Supreme Court dismisses appeal on common sense violation grounds, ruling facts were used for direct proof not legal interpretation.

Απόφαση 829 / 2014 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 829/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Ρουμπή, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Ασπασία Μαγιάκου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Δεκεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος - καλούντος: Β. Μ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Καλούδη.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπουμένου από τον Υπουργό Οικονομικών που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, ο οποίος δεν παραστάθηκε ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο.

Του αναιρεσιβλήτου - καθού η κλήση: Δήμου Κέρκυρας, ως καθολικού διαδόχου του πρώην Δήμου Αχιλλείων Κέρκυρας, νόμιμα εκπροσωπούμενου, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αντώνιο Αργυρό.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3/4/2002 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Κέρκυρας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 297/2003 μη οριστική, 145/2005 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 173/2007 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 12/1/2008 αίτησή του και τους από 26/11/2008 προσθέτους λόγους, επί των οποίων εκδόθηκε η 1722/2009 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε τη συζήτηση απαράδεκτη. Στη συνέχεια ο αναιρεσείων με την από 20/7/2011 κλήση του επανέφερε την υπόθεση προς συζήτηση και εκδόθηκε η 109/2013 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία κήρυξε πάλι απαράδεκτη τη συζήτηση και θεώρησε ότι η αίτηση αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης δεν ασκήθηκαν ως προς το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο, μετά την παραίτηση του αναιρεσείοντος από τα πιο πάνω δικόγραφα ως προς το δεύτερο των αναιρεσιβλήτων. Η υπόθεση επανέρχεται με την από 16/4/2013 κλήση του αναιρεσείοντος, ο οποίος κατέθεσε και τους από 30/10/2013 προσθέτους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ασπασία Μαγιάκου ανέγνωσε α)την από 13/5/2009 έκθεση της ήδη αποχωρήσασας από την Υπηρεσία Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Ελισσάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και β)την από 28/11/2013 έκθεσή της με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των από 30/10/2013 προσθέτων λόγων αναίρεσης κατά της 173/2007 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από το άρθρο 569 παρ.2 ΚΠολΔ, το δικόγραφο των πρόσθετων λόγων αναίρεσης πρέπει να κατατεθεί και να επιδοθεί στον αναιρεσίβλητο τουλάχιστον τριάντα πλήρεις ημέρες πριν από τη συζήτηση της αναίρεσης. Η προθεσμία αυτή υπολογίζεται με βάση την αρχική δικάσιμο και όχι την ορισθείσα μετά από αναβολή, ματαίωση ή κήρυξη απαράδεκτης της συζήτησης (ΑΠ 79/2011, 210/2010, 137/08 Δ. 39.818).

Στην προκείμενη περίπτωση όπως προκύπτει από τα διαδικαστικά έγγραφα της παρούσας δίκης ο αναιρεσείων άσκησε την από 12/1/2008 αίτηση αναίρεσης και, τους από 26/11/2008 πρόσθετους λόγους αναίρεσης κατά του Δήμου Αχίλλειων Κέρκυρας και του Ελληνικού Δημοσίου που στρέφονται κατά της 173/2007 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας που δίκασε την έφεση του πρώτου αναιρεσιβλήτου Δήμου κατά της 297/2003 απόφασης του Ειρηνοδικείου Κέρκυρας, η συζήτηση των οποίων προσδιορίσθηκε για την αρχική δικάσιμο της 1/4/2008.

Επ' αυτών (αίτησης αναίρεσης και πρόσθετων λόγων) εκδόθηκε η 1722/2009 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου που κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση της υπόθεσης, η οποία επαναφέρθηκε με την από 12/10/2009 κλήση του αναιρεσείοντος και προσδιορίσθηκε η δικάσιμος της 3/11/2010, κατά την οποία η συζήτηση ματαιώθηκε λόγω των δημοτικών εκλογών της 7/11/2010, οπότε επαναφέρθηκε με την από 20/7/2011 κλήση του αναιρεσείοντος και προσδιορίσθηκε η συζήτηση της για τη δικάσιμο της 24/10/2012, κατά την οποία αναβλήθηκε για τη δικάσιμο της 5/12/2012.

Μετά τη συζήτηση της υπόθεσης στην πιο πάνω δικάσιμο (5/12/2012), εκδόθηκε η 109/2013 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, με την οποία θεωρήθηκε ότι δεν ασκήθηκαν η αναίρεση και οι πρόσθετοι λόγοι ως προς το δεύτερο αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο, μετά την από 1/10/2012 εξώδικη παραίτηση του αναιρεσείοντος ως προς αυτό, και κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της υπόθεσης ως προς τον πρώτο αναιρεσίβλητο Δήμο, λόγω μη επίδοσης της από 20/7/2011 κλήσης προς αυτόν.

Ήδη μετά την από 16/4/2013 κλήση του αναιρεσείοντος, η συζήτηση της από 12/1/2008 αίτησης αναίρεσης και των από 26/11/2008 πρόσθετων λόγων προσδιορίστηκε εκ νέου για την παρούσα δικάσιμο της 4/12/2013, παράλληλα δε ο αναιρεσείων κατέθεσε την 1/11/2013 το από 30/10/2013 δικόγραφο πρόσθετων λόγων κατά της ίδιας απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας που δίκασε ως Εφετείο, που στρέφεται εναντίον του Δήμου Κέρκυρας, ως καθολικού διαδόχου του πρώην Δήμου Αχίλλειων Κέρκυρας.

Οι πρόσθετοι, όμως, αυτοί από 30.10.2013 λόγοι είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι, ως εκπρόθεσμοι, αφού κατατέθηκαν μετά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο (1/4/2009) για τη συζήτηση της υπόθεσης, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν. Κατά τη διάταξη του άρθρου 560 ΚΠολΔ κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο 1) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου ..., 2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ..., 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλην αρμοδιότητα και 4) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Από την αμέσως πιο πάνω διάταξη προκύπτει, ότι η απαρίθμηση των λόγων αναίρεσης κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, είναι περιοριστική. Οι λόγοι αναίρεσης είναι μόνο τέσσερις και αντιστοιχούν προς τους λόγους αναίρεσης που προβλέπονται από τους αριθμούς 1, 2, 4, 5 και 7, αντίστοιχα, του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προς τους οποίους όμως δεν ταυτίζονται απολύτως.

Έτσι, δεν ιδρύεται ο λόγος για εκ πλαγίου παραβίαση κανόνων ουσιαστικού δικαίου, όταν, δηλαδή, η προσβαλλόμενη απόφαση του πιο πάνω δικαστηρίου της ουσίας στερείται της νόμιμης βάσης της και, ειδικότερα, στερείται παντελώς αιτιολογιών ή έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 118 αριθ.3, 566 παρ. 1 και 577 παρ.3 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι στο έγγραφο της αναίρεσης πρέπει να αναφέρεται κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο, η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας, ώστε να είναι δυνατό να διαπιστωθεί αν και ποιο λόγο αναίρεσης, από τους περιοριστικώς αναφερομένους στο άρθρο 560 ΚΠολΔ, θεμελιώνει η προβαλλόμενη αιτίαση.

Ειδικά, για να είναι ορισμένος ο από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης πρέπει να καθορίζονται, μεταξύ άλλων, η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε και το αποδιδόμενο στο δικαστήριο νομικό σφάλμα περί την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου, εφόσον δε το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, την ελάσσονα πρόταση του νομικού του συλλογισμού, δηλαδή τα πραγματικά γεγονότα που αυτό δέχθηκε, υπό τα οποία και συντελέστηκε η προβαλλόμενη παραβίαση των κανόνων του ουσιαστικού δικαίου (Ολ.ΑΠ 32/1996).

Για το ορισμένο, επίσης, του λόγου της αναίρεσης σε περίπτωση παραβίασης περισσότερων της μιας διατάξεων πρέπει να εξειδικεύονται για καθεμιά απ' αυτές οι κρίσιμες ουσιαστικές παραδοχές του δικαστηρίου και το υπαγωγικό σφάλμα του τελευταίου (ΑΠ 448/1996 ΝοΒ 45.987). Στην προκείμενη περίπτωση, με τους συναφείς μοναδικό λόγο της αναίρεσης και πρώτο από 26/11/2008 πρόσθετο λόγο, αντίστοιχα, προβάλλεται η από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ πλημμέλεια, γιατί το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, με το να απορρίψει ως και κατ' ουσίαν αβάσιμη την ένδικη διεκδικητική ακινήτου αγωγή του ενάγοντα και ήδη αναιρεσείοντα, κατά παραδοχή της έφεσης του εναγομένου και ήδη πρώτου αναιρεσιβλήτου, εξαφανίζοντας την εκκαλούμενη απόφαση, που είχε εκφέρει διαφορετική κρίση, παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 974, 976, 1045 και 1051 ΑΚ (με τον πρώτο απ' αυτούς), καθώς και 981 και 1045 ΑΚ (με το δεύτερο απ' αυτούς) και στέρησε την απόφαση του από τη νόμιμη βάση της, γιατί διέλαβε ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, αφού δέχθηκε ότι το επίδικο ακίνητο -εδαφικό τμήμα- δεν αποτελεί τμήμα του όλου στην αγωγή περιγραφόμενου ακινήτου του αναιρεσείοντα, ότι το εν λόγω εδαφικό τμήμα αποτελεί τμήμα της κοινοτικής οδού Κέρκυρας-Κομιανάτων και ότι ο αναιρεσείων δεν απέκτησε την κυριότητα του με έκτακτη χρησικτησία, με την άσκηση σ' αυτό διακατοχικών πράξεων με τη θέληση εξουσίασής του από του έτους 1979 μέχρι και το έτος 1998.

Οι ερευνώμενοι αυτοί αναιρετικοί λόγοι είναι απορριπτέοι, ως προς μεν την πρώτη αιτίαση τους, ως αόριστοι, αφού μολονότι παρατίθενται σ' αυτούς οι πιο πάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις που φέρονται ότι παραβιάστηκαν και εκτίθενται, επίσης, στους ίδιους οι απόψεις του αναιρεσείοντα σε σχέση με τη βασιμότητα των διατάξεων αυτών, καθώς και η καταληκτική κρίση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, που δίκασε ως Εφετείο, δεν διαλαμβάνονται σ' αυτούς, παρά μόνο αποσπασματικά και επιλεκτικά, οι κρίσιμες ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε το πιο πάνω Δικαστήριο της ουσίας, υπό τα οποία και συντελέστηκαν οι προβαλλόμενες παραβιάσεις των προμνημονευόμενων διατάξεων, ούτε εξειδικεύεται το υπαγωγικό σφάλμα του εν λόγω Δικαστηρίου, δηλαδή αν η παραβίαση της καθεμιάς από τις παραπάνω ουσιαστικές διατάξεις οφείλεται σε ψευδή ερμηνεία ή εσφαλμένη εφαρμογή της, ως προς δε τη δεύτερη αιτίαση τους, ως απαράδεκτος, προεχόντως μεν, αφού, υπό την επίκληση της παραβίασης του άρθρου 560 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ, επιχειρείται η έρευνα πλημμέλειας εμπίπτουσας στη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ίδιου Κώδικα, της έλλειψης δηλαδή νόμιμης βάσης της προσβαλλόμενης απόφασης, αλλιώς, γιατί πλήττεται με αυτόν η αναιρετικά ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση του δικαστηρίου της ουσίας (άρθρο 561§1 Κ.Πολ.Δ).

Ως διδάγματα της κοινής πείρας θεωρούνται γενικές αρχές που συνάγονται επαγωγικώς από την καθημερινή παρατήρηση της εμπειρικής πραγματικότητας, τη συμμετοχή στις συναλλαγές και τις γενικές τεχνικές ή επιστημονικές γνώσεις, οι οποίες έχουν γίνει κοινό κτήμα και χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο για την εξειδίκευση των αόριστων νομικών εννοιών και για την έμμεση απόδειξη κρίσιμων γεγονότων ή την εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν. Η παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας ιδρύει, κατά τη σαφή έννοια του άρθρου 560 αριθ. 1 εδάφ. β' Κ.Πολ.Δ., λόγο αναίρεσης, μόνο αν αυτά χρησιμοποιήθηκαν εσφαλμένως από το δικαστήριο κατά την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή σ' αυτούς των πραγματικών περιστατικών που αποδείχθηκαν και όχι προς έμμεση απόδειξη ή προς εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν, να εκτίθεται δε περαιτέρω στο σχετικό λόγο η έννοια που αποδόθηκε στον κανόνα δικαίου, που χαρακτηρίζεται εσφαλμένη και η κατά τη γνώμη του αναιρεσείοντος ορθή, που προκύπτει από τα επικαλούμενα διδάγματα της κοινής πείρας, τα οποία παρέλειψε να χρησιμοποιήσει (Ολ. ΑΠ 2/2008, Ολ. ΑΠ 8, 10 και 11/2005, ΑΠ 71/2005).-

Ουσιαστικά οι λόγοι αναίρεσης που αφορούν την παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας και προβλέπονται από τις διατάξεις του αριθμού 1 εδάφιο β' των άρθρων 559 και 560 Κ.Πολ.Δ, αντίστοιχα, ταυτίζονται, αφού στη δεύτερη απ' αυτές η μνεία της λέξης "εφαρμογή" αντί εκείνης της "ερμηνείας" οφείλεται σε γραφική προφανώς παραδρομή, ενυπάρχουσα στη διάταξη του άρθρου 578 αριθ. 1, 2 του σχεδίου της Αναθεωρητικής Επιτροπής.-

Στην προκείμενη περίπτωση με το δεύτερο από 26/11/2008 πρόσθετο λόγο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 1 εδάφιο β' του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ πλημμέλεια, γιατί το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, με το να δεχθεί ότι το επίδικο εδαφικό τμήμα έχει έκταση 71 τετρ. μέτρων, στηριζόμενο στην απλή αναγραφή επί του σχεδιαγράμματος χωρίς την ακριβή επιμέτρηση με βάση τα όρια του όλου αγροτεμαχίου, που συνηθίζεται και επιβάλλεται στις αγοραπωλησίες των αγροτεμαχίων, παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας, συνιστάμενα στο ότι "η επιφάνεια των αγροτικών κτημάτων επιμετράται, συγκεκριμενοποιείται και προσδιορίζεται επακριβώς πάντοτε με βάση τις πλευρές του αγροτεμαχίου και ποτέ με την αναγραφή ενός αριθμού ως επιφάνειας στο τοπογραφικό". Ο εξεταζόμενος αυτός αναιρετικός λόγος είναι, απορριπτέος ως απαράδεκτος, αφού τα αναφερόμενα ως διδάγματα της κοινής πείρας πραγματικά περιστατικά, παρεκτός του ότι, δεν συγκροτούν την έννοια τέτοιων διδαγμάτων, δεν αφορούν την ερμηνεία ή την εφαρμογή κανόνων ουσιαστικού δικαίου ή την υπαγωγή πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, αλλά αναφέρονται στην ουσία της υπόθεσης, χρησιμοποιήθηκαν δε από το πιο πάνω Δικαστήριο της ουσίας προς έμμεση απόδειξη, προς διαπίστωση δηλαδή της βασιμότητας πραγματικών περιστατικών.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12/1/2008 αίτηση, τους από 26/11/2008 και τους από 30/10/2013 πρόσθετους λόγους του Β. Μ. για αναίρεση της 173/2007 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας που δίκασε ως Εφετείο.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου Δήμου, τα οποία ορίζει στο ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Μαρτίου 2014.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 10 Απριλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ