα κυκλοφορίας" και ότι τα ίδια ακριβώς ισχυρίσθηκε και με τις προτάσεις του ενώπιον του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου.

Η κατά ως άνω αναφορά του πρώτου αναιρεσιβλήτου στις προτάσεις, όπως εμφαίνεται αυτή από την επισκόπησή τους, αποτελεί αποσπασματική περιγραφή εκ μέρους του, της εξελίξεως του τροχαίου ατυχήματος όσον αφορά ειδικότερα την πορεία του ΙΧΕ αυτοκινήτου από το σημείο της στροφής έως τη σύγκρουση των αυτοκινήτων και όχι από το σημείο εκτροπής του και δεν αποτελεί ομολογία ως προς την υπαιτιότητά του στην επέλευση του ατυχήματος, διότι ο ίδιος στη συνέχεια ισχυρίζεται περιγράφοντας τη συμπεριφορά του ΙΧΕ αυτοκινήτου ότι δεν είχε ουδεμία δυνατότητα διενέργειας οιουδήποτε αποφευκτικού ελιγμού ή ακινητοποιήσεως του οχήματός του.

Επομένως ο ανωτέρω λόγος είναι αβάσιμος και απορριπτέος ως στηριζόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση. Ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αρ. 11 περίπτωση γ' ΚΠολΔ ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για την συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων.

Εξάλλου, κατά την έννοια του πιο πάνω εδαφίου για την ίδρυση του λόγου αυτού αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προσκομισθέντων με επίκληση αποδεικτικών μέσων, τα οποία το δικαστήριο έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 341 και 346 ΚΠολΔ (Ολ.ΑΠ 2/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση με τον τέταρτο λόγο του αναιρετηρίου προβάλλεται ότι το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφαση υπέπεσε στην ανωτέρω από τον αριθμό 11 περίπτωση γ' του άρθρ. 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, όσον αφορά τις παραδοχές της, ότι αποκλειστικά υπαίτια του ατυχήματος τυγχάνει η οδηγός του ΙΧΕ αυτοκινήτου, διότι δεν έλαβε υπόψη τα παρακάτω έγγραφα, τα οποία οι αναιρεσείοντες επικαλέστηκαν και προσκόμισαν με τις προτάσεις τους:

α) Την από 14-12-2011, έκθεση πραγματογνωμοσύνης των διορισθέντων από την Τροχαία Πραγματογνωμόνων, Ι. Κ. και Σ. Φ., β) Την υπ' αριθμ. πρωτ. .../23-4-2015, βεβαίωση της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας Λέσβου (Π.Ε.Λ.), γ) Την από 24-4-2015, Τεχνική Έκθεση της Πολιτικού Μηχανικού Ε. Α., και τις συνημμένες σ' αυτήν φωτογραφίες, καθώς και την ενώπιον του Ειρηνοδίκη Μυτιλήνης, από 9-6-2015, Ένορκη Βεβαίωση του Πολιτικού Μηχανικού Σ.

Α., δ) Την υπ' αριθμ. …/2012 "Τεχνική Έκθεση Θανατηφόρου Οδικού Τροχαίου Ατυχήματος" του Ειδικού Δικαστικού Πραγματογνώμονα - Μηχανολόγου Μηχανικού, Γ. Τ. και τις ενσωματωμένες σ' αυτή φωτογραφίες και ε) Την από 20-6-2014 "Συμπληρωματική Τεχνική Έκθεση Θανατηφόρου Οδικού Τροχαίου Ατυχήματος" του Ειδικού Δικαστικού Πραγματογνώμονα - Μηχανολόγου Μηχανικού, Γ.

Τ.. Από τη βεβαίωση όμως που περιέχεται στην προσβαλλομένη απόφαση, ότι ελήφθησαν υπόψη όλα τα έγγραφα που προσκόμισαν με επίκληση οι διάδικοι, από τη ρητή αναφορά και λεπτομερέστατη αξιολόγηση της πλειονότητας εκ των αμέσως παραπάνω αναφερθέντων εγγράφων και δη της από 14-12-2011, εκθέσεως πραγματογνωμοσύνης, της ενόρκου βεβαιώσεως του Σ.

Α., της τεχνικής εκθέσεως (κυρίας και συμπληρωματικής) του Γ. Τ., και των φωτογραφιών σε συνδυασμό με όλο το περιεχόμενό της, δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και τα παραπάνω έγγραφα. Επομένως ο πιο πάνω λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων από τους οποίους ο πρώτος και η δεύτερη παραστάθηκαν δια του αυτού, πληρεξουσίου δικηγόρου και κατέθεσαν και προτάσεις και η τρίτη δι' ετέρου πληρεξουσίου δικηγόρου και κατέθεσε και προτάσεις (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ). Τέλος πρέπει να διαταχθεί να εισαχθεί το παράβολο στο δημόσιο ταμείο (άρθρ. 495 παρ. 4 εδ. ε ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-10-2015 αίτηση για αναίρεση της 75/2015 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων την οποία ορίζει: 1) για τους πρώτο και δεύτερη σε χίλια επτακόσια (1.700) ευρώ και 2) για την τρίτη σε χίλια επτακόσια (1.700) ευρώ. Και

Διατάζει να εισαχθεί στο δημόσιο ταμείο το παράβολο με αριθμούς ... σειρά … (Δημοσίου) και ... (ΤΑΧΔΙΚ).

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Μαΐου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Μαΐου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ