Supreme Court annuls appeal judgment for reviewing an accessory claim without specific appeal grounds.

Απόφαση 834 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 834/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη, Αθανάσιο Κουτρομάνο και Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 31 Μαρτίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ....., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Λιβανό.

Του αναιρεσιβλήτου: ........, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο Ευριδίκη Παπαδοπούλου-Φουντουλάκη η οποία παραστάθηκε και διόρισε στο ακροατήριο πληρεξούσιο δικηγόρο αυτού τον Ιωάννη Βουλτσή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-12-2001 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5795/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 6488/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 11-12-2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Ζώης ανέγνωσε την από 20-3-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά παραδοχή του πρώτου λόγου αναίρεσης και να απορριφθούν οι λοιποί. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 522, 535 και 536 παρ. 2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, όταν το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, μετά από παραδοχή της έφεσης του εναγομένου, η εναντίον του οποίου αγωγή του αντιδίκου του, που στηρίζεται σε περισσότερες βάσεις, έγινε δεκτή με την εκκαλούμενη απόφαση κατά την κύρια βάση της, δέχεται την έφεση και αφού εξαφανίζει την εκκαλούμενη απορρίπτει ως αβάσιμη κατ' ουσίαν την αγωγή ως προς την γενομένη δεκτή κυρία βάση αυτής , υποχρεούται να ερευνήσει και τις μη ερευνηθείσες από το Εφετείο, λόγω παραδοχής της κυρίας βάσης, και τις υπόλοιπες επικουρικές βάσεις, χωρίς ειδικό προς τούτο παράπονο (λόγο έφεσης), διότι στην περίπτωση αυτή, το μεταβιβαστικό αποτέλεσμα της έφεσης δεν περιορίζεται μόνο στις διατάξεις της αποφάσεως που πλήττονται με την έφεση του εναγομένου, αλλά εκτείνεται και στις μη εξετασθείσες πρωτοδίκως βάσεις, και τούτο διότι δεν δικάζεται πλέον η έφεση, αλλά η αγωγή.

Εάν όμως οι επικουρικές αυτές βάσεις ερευνήθηκαν και απορρίφθηκαν πρωτοδίκως, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο στερείται εξουσίας αυτεπάγγελτης έρευνας των επικουρικών βάσεων που απορρίφθηκαν πρωτοδίκως, και για την έρευνα αυτών απαιτείται υποβολή αυτοτελούς λόγου έφεσης ή αντέφεσης. Αν δε το Εφετείο χωρίς ειδικό λόγο έφεσης ή αντέφεσης, ως προς τις ερευνηθείσες και απορριφθείσες επικουρικές βάσεις, μετά την εξαφάνιση της εκκαλουμένης, ερευνήσει αυτές και δεχθεί την αγωγή κατά την μη μεταβιβασθείσα στο Εφετείο επικουρική της βάση, υποπίπτει στην από το άρθρο 559 αρ.8 ΚΠολΔ αναιρετική πλημμέλεια της παρά το νόμο λήψεως υπόψη πραγμάτων (λόγων έφεσης) που δεν προτάθηκαν ενώπιον αυτού νομίμως.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των δικογράφων της αγωγής του ήδη αναιρεσιβλήτου, της οριστικής απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, της έφεσης της ήδη αναιρεσεόυσας και της προσβαλλόμενης απόφασης του εφετείου προκύπτουν τα εξής: Ο ήδη αναιρεσίβλητος ενάγων, με την αγωγή του κατά της αναιρεσείουσας, ιστορεί τα εξής:

Ότι λόγω της ιδιότητας του ως πελάτη της Εμπορικής Τράπεζας, μέσω του υποκαταστήματος της οποίας, στο ..... είχε δοσοληψίες, γνωρίστηκε με την εναγομένη, η οποία υπηρετούσε ως υπάλληλος της άνω τράπεζας στο προαναφερόμενο κατάστημα της, και αναπτύχθηκε μεταξύ τους δεσμός φιλίας, που είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία στενών σχέσεων μεταξύ αυτού και της εναγομένης, καθώς και του συζύγου αυτής.

Ότι η εναγομένη, λόγω των σχέσεων τους αυτών, γνωρίζουσα , ότι αυτός ήταν υπέργηρος και ζούσε μόνος του διότι η σύζυγος του είχε αποβιώσει το έτος 1986, καθώς και ότι ήταν καταθέτης χρημάτων στην παραπάνω τράπεζα και κύριος χρυσών κοσμημάτων , που φύλασσε σε θυρίδα της ιδίας τράπεζας, το έτος 1995, που είχε ανάγκη χρημάτων για την ανακαίνιση της ,οικίας της στην ......, με σκοπό να πείσει αυτόν να της καταβάλλει χρήματα, προς αντιμετώπιση των απαιτουμένων για την ανακαίνιση της οικίας της δαπανών, ψευδώς εν γνώσει της παρέστησε σ' αυτόν, ότι στην ανακαινιζομένη ως άνω οικία της, θα κατασκεύαζε και ένα επί πλέον δωμάτιο, στο οποίο, μετά την αποπεράτωση αυτής, θα εγκαθίστατο και ο ενάγων, διαμένοντας και διατρεφόμένος από την εναγομένη και τον σύζυγο της.

Έτσι αυτός πείστηκε στις άνω διαβεβαιώσεις της εναγομένης και κατά το χρονικό διάστημα από του τέλους του έτους 1995 αρχές του έτους 1996 μέχρι και το έτος 1998, κατάβαλε στην εναγομένη διαδοχικώς για τον άνω σκοπό, το συνολικό ποσό των 29.800.000 δρχ. Ότι μετά τις άνω παροχές αυτού προς την εναγομένη, το ενδιαφέρον της ιδίας και του συζύγου της γι' αυτόν μειώθηκε και αυτός υποψιασθείς ότι είχε πέσει θύμα απάτης, αρχικώς με επιστολή του προς την εναγομένη και μετέπειτα προφορικώς ζήτησε την επιστροφή του καταβληθέντος ποσού, πλην όμως τόσο η εναγομένη όσο και ο σύζυγος της, τον καθησύχαζαν και τελικώς το Νοέμβριο του έτους 2000, αυτός εγκαταστάθηκε, κατά τα συμφωνηθέντα, σε δωμάτιο της οικίας της εναγομένης στην ....., διαμένοντας με αυτή και το σύζυγο της.

Αμέσως όμως μετά την εγκατάσταση του εκεί, η εναγομένη και ο σύζυγος της, με σκοπό να τον εξαναγκάσουν να απομακρυνθεί, αθετώντας έτσι την υπόσχεση της εναγομένης για συνοίκηση και διατροφή του, έπαυσαν να συμπεριφέρονται προς αυτόν φιλικά και δημιουργούσαν συνεχή εις βάρος του επεισόδια , ο δε σύζυγος της απειλούσε αυτόν ότι θα τον κτυπήσει.

Ότι εξ αιτίας της συμπεριφοράς αυτής της εναγομένης και του συζύγου της και προκειμένου αυτός να αποφύγει δυσάρεστες συνέπειες για την επισφαλή, λόγω και της μεγάλης ηλικίας, υγεία του, τον μήνα Αύγουστο 2001 αποχώρησε από την οικία της εναγομένης. Με βάση τα περιστατικά αυτά, επικαλούμενος κυρίως απάτη της εναγομένης , άλλως σύμβαση ατόκου δανείου την οποία αυτός κατάγγειλε με την αγωγή του, άλλως δωρεά υπό τρόπο την οποία αυτός ανακάλεσε λόγω υπαίτιας μη εκπλήρωσης του τρόπου από την εναγομένη, άλλως αδικαιολόγητο πλουτισμό τη εναγομένης για αιτία που δεν επακολούθησε, ζήτησε, κατά μετατροπή του καταψηφιστικού αιτήματος σε αναγνωριστικό, να αναγνωρισθεί ότι η εναγομένη οφείλει να του καταβάλει το άνω ποσό νομιμοτόκως.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την υπ' αριθμ. 5.795/2005 οριστική απόφαση του δέχτηκε την αγωγή ως νόμιμη και εν μέρει βάσιμη κατ' ουσίαν ως προς κυρία βάση αυτής, απορρίπτοντας ως απαράδεκτη την άνω πρώτη επικουρική βάση (δάνειο) και ως μη νόμιμες την δεύτερη και τρίτη επικουρικές βάσεις (δωρεά υπό τρόπο και αδικαιολόγητο πλουτισμό).

Κατά της απόφασης αυτής η εναγομένη άσκησε έφεση, επί της οποίας εκδόθηκε από το Εφετείο η προσβαλλόμενη απόφαση του με την οποία το Εφετείο, αφού δέχτηκε την έφεση ως βάσιμη και κατ' ουσίαν, και εξαφάνισε την εκκαλουμένη, δικάζοντας την αγωγή ως προς την κυρία βάση αυτής την απέρριψε ως αβάσιμη κατ' ουσίαν, μετά ταύτα δε επιλήφθηκε και ερεύνησε την επικουρική περί δωρεάς υπό τρόπο επικουρική βάση της αγωγής, την οποία και δέχτηκε ως εν μέρει βάσιμη κατ' ουσίαν.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, ερευνώντας, χωρίς ειδικό λόγο έφεσης ή αντέφεσης την επικουρική βάση της αγωγής, την ερειδομένη στην επικαλουμέη σύμβαση δωρεάς υπό τρόπο, η οποία είχε απορριφθεί με την εκκληθείσα απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα μη προταθέντα, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποπίπτοντας στην από το άρθρο 559 αρ.8 ΚΠολΔ πλημέλεια, όπως βασίμως αιτιάται με τον πρώτο λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα, ο οποίος λόγος πρέπει να γίνει δεκτός και να αναιρεθεί για το λόγο αυτό η προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης, ακολούθως δε πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (άρθρο 580 αρ.3 ΚΠολΔ)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 6.488/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας από ευρώ δύο χιλιάδες (2000).

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15-4-2008.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 17-4-2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ