Supreme Court quashes lower court decision for erroneous application of prosecution statute due to unclear knowledge date.

Απόφαση 835 / 2016 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 835/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δήμητρα Μπουρνάκα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Καπελούζο - Εισηγητή, Δημήτριο Γεώργα, Δημήτριο Τζιούβα, και Νικόλαο Τσάκο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 9 Μαρτίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Παναγιώτη Καραγιάννη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και τoυ Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου περί αναιρέσεως της 683/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ηλείας. Με κατηγορούμενους τους: 1) Ν. Τ. του Π., κατοίκου ..., 2) Π. Τ. του Σ., κατοίκου ... που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Λαμπρόπουλο, 3) Κ. Ζ. του Ι., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Φωτεινή Ντούρα και 4) Σ. Τ. του Π., κατοίκου ... που δεν παρέστη. Με πολιτικώς ενάγοντες τους: 1) Π. Α. του Ν., 2) Ν. Α. του Π. και 3) Θ. Α. του Π., κάτοικοι ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Χειρδάρη.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ηλείας, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ζητά τώρα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην με αριθμό και ημερομηνία 8 Ιανουαρίου 2016 έκθεση αναιρέσεως, η οποία συντάχθηκε ενώπιον της Γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Σουλτάνας Κουφιάδου και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 35/2016.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η έκθεση αναίρεσης και τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως υπάρχει όταν το δικαστήριο δεν υπήγαγε ορθά τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε στη διάταξη, η οποία εφαρμόσθηκε. Περίπτωση δε εσφαλμένης ουσιαστικής ποινικής διατάξεως, η οποία αποτελεί λόγο αναιρέσεως κατ' άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Ε' του ΚΠοινΔ υπάρχει και όταν η παραβίαση αυτής γίνεται εκ πλαγίου, δηλαδή όταν δεν αναφέρονται στην απόφαση κατά τρόπο σαφή, πλήρη και χωρίς λογικά κενά, τα προκύψαντα πραγματικά περιστατικά ή, κατά την έκθεση αυτών, υπάρχει αντίφαση, είτε στην ίδια την αιτιολογία, είτε μεταξύ αυτής και του διατακτικού, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος από τον Άρειο Πάγο ο έλεγχος για την ορθή ή μη εφαρμογή της ουσιαστικής ποινικής διατάξεως που εφαρμόσθηκε, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσεως.

Εξ άλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 117 παρ.1 ΠΚ, όταν ο νόμος απαιτεί έγκληση για την ποινική δίωξη κάποιας αξιόποινης πράξεως ,το αξιόποινο εξαλείφεται, αν ο δικαιούχος δεν υποβάλει την έγκληση μέσα σε τρεις μήνες από την ημέρα που έλαβε γνώση για την πράξη που τελέσθηκε και για το πρόσωπο που την τέλεσε ή για έναν από τους συμμέτοχους της.

Η έγκληση είναι θεσμός, τόσο του ουσιαστικού, όσο και του δικονομικού δικαίου, αποτελεί δε διαδικαστική προϋπόθεση, για τη νομότυπη γένεση της ποινικής δίκης και εξετάζεται αυτεπαγγέλτως η έλλειψη της (Ολ ΑΠ 2/2007). Αν η έγκληση υποβλήθηκε εμπρόθεσμα και αυτό εξάγεται ημερολογιακά σε σχέση με την ημέρα τελέσεως της πράξεως, δεν απαιτείται η αναφορά του χρόνου της υποβολής της εγκλήσεως στην αιτιολογία, αλλά αρκεί να προκύπτει το εμπρόθεσμο από τη δικογραφία.

Αν, όμως, η έγκληση υποβλήθηκε μετά την πάροδο του τριμήνου από την τέλεση της πράξεως, είναι αναγκαίο να αιτιολογείται ο χρόνος της γνώσεως της πράξεως και του δράστη από τον παθόντα. Η τρίμηνη προθεσμία είναι αποκλειστική και για τον υπολογισμό της λαμβάνεται υπόψη και η ημέρα της γνώσεως, η οποία πρέπει να μνημονεύεται στην απόφαση ,αν τούτο συνδέεται αναγκαίως με το εμπρόθεσμο της υποβολής της εγκλήσεως.

Η τρίμηνη προθεσμία λήγει όταν παρέλθει η τελευταία ημέρα του τρίτου μήνα που αντιστοιχεί, αριθμητικά, με την ημέρα ενάρξεως. Γι' αυτό πρέπει στην απόφαση να προσδιορίζεται ο χρόνος γνώσεως της πράξεως, ώστε να κριθεί, αν η έγκληση υποβλήθηκε νομότυπα. Αν λείπει τέτοια αιτιολογία, καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδρύονται οι από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.

Δ και Ε του ΚΠοινΔ λόγοι αναιρέσεως Από την παραδεκτή επισκόπηση των πρακτικών της με αριθμό 683/2015 προσβαλλόμενης αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ηλείας προκύπτουν τα ακόλουθα; 1) στη σελίδα 81 (στο σκεπτικό) αναφέρεται ότι ''αποδείχθηκε ότι οι εγκαλούντες υπέβαλαν στις 13-6-2008 έγκληση σε βάρος των κατηγορουμένων για συκοφαντική δυσφήμηση κατ' εξακολούθηση και ηθική αυτουργία στην ως άνω πράξη.

Ειδικότερα, αποδείχθηκε ότι οι εγκαλούντες έμαθαν τις σε βάρος τους πράξεις, αλλά και τα πρόσωπα που τις τέλεσαν ήδη την 12η ή 13η Μαρτίου 2008' ', 2) στη σελίδα 83 (στο σκεπτικό) αναφέρεται.'' Επομένως, πρέπει να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη κατά των κατηγορουμένων λόγω εκπροθέσμου υποβολής της έγκλησης καθώς οι εγκαλούντες την 13 Μαρτίου 2008 έμαθαν το σε βάρος τους αδίκημα και τα πρόσωπα που το τέλεσαν και υπέβαλαν την έγκληση τους την 13 Ιουνίου 2008''.

Με αυτές τις παραδοχές το δικαστήριο εσφαλμένα εφάρμοσε τις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 117 παρ.1, 362, 363, 368 Π.Κ, υπό την έννοια της εκ πλαγίου παραβάσεως τους. Τούτο δε διότι, ενόψει των ασαφειών που εμφιλοχώρησαν ως προς το χρόνο κατά τον οποίο οι εγκαλούντες πληροφορήθηκαν τις σε βάρος τους τελεσθείσες υπό των κατηγορουμένων ως άνω αξιόποινες και (μόνο) κατ' έγκληση διωκόμενες πράξεις, το δικαστήριο εσφαλμένα εφάρμοσε τις προεκτεθείσες ουσιαστικές ποινικές διατάξεις με την εκ πλαγίου παραβίαση τους, θεωρώντας χωρίς ειδικότερη αιτιολογία ότι η έγκληση υποβλήθηκε εκπροθέσμως, γεγονός που στερεί από τον Άρειο Πάγο την δυνατότητα να ελέγξει την ορθότητα εφαρμογής των διατάξεων αυτών.

Κατ ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο μοναδικός λόγος της αιτήσεως για εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικών ποινικών διατάξεων, υπό την έννοια της εκ πλαγίου παραβιάσεως τους (άρθρο 510 παρ.1 στοιχείο Ε' ΚΠοινΔ).

Συνεπώς, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την με αριθμό 683/2015 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ηλείας.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που την δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Μαρτίου 2016.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 13 Απριλίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ